KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/022
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 03.05.2017
Karar No : 2017/UH.III-1309

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Karalar Müteahhitlik Mühendislik Taşımacılık Gıda Elektrik Petrol Ürünleri Temizlik Turizm Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.,

Mahfesığmaz Mahallesi 79093 Sokak Emrecan Apt. Altı Bağımsız Bölüm No: Zemin 19 1/B Çukurova/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü,

G.M.K. Bulvarı 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/97902 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Yılında 12 Ay Süreli Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler ve Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği İşyerlerindeki Personel Servisi İçin Hizmet Aracı Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Yılında 12 Ay Süreli Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler ve Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği İşyerlerindeki Personel Servisi İçin Hizmet Aracı Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Karalar Müteahhitlik Mühendislik Taşımacılık Gıda Elektrik Petrol Ürünleri Temizlik Turizm Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.04.2017 tarih ve 21572 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/910 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci satırında belirtilen iş kaleminde çalıştırılacak sürücüler için işçilik maliyet hesaplaması yapılırken sefer sayısı üzerinden mi yoksa aylık 30 gün üzerinden mi yapılacağının belirtilmediği, bu şekilde ihaleye katılacak firmaların işçilik maliyetlerini hesaplamalarının mümkün olmadığı,

2. Birim fiyat teklif cetvelinin 5, 7 ve 8’inci satırları dışındaki bütün satırlarda sürücü sayılarının belirtildiği, ancak anılan satırlarda sürücü sayıları belirtilmesi gerekirken belirtilmediği,

3. Birim fiyat teklif cetvelinin 9’uncu satırında belirtilen aracın 365 gün ve 24 saat üzerinden çalıştırılacağının ve bu aracın 3 sürücüsü olacağının düzenlendiği, 3 sürücünün 365 gün ve 24 saat üzerinden çalıştırılmasının mümkün olmadığı, bu araçta 4 sürücünün çalıştırılması gerektiği,

4. Birim fiyat teklif cetvelinin 11’inci satırında çalıştırılacak aracın 330 gün üzerinden 2 sürücüyle, 14’üncü satırında ise çalıştırılacak aracın 365 gün üzerinden 2 sürücü ile çalıştırılacağının düzenlendiği, bu çerçevede bu gruplarda çalıştırılacak sürücülere fazla çalışma ücreti ve tatil günlerinde ücret doğacağının aşikar olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nda işçilerin ne şekilde çalışacağının açıkça belirtildiği,

5. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelindeki bütün gruplarda çalıştırılacak sürücülerin günlük, haftalık veya yıllık kaç saat çalışacaklarının belirtilmediği, bu hususta da hata yapıldığının düşünüldüğü,

6. Birim fiyat teklif cetvelinin 13’üncü satırında çalıştırılacak 2 adet araç için D2 belgesinin istenildiği, ancak şu an çalışan aracın 1 adedine gün içerisinde lojmanlarda oturan personelin çocuklarının okula götürülmesi için servis yaptırıldığı, servis yapıldığından dolayı bu araçlardan 1 adedinin “S” plakalı olmasının istenilmesi gerektiği, bu nedenden dolayı geçmiş dönemlerde kullanılan aracın trafikten 60 gün men edildiği,

7. Birim fiyat teklif cetvelinin 8’inci satırında çalıştırılacak araçların “S” plakalı olmasının istenildiği, ancak Hatay ilinde “S” plakalı araçların öğrenci servislerine verildiği, personel servislerine “C” plaka verildiğinden 53’üncü Şube (Hatay) Şefliğinde çalıştırılacak aracın “S” plakalı olmasının mümkün olmadığı,

8. Birim fiyat teklif cetvelinin 7’nci satırında çalıştırılacak araçlardan 4 tanesinin sezonda çalıştırılacağının düzenlendiği, ancak bu araçların hangi tarihler arasında çalıştırılacağının belirtilmediği,

9. Birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı satırında Adana 1 No’lu Asfalt Şantiye Şefliğinde çalıştırılacak 3 aracın “S” plakalı olmasının istenildiği, ancak bu araçlardan bir tanesinin zaman zaman dışarı görevlere gönderildiği, bu nedenle 3 araçtan 1 tanesinin D2 belgeli olmasının gerektiği,

10. Birim fiyat teklif cetvelinin 5’inci satırında Kozan ilçesinde “S” plakası olmadığından dolayı Kozan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın “S” plakalı olmasının mümkün olmadığı, ayrıca Elbistan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın da zaman zaman dışarı görevlere gönderildiği, bu durumlarda aracın “S” plakalı olmasının sorun teşkil ettiği,

11. Teknik Şartname’nin 4.1.25’inci maddesinde ihale konusu işte idarenin onayı ile en fazla 10 araç veya sürücü değişikliğinin yapılabileceğinin düzenlendiği, başvuruya konu ihale kapsamında 66 araç ve 77 şoför çalıştırılacağı öngörüldüğünde değişiklik sayısının araç veya sürücü için toplamda 10 adet ile sınırlandırılmasının çalışma koşullan açısından çok az olduğu, 1 yıllık süreçte gerek çalışma koşulları gerekse fazla mesai ödenmemesi nedeniyle birçok sürücü ve araç sahibinin çalışmak istemediği, bu hususlar dikkate alınarak araç ve sürücü sayısının ayrı ayrı güncellenmesi gerektiği,

12. Uzun zamandır değişik yükleniciler ile idare bünyesinde çalışan sürücülerin hizmet verdiği, ancak çalışan sürücülerin yıllık izinleriyle ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığı,

13. Başvuruya konu ihale kapsamında 77 sürücü çalıştırılacağının düzenlendiği, aynı il sınırları içerisinde 50 ve daha üzeri işçi çalıştıran işverenlerin mevcut çalışanlarının %3’ü kadar engelli personel çalıştırmakla yükümlü olduğu, bu husustan dolayı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereği ihale konusu işte engelli personel çalıştırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

14. Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 12 ve 13’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir….

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ a) Adı: 2017-2018 Yılında 12 ay Süreli Karayolları 5.Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler ve Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği İşyerlerindeki personel servisi için hizmet aracı kiralama işi

b) Miktarı ve türü: Toplam 66 Adet Minibüs-Otobüs ve 12 ay süre ile personel nakli işi

c) Yapılacağı yer: Karayolları 5.Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler ve Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği İşyerleri” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç vb. giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.(Sürücüler aylık olarak asgari ücretin %20 artırımlı tutarını alacaklardır. Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar.)

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde gibi düzenlendiği tespit edilmiştir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Makine ve İkmal Başmühendisliği emrinde Bölge merkezinde çalışmak üzere toplam 7(yedi) Adet en az 29 kişilik en az 2013 model, " 33 S .... " plakalı, ısıtmalı, soğutmalı, tek sürücülü otobüs kiralanması.(7araçx270 Gün=1890 gün)(50 Km/gün.) (SEFER USULÜ OLARAK ÇALIŞTIRILACAKTIR. )

gün

1.890

2

Makine ve İkmal Başmühendisliği emrinde Bölge merkezinde çalışmak üzere toplam 5(beş) Adet en az 29 kişilik enaz 2013 model, " 33 S .... " plakalı, ısıtmalı ve soğutmalı, tek sürücülü otobüs kiralanması. (5araçx 270Gün=1350gün) (100 Km/gün.)

gün

1.350

3

1 Adedi Taşınmazlar Başmühendisliği emrinde, 1 Adedi Trafik Güvenliği Başmühendisliği emrinde olmak üzere toplam 2(iki) adet en az 10+1 kişilik, 2015 model, ısıtmalı-soğutmalı, tek sürücülü, D2 belgeli Bölge sınırları içinde çalışacak Minibüs kiralanması.(2araçx270 Gün=540gün)(300 Km/gün.)

gün

540

4

1(bir) Adet Tarsus-mersin personel servisi , 1(bir) Adet Makina ve İkmal Başmühendisliği emrinde 33 S ... belgeli Toplam 2(iki) Adet, 16+1 kişilik 2014 model ısıtmalı -soğutmalı tek sürücülü ve gerektiğindede Bölge sınırları içinde çalışacak minibüs kiralanması. (2araçx 270Gün=540gün)(100 Km/gün. )

gün

540

5

3 Adedi Silifke, 1 Adedi Kozan, 1 Adedi Elbistan, 3 Adedi Mersin, 2 Adedi Gaziantep, 3 Adedi Adana Şube Şefliklerinde "S" plakalı olmak üzere toplam 13(onüç) Adet en az 14 kişilik 2013 model ısıtmalı-soğutmalı sürücülü minibüs kiralanması.(13araçx270Gün=3510gün) (150 Km/gün.)

gün

3.510

6

3 Adedi Adana 1 Nolu Asf. Şant.Şefliği , 2 Adedi İskenderun 3 Nolu Asflt.Şant.Şefliği, 1 Adedi Hatay bakım şefliği, 2 adedi Gaziantep bakım şefliği, 2 Adedi Kahramanmaraş Şube şefliği, 1 Adedi Bahçe bakım işletme Şefliği olmak üzere toplam 11(onbir) Adet en az 16+1 kişilik 2013 model ısıtmalı soğutmalı "S" plakalı,1(bir)sürücülü minibüs kiralanması. (11 araç x270 Gün= 2970gün) (150km/gün.)

gün

2.970

7

1 Adet Adana-Mersin personel servisi, 2 Adedi Adana 1 Nolu Asf.Şant., 2 Adedi İskenderun 3 Nolu Asf. Şant.,1 Adedi Mersin Otoyol İşletme, 3 Adedi Gaziantep Oto Yol Bak. İşlt. Şefliği emrinde olmak üzere sürücülü toplam 9(dokuz) Adet enaz 16+1 kişilik 2013 model ısıtmalı-soğutmalı(4 adedi D2 bel. - 5 adedi S bel.) minibüs kiralanması.((4araç sezonda çalışacakx160gün=640gün)+(5 araçx270Gün=1350gün),(Toplamda 9araç=1990gün)) (200 Km/gün.)

gün

1.990

8

2 Adedi 52. Şube (mersin), 1 Adedi 55.şube(Maraş),1 Adedi 53.Şube (Hatay) Şefliği emrinde olmak üzere toplam 4(dört) Adet 29 kişilik 2013 ısıtmalı-soğutmalı sürücülü "S" plakalı K.Otobüs kiralanması.(4araçx270 Gün=1080 gün) (150km/gün)

gün

1.080

9

1 Adet Adana Otoyol İşletme Şefliği emrinde, 24 saat enaz 14 kişilik 2014 model ısıtmalı-soğutmalı 'D2' belgeli 3(üç) sürücülü minibüs kiralanması. (1araçx 365Gün= 365gün )(300 Km/gün.)

gün

365

10

2 Adet Mersin Otoyol İşletme Şefliği emrinde 'D2' belgeli, 14 kişilik 2013 model ısıtmalı-soğutmalı 1(bir) sürücülü minibüs kiralanması (2araçx330Gün=660gün) (400 Km/gün.)

gün

660

11

2 Adet bahçe otoyol İşletme şefliği emrinde,1 Adet İskenderun Otoyol İşletme Şefliği emrinde 'D2' belgeli, 2 rücülü 16+1 kişilik 2013 model ısıtmalı-soğutmalı minibüs kiralanması (3 araçx330 Gün=990 gün) ( 300 Km/gün.)

gün

990

12

1 Adet Mersin Otoyol İşletme Şefliği emrinde, 2015 model ve 24 saat süreli, 4 (dört) sürücülü " 33 S …. " plakalı enaz 16+1 kişilik, ısıtmalı-soğutmalı minibüs kiralanması.(1 araçx365 Gün=365 gün) (400 Km/gün.)

gün

365

13

2 Adet Adana Otoyol İşletme Şefliği, 1 Adedi bahçe otoyol İşletme şefliği emrinde, 16+1 kişilik 2014 model ısıtmalı -soğutmalı 1 (Bir) sürücülü, D2 belgeli, Bölge sınırları içinde çalışacak minibüs kiralanması. (3araçx 270 Gün=810gün) (300 Km/gün.)

gün

810

14

1 Adet Adana Otoyol Bakım İşletme Şefliği emrinde , 2 Adet Gaziantep Oto Yol Bak.İşlt.Şefl. emrinde, 2015 model ısıtmalı-soğutmalı 'D2'belgeli, 2(iki) şer sürücülü 10+1 minübüs kiralanması.(3 araçx365 gün=1095 gün) (550 Km/gün.)

gün

1.095

15

MİNİBÜSLER İÇİN FAZLA KM BEDELİ

kilometre

1.000

16

KÜÇÜK OTOBÜSLER İÇİN FAZLA KM BEDELİ

kilometre

1.000

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde “2.1. Kiralanacak toplam 66(Altmışaltı) adet aracın cinsi, taşıma kapasitesi, modeli ve adetleri aşağıda belirtilmiştir. Yükleniciden temin edilecek aşağıdaki araç cinslerinden;

….

Araç sürücüsüne yemek bedeli veya yol gideri altında herhangi bir ödeme yapılmayacak ancak ödenecek aylık maaş en az brüt asgari ücretin %20 (yüzde yirmi) fazlası verilecektir. İstekliler tekliflerini verirken bu durumu göz önünde bulundurarak vermek zorundadır…”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralık Aracın Çalışma Şartları” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Araçların çalışma saatleri birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmiştir. Çalışma saatleri aralığını aracın çalıştığı birim belirler. Normal mesai saatleri içinde çalıştırabileceği gibi mesai saatleri dışında da istenilen saatlere göre araç çalıştırabilir bunun için ayrıca ödeme yapılmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı iş olup olmadığına yönelik yapılan incelemede, idarenin yapmış olduğu yaklaşık maliyet hesaplamalarında ihale konusu işte çalıştırılacak araçların maliyeti ile işçilik maliyetinin günlük olarak ayrı ayrı belirlendiği, işçilik maliyeti hesaplamasında ihale konusu işte çalıştırılacak araçları kullanacak sürücü sayısı esas alınarak işçilik maliyetlerinin günlük olarak hesaplandığı, bu kapsamda ihale konusu işte çalıştırılacak araç sürücülerinin brüt asgari ücretin %20 fazlası olan 2.717,45 TL tutarındaki aylık işçilik maliyeti üzerinden günlük işçilik maliyetinin bir sürücü için (2.717,45/30=) 90,58 TL tutarında hesaplandığı anlaşılmıştır. İhale konusu işte çalıştırılacak araçların çalışma süreleri dikkate alındığında toplam işçilik maliyeti 1.998.648,00 TL tutarında hesaplanmıştır. Başvuruya konu ihalenin toplam yaklaşık maliyetinin 6.890.989,68 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda işçilik maliyetinin yaklaşık maliyete oranının (1.998.648,00/6.890.989,68=) % 29 olarak hesaplandığı, dolayısıyla başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına yönelik yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci satırında diğer satırlardan farklı olarak bu iş kaleminde çalıştırılacak aracın günlük 50 km üzerinden sefer usulüne göre çalıştırılacağının ve birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemleri ayırt edilmeksizin gerek İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde gerekse de Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde başvuruya konu ihalede çalıştırılacak sürücülerin tamamına brüt asgari ücretin %20 fazlasının ödeneceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Bu doğrultuda yapılan incelemede birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci satırında diğer satırlardan farklı olarak sefer üzerinden düzenleme yapılmasının araçların çalıştırılması ile ilgili olduğu, mevcut doküman düzenlemeleriyle sefer üzerinden araç çalıştırılmasının işçilik maliyetlerine etkisinin bulunmadığı, işçilik maliyetleriyle ilgili başvuruya konu ihalede çalıştırılacak sürücülerin tamamına aylık brüt asgari ücretin %20 fazlasının verileceğinin düzenlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına yönelik yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetvelinin 5, 7 ve 8’inci satırlarında bulunan iş kalemlerinde “sürücülü” ifadesinin, diğer satırlarda ise “tek sürücülü” 1(bir) sürücülü”, “2 sürücülü”, “2’şer sürücülü”, “3 sürücülü”, “4 sürücülü” gibi ifadelerin yer aldığı görülmüştür.

İhale konusu işin sürücülü araç kiralanması işi olduğu, bu haliyle başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyeti içerisinde işçilik maliyetlerinin payına bakıldığında ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı, bu bağlamda birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyetlerine ilişkin satır açılmasına gerek bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde birim miktarın gün üzerinden belirlendiği, bu haliyle başvuruya konu ihaleye katılan isteklilerin tekliflerini çalıştırılacak araçların günlük birim maliyetlerini belirleyerek vermeleri gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuruya konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığından sürücü sayılarının net olarak belirlenmemesinin teklif vermeye engel bir durum oluşturmadığı ve isteklilerin tekliflerini günlük araç maliyeti üzerinden vermeleri gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3, 4, 5, 12 ve 13’üncü iddialarına yönelik olarak yapılan incelemede, söz konusu iddiaların 4857 sayılı İş Kanunu’nda yer alan çalışma sürelerine, fazla çalışma ücretine, yıllık izin sürelerine ve engelli işçi çalıştırılmasına yönelik hususların başvuruya konu ihale dokümanında yer verilmediğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işte 12 ay süreyle sürücüleriyle birlikte toplam 66 adet aracın personel nakli için çalıştırılacağı, sürücülere aylık asgari ücretin %20 fazla tutarının ücret olarak verileceği, sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç gibi giderlerin teklif fiyata dahil olacağı, sürücülerin çalışma sürelerinin araçların çalıştığı birim tarafından belirleneceği, bu kapsamda normal mesai saatleri içinde veya dışında istenilen saatlere göre araçların çalıştırılabileceğinin düzenlendiği, nitekim başvuruya konu ihalede sürücülerin çalışma sürelerine ilişkin belirleme yapılmadığı hususunun başvuru sahibinin 5’nci iddiasında da yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin 14 satırında ayrı ayrı güzergahlar belirtilerek ihale konusu işte çalıştırılacak araçların sayılarına, niteliklerine, kaç gün ve kaç kilometre üzerinden çalıştırılacağına yönelik düzenlemelerin yapıldığı, sürücü sayılarıyla ilgili her bir iş kaleminde birbirinden farklı olarak “sürücülü”, “tek sürücülü”, “1(bir) sürücülü”, “2 sürücülü”, “2’şer sürücülü”, “3 sürücülü”, “4 sürücülü” gibi ifadelerin yer aldığı, ancak araçları kullanacak sürücülerin toplam sayılarına ilişkin net bir belirlemenin yapılmadığı, nitekim başvuruya konu ihalede sürücü sayılarının belirlenmediği hususuna başvuru sahibinin 2’nci iddiasında da yer verildiği, bunun yanı sıra her bir iş kaleminin birim miktarlarının gün üzerinden belirlendiği, 15 ve 16 sıra numaralı satırda ise ayrı ayrı 1.000 kilometre fazla kilometre miktarlarının belirlendiği, işçilik giderleri için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin sürücülü araç kiralaması işi olduğu, dolayısıyla ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için personel çalıştırılmasının zorunlu olduğu, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde işçilik maliyetleri için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına gerek bulunmadığı, ayrıca bu ihalelerde çalıştırılacak personel sayısının net olarak belirlenmesi veya bu personelin idarede tam zamanlı çalıştırılması gerektiğine yönelik bir zorunluluğun olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3, 4, 5, 12 ve 13’üncü iddialarında ifade ettiği 4734 sayılı İş Kanunu’ndaki hükümlerin tam zamanlı çalıştırılan ve personel sayısının net olarak belirlendiği ihalelerde hüküm ifade edeceği ve başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi olmadığı dikkate alındığında, ihalede çalıştırılacak araçları kullanacak sürücülerin toplam sayısına ilişkin net bir belirlemenin ihale dokümanında yapılmadığı, ayrıca sürücülerin idarede tam zamanlı çalıştırılacağına ilişkin doküman düzenlemesinin de bulunmadığı, bu anlamda mevcut doküman düzenlemelerinden ihale konusu işte çalıştırılacak sürücülerin sayılarına ve bu sürücülerin tam zamanlı çalıştırılacağına yönelik bir zorunluluk bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 3, 4, 5, 12 ve 13’üncü iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur….” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükümlerinden, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelere ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlere, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında yer verileceği, idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelere de teknik şartnamede yer verileceği anlaşılmaktadır.

11.06.2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Karayolu Taşıma Yönetmeliği”nin “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:…

b) D2 yetki belgesi: Tarifesiz olarak yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara,… verilir” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden D2 belgesinin tarifesiz olarak yurtiçi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verileceği, dolayısıyla D2 belgesine sahip bir kişinin il sınırı gözetmeksizin yurtiçinde yolcu taşıyabileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesine yer verilmiş olup Teknik Şartname’de teklif kapsamında sunulması istenilen belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde “2.1. Kiralanacak toplam 66(Altmışaltı) adet aracın cinsi, taşıma kapasitesi, modeli ve adetleri aşağıda belirtilmiştir. ….

Daimi Çalışacak Araçlar:

SIRA NO:

ARAÇ CİNSİ

TAŞIMA KAPASİTE

MODELİ

ARAÇ SAYISI

ARAÇ YETKİ BELGESİ

AÇIKLAMA

1

MİNİBÜS

10+1

2015 VE YUKARISI

5

D2

Araçların Hangi Yetki Belgesi ile Çalışacağı İş Kaleminde Belirtilmiştir.

2

MİNİBÜS

14

2013 VE YUKARISI

16

S PLAKA-D2

3

MİNİBÜS

16+1

2013 VE YUKARISI

29

S PLAKA-D2

4

KÜÇÜK OTOBÜS

en az 29 kişilik

2013 VE YUKARISI

9

S PLAKA

5

KÜÇÜK OTOBÜS(SEFER USULÜ ÇALIŞACAK)

en az 29 kişilik

2013 VE YUKARISI

7

S PLAKA

T O P L A M :

66 (altmışaltı adet)

…2.4- İsteklilerin; D2 (Minibüslerde şehirlerarası yolcu taşımacılığı) yetki Belgelerine sahip olması ve yetki belgelerinin aslını (noter onaylı) sözleşme yapılmadan önce idareye sunmaları zorunludur. Aksi takdirde sözleşme yapılmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu kapsamda yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden isteklilerin D2 yetki belgelerine sahip olması ve yetki belgelerinin aslının sözleşme yapılmadan önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde belirtilen tablodan ise D2 belgelerinin; 10+1 yolcu taşıma kapasiteli 5 araç için, 14 yolcu taşıma kapasiteli 16 araç için, 16+1 yolcu taşıma kapasiteli 29 araç için istenileceğinin düzenlendiği, İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde Teknik Şartname’de teklif kapsamında sunulması istenilen belgelerin sunulması yeterlik kriteri olarak belirlendiğinden söz konusu araçlara yönelik D2 belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Teknik Şartname’de araçların “S” plakalı olmasının herhangi bir belgeye dayandırılmadığı, söz konusu doküman düzenlemeleriyle çalıştırılacak araçlarda fiili olarak “S” plakası olmasının istenildiği dikkate alındığında çalıştırılması istenilen araçların “S” plakalı olmasının istenilmesinin yeterlik kriterleri arasında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde belirtilen tabloda araç yetki belgesi sütununda bazı araçlar için “S” plaka ibaresinin yer aldığı ve birim fiyat teklif cetvelinin itirazen şikâyete konu iş kalemlerinde çalıştırılacak araçların “S” plakalı olmasının istenildiği görülmüştür. Araç plakalarında belirli harflerin belirli sektör veya hizmet gruplarına tahsis edilmesinde tahsisata yetkili merciler tarafından bu sektör veya hizmet gruplarında gerekli denetimlerin ve standartların sağlanmasının amaçlandığı göz önüne alındığında anılan doküman düzenlemeleriyle ihalede çalıştırılacak araçların ihale konusu işte çalıştırılmaya müsait bir şekilde yolcu taşımaya elverişli olmasının amaçlandığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasında yer verdiği birim fiyat teklif cetvelinin 13’üncü satırında çalıştırılacak 2 adet araç için D2 belgesinin istenildiği, bu araçlardan 1 tanesinin “S” plakalı olması gerektiği iddiasının incelenmesinde,

Birim fiyat teklif cetvelinin 13’üncü satırında “S” plakalı araç çalıştırılacağına yönelik bir belirleme olmamakla birlikte söz konusu iş kaleminde 16+1 yolcu taşıma kapasiteli araç çalıştırılmasının istenildiği, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde yer verilen tabloda ise 16+1 yolcu taşıma kapasiteli araçların tamamında D2 yetki belgesinin yanı sıra araçların “S” plakalı olmasının istenildiği görülmüştür. Bu kapsamda 13’üncü satırında çalıştırılacak araçların “S” plakalı olmasına yönelik bir belirleme yapılmamış olsa da bu belirlemenin Teknik Şartname’de yapıldığının görüldüğü, ayrıca söz konusu iş kaleminde çalıştırılacak araçların “S” plakalı olmasına ilişkin hususun başvuruya konu ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, dolayısıyla “S” plakaya sahip araçlarla ihale konusu işin yürütülüp yürütülmeyeceğine ilişkin kontrolün sözleşmenin imzalanmasını müteakip işe başlamadan önce yapılacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 6’ncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasında yer verdiği, birim fiyat teklif cetvelinin 8’inci satırında çalıştırılacak araçların S plakalı olmasının istenildiği, ancak Hatay ilinde “S” plakalı araçların öğrenci servislerine verildiği, personel servislerine “C” plaka verildiğinden 53’üncü Şube (Hatay) Şefliğinde çalıştırılacak aracın “S” plakalı olmasının mümkün olmadığı iddiasının incelenmesinde,

Başvuruya konu ihalede kullanılacak araçların yolcu taşımasına elverişli olmasının amaçlandığı, Hatay ilinde “S” plakalı araçların plaka tahsisatı öğrenci servislerine yapılmış olsa bile herhangi bir yolcu servisine göre daha özel şartları haiz öğrenci servisleriyle personel taşınmasının da mümkün olabileceği, ayrıca söz konusu iş kaleminde çalıştırılacak araçların “S” plakalı olmasına ilişkin hususun başvuruya konu ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, dolayısıyla “S” plakaya sahip araçlar öğrenci servisi olsa dahi ihale konusu işin yürütülüp yürütülmeyeceğine ilişkin kontrolün sözleşmenin imzalanmasını müteakip işe başlamadan önce yapılacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 7’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasında yer verdiği, birim fiyat teklif cetvelinin 7’nci satırında çalıştırılacak araçlardan 4 tanesinin sezonda çalıştırılacağının düzenlendiği, ancak bu araçların hangi tarihler arasında çalıştırılacağının belirtilmediği iddiasının incelenmesinde,

Birim fiyat teklif cetvelinin 7’nci satırında toplamda 9 adet araç çalıştırılacağı, bu 9 araçtan 4 tanesinin sezonda çalıştırılacağı ve sezonun hangi tarihler arasında olacağı belli olmamakla birlikte, başvuruya konu ihalede birim miktarların gün üzerinden belirlendiği, bu kapsamda 4 araçtan her biri 160’ar gün olmak üzere 4 aracın toplamda 640 gün çalıştırılacağının düzenlendiği, dolayısıyla başvuruya konu ihalede 4 aracın kaç gün çalıştırılacağı belli olduğundan isteklilerin tekliflerini bu çerçevede hazırlamaları gerektiği, sezonun hangi tarihler arasında olduğuna dokümanda yer verilmemesinin teklif vermeye engel bir durum oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin 8’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibini 9’uncu iddiasında yer verdiği, birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı satırında Adana 1 No’lu Asfalt Şantiye Şefliğinde çalıştırılacak 3 aracın “S” plakalı olmasının istenildiği, ancak bu araçlardan bir tanesinin zaman zaman dışarı görevlere gönderildiği, bu nedenle 3 araçtan 1 tanesinin D2 belgeli olmasının gerektiği iddiasının incelenmesinde,

Birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı satırında D2 belgeli araç çalıştırılacağına yönelik bir belirleme olmamakla birlikte söz konusu iş kaleminde 16+1 yolcu taşıma kapasiteli araç çalıştırılmasının istenildiği, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde yer verilen tabloda ise 16+1 yolcu taşıma kapasiteli araçların tamamında D2 yetki belgesinin istenildiği, aynı Şartname’nin 2.4’üncü maddesinde düzenlemelerinden isteklilerin D2 yetki belgelerine sahip olması gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür. Bu kapsamda birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı satırında çalıştırılacak araçların D2 belgeli olmasına yönelik bir belirleme yapılmamış olsa da bu belirlemenin Teknik Şartname’de yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibini 10’uncu iddiasında yer verdiği, birim fiyat teklif cetvelinin 5’inci satırında Kozan ilçesinde “S” plakası olmadığından dolayı Kozan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın “S” plakalı olmasının mümkün olmadığı, ayrıca Elbistan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın da zaman zaman dışarı görevlere gönderildiği, bu durumlarda aracın “S” plakalı olmasının sorun teşkil ettiği iddiasının incelenmesinde,

Kozan ilçesinin Adana iline bağlı bir ilçe olduğu, dolayısıyla bu ilçede de Adana ilinin plaka kodunun kullanılacağı, bu anlamda Kozan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın plakasının “S” plakalı olmasının mümkün olmadığı iddiasının yerinde olmadığı, söz konusu iş kaleminde en az 14 yolcu taşıma kapasiteli araç çalıştırılmasının istenildiği, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.1’inci maddesinde yer verilen tabloda en az 14 yolcu taşıma kapasiteli araçların tamamında D2 yetki belgesinin istenildiği, bu bağlamda Elbistan Şube Şefliğinde çalıştırılacak aracın dışarı görevlere gönderilmesinde sıkıntı yaşanacağı iddiasının ve bu kapsamda başvuru sahibinin 10’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 11’inci iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddesinin itirazen şikâyete konu 4.1.25’inci maddesinde “Yüklenici, işe başladığı tarihten itibaren işe başladıkları araç veya sürücülerde işin süresince idarenin onayı ile en fazla toplamda 10 araç veya sürücü değişikliği yapabilir. Daha fazla değişiklik yapar ise yapacağı her değişiklik için teklif ettiği günlük yevmiyenin 2 katı kadar ceza hakedişinin yapılacağı ayda kesilir. Yüklenicinin itiraz etme hakkı yoktur. Çalışma süresi içinde yapacağı araç ve sürücü değişiklikleri gerekçesini belirterek bir dilekçe ile İdareye bildirecek, İdare tarafından araç veya sürücü değişikliği kabul edilirse değişiklik yüklenici tarafından yapılabilecektir. Kesinlikle idarenin haberi olmadan araç ve sürücü değişikliği yapılmayacaktır. Yapılması halinde bu süre zarfında olacak tüm olumsuzluklardan (kaza vs.) yüklenici sorumlu sayılacaktır. İdareden habersiz yapılan değişikliğin tespiti halinde 3(üç) günlük araç yevmiyesi ceza olarak o ayın hak edişinden kesilecektir. İdarenin isteği ile değiştirilecek araç ve sürücüler bu hüküm dışındadır. Mücbir sebeplerin olması durumunda cezai işlem uygulanmaz. Ancak mücbir sebepler belgelenmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Şartname düzenlemelerinden yüklenicinin işe başladığı tarihten itibaren işe başladıkları araç veya sürücülerde işin süresince idarenin onayı ile toplamda en fazla 10 araç veya sürücü değişikliği yapabileceği, daha fazla değişiklik yapılması halinde yükleniciye cezai şartların uygulanacağı, idarenin haberi olmadan kesinlikle araç veya sürücü değişikliğine gidilmeyeceği ancak idarenin isteği doğrultusunda araç ve sürücülerin değiştirilmesi hali ile belgelendirilmiş mücbir sebep hallerinde cezai şartların uygulanmayacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede söz konusu doküman düzenlemesinin sözleşmenin uygulanması aşamasıyla ilgili olduğu, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi noktasında idarelerin gereken tedbirleri alma yetki ve sorumluluklarının olduğu, bu bağlamda söz konusu doküman düzenlemesinde cezai şart için belirlenen değişiklik üst sınırının makul seviyede belirlendiği, dolayısıyla söz konusu iddianın teklif vermeye engel bir durum teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin 11’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi