KİK Kararı: 2017/UH.III-1375

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/024
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 17.05.2017
Karar No : 2017/UH.III-1375

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Şerifoğulları Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

İpekyolu Mah. 2329 Sok. Badılıüç Apt. Altı No: 25 Haliliye ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı,

Paşabağı Mah. Adalet Cad. No: 17 Büyükşehir Belediyesi Ek Hizmet Binası Haliliye / ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/79764 İhale Kayıt Numaralı “Arazöz Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 24.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Arazöz Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şerifoğulları Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 25.04.2017 tarih ve 24618 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1060 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Metka Loj. Pey. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının gerçeği yansıtmadığı, anılan isteklinin teklif ettiği bedelle söz konusu işin yapılamayacağı, ihale komisyonunun İdari ve Teknik Şartname’de yer alan bütün gider kalemlerini dikkate alarak karar vermesi gerektiği, dolayısıyla mevcut durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Arazöz Kiralama Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

28 adet (18000 ile 33000 kg aralığında) Motopomplu arazöz kiralama işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şanlıurfa İl Sınırları …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Teknik şartnamede belirtilen giderler, Personel giderleri, (Muavin, Şoför )Amortisman, Bakım onarım, ve her türlü vergi, harç ve benzeri giderler ile her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

% 2” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. İsteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğunun idarece tespit edilmesi halinde, aşağıdaki maliyet bileşenlerine ilişkin olarak (kamu ihale tebliğine uygun şekilde) açıklama vereceklerdir.

Maliyet bileşenleri:

1-Şoför

2-Muavin

3-Akaryakıt

4-Araç amortisman gideri

5-Bakım

6-MTV

7-SGK gideri

Sınır Değer Hesabında R=0,86 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almıştır.

Anılan Şartname’nin eki birim fiyat teklif cetveli

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

5 Adet 33000 Kg Motopomplu Arazöz

gün

210

2

10 Adet 18000 Kg Motopomplu Arazöz

vardiya

420

3

13 Adet 25000 Kg Motopomplu Arazöz

gün

210

şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 24.03.2017 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 2.771.672,98 TL olarak hesaplandığı, belirlenen sınır değerin altında geçerli teklif verdiği tespit edilen 3 istekliden EKAP üzerinden gönderilen 27.03.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 11.04.2017 tarihli ihale komisyonu kararında söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Metka Loj. Pey. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 27.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, “…Arazöz Kiralama Hizmet Alım İşine ait ihalenin Tekliflerin Değerlendirilmesi aşamasında, sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. İdari Şartname’nin 47. maddesinde belirtilen maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak ve belgeleriyle birlikte 31.03.2017 tarihine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” şeklindeki yazı ile İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde düzenlenen giderlerin önemli teklif bileşenleri oldukları belirlenerek, teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan Metka Loj. Pey. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği bedelle söz konusu işin yapılamayacağı” yönündeki iddiası incelendiğinde, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, diğer bir ifade ile ihale sürecinde idare isteklilerin ihale konusu iş için teklif ettikleri tutarla söz konusu işin ihale dokümanına uygun bir şekilde yapılıp yapılamayacağını aşırı düşük teklif sorgulaması vasıtasıyla denetleyeceği, dolayısıyla sunulan bu tekliflerin hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle idare tarafından reddedilemeyeceğinden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan Metka Loj. Pey. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının gerçeği yansıtmadığı” yönündeki iddiası incelendiğinde, idarece tesis edilen işlemlerin hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğunu belirtilmeksizin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının gerçeği yansıtmadığı şeklinde iddiasının olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiş, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de Kuruma yapılan başvuruların öncelikle incelenmesi gereken hususların neler olduğu düzenlenmiş ve birinci fıkrasının (ı) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,” hususunun da başvurunun incelenmesinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamasına göre iddia konusu hususların mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin somut bir biçimde itirazen şikâyet başvurularında belirtilmesi gerekmekte olup, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi unsurlar bakımından ve hangi gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu belirtilmeksizin aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçeği yansıtmadığı şeklinde genel nitelikli iddia olduğu anlaşılmıştır.

Herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda;

Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı göz önüne alındığında, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/ değerlendirilmesi talebini içeren genel nitelikli başvuruların, 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi