KİK Kararı: 2017/UH.II-874

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UH.II-874

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Öztek Gen. Tem. Tur. Nakl. Taah. İnş. End. Oku. Med. Malz. Çev. Sağ. İlaç. Pet. Ürün. Atık Geri Dön. Peyz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Şeyhmüftü Mah. Bursa Cad. No: 23/A Mustafakemalpaşa/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Pınarhisar Belediye Başkanlığı

Camiikebir Mah. İstanbul Cad. No: 28 39300 Pınarhisar/KIRKLARELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/448743 İhale Kayıt Numaralı “Pınarhisar Belediye Başkanlığı Çöp Toplama ve Nakli İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pınarhisar Belediye Başkanlığı tarafından 24.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Pınarhisar Belediye Başkanlığı Çöp Toplama ve Nakli İşi” ihalesine ilişkin olarak Öztek Genel Temizlik Turizm Nak. Taah. İnş. Endeks Okuma Medikal Malzeme Çevre Sağlığı İlaçları Petrol Ürünleri Atık Geri Dönüşüm Peysaj San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.03.2017 tarih ve 12356 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/550 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayet konusu ihalede, 04.01.2017 tarihli ve 2017/UH.II-82 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile ihale üzerine kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının önemli teklif bileşenlerinin açık ve net olarak belirtilerek yenilenmesine karar verildiği, bunun üzerine Kurumun düzeltici işlemini gerçekleştirmek üzere idarece sınır değerin altında kalan Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.den çöp kamyonuna ait teklif bileşenlerine ilişkin açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 25.02.2017 tarihli ve 2 no’lu ihale komisyonu kararı ile ilgili firmanın çöp kamyonlarına ait teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının uygun olduğu değerlendirilerek ihalenin Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, idareye yaptıkları şikayet başvurusunda, araçların bir saatlik çalışma maliyetinin hesaplanmasında amortisman gideri, akaryakıt gideri, yedek parça gideri, tamir bakım gideri sermaye faizi, sigorta ve diğer giderler, nakil, montaj ile demontaj giderlerinin hesaplamaya dahil edilmesi gerektiği, Şartnamelerde tanım ve tarifleri yapılan araçların ilgili firmanın bünyesinde bulunduğunun belirtildiği, tüm araçlar için 6 gün ve 7.5 saat çalışma üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, araçlara ilişkin plaka, özellik ve satın alma bilgilerine ilişkin yeminli mali müşavir raporunun eklenmesi gerektiği, makine analiz formüllerinin ve amortisman sürelerini gösteren tabloların açıklamalar kapsamında sunulması, her araç için uygun verilerin formüle konularak araçlara ilişkin maliyetin hesaplanması, hesaplanan tüm maliyetlerin eklenerek araçlardan gelen toplam giderin belgelendirilerek teklif fiyatına yansıtılması, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının belgelere dayalı olması gerektiği, ilgili araçların akaryakıt bedelinin 148.198,35 TL olarak hesaplandığı, ilgili firmanın teklif bedelinden işçilik, damga vergileri, Kurum payı düşüldüğünde elinde kalan 98.593,99 TL ile araçların ( amortisman, yedek parça, tamir bakım, sigorta ve diğer giderler hariç) akaryakıt giderini dahi belgelendiremeyeceği yönünde itirazda bulundukları, idarece şikayete ilişkin red cevabı aldıkları bu itibarla yukarıda bahsi geçen açıklamalar dolayısıyla söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeyerek ihale dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, itirazen şikâyete konu ihaleye 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, teklifi idarece tespit edilen sınır değerin altında olduğu belirlenen Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 06.12.2016 onay tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Öztek Gen. Tem. Tur. Nak. Taah. İnş. End. Oku. Med. Malz. Çev. Sağ. İlaç. Pet. Ürün. Atık Ger. Dönü. Peyz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, Kamu İhale Kurulu’nun 04.01.2017 tarih ve 2017/UH.II-82 nolu kararına istinaden düzeltici işlem gerçekleştirmek üzere Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.den işte kullanılacak kamyonlara ilişkin önemli teklif bileşenleri belirtilerek tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak Aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.
c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Pınarhisar Belediye Başkanlığı Çöp Toplama ve Nakli İşi

b) Miktarı ve türü: 12 ay (01.01.2017 - 31.12.2017) süreyle 21 Adet Personel ve 2 adet çöp kamyonu ile Pınarhisar Belediyesi sınırları içerisinde katı atıklarının toplanması, süpürülmesi ve nakli işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Pınarhisar Belediye Başkanlığı Sınırları İçi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.2. 2 Adet en az 13+1,5 m3’lük sıkıştırmalı çöp aracı. (2013 Modelden aşağı olmayacak)

1 (bir) adet mobil yıkama aracı.

İşin özelliğinden dolayı kendi malı olma şartı aranmaktadır. Yüklenici kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir.

Kendi malı olan araçların ruhsatları, teknik belgesi ve tevsik belgeleri ihale dosyasında olacaktır. Ulaştırma Bakanlığınca güncel mevzuat kapsamında zorunlu olan belgeleri ihale dosyasına konulacaktır. İhale konusu işte çalışacak araçların her türlü giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a-) 4 (Dört) adet vasıflı personel Şoföre asgari ücretin %21 (Yirmi Bir) fazlası, vasıfsız personel 17 (On Yedi) adet atık toplama İşçisine asgari ücretin %14 (On Dört) fazlası olarak ödenecek ücretler teklif fiyata dâhildir.

b-) Yüklenici, dini ve milli bayram günleri (14,5 (ondörtvirgülbeş) gün) çalıştırma esasına göre çöp toplama ve süpürme işlerine devam edecek aşağıdaki personele;

2 (İki) adet vasıflı personel Şoföre asgari ücretin %21 (Yirmi Bir) fazlası olarak 14,5 gün resmi tatil günleri çalışma ücreti,

5 (Beş) vasıfsız personel adet atık toplama İşçisine asgari ücretin %14 (On Dört) fazlası olarak 14,5 gün resmi tatil günleri çalışma ücreti ödeyecektir. Ödenecek resmi tatil günleri çalışma ücretleri teklif fiyata dâhildir. Yüklenici firma teklif fiyatında bu durumu göz önüne alarak teklifini sunacaktır.

c-) Aylık maaş gün sayısı 30 (otuz) gün, aylık çalışma gün sayısı 26 (yirmi altı) gün olarak belirlenmiştir.

(Yukarıda belirtilen ücretlerin içerisinde işveren SGK prim ve işsizlik prim payları dâhildir )

Resmi tatil günlerinde çalıştırılan isçilerin ilave ücretleri 4857 sayılı yasanın 47. maddesi gereğince, ayrıca işçilere fazla mesai yaptırılırsa fazla mesai ücretleri 4857 sayılı yasanın 41.maddesi gereğince ödenecektir.

Yüklenici tüm bu işlerde idarenin ihtiyaca göre talep ettiği ve belirlediği sayıda, daha az ya da 21 adede kadar personeli çalıştırmak zorundadır. Çalışacak personel sayısını belirlemede idare kesin yetkilidir. İdare yukarıda belirtilenden daha az sayıda personel çalıştırma hakkına sahiptir. Yüklenici eksik sayıda çalıştırılan personel için idareden herhangi bir hak ve/veya hakediş talep edemez.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

kısa vadeli sigorta kolları prim oranı 2,0 dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yükleniciden istenecek araçlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “2 Adet en az 13+1,5 m3’lük sıkıştırmalı çöp aracı. (2013 Modelden aşağı olmayacak), 1 (bir) adet mobil yıkama aracı.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 5’inci maddesinde “Yukarıda belirtilen araçlardan en az 2 (iki) adet en az 13+1,5 m3 (onüçartıbirvirgülbeşmetreküp)’lük sıkıştırmalı çöp kamyonu işin özelliğinden dolayı kendi malı olma şartı aranmaktadır. İhale konusu işte çalışacak araçların her türlü giderleri yükleniciye aittir.

Araçlara ait tüm evraklar ve taahhütnameler noter tasdikli olacaktır. Belediyemiz ilçe sınırları içerisinde, tüm araçların topluca bulunacağı, araçların hırsızlığa ve olumsuz doğa şartlarına karşı korunmasına elverişli bir sahayı ilçe imar sahasından veya Belediye’den temin edebilir.

Araçların her türlü ihtiyaç ve giderleri, akaryakıt, bakım, onarım ve korunması yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, idarelerin ihalede sunulan teklifleri veya yaklaşık maliyeti dikkate almak suretiyle teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddetmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliğ’in 79’uncu maddesinde de hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ve değerlendirmesine yönelik kriterlere yer verildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelendirmenin nasıl yapılması gerektiği hususunda ayrıntılı açıklamalar yapıldığı, mevzuat hükümlerinden idarelere aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerini belirleme yetki ve sorumluluğunun tanındığı anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde söz konusu ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, ihaleye katılan isteklilerden Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin idarece hesaplanan sınır değerin altında kaldığından bahisle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin 24.01.2017 tarihli yazıda “Kamu İhale Kurulu’nun 04.01.2017 tarih ve 2017/UH.II-82 nolu kararına istinaden düzeltici işlem gerçekleştirmek üzere; ihale sınır değerin altında kalan teklifinizde sunulan işte kullanılacak kamyonlara ilişkin akaryakıt, bakım-onarım, motorlu taşıt vergisi, egzoz ve fenni muayene, zorunlu trafik sigortası ve öngörülemeyen varsa diğer giderler için teklif bileşenlerinizin ihale komisyonumuzca değerlendirilmek üzere 20 iş günü içerisinde tarafımıza ulaştırılmasını rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, anılan istekli tarafından ise aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu ve sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde,

Akaryakıt giderlerine ilişkin,

Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin açıklama yazısında ihale konusu araçların akaryakıt tüketimine ilişkin İhale Şartnamesi’nde bir ölçü olmadığı için Pınarhisar ve çöp döküm sahası arasındaki mesafe dikkate alındığında, bir aracın günde en fazla 5 litre motorin yakacağından, 2 araç için yıllık motorin miktarının 3.650 litre olduğu, yetkili bayiden alınmış bulunan KDV dahil motorin litre fiyatının 4,65 TL olduğu, motorin fiyatından KDV indirilince motorin fiyatının 3,94 TL olarak maliyete yansıtıldığı ve 3.650x3,94= 14.381,00 TL olarak tespit edildiği, %4 sözleşme giderinin 575,24 TL olduğu, sözleşme gideri dahil toplam yakıt bedelinin ise 14.956,24 TL olarak hesaplandığı belirtilmiş olup, motorin litre fiyatına ilişkin 11.01.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan yazıda “Tarih itibariyle 2014 model Ford Kamyon Cargo 1826 4x2 aracın kullandığı motorin fiyatının aşağıda belirtilen boşluğa yazılmasını arz ederiz.” ibaresinin bulunduğu, Akçakaya Petrol İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalanıp kaşelenen yazıda 1 Lt. Motorin Fiyatının 4,65 TL olarak belirtildiği fakat sunulan fiyat tekliflinin, ilgili meslek mensubunun beyanını taşımadığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalanmadığı, dolayısıyla ilgili fiyat teklifinin mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı, ihale konusu işte kullanılması öngörülen araçların akaryakıt sarfiyatlarına yönelik yapılan açıklamanın, araçların yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan veya katalog sunulmadan gerçekleştirildiği, anılan araçlara ilişkin akaryakıt maliyetinin hesaplanmasında kullanılacak, akaryakıt tüketim miktarlarının hesaplanmasının, yetkili servis, yetkili satıcı veya üreticilerden edinilen belgelerle yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, bir aracın günde en fazla 5 litre motorin yakacağından 2 araç için yıllık motorin miktarının 3.650 litre olduğuna dair hesaplamanın belgelendirilemediği görülmüş olup, akaryakıt gideri için yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Araçların bakım-onarım giderlerine ilişkin,

Sanpak Tem. Oto. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan bu fiyat tekliflinin, ilgili meslek mensubunun beyanını taşıdığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı ve anılan fiyat teklifinin mevzuatta belirtilen şartları taşıdığı tespit edilmiştir.

Motorlu taşıt vergisi için,

İhale konusu işte çalışacak 2 araç için ihale konusu işin süresi dikkate alındığında %4 sözleşme gideri dahil toplam 5.867,68 TL tutarında maliyet yansıtıldığı yönünde açıklamada bulunulduğu, 2 adet araç için “araç plaka no”, “aracın yaşı” ve “MTV tutarı” bilgisinin yer aldığı ve her bir araç için öngörülen maliyete ilişkin olarak 2017 yılı vergi dairesi ( Motorlu taşıtlar vergisi hesaplama) internet çıktısı belgelerin sunulduğu, sunulan belgelerin uygun olduğu tespit edilmiştir.

Araçların muayene, egzoz emisyon ölçüm giderleri için,

İhale konusu işte çalışacak toplam 2 adet araç için, araç ruhsatları ile TÜVTÜRK’ten alınmış 2017 yılı araç muayene fiyat listesi ve egzoz emisyon ölçüm gideri fiyatını gösteren internet çıktılarının sunulduğu, sunulan belgelerin uygun olduğu tespit edilmiştir.

Motorlu kara taşıtları zorunlu mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin olarak,

2 araç için %4 sözleşme gideri dahil toplam 4.939,68 TL fiyat öngörüldüğü ve sigorta acentesi tarafından düzenlenen poliçelerin sunulduğu, ancak söz konusu poliçelere ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyitin bulunmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesinde “Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. Anılan açıklamadan, önemli bir teklif bileşeni olarak belirlenmesi halinde sigorta gideri için öngörülen tutarın tevsiki için sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama yazısında ayrıca öngörülemeyen masraflar için %4 oranında ek gider öngörüldüğü belirtilmektedir.

Bu itibarla, ihale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif savunması kapsamında idareye sunduğu 11.02.2017 tarihli açıklamaları incelendiğinde, ihale konusu işte kullanılacak araçların akaryakıt ve sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen düzenlemelere aykırılık taşıdığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Er-ma Sos. Hiz. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi