KİK Kararı: 2017/UH.II-687

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/011
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 01.03.2017
Karar No : 2017/UH.II-687

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Gülsin inşaat Temizlik Taşımacılık ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Fatih OKULLU,

Strazburg Cad. No: 3/1 Sıhhiye/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Hükümet Konağı Kat: 4 İlkokul Caddesi 65970 Çaldıran/VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/340700 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 1172 Ortaöğretim Öğrencisini 114 Araç ile 170 İş Günü 3 Taşıma Merkezine Taşınması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 28.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 1172 Ortaöğretim Öğrencisini 114 Araç ile 170 İş Günü 3 Taşıma Merkezine Taşınması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gülsin inşaat Temizlik Taşımacılık ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 09.01.2017 tarih ve 1787 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/116 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 23.11.2016 tarihli ve 2016/UH.II-2857 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesi yönünde karar verilmesine rağmen idarece kendileri hakkında yasaklama talep edilmiş olması ve ihalede rekabetin sağlanamadığı gerekçeleriyle ihalenin iptal edildiği, idarenin yasaklamaya hazırlık işlemleri ve ihalenin iptali işlemlerinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği: kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.’’ hükmü,

Aynı Kanun'un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir, idare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu’’ başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında “…İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir..." hükmü,

İdari Şartname’nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: 2016-2017 eğitim öğretim yılı çaldıran ilçe milli eğitim müdürlüğünün 1172 ortaöğretim öğrencisini 114 araç ile 170 iş günü 3 taşıma merkezine taşınması hizmet alımı işi.

b) Miktarı ve türü:

2016-2017 eğitim öğretim yılı çaldıran ilçe milli eğitim müdürlüğünün 1172 ortaöğretim öğrencisini 114 araç ile 170 iş günü 3 taşıma merkezine taşınması hizmet alımı işi.

2016-2017 eğitim öğretim yılı çaldıran ilçe milli eğitim müdürlüğünün 1172 ortaöğretim öğrencisini 114 araç ile 170 iş günü 3 taşıma merkezine taşınması hizmet alımı işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın "İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. işe başlama tarihi 03.10.2016; işi bitirme tarihi 09.06 2017

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 19 adet doküman satın alındığı, 12 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, 10 isteklinin teklifinin 1.768.713,22 TL olan sınır değerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

İlk ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunan üç istekliden sadece birinin açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve böylece ihalenin neticelendirildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 25.10.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine alınan 23.11.2016 tarihli ve 2016/UH.II-2857 sayılı Kurul kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli Ayzem Tur. İşi. San. Tic. Ltd. Şti. ile Ölmez Yemek Üretim Tem. Oto. Tic. San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarenin 29.12.2016 tarihli kararı ile Kurul kararı gereğince her ne kadar düzeltici işlem tesis edilmesi istense de teklifi sınır değer üzerinde kalan isteklinin teklifinin ihalede tek geçerli teklif olarak kaldığından bahisle gerekli rekabet ortamının oluşmadığı, buna ek olarak ihalede kamu ve idare yararının da düşünülmesi gerektiği, ayrıca teklifi tek geçerli teklif olarak kalan istekli hakkında 06.12.2016 tarihli Kaymakamlık oluru ile yasaklama talebinde bulunulduğu gerekçeleriyle mezkûr ihalenin oyçokluğuyla iptal edildiği ve 02.01.2017 tarihinde ihalenin iptali kararının EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği, beş komisyon üyesinden ikisinin ise başvuru sahibi istekli üzerinde ihalenin bırakılması yönünde karşı oy kullandığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamalardan, idarelerin ihalenin her aşamasında ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. İdareye geniş bir takdir yetkisi tanınmakla beraber bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, bu çerçevede ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece belirlenen gerekçelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olmaması gerektiği, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının da idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan Kurul kararında, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi isteklinin teklifinin tek geçerli teklif olarak kaldığından bahisle gerekli rekabet ortamının oluşmadığı belirtilmiş olsa da, bahse konu teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu, satın alınan/indirilen doküman sayısı, verilen teklifler ile yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında bu ihalede rekabetin sağlanmadığı yönündeki iptal gerekçesinin yerinde olmadığı, ayrıca idarelerin ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu oldukları, buna ek olarak ilk komisyon kararında ihale komisyonunca rekabetin sağlanmadığı yönünde bir görüş belirtilmediği hususları bir arada değerlendirildiğinde mevcut ihalede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aradığı rekabet koşullarının oluşmadığının söylenemeyeceği anlaşılmıştır.

Öte yandan idarece iptal gerekçesi olarak belirtilen başvuru sahibi ile ilgili yasaklama talebine ilişkin olarak da 02.01.2017 tarihli iptal tutanağında “..geçerli ve sınır değer üzerinde kalan Gülsin İnşaat firması ile ilgili İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Kaymakamlık Makamının olurları ile 06/12/2016 tarih ve 66508258-663.07-E.13736115 sayılı yazı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin “d" bendinde belirtilen fiilleri işlediği gerekçesi ile hakkında 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 58. maddesine göre işlem yapılması ve durumun bakanlık birimlerine bildirilmesi talebi ile Van il Milli Eğitim Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuştur. Yine Çaldıran ilçe Milli Eğitim Müdürlüğünce 05/12/2016 tarih ve 66508258/663/8901 sayılı yazı ile Çaldıran Cumhuriyet Başsavcılığına ilgili firmaya (Gülsin inşaat) yönelik olarak 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 17. maddesinin “d” bendinde belirtilen fiilleri işlediği gerekçesi ile hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesine göre işlem yapılması talebinde bulunulmuştur...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17'nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

...

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır” hükmü,

Anılan Kanun’un "ihalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.

…

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun maddeleri ile kamu ihalelerinin belirlenen ilkelere uygun olarak yapılmasını sağlamak, idarelerin zararına sebep olunmasını önlemek, işlerin zamanında ve düzenli olarak yapılmasını gerçekleştirmek amacıyla, yasak olan fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, fiil veya davranışlarının özelliğine göre ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık tarafından haklarında maddede belirlenen süre ile kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hüküm altına alınmıştır.

Bununla beraber yasaklama kararlarının yürürlüğe girmesinin zaman alacağı göz önüne alınarak, ihale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, idarelerce o ihaleye iştirak ettirmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyecekleri düzenlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan, Çaldıran Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen 05.12.2016 tarih ve 66508258/663/8901 sayılı yazı ile Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilen 06.12.2016 tarihli ve 66508258-663.07-E.13736115 sayılı yazıların içeriği incelendiğinde, ihaleye teklif sunan isteklilerden Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif zarfı alındı belgesindeki imza ile teklif zarfı üzerindeki imzalarının birbirini tutmadığı, bununla beraber başvuru sahibi istekli Gülsin inşaat Temizlik Taşımacılık ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tıc. ve San. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvellerinin aynı kalemle ve aynı kişi tarafından doldurulduğu kanaatine varıldığı,

Bu hususa ek olarak Çaldıran Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen 05.01.2017 tarihli ve 45600210-755.02.05-E.175491 sayılı yazı ile Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilen 05.01.2017 tarihli ve 45600210-755.02.05-E.175432 sayılı yazıların içeriği incelendiğinde, Gülsin İnşaat Temizlik Taşımacılık ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 2016/393366 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlköğretim Kurumları Taşıma İhalesi Hizmet Alımı işi (4311 öğrenciye 30 iş günü 365 araçla 21 ilköğretim taşıma merkezine öğrenci taşıma işi)” ihalesine ilişkin teklif zarfı alındı belgelerinin başvuru sahibi istekli tarafından imzalandığı, birim fiyat teklif cetvellerinin aynı kalemle ve aynı kişi tarafından doldurulduğu kanaatine varıldığı, bu nedenle söz konusu isteklilerin Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendinde yer alan fiili işlediklerinin belirtildiği görülmüştür.

08.12.2016 tarihinde ihale komisyonunca tutanağa bağlanan tespitler incelendiğinde, idarece Gülsin İnşaat Temizlik Taşımacılık ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile Arsu Peyzaj inş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 2016/393366 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlköğretim Kurumları Taşıma İhalesi Hizmet Alımı İşi (4311 öğrenciye 30 iş günü 365 araçla 21 ilköğretim taşıma merkezine öğrenci taşıma işi)" ihalesine ilişkin teklif zarfı alındı belgelerinde yer alan imzaların aynı olabileceği, ayrıca yine aynı iki isteklinin birim fiyat teklif cetvellerinin aynı kalemle aynı kişi tarafından doldurulmuş olabileceği yönünde şüphe oluştuğu belirtilmiştir. Bununla beraber yapılan incelemede bahse konu teklif zarflarının teslim alındığı tarih ve saatin de aynı olduğu tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerinden, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif verilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu durumun Kanun’un 17'nci maddesinde yer verilen yasak fiil veya davranışlardan sayıldığı, yine Kanun’un 58’inci maddesinde, 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında yasaklama kararı verileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi istekli ile Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 2016/393366 ihale Kayıt Numaralı "2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Çaldıran ilçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlköğretim Kurumları Taşıma ihalesi Hizmet Alımı İşi (4311 öğrenciye 30 iş günü 365 araçla 21 ilköğretim taşıma merkezine öğrenci taşıma işi)” ihalesine ilişkin teklif zarfı alındı belgelerinde yer alan imzaların aynı olabileceği ve anılan isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinin aynı kalemle aynı kişi tarafından doldurulmuş olabileceği yönünde şüphe oluştuğu hususunun idarece tutanağa bağlandığı anlaşılmış, bu çerçevede bahse konu fiilin idarece Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirilmesinin ardından, Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde yer verilen “İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler” hükmü çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin teklifinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması ve haklarında yasaklamaya hazırlık işlemlerinin tesis edilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.

İdarece yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, yasak fiil veya davranışın tespitinin yapıldığı tarihten başlamak üzere en geç 45 gün içerisinde yasaklama kararı verilebileceği, ihale sonrasında yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar da aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere iştirak ettirilmeyeceğinin de hüküm altına alındığı değerlendirilmiştir. Bununla beraber ihalede 4734 sayılı Kanun'un aradığı rekabet koşullarının oluşmadığı söylenememekle birlikte, ihalede tek geçerli teklif sahibi istekli hakkında yasaklama işlemlerinin başlatılmış olmasından hareketle ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi