KİK Kararı: 2017/UH.II-77

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UH.II-77

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilsu Turizm İnş. Gıda Teks. Elektronik San. Dış. Tic. Ltd. Şti. - Ertur Org. Temz. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Merkez Mah. Eyüp Cad. No: 20-22 Mutlu İş Merkezi D: 7 Gaziosmanpaşa/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sultangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

Cebeci Mahallesi S-Caddesi 44 34265 Sultangazi/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/280724 İhale Kayıt Numaralı “506 Özel Eğitim Öğrencisi İle 47 Refakatçı Veli Toplam 553 Kişinin 180 İş Günü Taşıma Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sultangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “506 Özel Eğitim Öğrencisi ile 47 Refakatçı Veli Toplam 553 Kişinin 180 İş Günü Taşıma Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bilsu Turizm İnş. Gıda Teks. Elektronik San. Dış. Tic. Ltd. Şti. - Ertur Org. Temz. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 30.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2016 tarih ve 68095 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2910 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının, sorgulamaya konu bütün bileşenleri içerecek şekilde, gerekçeli olarak ve elverişli bilgi ve belgeler kullanılarak yapıldığı buna rağmen aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece aşağıda yer verilen gerekçelerle kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) İdarenin, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi süreçlerinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterleri değil idarece belirlenen unsur ve kriterleri esas alarak değerlendirme yaptığı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, ihale konusu işte önemli teklif bileşeni olmayan, İdari ve Teknik Şartname’de yer almayan unsurlara yer verildiği, bu hususa ilişkin idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna cevap verilmediği,

b) İdarece, “önemli teklif bileşenlerinden olan üçüncü şahıslarla yapılan araç kiralama sözleşmelerine ait noter masrafları konusunda herhangi bir açıklama yapılmadığı” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu zira üçüncü şahıslardan kiralama yoluyla temin edilen sözleşmelerin noter masraflarının mezkur ihalenin önemli teklif bileşenlerinden olmadığı,

c)İdarece, “İdari Şartnamenin 2-1-b bendi uyarınca istenen araçların "okul taşıtı” olduğunun anlaşılması için belirtilen tevsik edici belgelerin sunulmadığı” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu zira söz konusu hususun idarece muayene kabul işlemleri aşamasında kontrol edilmesi gerektiği ve mezkur ihalenin önemli teklif bileşenlerinden olmadığı,

d)Açıklamaları kapsamında sunulan fiyat teklifinde “Fiyatlarımıza, araçların amortisman, bakım ve onarım ,mtv , periyodik muayene harcı , lastik, Ogs/Hgs , kasko sigortası, trafik sigortası , kolluk sigortası , sürücü ücreti , Sgk prim vs. dahildir” ifadesine açıkça yer verilmiş olmasına rağmen idarece, “Üçüncü kişilerden alınan Maliyet/satış Tutarı Tespit tutanağında (Ek-0.6)Amortisman, işçilik ve akaryakıt maliyetinin belirtildiği ancak yine önemli teklif bileşenleri arasında yer alan Trafik Sigortası, Ferdi Kaza/koltuk sigortası, MTV, Egsoz ölçüm ve muayene giderleri, yangın tüpü, zincir, lastik ve bakım maliyetlerine ilişkin herhangi bir tevsik edici belgenin yer almadığı” gerekçesiyle açıklamalarının kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2)İhale uhdesinde bırakılan Platform Tur. Taş. Gıda İnş.Temz.Hiz.San.ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı; şöyle ki;

a) Anılan isteklinin işçilik giderinin hesaplanmasında KİK işçilik hesaplama modülünün kullanılıp kullanılmadığının kontrol edilmesi gerektiği, şoför ücretleri için 2016 yılına ait asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

b) Araçların akaryakıt giderlerinin eksik hesaplandığı, yapılan hesaplamaların tamamıyla maliyeti düşürmeye yönelik gerçek dışı hesaplar olduğu ayrıca araçların kullanımı sırasında tüketilecek ortalama yakıt verilerinin yetkili servis/satıcıdan alınan kaşeli ve imzalı belgelerle tevsik edilmediği, sunulan açıklamaların ise 79.2.2.2 ve 79.2.2.3 maddesine uygun şekilde verilmediği,

c)İhale konusu işte kullanılacak araçların sigorta giderlerinin tevsikine yönelik açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine aykırı olduğu,

d) Araçların MTV, egzoz-emisyon vergisi hesabının Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesindeki fiyatlar esas alınarak yapılmadığı,

e) Bakım onarım masraflarına ilişkin belgelendirmenin Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine uygun yapılmadığı,

f) Araçlarının amortisman giderinin Vergi Usul Kanunu hükümleri doğrultusunda hesaplanmadığı,

g) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.5) ve (Ek-0.6) sunulmadığı,

h) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu beyanına yer verilmediği, meslek mensubuna ait iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşeli/imzalı olarak sunulmadığı,

ı) Sunulan açıklamaların İdari Şartname’nin 25.1.maddesinde düzenlenen bileşenleri içermediği,

ı)İhale konusu işe ilişkin sözleşme giderlerinin (sözleşme damga vergisi, karar pulu gideri ve KİK payı ) maliyet hesaplarına dâhil edilmediği,

3)İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu hizmetin ifası sırasında alt yüklenici çalıştırıldığı, buna mukabil düzenlenen iş deneyim belgesine toplam bedel olarak alt yüklenicinin hak ediş bedelleri düşüldükten sonra kalan bedelin yazılması gerekirken herhangi bir ayrıştırma yapılmadan toplam bedel olarak tüm bedelin yazıldığı bunun da asıl yüklenici tarafından yapılmayan bir işin yapılmış gibi gösterilmesine sebep olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale İdari Şartnamesi’ nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 506 özel eğitim öğrencisi ile 47 refakatçı veli toplam 553 kişinin 180 iş günü taşıma hizmet alımı işi

b) Miktarı ve türü: Sultangazi İlçesi 506 Özel Eğitim Öğrencisi,47 Refkatçi Veli Toplam 553 Kişi ile 38 Rehber (Yardımcı )Personel Eşliğinde 38 Öğrenci Servis (Okul Taşıtı)Taşıma Aracı ile 180 İş Günü Taşınması

c) Yapılacağı yer: Sultangazi İlçe milli eğitim müdürlüğüne bağlı bulunan resmi okullar bünyesindeki özel eğitim sınıfları ile özel eğitim okullarındaki özel eğitim öğrencilerinin ikametgâhlarından alınarak okullarına getirilmesi ve ikametgâhlarına bırakılması” düzenlemesi,

Anılan Şartname’ nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde“25.1.İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, harç ve çalışan personel giderlerinin tamamı istekli tarafından teklif edilecek fiyata dâhil verilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’ nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 19.10.2016 tarihli 2016/UH.II-2583 sayılı kararla “sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi istekliler hakkında önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle (örneğin; araç akaryakıt gideri, mtv, zorunlu trafik sigortası vb. idarece belirlenecek önemli teklif bileşenleri) aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem kararı verildiği,

Anılan karar üzerine idarece öncelikli olarak isteklilerden teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmasının talep edildiği, teklif geçerlilik süresini uzatmayan Altınok Otomotiv ve Turizm Tic. Ltd. Şti. ile Masen Turizm Nakl. Temiz. İnş. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Şenyurt Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ihale dışı bırakılmasına, sınır değerin altında teklif veren Bilsu Turizm İnşaat Gıd. Tic. Ltd. Şti.- Ertur Organizasyon Temizlik İnşaat Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Platform Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin hakkında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, anılan isteklilere gönderilen 11.11.2016 tarihli yazılar ile “Çalışan rehber personelin maaş ve sgk giderleri, Şartname gereği istenilen çeşitli sigorta türlerine dair (karayolları mali sorumluluk ve ferdi kaza sigortası) tevsik edilen belgeler, araçların mtv, egzoz ölçümü ve muayene maliyetleri, araçların bakım maliyetleri, yangın tüpü, lastik (yazlık/kışlık) ve zincir maliyetleri, kullanılacak araçların amortisman giderleri, araç kira sözleşmelerinin noter masrafları, sürücülerin ücret ve sgk prim maliyetleri, araçların yakıt maliyetleri, sözleşme damga ve karar pulu ile KİK payı bedelleri, İdari Şartname’ de belirtilen 38 adet öğrenci servis aracı (okul taşıtı) ruhsat fotokopileri” bileşenlerine ilişkin açıklamalarının 3 gün içinde idareye sunulmasının talep edildiği, 25.11.2016 tarihli komisyon kararı ile Bilsu Turizm İnşaat Gıd. Tic. Ltd. Şti.- Ertur Organizasyon Temizlik İnşaat Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin Platform Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin üzerinde bırakılmasına, Yücel Turizm İnşaat Gıda Kırtasiye Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sunmuş olduğu teklifin ekonomik açıdan en avantajlı 2’inci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4.Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

a, b, c maddesinde yer verilen iddialara ilişkin olarak,

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin ardından, aşırı düşük teklif olarak belirlenen bu isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama isteneceğinin düzenlendiği, aşırı düşük teklif açıklamasına esas önemli teklif bileşenlerini belirlemek hususunda idare takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, bu belirleme yapılırken, aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin fiyat tevsikine yönelik olduğu hususunun dikkate alınması, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak bileşenlerin ihale konusu işe ilişkin teklifin oluşturulmasında önem arz eden maliyet bileşenlerini kapsaması, maliyet bileşenlerine ilişkin olmayan ve fiyat tevsikini gerektirmeyen unsurların aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilmemesi gerektiği,

Bu minvalde, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesine dayanak gösterilen “önemli teklif bileşenlerinden olan üçüncü şahıslarla yapılan araç kiralama sözleşmelerine ait noter masrafları konusunda herhangi bir açıklama yapılmadığı” gerekçesine ilişkin olarak,

Kira sözleşmelerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.’nci maddesinde yer verilen aşırı düşük teklif açıklama yöntemleri arasında yer almadığı, istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında geçerli bir tevsik usulü olmayan kira sözleşmelerine ilişkin noter masrafının idarece aşırı düşük teklif açıklamasına esas önemli teklif bileşeni olarak belirlenemeyeceği ve bu maliyet bileşenine yönelik olarak isteklilerce açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, bu itibarla başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kiralama sözleşmelerine ait noter masrafları konusunda herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle kabul edilmemesinin mevzuata uygun olmadığı,

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesine dayanak gösterilen “İdari Şartnamenin 2-1-b bendi uyarınca istenen araçların "okul taşıtı” olduğunun anlaşılması için belirtilen tevsik edici belgelerin sunulmadığı” gerekçesine ilişkin olarak,

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’de “12.Madde Okul servis araçlarının arkasında "OKUL TAŞITI" yazısını kapsayan numunesine uygun renk, ebat ve şekilde yansıtıcı bir kuşak bulundurulmalıdır. (EK: 1/1, EK: 1/2)

…

56.Madde 506 öğrenci (Beşyüzaltı), 47 (Kırkyedi) Refkatçi Veli ile 38 Rehber ( Yardımcı) personel, 38 Adet 15 Oturma koltuk kapasiteli OKUL TAŞITI ile taşınacaktır. (İ.B.B.Servis Araçları Yönetmeliği MADDE:17)

…

70. Madde: İhaleye giren Gerçek kişi/Tüzel firmalardan istenen 38 aracın tamamı öğrenci servisi (Okul Taşıtı ) olacaktır ve bu araçlar işin yürütülmesi esnasında hiçbir şekilde bu öğrenci servis aracı dışında araç çalıştırılmayacaktır. Araçlarda değişiklik olması halinde 5 gün içerisinde belgeleri idareye sunulacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Söz konusu hususun ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de düzenlendiği, sözleşme aşamasından sonra ve ihale konusu hizmetin yürütümü esnasında denetim muayene, ve kabule ilişkin işlemler kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte olduğu, kaldı ki 11.11.2016 tarihli olarak isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, “İdari Şartname’ de belirtilen 38 adet öğrenci servis aracı (okul taşıtı) ruhsat fotokopileri” nin istendiği dikkate alındığında fiyat tevsikine yönelik bir açıklama yapılmasının idarece de beklenmediği, bu itibarla kapsamı teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenlerine yönelik fiyat tevsiki olan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeyle kabul edilmemesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

d maddesinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak,

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ihale konusu işte kullanılması öngörülen 38 araca ilişkin fiyatların tevsiki amacıyla Güven Turizm Taş. Oto. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından bila tarihli düzenlenen fiyat teklifi sunulduğu, sunulan bu fiyat teklifinde, araçların kiralama bedelleri, sürücülük hizmetine karşılık gelen işçilik bedelleri, akaryakıt bedellerine yer verildiği, ayrıca söz konusu belgede bu fiyatlara amortisman, bakım ve onarım, MTV, periyodik muayene ve egzoz harcı, lastik, kasko sigortası, koltuk sigortası, trafik sigortası, sürücü ücreti, SGK prim vs’nin dahil olduğunun ifade edildiği, ayrıca araçların tüm donanım ve araç gereçlere (yedek lastik kriko,ilk yardım çantası, yangın tüpü vs) sahip olacağının belirtildiği ancak söz konusu gider kalemlerine ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı gösterilmediği, ilaveten açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinden zincir maliyetine ilişkin bir açıklama ve tevsik edici herhangi bir belge de sunulmadığı dolayısıyla açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme ve tespite (B) bölümünde yer verilmiş olmakla birlikte,

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir ...” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler tarafından yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunulabileceği, bu itibarla öncelikle ortada korunması gereken bir hakkın veya menfaatin olması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddiasının, teklif fiyatı 1.177.544,00 TL olan Platform Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibinin teklif bedelinin 956.686,24 TL olduğu, bu çerçevede anılan isteklinin teklifinin bahse konu ihalede geçerli teklifler arasında en düşük teklif konumunda yer aldığı görülmüştür.

Anılan mevzuat hükümleri ve söz konusu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmenin ön koşulunun öncelikle hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybının veya zararın veya zarara uğranması ihtimalinin mevcut olması gerektiği, incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin teklifinin, en düşük teklif olduğu, buna göre başvuru sahibi tarafından teklifi fiyatı kendi teklif fiyatından yüksek olan diğer istekliye yönelik başvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda somut olaya bakıldığında, başvuru sahibi tarafından şikâyete konu edilen isteklinin teklif fiyatının başvuru sahibinin teklif fiyatından yüksek olması nedeniyle, yapılan başvurunun herhangi bir hak veya menfaat kaybının telafisine yönelik olmadığı anlaşıldığından iddialar uygun bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçeleri çerçevesinde eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme neticesinde,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Araçlara ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası giderlerinin tevsiki amacıyla istekli adına Ödül Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. tarafından 02.11.2016 tarihli olarak düzenlenen meslek mensubu beyanı ile kaşelenerek imzalanan fiyat teklifi sunulduğu, anılan fiyat teklifinde, bu sigorta teklifinin ihale konusu işin süresini kapsadığına ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, ilaveten Güneş Sigorta yetkili acentesinden alındığı anlaşılan söz konusu fiyat teklifi ekinde ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazılarına da yer verilmediği, dolayısıyla anılan isteklinin sigorta giderlerine yönelik yapmış olduğu açıklamanın mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Platform Tur. Taş. Gıda İnş. Temz. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye ait teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi