KİK Kararı: 2017/UH.II-824

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UH.II-824

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Dervişoğlu Seyahat Tic. Ltd. Şti.,

Kargılı Köyü Tavşanlı/KÜTAHYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Garp Linyitleri İşletme Müessesesi,

Durak Mah. Etiler Cad. 22 43300 Tavşanlı/KÜTAHYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/476743 İhale Kayıt Numaralı “Tavşanlı - Domaniç - Köyler - Tunçbilek ve Ocaklar Personel Nakli” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Garp Linyitleri İşletme Müessesesi tarafından 28.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tavşanlı - Domaniç - Köyler - Tunçbilek ve Ocaklar Personel Nakli” ihalesine ilişkin olarak Dervişoğlu Seyahat Tic. Ltd. Şti.nin 08.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.02.2017 tarih ve 10630 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/492 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı, söyle ki;

a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca sigorta giderinin tevsikine ilişkin olarak sunulan poliçe tekliflerinde meslek mensubu onayı bulunmasının zorunlu olmadığı, bununla beraber söz konusu poliçe tekliflerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü tarafından onaylı olduğu, ayrıca İdari Şartname, Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın ilgili bölümlerinde ihale konusu işin başlama ve bitiş tarihlerine ilişkin bir bilgiye yer verilmediği göz önünde bulundurulduğunda işin süresiyle uyumlu olarak bir yıllığına alınan poliçe tekliflerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

b) Araçların akaryakıt maliyetlerine ilişkin olarak teknik özellikleri ve yakıt sarfiyatını gösterir katalog vb. herhangi bir belge bulunmadığından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat makine analizlerinde birim imalata giren motorin miktarı formülünün kullanıldığı, bu itibarla anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca akaryakıt maliyetlerinin ayrıca belgelendirilme zorunluluğu olmadığı, öte yandan söz konusu maliyetlerin tevsikine ilişkin olarak EPDK tarafından yayımlanan güncel pompa fiyatları içerisinde yer alan Tavşanlı Bayi fiyatlarının kullanıldığı ve kamu ihale mevzuatında bahse konu fiyatlara dair sunulan belgelerin ilan ile ihale tarihleri arasında olmasına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı,

c) İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dâhil Giderler” başlıklı 25’inci ve “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddelerinde geçici ve kesin teminat mektuplarına ilişkin masrafların teklif fiyata dâhil olduğu yönünde herhangi bir düzenleme yer almamasına ve anılan giderlere yaklaşık maliyet hesabında yer verilmemesine karşın aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında söz konusu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bununla beraber anılan giderlere ilişkin olarak sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu,

2. 13 sıra numaralı iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan S.S. Tavşanlı Filiz Mot. Taş. Kooperatifine ait açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, bu kapsamda sunulan poliçenin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belli olmadığı, söz konusu isteklinin kendi malı olmayan araçlar üzerinden yaptığı açıklamada fiyat teklifi yerine kira sözleşmesi sunulmasının anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yer verilen açıklamalara aykırı olduğu, ayrıca adı geçen isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği 7, 8 ve 10 sıra numaralı iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerekirken sınır değerin yanlış hesaplanarak bahse konu kalemler için açıklama istenilmediği,

3. Teklif verdikleri 6, 7, 8, 10, 13 ve 15 sıra no’lu iş kalemleri için yaklaşık maliyetin açıklanmadığı ve yaklaşık maliyet hesabında hata bulunduğu, bununla birlikte açıklama isteme yazısında yer verilen teklifteki önemli maliyet bileşenlerinin idarece net ve açık bir şekilde belirtilmediği, bu bağlamda sigorta giderleri ile teminat giderleri içerisine hangi giderlerin dâhil olduğunun anlaşılamadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiği, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulama yapılan tüm kalemlere ilişkin açıklamalarda mevzuata aykırılık bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Tavşanlı - Domaniç - Köyler - Tunçbilek ve Ocaklar Personel Nakli

b) Miktarı ve türü: 2 adet 40-45 kişilik otobüs, 3 adet 45-48 kişilik otobüs, 1 adet 29-32 kişilik otobüs, 31 adet 27-32 kişilik otobüs ve 3 adet 17-19 kişilik otobüsle muhtelif güzergahlarda 27596 sefer karşılığı personel taşıma işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Tavşanlı ilçe merkezi-Domaniç ilçe merkezi ve muhtelif köyler ile Tunçbilek araç park sahası, Tunçbilek ulaştırma servisi ve Tunçbilek ocaklar (iş yerleri) arasıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…47.10. Bu işte çalışacak araçlar yükleniciye ait olabileceği gibi kiralık araçta çalıştırılabilecektir. Ancak; kiralık araçta araç sahibi şoför olarak çalışacaksa, yüklenicinin bu işle ilgili olarak SGK’da açtırdığı sicil nolu işyerinde sigortalı gösterilmesi gereklidir. Aksi halde araç sahibi şoför olarak çalıştırılmayacaktır.

47.10.1 Araçların kiralık olması durumunda, yüklenici ile araçların sahipleri arasında yapılacak noter onaylı sözleşmenin aslı ile birlikte araç ruhsatı, mali sorumluluk sigorta belge suretini (asılları idarece görülmüştür ibaresi taşıyan) işe başlamadan önce İdareye verecektir.

47.10.2 Araçların kendi malı olması durumunda, araç ruhsatı ile mali sorumluluk sigorta belge suretini (asılları idarece görülmüştür ibaresi taşıyan) işe başlamadan önce İdareye verecektir.” düzenlemesi,

İhale konusu işin Teknik Şartnamesi’nde “…6-Sigorta Zorunluluğu;

Taşımacılar, personel servis hizmetinde kullanacakları taşıtlara, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunuyla getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmak zorundadırlar. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan servis araçları ile personel taşımacılığı yapılamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak faaliyet gösteren araçlar hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

…

9-Diğer İstek ve Özellikler:

…

9.6. Araçların her türlü sigortası (Mali Sorumluluk ve Ferdi Kaza) yüklenici tarafından yapılmış olacaktır…”.” düzenlemesi yer almaktadır.

28.12.2016 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalede başvuru sahibinin 6, 7, 8, 10, 13 ve 15 sıra no’lu iş kalemleri için teklif verdiği, anılan iş kalemleri içerisinde 6 ve 15 sıra no’lu iş kalemleri için teklifinin sınır değerin altında kaldığı tespit edilen başvuru sahibi Dervişoğlu Seyahat Tic. Ltd. Şti.nden, 13 sıra no’lu iş kalemi için ise S.S. Tavşanlı Filiz Mot. Taş. Kooperatifinden 10.01.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 27.01.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile Dervişoğlu Seyahat Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği, S.S. Tavşanlı Filiz Mot. Taş. Kooperatifi tarafından sunulan açıklamalarda ise mevzuata aykırı herhangi bir husus bulunmadığı tespit edilerek 6, 7, 8, 10 ve 13 sıra no’lu iş kalemlerinin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, 15 sıra no’lu iş kalemi için ise Hakkı Kömürcü’nün ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarenin 10.01.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında personel maliyeti(sözleşme giderleri hariç), akaryakıt maliyeti, lastik, yağ, filtre, tamir, bakım, her türlü sigorta giderleri ile sözleşme giderlerinin(damga vergisi, kik payı, amortisman giderleri, teminat masrafları) teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Dervişoğlu Seyahat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının, araçların sigortaları ile kasko bedellerinin tevsikine ilişkin olarak sunulan poliçe tekliflerine Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü’nden alınan teyit yazısının eklenmediği, akaryakıt miktar ve maliyetlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca belgelendirilmediği, ayrıca önemli teklif bileşeni olarak belirlenen teminat masraflarına ilişkin olarak geçici ve kesin teminat mektubu masraflarının ayrı ayrı hesaplanmadığı gerekçeleriyle uygun görülmediği tespit edilmiştir.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları şikâyete konu hususlar bakımından incelendiğinde;

a) 6 sıra nolu Göbel - Tunçbilek güzergahı ile 15 sıra nolu Endüstri Meslek Lisesi - Ömerler Lavvarı güzergahında kullanılacak 2 adet aracın zorunlu mali sorumluluk sigortaları ile kasko bedellerini belgelendirmek üzere Allianz Sigorta A.Ş. tarafından 12.01.2017 tarihinde tanzim edilen ve 12.01.2017-12.01.2018 tarihleri arasında olmak üzere 1 yıl süreyle geçerli olan 4 adet fiyat teklifi poliçesinin sunulduğu, söz konusu poliçelerde Özser Group Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.nin imza ve kaşesi bulunmakla birlikte poliçelerin son sayfasında Allianz Sigorta A.Ş.ye ait imzanın bulunduğu anlaşılmış olup anılan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olarak düzenlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, bahse konu araçların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasına ilişkin olarak S.S. Doğa Sigorta Kooperatifinden alınan ve 12.01.2017-12.01.2018 tarihleri arasında olmak üzere 1 yıl süreyle geçerli olan 2 adet fiyat teklifi poliçesinin sunulduğu, anılan poliçelerde Özser Group Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.nin imza ve kaşesinin bulunduğu, bununla beraber poliçe tekliflerinin Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü tarafından imzalanmadığı, ilaveten poliçe teklifleri ekinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen teyit yazısının da yer almadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta sigorta giderlerinin tevsikine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifi poliçelerinde süre yönünden mevzuata aykırılık bulunmadığı tespitlerine yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yer verilen uyuşmazlığa konu hususun ortadan kalktığı neticesine ulaşılmıştır.

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı genel fiyat analizlerinde bulunan dizel motorlu bütün iş makinelerinin yakıt tüketimi 04.109 poz numarası ile tanımlanmış olup, birim imalata giren miktarın 0,150 kg/BG saat olarak uygulanması öngörülmüştür. Ancak teknolojik gelişmelere paralel olarak iş makinelerindeki teknik kapasitelerinin artması göz önüne alınarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı’nın 12.02.2002 tarih ve 8 sayılı kararı ile 01.01.2002 tarihinden geçerli olmak üzere birim imalata giren motorin miktarının 0,57 katsayısı ile düzeltilerek 0,0853 kg/BG saat uygulanması gerektiği kararlaştırılmıştır. Anılan karar bilgisinin 12.03.2002 tarih ve 2-B 323 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının dağıtımlı yazısı ile ilgili idarelere gönderildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca başvuru sahibinin ihale konusu işte kullanacağı araçların akaryakıt miktarını 0,08530 kg/BGS üzerinden hesapladığı, bu bağlamda söz konusu hesaplamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca tespit edilmiş olan birim imalata giren akaryakıt miktarının esas alınmasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, adı geçen istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EPDK resmi internet sitesinden duyurulan Kütahya ili Tavşanlı ilçesindeki 13.01.2017 tarihine ait motorin fiyatını(4,62 TL/Lt) gösteren belgenin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu fiyatın EPDK tarafından Kütahya ili için resmi internet sitesinde yayımlanan ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari motorin fiyatının(4,36 TL/Lt) üzerinde olduğu anlaşıldığından açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

c) İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen geçici ve kesin teminat mektupları giderlerine ilişkin olarak İng Bank Tavşanlı Şubesinden 21.09.2016 tarihinde alınan belgede yer alan yıllık %1-3 aralığındaki komisyon oranları dikkate alınarak 6 sıra no’lu iş kalemine ait geçici teminat komisyon gideri için 4,61 TL ve kesin teminat komisyon gideri için 9,21 TL tutarının öngörüldüğü, 15 sıra no’lu iş kalemine ait geçici teminat komisyon gideri için 3,39 TL ve kesin teminat komisyon gideri için 6,77 TL tutarının öngörüldüğü tespit edilmiş olup söz konusu giderlerden açıklama istenip istenmemesi yönündeki takdir yetkisinin idarede olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

Bununla beraber adı geçen istekli tarafından teminat masraflarının tevsikine ilişkin olarak sunulan belgeler incelendiğinde, Ziraat Bankası Tavşanlı Şubesinden 13.01.2017 tarihinde alınan ve adı geçen şubenin iki yetkilisi tarafından onaylanmış olan belgede kesin teminat mektuplarından teminat tutarının %1 oranında yıllık komisyon alındığı bilgisinin yer aldığı, söz konusu bilgi doğrultusunda başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 6 sıra no’lu iş kalemine ait teminat giderlerine ilişkin olarak teklif edilen tutarın %1’ine tekabül etmek üzere 849,60 TL(84,960,00x0,01) tutarında gider öngördüğü, 15 sıra no’lu iş kalemine ait teminat giderlerine ilişkin olarak ise teklif edilen tutarın %1’ini oluşturmak üzere 687,96 TL(68.796,00x0,01) tutarında gider öngördüğü tespit edilmiş olup teminat masrafları için anılan istekli tarafından hesaplanan tutarların idarece söz konusu iş kalemleri için yaklaşık maliyet hesabında esas alınan geçici ve kesin teminat giderlerini fazlasıyla karşıladığı, dolayısıyla sunulan açıklamaların geçici ve kesin teminat mektubu masraflarının ayrı ayrı hesaplanmadığı gerekçeleriyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

S.S. Tavşanlı Filiz Mot. Taş. Kooperatifi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları şikâyete konu hususlar bakımından incelendiğinde;

13 sıra nolu Endüstri Meslek Lisesi - 38 Pano güzergâhında kullanılacak aracın kasko, zorunlu mali sorumluluk ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasına ilişkin olarak ES Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.nden 10.01.2017 tarihinde alınan ve poliçe yapıldıktan sonra 365 gün geçerli olduğu belirtilen fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ES Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.nin imza ve kaşesi ile birlikte Generali Sigorta A.Ş. Marmara Bölge Müdürlüğü’ne ait imza ve kaşenin de bulunduğu tespit edilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (Üçyüzaltmışbeş) gündür.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İsteklinin sigorta ve kasko giderine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalarda fiyat tekliflerinin geçerlik süresinin söz konusu tekliflerin poliçe yapılmasını takiben 365 gün olduğu tespit edilmiş olup bahse konu fiyat teklifinde yer alan sürenin ihale konusu işin süresine (365 gün) denk olması nedeniyle yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

Adı geçen isteklinin teklif dosyası kapsamında sunulan ruhsatlardan 13 sıra nolu Endüstri Meslek Lisesi - 38 Pano güzergâhında kullanılacak aracın S.S. Tavşanlı Filiz Kooperatifi üyesi Ebu Bekir İnan’a ait olan 43 S 2074 plakalı ve 2005 model bir otobüs olduğu, söz konusu aracın amortisman maliyetinin anılan araçtan daha yeni bir model (2012 model yılı) otobüs için Karseç Oto. İnş. ve Tic. A.Ş.nden 10.01.2017 tarihinde alınan meslek mensubu onaylı araç fiyat teklif tutarı üzerinden hesaplandığı, bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu maliyetlerin belgelendirilmesine yönelik olarak kira sözleşmesi sunulduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

Başvuru sahibinin 7, 8 ve 10 sıra numaralı iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, anılan kalemlerin yaklaşık maliyetlerinin sırasıyla 103.641,60 TL, 97.632,00 TL ve 66.969,00 TL olarak belirlendiği, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu kısımlara ait sınır değerlerin yaklaşık maliyetlerin 1,30 sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanması gerektiği, bu bağlamda şikâyete konu iş kalemlerine ait sınır değerlerin sırasıyla 79.724,31 TL, 75.101,54 TL ve 51.514,62 TL olduğu ve S.S. Tavşanlı Filiz Mot. Taş. Kooperatifinin bu kısımlara ait tekliflerinin sırasıyla 84.480,00 TL, 76.800,00 TL ve 52.800,00 TL olmak üzere bu iş kalemlerine ait sınır değerlerin altında kalmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un 55’inci maddesinde ise “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddialarının teklif verdikleri kısımların yaklaşık maliyetinin açıklanmamasıyla beraber bahse konu kısımların yaklaşık maliyet hesabında hata yapılmasına yönelik olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyetin ihale tarihi olan 28.12.2016 tarihinde açıklandığı, bu tarihin şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olduğu, bu nedenle 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken süresi içerisinde şikâyet başvurusu yapılmadığı, 08.02.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, buna bağlı olarak 22.02.2017 tarihli itirâzen şikâyet başvurusunun da süresinde yapılmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın bu kısmının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, adı geçen isteklinin diğer iddialarının aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenilen giderlere yönelik olduğu dikkate alındığında, bahse konu açıklama isteme yazısının başvuru sahibine 10.01.2017 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihin şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olduğu, bu nedenle 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken süresi içerisinde şikâyet başvurusu yapılmadığı, aksine başvuru sahibi tarafından şikâyete konu aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı uyarınca açıklama sunulduğu ve teklifinin reddedilmesi üzerine 08.02.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, buna bağlı olarak 22.02.2017 tarihli itirâzen şikâyet başvurusunun da süresinde yapılmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın bu kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin teklifinin 6, 7, 8, 10, 13 ve 15 sıra nolu iş kalemlerine ilişkin olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan diğer iş kalemlerine yönelik olarak ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğrama ihtimali bulunmadığı anlaşıldığından açıklama istenilen tüm iş kalemlerinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince uygun bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık ve 40 kısımdan oluştuğu, ihalenin itirazen şikâyete konu olan kısımlarının başvuru sahibinin teklif verdiği ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen tüm kısımlara ilişkin olduğu (5,6,7,8,10,11,12,13,14,15,17,19,23,28,29,30,32,33,35,36,37 ile 40 sıra no’lu kısımlar) ve söz konusu kısımların 2.244.295,26 TL tutarındaki yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, ilgili kısımlara ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 7.415,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 11.123,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 3.708,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla yatırılan başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi