KİK Kararı: 2017/UH.II-76

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UH.II-76

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.,

Altunizade Mah. Haluk Türksoy Arkası Sok. Beya Plaza No: 2/1 Kat: 3 Üsküdar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzincan Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü,

Bahçelievler Mah. Halitpaşa Cad. ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/404882 İhale Kayıt Numaralı “Memur Personele Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 03.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Memur Personele Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 01.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2016 tarih ve 68905 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2965 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşenlerine yer vermediği, bunun üzerine kendilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olacak şekilde İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesi ve Teknik Şartname’de belirtilen 5 kalem yemek çeşidi üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması sundukları, ancak idarenin söz konusu açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin ihalede sunulan 7 adet üye kuruluştan temin edilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, firmanın Türkiye çapında faaliyette bulunduğu, ihale dokümanı kapsamında belirtilmeyen bir husustan dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, öte yandan idarenin şikâyete ilişkin cevabında Teknik Şartname’yi dayanak gösterip aşırı düşük teklif açıklamasından ziyade teklif edilen fiyatın lokantalardan taahhüt getirme şeklinde değerlendirme yapıldığı, ancak ilgili Şartname düzenlemesi bağlamında söz konusu taahhüdün sözleşme aşamasında üyelerden alınarak idareye teslim edileceği, dolayısıyla Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine yönelik yeterliliği sağladıkları, kaldı ki anılan Şartname’deki hususun sözleşme sürecini ilgilendirdiği, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. …” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Yüklenicinin il merkezinde anlaşmalı olduğu en az Yedi lokantadan (Restaurant) yapacağı yemek hizmeti bir öğünü oluşturan (çorba 1 porsiyon ,Et yemeği ‘Haşlama,ızagara,döner vb.’ 1 Porsiyon, tatlı pilav vb. 1 porsiyon, Salata veya yoğurt 1 Porsiyon ,İçecek ‘ Kola,meyvesuyu,ayran, vb. ‘ 1 Adet) olmak üzere ve en az 5 çeşitten oluşan yiyeceklerin tümüdür.

YEMEKHANE:Yüklenicinin anlaşmalı olduğu işyerleridir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Çalışma Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “MADDE 6.1: Yemekler yüklenicinin antlaşmış olduğu işyerleri tarafından hazırlanacak ve personel anlaşmalı işyerlerinde yemek yiyecek.

MADDE 6.2: Bir kişilik yemek listesi 5 Kalem (Et Yemeği ızgara veya döner 1 porsiyon, çorba 1 porsiyon, tatlı pilav vb. 1 porsiyon) garnitür (hardal, ketçap, mayonez vb.) salata (soğan, biber, marul, kıvırcık, domates, maydanoz, salatalık, havuç, vs. veya 1 kase yoğurt) İçecek (Kola,meyve suyu, ayran vb.) yeterince ekmekten ibarettir.

…

MADDE 6.4: İdare çalışanlarına yemek temini için antlaşma yapılmış işyerlerinin adı ve adresleri yüklenici tarafında ihale dosyasına eklenecektir. Yüklenicinin il merkezinde en az 7 adet yemek veren kurum/kuruluşlarca vereceği teklif fiyatı üzerinden 5 Kalem (Et Yemeği ızgara veya döner 1 porsiyon, çorba 1 porsiyon, tatlı pilav vb. 1 porsiyon,) salata (soğan, biber, marul, kıvırcık, domates, maydanoz, salatalık, havuç, vs. veya 1 kase yoğurt) İçecek (Kola,meyve suyu, ayran vb. ) yemek verilmesine ilişkin antlaşması bulunmak zorundadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “Yüklenici Erzincan il merkezinde hizmet veren en az 7 adet yemek veren yerle antlaşmalı olması gerekmekte olup, İhale tarihinden önce bu işyerleri ile yapılmış olan sözleşme, İşyerlerinden ihaleye girecek firma adına kesilmiş yemek hizmetine ilişkin fatura ve ihaleye girecek firma tarafından yemek hizmet bedeli için anlaşmalı olduğu işyerlerine kesilmiş fatura örneklerini teklif ekinde vermek zorundadır.Yüklenicinin anlaşmış olduğu yemek veren yerler Yemek yemesi düşünülen personel ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahip olacaktır.” düzenlemesi, yine söz konusu Şartname’nin 12’inci maddesinde “Yüklenici Erzincan il merkezinde hizmet veren en az 7 adet yemek veren yerden belirtilen yemekleri 31/12/2017 tarihine kadar Erzincan Belediyesi personeline belirtilen fiyatlarla vereceğini ve aksi takdirde yemek vermeyi taahhüt eden ilgili yer hakkında 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması hakkındaki kanunun 4/A maddesi uyarınca; Yüklenici firma hakkında 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre işlem yapılacağına dair bu teknik şartname ekindeki taahhütnameyi ayrı ayrı olarak sözleşme yaparken idareye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adının “Memur Personele Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı”, miktarı ve türünün ise “657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Memur personellerimize 2017 Mali Yılı içerisinde Günlük 1 Öğün Öğle Yemeği - 37.995 Adet Öğle Yemeği Memur Personele Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

İdarenin memur personeline ilişkin öğlen yemeği verilmesi hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinin “adet” üzerinden teklifler oluşturulacak şekilde düzenlendiği, bahse konu ihalenin yaklaşık maliyetinin piyasa araştırması esas alınarak 1.187.343,75 TL olarak belirlendiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi ile bulunacağı, bu doğrultuda anılan ihalenin aşırı düşük teklif sınır değerinin 913.341,34 TL olarak tespit edilmiştir.

İhalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 4 isteklinin teklif verdiği, Koçkaya Taş. Tem. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu teklif dosyasının boş olduğu gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, Set Kurumsal Hizmetler Ticaret A. Ş.nin teklif dosyası kapsamında sunmuş olduğu en az 7 işyeri ile yapmış olduğu sözleşmelerden birinin geçersiz olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş. ve Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, anılan isteklilerden başvuru sahibi Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinin teklif dosyası kapsamında sunduğu ve sözleşme imzaladığı Erzincan merkezde bulunan 7 işyerinin birinden alınmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, ihalenin Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarenin 03.11.2016 tarihli “aşırı düşük tekliflere açıklık getirilmesi” konulu yazısında “Kurumumuzun Memur Personele Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ihalesi için vermiş olduğunuz teklif üzerinde yapılan incelemede yaklaşık maliyetimize göre teklifinizin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı 14.11.2016 tarihi saat 17:00’a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi , aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim.” şeklindeki aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ihale üzerinde bırakılan istekli ile başvuru sahibi istekliye 03.11.2016 tarihinde elden teslim edildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname incelendiğinde, işin adının memur personele elektronik kart veya kupon ile öğle yemeği hizmet alımı işi olduğu, yüklenicinin il merkezinde anlaşmalı olduğu en az yedi lokantadan söz konusu yemek hizmetini karşılayacağı, yemek çeşidi ve tanımına yönelik olarak “Yüklenicinin il merkezinde anlaşmalı olduğu en az Yedi lokantadan (Restaurant) yapacağı yemek hizmeti bir öğünü oluşturan (çorba 1 porsiyon ,Et yemeği ‘Haşlama,ızagara,döner vb.’ 1 Porsiyon, tatlı pilav vb. 1 porsiyon, Salata veya yoğurt 1 Porsiyon ,İçecek ‘ Kola,meyvesuyu,ayran, vb. ‘ 1 Adet) olmak üzere ve en az 5 çeşitten oluşan yiyeceklerin tümüdür. YEMEKHANE:Yüklenicinin anlaşmalı olduğu işyerleridir.” düzenlemelerinin yer aldığı, ancak yemeklerin içeriğinde yer alması gereken tüm malzemelerin cins ve miktarlarına yönelik düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereği aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulmasının istenildiği, söz konusu yazıda teklifi oluşturan ve ayrıntılı açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği, yazı ekinde örnek menüye ilişkin bir belirlemenin olmadığı, ihale dokümanında da örnek menülerin yer almadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Bu itibarla, idarece Teknik Şartname'de örnek menü düzenlemesine yer verilmemesi ve yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına yer verilmemesinin istekliler tarafından ihale dokümanına uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, idare tarafından teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesine yer verilmediği ve yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının da belirtilmediği hususları birlikte dikkate alındığında bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup bahsi geçen durumun istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde belirsizlik yaratacağından söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi