KİK Kararı: 2017/UH.III-1068

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/018
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 12.04.2017
Karar No : 2017/UH.III-1068

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Akçağ İnşaat Elk. Tek. San ve Tic. Ltd. Şti. - Reha İnşaat Peyzaj Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Aston Yapı Elemanları A.Ş. İş Ortaklığı,

Perpa Ticaret Merkezi B Blok Kat: 12 No: 2055 Şişli/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/12357 İhale Kayıt Numaralı “Bursa Çevre Otoyolunda ve Bağlantı Yollarında Rutin Bakım Hizmetleri ve Peyzaj İşleri Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa Çevre Otoyolunda ve Bağlantı Yollarında Rutin Bakım Hizmetleri ve Peyzaj İşleri Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akçağ İnşaat Elk. Tek. San ve Tic. Ltd. Şti. - Reha İnşaat Peyzaj Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Aston Yapı Elemanları A.Ş. İş Ortaklığının 03.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.03.2017 tarih ve 15769 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/687 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işe yönelik olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, oysa Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale tarihi itibarı ile 2017 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı, 2016 yılı birim fiyatlarına göre açıklama yapıldığı, 01.501 pozunun Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından analizlere konulmuş olduğu ve bu fiyatın asgari ücretle bir alakası olmadığı, bu çerçevede 01.01.2017 tarihinde asgari ücretin belli olmasının asgari ücret kullanılarak açıklama yapılmasını zorunlu kılmadığı, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesaplamalarında asgari ücretin değil ilgili kurumların rayiçlerinin kullanıldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddelerine aykırı olduğu, ayıca açıklama yapılması istenilen KGM/37.010/K-5A ve KGM/37.081/K-1 pozlarının alt analizlerinde bulunan 01.501 ve 01.502 pozları yerine piyasadan alınan fiyat tekliflerin kullanılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olmadığı, diğer yandan KGM/15.047/K-2A pozunun alt analizinde bulunan 07.006/K pozunda su nakli için gereken mesafenin 10 km olarak hesaplandığı, ilgili idare tarafından taşıma mesafesinin ihale dokümanında belirtilmediği, bu durumda yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “C- Bakım İşleri ve Yöntemleri” başlıklı 1’inci maddesinde “Kullanılacak sulama suyu, Yüklenici tarafından temin edilecek olup, sulamaya başlamadan önce su kaynağından gerekli numuneler alınarak suyun fiziksel ve kimyasal özelliklerinin sulama suyu niteliğinde olup olmadığını belirlemek için gerekli testler Kontrol Mühendisinin denetiminde Yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Yapılmadığı takdirde işe başlatılmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde “Komisyon, asgari ücreti bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirler. Ücretin, bir günlük olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda gerekli ayarlamalar buna göre yapılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11’inci maddesinde “Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12’nci maddesinde “İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

30.12.2016 tarihli ve 29934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından verilen kararda 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında geçerli asgari ücret 59,25 TL olarak belirlenmiştir. Buna mukabil günlük çalışma saatinin 7,5 saat olduğu dikkate alındığında, saatlik asgari ücretin de 7,90 TL (59,25/7,5=7,90) olması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında OBİ-Bak.-EKİP,KGM/37.010-5A, KGM/15.047/K-2A, KGM/37.091/K-1A ve KGM/37.081/K-1 pozlarına ait alt analizlerinde yer alan 01.501 pozuna ait saatlik işçilik maliyetinin 7,40 TL olarak öngörüldüğü, ihale tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan saatlik asgari ücret tutarının ise 7,90 TL olduğu, ancak başvuru sahibi isteklinin anılan analizlerinde yer alan işçilik maliyeti için öngördüğü saatlik asgari işçilik ücret tutarının 2017 yılı için belirlenen saatlik asgari işçilik ücret tutarının altında olduğu, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece açıklanması istenilen KGM/37.010/K-5A ve KGM/37.081/K-1 pozlarının alt analizlerinde bulunan 01.501. ve 01.511 pozları için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen maliyet tutarları yerine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda piyasadan fiyat teklifi alınması yönteminin kullanılabileceği, ancak idarece belirlenen analiz girdilerinde ölçü birimi olarak belirlenen “saat” birimi yerine istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, analizlerde yer alan ölçü biriminin “adet” olarak değiştirildiğinin anlaşıldığı bu nedenle başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu,

Ayrıca, açıklanması istenilen KGM/15.047/K-2A pozunun alt analizinde bulunan 07.006/K pozunda yer alan su nakli için Teknik Şartname’nin “C- Bakim İşleri ve Yöntemleri” başlıklı 1’inci maddesinde “Kullanılacak sulama suyu, yüklenici tarafından temin edilecek olup, sulamaya başlamadan önce su kaynağından gerekli numuneler alınarak suyun fiziksel ve kimyasal özelliklerinin sulama suyu niteliğinde olup olmadığını belirlemek için gerekli testler Kontrol Mühendisinin denetiminde yüklenici tarafından yaptırılacaktır…” düzenlemesine yer verildiği, ihale konusu işe ait ihale dokümanında ve aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında su taşıma mesafenin ne kadar olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve/veya belgeye yer verilmediği, yaklaşık maliyet hesaplamalarında ise su taşıma mesafesinin 25 km olarak belirtildiği, bu nedenle yaklaşık maliyet hesabında kullanılan su taşıma mesafesi ile istekli tarafından öngörülen su taşıma mesafesi arasında uyumsuzluk olabileceği değerlendirilmekle birlikte, söz konusu istekli tarafından su nakli için 10 km’lik mesafe öngörüldüğü, ancak öngörülen su nakli mesafesinin ispatına ilişkin herhangi bir belgeye yer verilmediği göz önüne alındığında, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi