KİK Kararı: 2017/UH.II-626

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/010
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 22.02.2017
Karar No : 2017/UH.II-626

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Erdem Oğdenmert Sosyal Hizmet Turizm Gıda Taş. San. Ltd. Şti.-Ömer Olcar İş Ortaklığı,

Müftü Mah. Uğur Mumcu Cad. Celal Tüylüoğlu İş Merkezi No: 1/12 Ereğli/ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yenişehir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü,

Yenigün Mah. Öncü Caddesi No: 39/1 16900 Yenişehir/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/471168 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmetler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yenişehir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 08.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dâhil Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Erdem Oğdenmert Sosyal Hizmet Turizm Gıda Taş. San. Ltd. Şti.-Ömer Olcar İş Ortaklığının 09.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.01.2017 tarih ve 3549 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/212 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının, yemek maliyetlerine ilişkin her bir kalemin maliyet açıklamasını gösterir tablonun sunulmadığı ve personel maliyet giderlerine %10 zam öngörülerek hesaplama yapıldığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak açıklamalarında bu konulara riayet edildiği, birim fiyat teklif cetvelindeki tüm kalemlere menü oluşturulduğu, oluşturulan bu menülerin 15 günlük ana çiğ girdilerinin ortalama öğün miktarlarının hesaplandığı ve birim fiyat teklif cetvelindeki sayılar ile çarpılarak her bir menü için Ek-H.4’ün oluşturulduğu, bu tablonun en üstünde de iş boyunca kullanılacak çiğ girdilerin toplandığı, kaldı ki idarenin açıklamalarını uygun bulmama gerekçesinde ana çiğ girdileri için yapılan açıklamada matematiksel ve doküman yönünden herhangi bir eksikliğe rastlanmadığının belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre idarenin gerekçesinde belirtilen tablonun sunulma zorunluluğunun da bulunmadığı, idarenin ikinci gerekçesine ilişkin olarak ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, bu yüzden %4 sözleşme giderleri ve genel giderlerin düşüldüğü, dolayısıyla açıklamalarının Tebliğ’in 79.3.5’inci maddesine uygun olduğu, açıklamalarında personele ilişkin olarak 2017 yılı için %10 zam öngörülmesinin sebebinin de personellerinin 2017 yılında çalışacağı ve bu süreçte asgari ücrete gelebilecek zam oranı belli olmadığından açıklamalarının gerçeği yansıtması için olduğu, ayrıca İdari Şartname’de işçilik ücretlerine fiyat farkı verilmeyeceği düzenlendiğinden söz konusu %10’luk zam oranının hesaplamalara dahil edildiği, kaldı ki bu hususta firmalarının kendisine avantajlı bir durum sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin açık ihale usulü ile ihale edilen “Yenişehir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından Malzeme Dâhil Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmetler İşi” olduğu, söz konusu ihalede işe başlama tarihinin 01.01.2017, işin bitirilme tarihinin ise 31.12.2017 olarak belirlendiği, başvuruya konu ihalede 17 adet doküman indirildiği/satın alındığı, 10.11.2016 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin teklif sunduğu, yapılan değerlendirmeler sonucu Şahin Acar’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Hasan Çubukçu - Akmodi Temizlik Reklam ve Organizasyon İnşaat Emlakçılık Gıda Turizm Güvenlik Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Erdem Oğdenmert Sosyal Hizmet Turizm Gıda Taş. San. Ltd. - Ömer Olcar İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sabah Kahvaltısı 9.125 adet, Sabah Kahvaltısı Diyet 23.750 adet, Öğle Yemeği 32.300 adet, Öğle Yemeği Diyet 9.125 adet, Akşam Yemeği 31.100 adet, Akşam Yemeği Diyet 9.125 adet, Ara Öğün 47.500 adet, Ara Öğün Diyet 27.375 adet, Toplam: 189.400 adet Öğün

İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (30) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1) Bonservisli aşçı,

(1) aşçı yardımcısı,

(4) servis elemanı,

(2) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, bodrosunda gösterilmek üzere bürüt günlük 6,00TL yol ücreti) ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (124 gün) teklif fiyata dâhildir. Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - 1’er takım yazlık iş kıyafeti

2- 1’er takım kışlık iş kıyafetti

3- 2'şer çift terlik

4- Bulaşıkçı Personele 1'er adet muşamba önlük

5- Aşçı ve Aşçı Yardımcısına 1’er adet aşçı kepi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2.Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46.1’inci maddesinde de “46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıda belirtildiği şekilde hazırlandığı görülmüştür.

A1

B2

Sıra

No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Sabah Kahvaltı

adet

9.125

2

Sabah Kahvaltısı Diyet

adet

23.750

3

Öğle Yemeği

adet

32.300

4

Öğle Yemeği Diyet

adet

9.125

5

Akşam Yemeği

adet

31.100

6

Akşam Yemeği Diyet

adet

9.125

7

Ara Ogün

adet

47.500

8

Ara Öğün Diyet

adet

27.375

TOPLAM TUTAR (K.D.VHariç)

Teknik Şartname'nin “Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları” başlıklı 2/A maddesinde ise “1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

…

İdare tarafından hazırlanacak aylık yemek listeleri; yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek oluşturulacaktır. Kahvaltı, yemek ve ara öğünler aşağıda ifade edildiği şekilde olacaktır.

…

Normal yemeklere uygulanacak gramajlar, ekte verilen gramaj tablolarına göre olmalıdır. Bu listelerde gösterilen et, sebze, meyve vb. yiyecekler işlem gördükten sonra bir porsiyona girecek NET ağırlıklardır. (Ekte verilecek fire paylarını net miktarlar üzerine ekleyerek gıda evsafında belirtilen üst gramajları esas alarak sipariş yapılacaktır) Listede ismi olmayan yemekler Diyetisyen tarafından benzer yemeklerdeki gramajlar göz önüne alınarak standartlaştırılacak ve uygulamalar buna göre yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1)Verilen hizmetin ekonomik olması,

2)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3)Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21’nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur,” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2.İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek- 0.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-0.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (...) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-0.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (...) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet atımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığı altında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri uyarınca teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğinden, idarece sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi istekliye 09.12.2016 tarih ve 1063 sayılı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının gönderildiği, söz konusu yazının tek sayfadan oluştuğu, anılan yazıda “…Teknik Şartname ile verilen 15 günlük yemek menüsünü ve şartnameleri kullanarak teklifinizi oluşturan fiyatınızı 3 (üç) gün içinde açıklayarak müdürlüğümüze sunmanız hususunda; Gereğini bilgilerinize sunarım.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Sorgulamaya tabi tutulan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece 30.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile sunulan teklif açıklamasının birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir yemek kaleminin maliyet açıklamasını gösterir tabloya rastlanmadığı ve personel maliyetlerine yönelik açıklamaların dayanağının olmadığı gerekçeleriyle uygun bulunmayarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan 23.12.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında,

- Açıklama üst yazısı,

- EK-H.4 (Malzemeli yemek sunumu hesap cetveli, ana çiğ girdileri tablosu, personel maliyetleri tablosu)

- Örnek yemek menüsü reçeteleri ve işin süresi boyunca kullanılan çiğ girdi miktarlarını gösterir hesaplama tablosu,

- Ek-O.7 Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve meslek mensubu faaliyet belgesi,

- KİK İşçilik hesaplama modülü çıktısı ve

- Ticaret borsa bültenlerinin sunulduğu,

tespit edilmiştir.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında sunulan Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde 438.218,86 TL tutar öngörülen ana çiğ girdi oranının 0,58073963, 272.990,16 TL tutar öngörülen işçilik oranının ise 0,36177403 olarak belirtildiği ve toplam teklif tutarı olan 754.587,50 TL içerisinde “ana çiğ girdi maliyeti+ işçilik maliyeti/ toplam teklif tutarı” oranının 0,94251366 olduğu, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan “Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir.” şartının sağlandığı görülmüştür.

İhale konusu malzemeli yemek alımı hizmetinde isteklilerden adet başına birim fiyat teklif alındığı, ayrıca yüklenici ile teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanmasının öngörüldüğü ve ayrıca idarenin cevabî yazısında, istekliden 15’er günlük diyet ve normal olmak üzere örnek yemek menüleri üzerinden teklif maliyetinin açıklanmasının istenildiği göz önüne alındığında, örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerin miktarlarının belirtilmesi ve buna ek olarak birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen her bir iş kalemi için öğün başına birim maliyet üzerinden toplam maliyetin hesaplanması ve bunu gösteren hesaplamaların da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında idarenin cevabî yazı ekinde yer verilen 15 günlük yemek menüsüne göre hazırlanmış, sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve ara öğünlerde yer alan yemek çeşitlerinin ve girdi miktarlarının belirtildiği yemek menülerinin normal ve diyet (tuzlu-tuzsuz) menüler için ayrı ayrı sunulduğu ve bu şekilde çiğ girdi hesaplamasının yapılarak toplam ana çiğ girdi miktarlarına ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, söz konusu istekli tarafından her bir kalem için birim öğün maliyetini gösteren hesaplamaların sunulması ve bu şekilde birim maliyetin öğün miktarı ile çarpılması sonucu hesaplanacak toplam maliyetin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği değerlendirilmekteyse de, istekli tarafından çiğ girdi gramajlarının 15’er günlük örnek yemek menüleri üzerinden belirlendiği ve ayrıca bu menüler üzerinden her bir yemek grubu için birim maliyetin hesaplanabileceği dikkate alındığında, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması çerçevesinde, inceleme konusu ihalede çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği, buna göre KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplanan işçilik maliyeti ile idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli birlikte değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyetin en az %70’lik kısmının işçilik giderinden oluşmadığı görüldüğünden, söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı işi olduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verilmeyeceği açıkça düzenlenmiş olup, Sözleşme Tasarısı’nda da işin süresinin “İşe başlama tarihi 01.01.2017; işi bitirme tarihi 31.12.2017” olarak belirlendiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamasının verildiği tarihte 2017 yılı için belirlenen asgari ücretin ilân edilmediği, bununla birlikte, 2016 yılı için belirlenen asgarî ücret üzerinden isteklilerce bir artış tutarı öngörülerek işçilik giderlerinin hesaplanması gerektiği, bu çerçevede, başvuru sahibi istekli tarafından işçilik gideri hesaplanırken ihale tarihindeki (01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arası) brüt asgari ücretin %10 fazlasının esas alınarak işçilik maliyetinin oluşturulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, aşırı düşük teklif açıklamasının verildiği tarihte 2017 yılı için belirlenen asgari ücret tutarı ilân edilmediğinden istekli tarafından belirsizlik üzerine açıklama yapılmasının beklenemeyeceği, bu açıdan değerlendirildiğinde işçilik için yapılan açıklamalarda 2016 yılı için belirlenen asgarî ücret üzerinden %10 tutarında artış öngörülerek hesaplama yapılmasının açıklamaların uygun bulunmamasına gerekçe oluşturmayacağı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, anılan istekli tarafından her bir yemek grubunu oluşturan çiğ girdi gramajlarının 15’er günlük örnek yemek menüleri üzerinden belirlendiği ve bu menüler üzerinden her bir yemek grubunu oluşturan birim maliyete ulaşılabileceği, bununla beraber işçilik için yapılan açıklamalarda 2016 yılı için belirlenen asgarî ücret üzerinden %10 tutarında artış öngörülerek hesap yapılmasında mevzuata aykırı bir durum olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi