KİK Kararı: 2017/UH.II-865

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UH.II-865

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti.,

100.Yıl Mahallesi Sunakan Cad. Kırımlı Kobiler Sitesi No:7/1/1 Süleymanpaşa/TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

Namık Kemal Mah. Kampüs Cad. No:1 59030 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/497130 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 13.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Meyra Oto Kiralama Turizm Seyahat Organizasyon Sosyal Hizmetler Taşımacılık Taahhüt Ticaret Limited Şirketi tarafından 01.03.2017 tarih ve 12454 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/555 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 2017/UH.II-434 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına göre verilen ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı, sonrasında ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiği, iptal gerekçesi olarak, T.C Maliye Bakanlığı, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 25/01/2017 ve 74587075-010.99-922 sayılı genelgesinde belirtilen hususların gösterildiği, genelge hükmünün planlama şeklini tarif ettiği, ihale konusu işin ise planlama aşamasında olmadığı gibi şikayet süreci beklenmeden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı biçimde sözleşme imzalanıp işe başlandığı, İhale Komisyonu Kararında 13/12/2016 tarihinde bütçenin ilgili kaleminde yeterli ödeneğin bulunduğunun belirtildiği, ihale yetkilisinin tasarruf içerikli genelgenin aksine itirazen şikayet başvurusunun sonuçlanmasını bile beklemeden daha yüksek bedel teklif eden Meral Tezdogan ile sözleşme yapıldığı, 08/02/2016 tarihinde tebliğ edilen 2017/UH.11-434 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına rağmen hukuka aykırı sözleşmeyi 2017 yılının şubat ayının sonuna kadar sürdürdüğü, ihale yetkilisinin kararının tasarrufla hiçbir alakasının olmadığı, amaç tasarruf olsa iptal işleminin genelge tarihi olan 25.01.2017 tarihinden sonra 2017 yılının ocak ayının sonuna doğru yapılması gerektiği, Kamu İhale Kurulu Kararının geçersiz sebebe dayandırılarak dolaylı yoldan uygulanmamasını sağlamak suretiyle Borçlar Kanunu kapsamında hileli fiile sebebiyet verildiği, ihale yetkilisi tarafından verilen iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı “Araç Kiralama Hizmeti” olarak, işin miktarı ve türü “60.000 Km + 400 Gün” olarak belirlenmiş olup, anılan Şartname’nin ekinde ihale konusu işin miktarı ve türü tablo halinde

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 46 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

kilometre

15.000

2

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 46 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

gün

100

3

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 27 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

kilometre

15.000

4

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 27 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

gün

100

5

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 19 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

kilometre

30.000

6

Araç Kiralama İşi (Güvenlik donanımları tam, 19 kişiyi taşıyacak kapasitede maksimum en çok 6 yaşında, Km bedeli / Günlük Araç Kira Bedeli)

gün

200

şeklinde gösterilmiştir.

İnceleme konusu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.12.2016 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, 16.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Gnstur Turz. Taş. Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin ihale dokümanında istenen D2 yetki belgesinin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin geçerli tek teklif sahibi olarak belirlenen Meral Tezdoğan üzerine bırakıldığı, Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının ardından alınan 01.02.2017 tarihli ve 2017/UH.II-434 sayılı Kurul kararı ile “... 02.12.2016 tarihinde yapılan Zeyilname ile değişik İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin 7.1’inci maddesinin (h) bendinde sadece D2 yetki belgeli taşıtların kullanılacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemede taşıtlara ilişkin düzenlenmeyen, Karayolları Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişiler adına ilgili bakanlık tarafından düzenlenen ve bu kişilere ilgili alanda çalışma izni veren yetki belgesinin veya idarenin cevabinin aksine, taşıtların bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu yetki belgesi altında çalıştırılabileceğini gösteren taşıt kartının sunulmasının açık ve net olarak istenilmediği, bu itibarla İdari ve Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemeleri gereğince yukarıda da aktarılan Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde tanımlandığı şekliyle, yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren, yetki belgesinden ayrı ve yetki belgesinin eki olarak düzenlenen taşıt belgesi veya yukarıda bahsedilen taşıt kartlarının sözleşmenin imzalanması aşamasında işe başlanmadan önce sunulabileceği anlaşılmıştır.” gerekçesine yer verilerek, teklifleri 16.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Gnstur Turz. Taş. Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, söz konusu kararda ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesi uyarınca idarece itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin olarak sorgulama yapılmadan ve itirazen şikayete ilişkin Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalandığına ilişkin tespite de yer verildiği,

Anılan Kurul kararı doğrultusunda alınan, 20.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile inceleme konusu ihalenin bu defa Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu kararda Gnstur Turz. Taş. Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, söz konusu ihale komisyonu kararının ihale yetkilisinin onayına sunulmasının ardından ihale yetkilisinin 23.02.2017 tarihli kararı ile ihalenin “Namık Kemal Üniversitesi 2017 yılı Araç Kiralama Alımı İhalesi 2016 yılı sonunda planlanmış ve 13.12.2016 tarihinde ihale edilmiştir. 2016 yılı talepleri dikkate alınarak yaklaşık kilometre miktarı ve sefer sayısı tespit edilmiş, 2017 yılı bütçesi netleşmeden ihale yoluna gidilmiştir.

Maliye Bakanlığının 25.01.2017 tarihli genelgesinde aşağıdaki hususlar yer almıştır.

‘2017 Merkezi Bütçe Yönetim Kanunu; Cari Harcamaların kontrol altında tutulmasını ve tasarruf sağlanmasını esas alan üretimi yatırımı ekonomik büyümeyi ve istihdamı önceleyen bir anlayışla hazırlanmıştır. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurumlarının harcama politikalarının hükümet öncelikleriyle uyumunun ve tutumunun sağlanması, bütçe imkanlarının verimliliği etkin ve etkili bir şekilde kullanılması amacıyla ödeneklerin birimlere dağılımında bütçe işlem yetkilerinin kullanılmasında taahhütlerin ve harcamaların planlanmasında ve gerçekleşmesinde aşağıdaki hususlara riayet edilecektir.’

‘Kamu idarelerinin 2017 bütçelerinde kırtasiye ve büro malzemesi alımları yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirme yollukları taşıt ve hizmet binası kiralama temsil ve tanıtma gayrimenkul mal alım, bakım, onarım kalemlerinde tasarrufa gidilerek, ödenekler 2016 yılı bütçe başlangıç ödeneklerinin altında öngörülmüştür. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak gerek 2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla idarelere tahsis edilen ödeneklerin gerek likit karşılığı ve gelir fazlası karşılığı ödenek kaydı suretiyle temin edilen ödeneklerin kullanılmasında söz konusu bütçe perspektifine azami riayet edilerek harcamalar bu kalemlere ilişkin olarak idare bütçelerinde dördüncü düzey ekonomik kodlar itibariyle tefrik edilen ödenekleri aşmayacak şekilde planlanacaktır.’

Yukarıda izah edilen gerekçelerle 13.12.2016 tarih ve 2016/497130 sayılı ihalenin 20.02.2017 Tarih ve 2 nolu Komisyon Kararının iptal edilmesi uygun görülmüştür.” gerekçeleriyle iptal edildiği görülmüştür.

İhale yetkilisinin iptal gerekçesinde belirtilen Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün “Cari Harcamaların Kontrol Altında Tutulması” konulu, 25.01.2017 tarihli ve 922 sayılı Genelgesinde “Bilindiği üzere, 2017-2019 Dönemi Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Planda belirlenen amaç, hedef ve öncelikler doğrultusunda 2017 Yılı Merkezi Bütçe Yönetim Kanunu; cari harcamaların kontrol altında tutulmasını ve tasarruf sağlanmasını esas alan üretimi yatırımı ekonomik büyümeyi ve istihdamı önceleyen bir anlayışla hazırlanmıştır. Bu kapsamda yükseköğretim kurumlarının harcama politikalarının Hükümet öncelikleriyle uyumunun ve tutarlılığının sağlanması, bütçe imkanlarının verimliliği etkin ve etkili bir şekilde kullanılması amacıyla ödeneklerin birimlere dağılımında bütçe işlem yetkilerinin kullanılmasında taahhütlerin ve harcamaların planlanmasında ve gerçekleşmesinde aşağıdaki hususlara riayet edilecektir.

Cari harcamaların kontrol altına alınması, tasarruf bilincinin yerleşmesi ve harcamalarda tasarruf sağlanması için öngörülen tedbirlerin etkili bir şekilde uygulanması amacıyla yükseköğretim kurumlarının rektörleri, harcama yetkilileri ve mali hizmetler birimlerince gerekli önlemler ivedilikle alınacaktır. Yükseköğretim kurumlarının 2017 yılında cari ödeneklere ilişkin yıl içinde ve yıl sonunda yedek ödenek talepleri karşılanmayacaktır.

1. Kamu idarelerinin 2017 bütçelerinde kırtasiye ve büro malzemesi alımları yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirme yollukları taşıt ve hizmet binası kiralama temsil ve tanıtma gayrimenkul mal alım, bakım, onarımı kalemlerinde tasarrufa gidilerek, ödenekler 2016 yılı bütçe başlangıç ödeneklerinin altında öngörülmüştür. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak gerek 2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla idarelere tahsis edilen ödeneklerin gerek likit karşılığı ve gelir fazlası karşılığı ödenek kaydı suretiyle temin edilen ödeneklerin kullanılmasında söz konusu bütçe perspektifine azami riayet edilerek, harcamalar bu kalemlere ilişkin olarak idare bütçelerinde dördüncü düzey ekonomik kodlar itibariyle tefrik edilen ödenekleri aşmayacak şekilde planlanacaktır...” açıklamalarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “... İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır...” hükmüne yer verilmiştir.

İptal kararının alınış şekli ve zamanı dikkate alındığında, iptal kararının, Kanun’un 40’ıncı maddesine dayanılarak, ihale komisyonu kararı alındıktan sonra, karar tarihini izleyen beş iş günü içerisinde, ihale kararını uygun bulmayan ihale yetkilisi tarafından alındığı görülmektedir.

Söz konusu Kanun maddesinin altıncı fıkrası ile ihale komisyonunun yanında ihale yetkililerine de ihale komisyonu kararı üzerine, ihale komisyonu kararının alınmasından itibaren 5 iş günü içerisinde yapacakları inceleme sonucunda, gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte, ihale komisyonları ile ihale yetkililerinin söz konusu yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığı, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılması gerektiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalenin ilan tarihinin 22.11.2016 olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2017, işi bitirme tarihinin 31.12.2017 olarak belirlendiği görülmüştür.

Bunun yanında, İhale Onay Belgesi’nden ihaleye ilişkin kullanılabilir ödenek miktarının ihalenin yaklaşık maliyetinden yüksek olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler ile idarenin iptal gerekçelerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; idarece inceleme konusu ihaleye çıkıldığında, 2016 yılı için ihale konusu işin yeterli ödeneğinin bulunduğu, iptal gerekçesinde belirtilen Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün “Cari Harcamaların Kontrol Altında Tutulması” konulu genelgesinde süreci devam eden, sözleşme aşamasına gelen veya sözleşmesi imzalanan ihalelerin Genelge kapsamında bulunduğuna ilişkin bir ifadenin yer almadığı,

Diğer taraftan, inceleme konusu ihalenin 16.12.2016 tarihli ihale komisyon kararında, teklifi 225.000,00 TL olan Meral Tezdoğan üzerinde bırakılarak söz konusu istekli ile 04.01.2017 tarihinde sözleşme imzalandığı ve söz konusu sözleşmenin ihalenin iptal edildiği 23.02.2017 tarihine kadar uygulandığı, bunun yanında 01.02.2017 tarihli ve 2017/UH.II-434 sayılı Kurul kararı doğrultusunda 20.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile inceleme konusu ihalenin teklifi 194.000,00 TL olan Meyra Oto Kiralama Turz. Sey. Org. Sos. Hiz. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu kararda teklifi 205.900,00 TL olan Gnstur Turz. Taş. Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bu itibarla 20.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararında teklifi, birinci kararda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekliden daha düşük olan ilk iki isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci istekli olarak belirlendiği dikkate alındığında, incelenen ihalenin ihale yetkilisinin kararı ile iptal edilmesinin, Maliye Bakanlığı’nın yukarıda aktarılan genelgesinin de özünü oluşturan “tasarruf” amacına da uygun düşmeyeceği anlaşıldığından ihale yetkilisinin ihalenin iptaline yönelik söz konusu gerekçeleri yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesi uyarınca ihale yetkilisi tarafından 23.02.2017 tarihinde iptal edildiği, ancak iptal gerekçesinin ve iptal işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi