KİK Kararı: 2017/UH.III-1349

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UH.III-1349

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Msd Temizlik Bilgi Sis. Med. Sağ. Tur. İnş. Pet. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Ehlibeyt Mah. Ceyhun Atıf Kansu Cad. No: 112/35 Balgat/Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TEDAŞ Genel Müdürlüğü,

Nasuh Akar Mah. Türkocağı Cad. No: 2 06520 Balgat/Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/553279 İhale Kayıt Numaralı “Tedaş Genel Müdürlüğü Sorumluluğundaki Tesislerine Ait Hizmet Binaları ve Açık Alanların Temizlik ve Destek Hizmetlerinin 408 Personel ile 12 Ay (Oniki Ay) Süreli Karşılanması” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından 26.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tedaş Genel Müdürlüğü Sorumluluğundaki Tesislerine Ait Hizmet Binaları ve Açık Alanların Temizlik ve Destek Hizmetlerinin 408 Personel ile 12 Ay (Oniki Ay) Süreli Karşılanması” ihalesine ilişkin olarak Msd Temizlik Bilgi Sis. Med. Sağ. Tur. İnş. Pet. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 24.04.2017 tarih ve 24388 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1044 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihaleye istekli olarak teklif sunulduğu, kendilerine ilk olarak tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile ihalenin SFK Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Turizm Yemekçilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı, ardından bu karara yapılan şikayet başvuruları neticesinde idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi geçerli teklif olarak kabul edilip anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, daha sonra kendilerine 29.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen tebligatta “…İhale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük sorgulamasına vermiş olduğu akaryakıt giderlerine ilişkin cevabın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında kalması ve verilen cevabın tatmin edici nitelikte olmaması nedeniyle ihalenin iptaline, karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği, ihalenin iptal edilme gerekçelerine idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak idare tarafından şikayet başvurularının reddedildiği,

Başvuruya konu ihaleye 8 istekli tarafından teklif sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyen isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılsa bile 7 isteklinin teklifinin geçerliliğini koruduğu, ihale iptal kararında geçerli teklif sunan 7 isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığına dair herhangi bir açıklama bulunmadığından ihale iptal edilmeden önce bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca iptal kararında herhangi bir yasal ya da hukuki gerekçe bulunmadığı, idarenin hiçbir gerekçe öngörmeden keyfiyete dayalı ihaleyi iptal ettiği,

İdarece yasal ve hukuki dayanaktan yoksun olarak alınan ihale iptal kararının uygulanması neticesinde kendilerinin ve ihaleye teklif sunan diğer isteklilerin tamamının hak kayıplarının oluşacağı, iptal kararının yeniden değerlendirilerek ihale sürecine devam edilebilmesi için düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusu incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılsa dahi ihalede 7 adet geçerli teklifin bulunduğu, idare tarafından ihalede geçerli teklif sunan 7 isteklinin tekliflerinin neden değerlendirme dışı bırakıldığına yönelik herhangi bir gerekçeye yer verilmeden bütün teklifleri reddederek ihalenin iptal edilmesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu hususlarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un "İhalenin karara bağlanması" başlıklı 40’ıncı maddesinde “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır” hükmü,

Aynı Kanun’un "Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi" başlıklı 41'inci maddesinde “…İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: TEDAŞ Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki tesislerine ait hizmet binaları ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 408 personel ile 12 ay (Oniki Ay) süreli karşılanması

b) Miktarı ve türü: Teknik Şartnamede belirtilen yerlerde 408 personel ile 12 (oniki) ay süreyle temizlik ve destek hizmetlerinin karşılanması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “ Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye 10 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihalenin yaklaşık maliyetinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü ve EPDK fiyatları esas alınarak toplam 20.908.757,37 TL olarak belirlendiği, idare tarafından aşırı düşük teklif sınır değerinin 19.072.615,27 TL tutarında hesaplandığı görülmüştür.

28.02.2017 tarihli 1’inci ihale komisyonu kararına göre, ihaleye teklif sunan 10 istekliden başvuru sahibi istekli dahil 5 isteklinin tekliflerinin geçerli teklif, 5 isteklinin tekliflerinin ise geçersiz teklif olarak belirlendiği (İl-Ke Temizlik Yem. Pers. Hiz. İnş. Tur San. ve Tic. Ltd. Şti., Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve teklifi sınır değerin altında olan Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin birim fiyat teklif cetvelinin 3’üncü satırındaki iş kalemi için anılan istekliler tarafından sunulan tekliflerin asgari işçilik maliyetinin altında olmasından dolayı, Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Sim Çağrı Hizmetleri Oto Kiralama Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin birim fiyat teklif cetvelinin 17’nci satırındaki iş kalemi için sunulan teklifin asgari işçilik maliyetinin altında olmasından dolayı, Şampiyon Sosyal Hizmetler Çevre Temizlik Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise teklif dosyasında sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığından ve geçici teminat mektupları dışındaki teminatların muhasebe müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar ile banka referans mektubu sunulmadığından dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmıştır.), ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen SFK Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Turizm Yemekçilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, NY Sosyal Hiz. Bilg. Dan. İnş. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Empati Sosyal Hizmetler Nakliyat İnşaat Temizlik Pey. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından alınan 1’inci ihale komisyonu kararına, başvuru sahibi istekli tarafından idarenin 10.03.2017 tarihinde kayıtlarına aldığı şikâyet dilekçesiyle başvuruda bulunulmuştur. Söz konusu şikayet başvurusu incelendiğinde; idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin ve sınır değerin yanlış hesaplandığı, bu şekilde ihalenin sonuçlandırılması mümkün olmadığından kendileri dahil geçerli teklif sunan diğer isteklilerin hak kaybına uğramaması ve kamu zararına sebebiyet verilmemesi için ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verildiği, idare tarafından başvuru sahibi isteklinin şikayet dilekçesinde yer verdiği iddialar yerinde bulunmadığından şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiğine karar verildiği görülmüştür.

Ayrıca 1’inci ihale komisyonu kararına, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından da şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından anılan isteklinin 06.03.2017 tarihli şikayet başvurusu yerinde görülmüş olup, 08.03.2017 tarihli 2’nci ihale komisyonu kararı ile düzeltici işlem kararı alınmıştır. Söz konusu düzeltici işlem kararıyla anılan isteklinin ve aynı gerekçeyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan İl-Ke Temizlik Yem. Pers. Hiz. İnş. Tur San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri geçerli teklif olarak belirlenmiştir. Teklifi geçerli ve sınır değerin altında olan Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 08.03.2017 tarihinde idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, anılan istekli tarafından 13.03.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarına cevap verilmiştir.

İdare tarafından 21.03.2017 tarihinde alınan 3’üncü ihale komisyonu kararıyla Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilerek ihale anılan istekli üzerinde bırakılmış, ancak 3’üncü ihale komisyonu kararı bu haliyle ihale yetkilisi (Yönetim Kurulu) tarafından onaylanmamıştır.

22.03.2017 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararıyla “…Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta teklifte yer alan akaryakıt giderlerinin (motorin ve benzin) EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının (Hem kamu ihale mevzuatı kapsamında, akaryakıt fiyat farkı hesaplamalarında kullanılmak üzere, 2013/5216 sayılı Bakanlar Kurulu kararı gereği yayımlanan fiyatların, hem de EPDK tarafından bölgelere göre il bazında yayımlanan fiyatların) altında kalması ve aşırı düşük sorgulamasına verilen cevabın tatmin edici nitelikte olmaması nedeniyle ihalenin iptaline bu hususlardaki gerekli işlemlerin Genel Müdürlük’çe ikmaline
Oybirliği ile karar verildi.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 29.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden ihalenin iptal edildiğine yönelik gönderilen yazıda “…26.01.2017 tarih ve 2016/553279 İhale Kayıt Numaralı ihale ile ilgili olarak İhale Yetkilisince; İhale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük sorgulamasına vermiş olduğu akaryakıt giderlerine ilişkin cevabın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında kalması ve verilen cevabın tatmin edici nitelikte olmaması nedeniyle ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik doğrudan Kurum’a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadan 10.04.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 15.04.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen cevap yazısında “…Söz konusu ihalede, ihale komisyonu kararından en avantajlı teklifler belirlenmiş olup, ihale yetkilisi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "İhalenin karara bağlanması" başlıklı 40'ıncı maddesinde yer alan; “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder." hükmüne istinaden iptal etmiş ve aynı Kanunun "Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi" başlıklı 41'inci maddesinde yer alan; "İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır." hükmüne göre ihalenin iptaline ilişkin bildirimler, gerekçesi de belirtilmek suretiyle tüm isteklilere yapılmıştır. İdaremize yapılan şikayet başvurunuzun bu kapsamda yapılan değerlendirmesi sonucunda; 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali" başlıklı 39'uncu maddesi hükmü de dikkate alınarak itirazınızın reddine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, bunun üzerine başvuru sahibi istekli tarafından 24.04.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İdarenin iptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye 10 istekli tarafından teklif sunulduğu, sunulan tekliflerin tamamının idarenin hazırlamış olduğu yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, idare tarafından 21.03.2017 tarihinde alınan 3’üncü ihale komisyonu kararıyla teklifi sınır değerin altında olan istekli dahil toplamda 8 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen isteklinin üzerinde bırakıldığı, ancak ihale komisyonu kararının bu haliyle ihale yetkilisi tarafından onaylanmadığı, ihale yetkilisi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İdareler tarafından gerçekleştirilen tüm işlemlerde kamu yararının sağlanması amaçlanmakta ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler de kamu yararının gerçekleşmesine hizmet etmektedir. Bu doğrultuda ihalenin iptali konusunda idarelere tanınan takdir yetkisi, anılan Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespit edilmesi veya buna benzer kamu yararını ve hizmet gereklerini ilgilendiren durumlarla sınırlı tutulmaktadır.

İhalenin iptali kararına dayanak teşkil eden ihale yetkilisinin iptal gerekçesi incelendiğinde; sadece aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Ant Pa End. Yem. Tem. Gıd. Oto. İnş. Bil. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun bulunmamasının ihale iptaline gerekçe gösterildiği, bununla birlikte başvuruya konu ihalede teklifi yaklaşık maliyetin altında olan ve geçerli olarak belirlenen 7 isteklinin tekliflerinin reddedilmesini gerektirecek; ihalede rekabetin oluşmadığına veya kaynakların etkin kullanılamadığına ya da Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan buna benzer durumların oluştuğuna yönelik herhangi bir gerekçeye yer verilmediği görülmüştür.

Bu bağlamda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39 ve 40’ıncı maddeleri uyarınca idarelerin ihale mevzuatı kapsamında ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte başvuruya konu ihalede idare tarafından ihale mevzuatı kapsamında ihalenin iptalini gerektirecek herhangi bir gerekçeye yer verilmediği anlaşıldığından ihalenin iptali kararının iptali gerektiği neticesine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi