KİK Kararı: 2017/UH.III-1183

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/021
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 26.04.2017
Karar No : 2017/UH.III-1183

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz Arya İnş. Taah. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.,

Ortakapı Mah. Ordu Cad. No: 108 KARS

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzurum Orman Fidanlık Müdürlüğü,

Terminal Mah. Kombina Cad. Orman Bölge Müdürlüğü Yerleşkesi 25150 Yakutiye/ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/55526 İhale Kayıt Numaralı “Horasan Orman Fidanlığında Fidan Üretim ve Bakımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzurum Orman Fidanlık Müdürlüğü tarafından 06.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Horasan Orman Fidanlığında Fidan Üretim ve Bakımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz Arya İnş. Taah. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.nin 15.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.03.2017 tarih ve 17636 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/758 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Orman Genel Müdürlüğünce düzenlenen 2017 yılı fidan üretim ve bakım işlerine ait fiyat analizlerinde, çalışacak işçilerin saatlik çalışma ücretinin 7,54 TL olarak hesaplandığı, idarece, işçilerin çalışma sürelerince yapacakları iş miktarının bu saatlik ücret ile çarpımı sonucunda birim fiyatların oluşturulduğu, bu nedenle saatlik çalışma ücretinin asgari ücret tutarını karşılamadığı, ayrıca ihale konusu iş kapsamında orman mühendisi çalıştırma zorunluluğunun olduğu, ancak söz konusu personele ödenecek ücretin yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmediği, dolayısıyla ihale konusu işe ait birim fiyatların yanlış düzenlemesi sonucunda yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı,

2- Kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin, asgari işçilik maliyetini karşılayamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ayrıca sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilerden, aşırı düşük tekliflerine yönelik yazılı açıklama istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Horasan Orman Fidanlığında Fidan Üretim ve Bakımı İşi

b) Miktarı ve türü:

87,08 ha alan üzerinde Fidan Üretim ve Bakım işleri ( 26 iş kalemi )

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Erzurum Orman Fidanlık Müdürlüğüne bağlı, Horasan Fidanlık Sahasında işler yapılacaktır.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre başvuruya konu ihalenin adının “Horasan Orman Fidanlığında Fidan Üretim ve Bakımı İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmış olup bu ihale kapsamında kısmi teklif verilmesine izin verilmediği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin süreci özetle şöyledir:

06.03.2017 tarihinde yapılan ihaleye 5 (beş) istekli tarafından teklif verildiği, ihale teklif veren Cay Aydın Gıda Tarım İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin ihale dokümanı satın almadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, ihalenin Sevinçler Orman Ürünleri İnş. Tem. Nak. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi Öz Arya İnş. Taah. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiası temelde, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkindir.

Söz konusu iddia ile ilgili görülen mevzuat hükümleri şöyledir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İş Makineleri ve Ekipman İdare tarafından temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderlerinden tümü isteklilere ait olup, teklif edilecek fiyata dahildir. 6331 Sayılı Kanun gereği çalışanlarla İlgili İş Sağlığı ve İş Güvenliği ile alakalı yasal yükümlülükler yüklenici tarafından karşılanacak olup, yasal sorumluluk yükleniciye ait olacaktır. Bunla ilgili tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir ...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. 5531 Sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmelikleri kapsamında Yüklenici firma En az 1 Adet Orman Mühendisi /Orman Yüksek Mühendisini İstihdam ederek fidanlık sahasında bulundurmak zorundadır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İsteklinin Organizasyon Yapısı Personel Durumu” başlıklı 28’inci maddesinde “Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda sayısı ve unvanları ile özellikleri belirtilen serbest meslek mensubunu iş yerinde devamlı olarak bulundurmak zorundadır. Yüklenici, 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği hakkında Kanuna dair Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının kuruluş ve çalışma esasları yönetmeliğine göre aşağıda sayısı/sayıları belirtilen, uzmanlık alanı Orman Mühendisliği ve Uzmanlık konuları arasında ihaleye konu olan Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları işleri yapacak Odaya kayıtlı, ruhsatlı, çalışanlar listesine kayıtlı veya Serbest Müşavirlik, Mühendislik meslek mensupluğu tescil belgeli ve sosyal güvenceli serbest meslek mensuplarını işe başlama tarihinden itibaren arazide devamlı bulundurmak zorundadır.

Sıra No Ünvanı Mesleki Ünvanı Sayısı

1 Or. Müh. / Or. Yük. Müh. Ruhsatlı Serbest Müşavir Mühendis 1 Meslek Mensubu

İş yerinde bulunacak meslek mensuplarında aşağıdaki özellikler bulunmalıdır.

Odaya kayıtlı, yıllık vizesi yapılmış, serbest meslek mensupluğu ruhsat belgeli, çalışanlar listesine kayıtlı veya Serbest Müşavirlik, Mühendislik Meslek Mensupluğu tescil belgesi ve sosyal güvenceli olmalıdır.

Arazide daimi olarak çalışacak meslek mensuplarının her birisi uzmanlık konuları içinde Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları faaliyetleri yer alan oda kayıt belgesi, yıllık vizesi yapılmış, serbest meslek mensupluğu ruhsat belgesi veya serbest müşavirlik, mühendislik meslek mensupluğu tescil belgesi ile buna bağıntılı orman mühendisliği serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri büro tescil belgesi ile sosyal güvence belgesini idareye vereceklerdir.

Serbest meslek mensubu arazi takvime uygun olarak devamlı arazide bulunacaktır. Bu konuda yüklenici gerekli tedbirleri alacaktır.

Yüklenici şartnamede belirtilen serbest meslek mensuplarının, sözleşmenin imzalandığının kendisine tebliğinden itibaren en geç 15 (on beş) gün içinde idareye bildirmek zorundadır. İdare serbest meslek mensupları hakkında gerekli incelemeyi yaparak 20 (yirmi) gün içinde neticeyi idareye tebliğ eder. İdarece bu tebliğ yapılmadığı takdirde bildirilen serbest meslek mensubu kabul edilmiş sayılır. Şayet tebligat yapılmış ise yüklenici bu tebligata uymak mecburiyetindedir. Aksi halde günlük ceza uygulanır ve idare herhangi bir ihtar yapmaksızın işi durdurmak yetkisini kullanır.

Serbest meslek mensubunun arazide bulunmadığı günlerin tespiti halinde günlük miktarı aşağıda belirtilen ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir.

Bir ayda 5 (beş) gün iş yerinde bulunmayan Serbest Meslek Mensubunun değiştirilmesi yükleniciden istenir. Yüklenici bu tebligata uymak mecburiyetindedir. Orman Yük. Mühendisi /Orman Müh için 200,00TL/Gün ceza kesilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, yaklaşık maliyet, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini ifade etmektedir.

Bu kapsamda, idareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edeceklerdir. Öte yandan, birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvelin hazırlanacağı, bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurların gösterileceği, birim fiyata dâhil olan maliyetlerin ise, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenmesi gerektiği ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderlerin öngörülmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece hesaplanan yaklaşık maliyete bakıldığında;

Yaklaşık maliyetin Orman Genel Müdürlüğünün 2017 ihale birim fiyatları esas alınarak toplam 339.650,13 TL olarak hesaplandığı, Orman Genel Müdürlüğü birim fiyat cetvelinde “Birim fiyat” ve “İhale birim fiyatı” olmak üzere iki tür birim fiyat açıklandığı, birim fiyat olarak açıklanan fiyata % 17 kâr ilave edilmek suretiyle ihale birim fiyatının elde edildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yaptırılacak işlere ait iş kalemlerinin analizleri incelendiğinde, işçilik dışında ekipman, makine gibi girdilerin olduğu, ancak bu iş kalemleri içinde gerekli olan, makine, malzeme ve ekipmanın çoğunun idare tarafından karşılanacağı Teknik Şartname düzenlemelerinden anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yaklaşık maliyetin ağırlıklı olarak işçilik girdilerini içerdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yani, idarece ihale işlem dosyasında yer alan ve yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılan Orman Genel Müdürlüğünün, ormanların geliştirilmesi ve genişletilmesine yönelik çalışmalarda kullanılmak üzere belirlenen 2017 yılı “Ağaçlandırma, Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık Çalışmaları, Silvikültür ve Etüt Proje İşlerine Ait Birim Fiyat Cetveli”nde yer alan iş kalemlerinin analizleri incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 26 adet iş kalemi için Orman Genel Müdürlüğü’nün 2017 yılı için hazırladığı işçilik analizlerinin kullanıldığı, bu kapsamda analizlerde yer alan işçilik girdileri için 7,54 TL saatlik asgari ücret ile birim zamanın çarpılması suretiyle bulunan karsız birim fiyat üzerine %17 tutarında kâr oranı eklenmesi suretiyle ihale birim fiyatının oluşturulduğu, bulunan ihale birim fiyatı ile de ihale konusu iş kapsamında yapılacak iş miktarının çarpılması neticesinde iş kalemine ait tutarın ve bunun üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplandığı görülmüştür.

Diğer yandan, Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Ağaçlandırma, Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık Çalışmaları, Silvikültür ve Etüt Proje İşlerine Ait Birim Fiyat Cetveli”nde yer alan iş kalemleri oluşturulurken işçiliklerde asgari ücret artış oranında, makinalı ve ekipmanlı çalışmalarda TÜFE artış oranında artış yapıldığı ifade edilmiştir.

30.12. 2016 tarihli ve 29934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararında 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında bir günlük asgari ücretin 59,25 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 06.03.2017 olan ihale tarihinde saatlik asgari ücretin 7,90 TL (59,25 TL/7,5 saat) olduğu, söz konusu ücrete işveren maliyeti dâhil edildiğinde 9,68 TL’ye ulaşıldığı, öte yandan işçilik hesabında esas alınacak aylık birim fiyatın 2.177,44 TL (işveren maliyeti dâhil) ihale tarihindeki saatlik ücreti hesaplandığında yine 9,68 TL’ye ulaşıldığı tespit edilmiştir. Ancak, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanırken işçilik girdilerine ilişkin saatlik ücretin 7,54 TL olarak esas alındığı görülmüştür.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında bir günlük asgari ücretin 59,25 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 06.03.2017 olan ihale tarihinde saatlik asgari ücretin 9,68 TL’ye tekabül ettiği (işveren maliyeti dâhil) hususu göz önüne alındığında, idarece saatlik asgari ücretin altında( saatlik ücret 7,54 TL olarak esas alınmıştır.) bir ücretin belirlenmesi ve iş kalemleri analizlerinde yer alan işçilik girdileri için, bu tutar üzerinden bir hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, yukarıda aktarılan Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu iş kapsamında 1 adet orman mühendisi / orman yüksek mühendisinin çalıştırılmasının zorunlu olduğu anlaşılmış olup, söz konusu personelin işe başlama tarihinden itibaren iş yerinde devamlı olarak bulundurulmasının zorunlu tutulduğu görülmüştür.

Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Kanun; ormancılık, orman ve ağaç endüstrisiyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere ait yerlerde çalışanlar ile mühendislik mesleğini, hizmet akdi ile herhangi bir iş yerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbest olarak icra edenleri kapsar.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Kanunda geçen;

…

b) Oda: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı Orman Mühendisleri Odasını,

c) Mühendis: En az dört yıllık lisans eğitimini bitirmiş orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisini,

… ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücret” başlıklı 13’üncü maddesinde “Ücret, meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir. Tarifedeki asgari miktar altında iş kabulü yasak olup, aksine hareket edenlere disiplin cezası uygulanır. Tarife, Oda tarafından düzenlenir ve uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükümlerinden, kapsamda yer alan mühendise ödenecek ücretin asgari miktarının tarife ile belirleneceği, söz konusu tarifenin, Oda tarafından düzenlenip uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, Erzurum Orman Fidanlığı 2017 yılı fidan üretim ve bakım programı ile fidan sevkiyat, söküm işleri esas alınarak metraj cetvelinin oluşturulduğu, söz konusu cetvelde 26 iş kaleminin bulunduğu, bu iş kalemlerinin birim fiyatlarının tespiti için 2017 yılı içerisinde, ormanların geliştirilmesi ve genişletilmesine yönelik çalışmalarda kullanılmak üzere belirlenen “Ağaçlandırma, Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık Çalışmaları, Silvikültür ve Etüt Proje İşlerine Ait Birim Fiyat Cetveli”nde yer alan birim fiyatlar ile birim fiyatların analizinde yer alan işçilik ücretlerinin kullanılmak suretiyle yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı görülmüştür.

Bu kapsamda, ihale konusu iş kapsamında 1 (bir) orman mühendisi / orman yüksek mühendisi çalıştırılmasının zorunlu olduğu düzenlemesi karşısında, söz konusu personele ödenecek ücrete ilişkin olarak idare tarafından herhangi bir hesaplama yapılmadığı ve bu giderlerin yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler esas alındığında, idare tarafından işin yürütülmesi sırasında ihale konusu işte çalıştırılacak işçilere ödenecek ücretin saatlik asgari ücretin altında bir belirleme yapılmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanması, ayrıca yaklaşık maliyete ihale konusu işte çalışacak orman mühendisi / orman yüksek mühendisine ödenecek ücrete ilişkin maliyetin dâhil edilmemesinin, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına sebebiyet verdiği, söz konusu hususların ise ihalenin sağlıklı olarak sonuçlandırılmasına, işin yürütülmesi sırasında ve ödeme aşamasında da ihtilaflara neden olabileceği anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir ...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşler ile İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “Yukarıda belirtilen her türlü iş ile ilgili olarak iş akım planı sözleşmeden hemen sonra (Mevzuatta belirlenen süre içerisinde) yüklenici tarafından belirlenecek ve idare tarafından onaylanacaktır. Onaylanan iş akım planına yüklenici uymak zorundadır. İhale konusu iş kapsamında yapılacak işler mevsime bağlı olup, zamanında yapılmayan işlerin tekniğine aykırı olacağı kaçınılmazdır.

Buna göre; Havaların erken ısmacağı/soğuyacağı göz önünde bulundurularak hava ve toprak şartlarının uygun olduğu dönemlerde mümkün olduğu kadar fazla ve tekniğine uygun iş üretilmelidir. Yüklenici bu konuda her türlü önlemi almak zorundadır. (Yeterli İşçi, vs)

Bakım çalışmalarının (ot alma, çapa vb) çok hızlı, kaliteli ve zamanında yapılması gerekmektedir. Bu durumda yüklenici bakım çalışmaları sırasında da yeterli işçi bulundurmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu hizmetler olarak tanımlanmıştır.

Bu çerçevede, başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, dolayısıyla söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda ihale konusu iş kapsamında sınır değerin, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan İdari İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde, idarece, Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi uyarınca, ihalenin açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı düzenlemesine yer verildiği görüldüğünden, ihalenin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılması işleminde herhangi bir aykırılık görülmemiştir.

Diğer yandan, yukarıda aktarılan düzenlemelerden, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personele ilişkin asgari bir belirleme yapılmadığı, sadece bulundurulması zorunlu olan orman mühendisi / orman yüksek mühendisinin sayısına ilişkin belirleme yapıldığı, ancak orman mühendisi / orman yüksek mühendisine ilişkin ödenecek ücrete ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu hususların ihaleye ait asgari işçilik maliyeti tespitinin yapılmasını olanaksız hale getirdiği tespit edilmiştir. Bu tespit edilen hususun ise, verilen tekliflerin ihale dokümanı kapsamında belirtilen unsurları içeren asgari maliyetini karşılayıp karşılamadığının tespitini yapma olanağını ortadan kaldırdığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi