KİK Kararı: 2017/UH.II-878

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UH.II-878

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Dekon Kongre ve Turizm Hizmetleri A.Ş.,

Sultan Selim Mah. Hümeyra Sok. No: 12 34415 Kağıthane/İstanbul

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Selçuklu Belediye Başkanlığı Kültür İşleri Müdürlüğü,

Şeyh Şamil Mah. Doç. Dr. Halil Ürün Cad. No: 19 42070 Selçuklu/Konya

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/609001 İhale Kayıt Numaralı “Selçuklu'nun Torunları Ecdadla Buluşuyor-2 Çanakkale Şehitleri Ziyaret Organizasyonu Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Selçuklu Belediye Başkanlığı Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından 07.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Selçuklu'nun Torunları Ecdadla Buluşuyor-2 Çanakkale Şehitleri Ziyaret Organizasyonu Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Dekon Kongre ve Turizm Hizmetleri A.Ş.nin 27.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.03.2017 tarih ve 13657 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/603 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 15.02.2017 tarihinde tebliğ edilen yazı ile ihalenin tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği rekabet koşullarının oluşmaması gerekçesiyle iptal edildiğinin bildirildiği, şikayet başvurusunun gerekçesi belirtilmeden reddedildiği, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin %85’lik kısmının maliyetini uçak kiralama hizmetinin oluşturduğu, uçak kiralama hizmet bedellerinin Amerikan Doları ve Euro para birimleri üzerinden fiyatlandırıldığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarih ile ihale tarihi arasında döviz kurlarında artış yaşandığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin buna göre güncellenmesi gerektiği, bu açıdan tekliflerinin oldukça makul olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.1’inci maddesi gereği yaklaşık maliyetin değerlendirilerek ihalenin karara bağlanması gerektiği, söz konusu ihaleye 7 firmanın katıldığı 2 geçerli teklif sunulduğu, ihalede rekabeti engelleyici herhangi bir durumun bulunmadığı, İdari Şartname’de istenilen belgelerin rekabeti engellemediği, hizmetin gerçekleşmesini sağlamak amacıyla istenildiği, bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur….” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir….” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir….” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

…

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Selçuklu'nun Torunları Ecdadla Buluşuyor-2 Çanakkale Şehitleri Ziyaret Organizasyonu Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

Kültür Tarih gezisi projesi kapsamında Selçuklu İlçesi'nde bulunan 9072 kişinin uçakla Çanakkale'ye ulaşımlarının sağlanması, ziyaret yerlerinin gezdirilmesi, yeme, içme, ikram, rehber ihtiyaçlarının karşılanması organizasyonu hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Konya-Çanakkale” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Selçuklu Belediyesi’nin 2017 yılında düzenleyeceği “Selçuklu’nun Torunları Ecdadla Buluşuyor-2 Çanakkale Şehitleri Ziyareti kapsamında Selçuklu İlçesi’nde bulunan öğrenci ve vatandaşlardan oluşan 9.072 kişinin Çanakkale’ye götürülmesi ve şartnamede belirtilen yerlerin gezdirilmesi ve bu süre içinde öğrencilerin, vatandaşların ve görevli personelin yeme, içme, ikram, rehber, hediye, tanıtım, ulaşım (Feribot, Uçak ve otobüs), ihtiyaçlarının karşılanması işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ulaşım” başlıklı 5’inci maddesinde “Uçak:

5.1. Konya Havalimanı ile Çanakkale Havalimanı ve Çanakkale Havalimanı ile Konya Havalimanı arasındaki uçuşlar için 'uçak' firma tarafından sağlanacaktır. Uçak kapasitesi kaptan ve kabin görevlileri hariç en az 216 kapasiteli olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye, ihale tarihinden önce iki farklı şikayet başvurusunda bulunulmuş olup, Teknik Şartname’de belirtilen kapasitede uçaklar için hava yolu şirketlerinden konfirmasyon yazısı alamadıkları, bu sebeple uçak kapasitelerine ilişkin yeterlik kriterinin düşürülerek rekabetin artırılmasının sağlanması talep edilmiştir. Söz konusu şikayet başvuruları idarece uygun bulunmayarak reddedilmiştir.

İhale yetkisince onaylanan 15.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği, isteklilere gönderilen 15.02.2017 tarihli “bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” yazısı incelendiğinde iptalin, rekabetin oluşmaması ve tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçeleri olmak üzere iki gerekçeye dayandırıldığı görülmektedir.

Tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesine ilişkin yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin piyasa aktörlerine işin teknik şartname örneği verilmek suretiyle alınan üç fiyat teklifinin ortalaması alınarak 23.12.2016 tarihinde 6.137.563,80 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında bir isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağına dair kâti bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yaklaşık maliyetin üzerindeki bir teklifin değerlendirmeye alınıp alınmayacağına dair açıklamalara yukarıda belirtilen Tebliğ maddesinde yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ maddesinde, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı, tekliflerin kabul edilmesi veya edilememesi durumunda kamu yararı bulunup bulunmadığı, hizmet gereklerine uygun olup olmadığı hususlarını sorgulayarak yaklaşık maliyete kıyasla teklif edilen fiyatların uygun bulunup bulunmaması hususunda ihale komisyonunun takdir hakkının bulunduğu, somut olayda ise takdir yetkisinin ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin uygun olmadığı şeklinde kullanıldığı, başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği döviz kurlarındaki artış hususunun idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun bulmasını zorunlu kılmayacağı, bu çerçevede ihale komisyonu tarafından ihalenin iptal edildiği, ihale yetkilisince de ihale komisyonu kararının onaylandığı görülmüş olup, idarece tesis edilen yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun bulmama işleminde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

Rekabetin oluşmaması gerekçesine ilişkin yapılan incelemede, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen söz konusu ihalede, 2 istekli tarafından teklif verildiği ve 2 teklifin de geçerli teklif olduğu, ancak tekliflerinin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görülmüştür.

İhalede toplamda 2 geçerli teklif olması ve tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması dikkate alındığında rekabet ortamının oluştuğunun söylenemeyeceği, rekabetin ihale sistemi açısından en temel ilkelerden biri olduğu, dolayısıyla idarenin rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar vermesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi