KİK Kararı: 2017/UH.II-493

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.II-493

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

S.S.1 No’lu Çamlıbel Tokat Minibüsçüler ve Küçük Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı,

VEKİLİ:

Av. Cemil SARITAŞ,

Gop Bulvarı Askeri Gazino Karşısı Tüfekçi İşhanı Kat: 3 TOKAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tokat T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu,

Tokat T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/495855 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servisi Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tokat T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından 13.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servisi Kiralama” ihalesine ilişkin olarak S.S.1 No’lu Çamlıbel Tokat Minibüsçüler ve Küçük Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığının 16.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2016 tarih ve 72760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3223 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale Şartnamesi’nin 4’üncü maddesi gereğince istekliler tarafından teklif edilen araçlara ilişkin araç listesi ve araç sahipleriyle imzalanmış sözleşmenin sunulması zorunlu olmasına rağmen, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan araç ruhsatlarının (trafik ve tescil belgeleri) Sivas iline kayıtlı ve Sivas’ta başka kamu kurum ve kuruluşlarının taşımacılık işini yapan araç sahiplerine ait araçlara ilişkin olduğu, söz konusu belgelere konu araçlarla Sivas’tan ihale konusu hizmetin gerçekleştirileceği Tokat iline gidip gelinerek servis hizmetinin verilemeyeceği, idare tarafından söz konusu bu fiili imkânsızlık durumu için herhangi bir araştırma yapılmadığı, anılan istekli tarafından sadece ihaleyi kazanmak adına ihale konusu işte kullanamayacağı araçlara ait belgelerin sunulmasının ihaleye fesat karıştırma suçunu doğurduğu, araç sahiplerinin araçlarına ait ruhsatların ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu ihaleye katılımda kullandığından haberleri olmadığı, anılan isteklinin başkalarına ait araç ruhsatlarıyla ihaleye katılabilmesi için ortak girişim olarak ihaleye katılmış olması gerektiği, dolayısıyla araçların ruhsatında adı geçen malikler ile şirket arasında bir ortak girişim sözleşmesi bulunması gerektiği, aksi takdirde anılan isteklinin kendi şirketi bünyesinde kayıtlı olan araçlara ilişkin belgeleri ibraz etmesi gerektiği, söz konusu belgelerin sunulmasının Kamu İhale Kanunu'nun 36'ncı maddesi ve İdari Şartname’nin 30.2.4’üncü maddesini ihlal ettiği ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğinin düzenlendiği ancak idare tarafından sınır değerin hesaplanmadığı ve buna ilişkin açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “Personel Servisi Kiralama” işi olduğu, işin açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “... İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: ... e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “... (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur...” hükmü ile “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur ...” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4. 4.1. İhaleye katılma şartları ve istenilen belgeler:

4.1.1. Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesi;

4.1.1.1. Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

4.1.1.2. Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğinin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

4.1.2. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren İmza Beyannamesi veya İmza Sirküleri;

4.1.2.1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

4.1.2.2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğinin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimdeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

4.1.3. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen teklif mektubu.

4.1.4. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen geçici teminat.

4.1.5 İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.

4.1.6 Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

4.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

İdare tarafından ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriter belirtilmemiştir.

4.3. Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

4.3.1. İş deneyimini gösteren belgeler:

Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 25 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesi.

4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1.YOLCU TAŞIMA İŞLERİ” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası veya ilgili meslek odası belgesi;

...

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

...

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar,

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

g) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, alt yüklenici kullanacak olan isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Bu bent boş bırakılmıştır.

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

7.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır ...” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Yüklenici alacaklarına kesinlikle temlik koyduramaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “A-Konu ve Kapsam” başlıklı maddesinde “Tokat T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün gündüz mesai ve vardiya personelinin mesai saatleri içinde ve dışında iş yerlerine geliş ve gidişlerini sağlamak amacı ile 8 adet 16+1 kişilik (en az) minibüs kiralanacaktır. ...” düzenlemesi ile “B- Genel Şartlar” başlıklı maddesinde “... 7- İhale dosyası ile birlikte Kuruma 10 adet aracın (8 araç çalışacaklar için, 2 araçta arıza, satım ve acil durumlarda yedek olmak üzere ) ruhsatı ve serviste görevlendirilecek sürücülerin sürücü belgesi ve görevlendirilecek araçların D-2 veya D-4 belgelerinden birisini teslim edilecek, ihale süresince (arıza-kaza vs hariç) bu araçların haricinde hiçbir araç servis için gönderilmeyecektir ...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarelerce yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile İdari Şartname’de belirtilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalenin dokümanı incelendiğinde, ihale ilanında ve İdari Şartname’nin ihalede yeterlik kriterlerini düzenleyen 7’nci maddesinde ve diğer maddelerinde isteklilerce teklif edilen araçlara ait araç listesinin ve araç sahipleriyle imzalanmış sözleşmenin sunulması gerektiği, ihaleye katılan isteklilerin teklif ettiği araçların ihale konusu işin yapılacağı ilde kayıtlı olması gerektiği veyahut isteklilerin teklif ettiği araçların kendi malı olması gerektiğine (kendi araçlarına ait ruhsatların sunulması gerektiğine) ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ihale konusu işte kullanılacak olan servis araçlarının ruhsatlarına ilişkin olarak yalnızca Teknik Şartname’nin “B- Genel Şartlar” başlıklı maddesinin 7’nci maddesinde isteklilerce teklif edilecek araçlara ait ruhsatların teklif dosyaları ekinde sunulması gerektiğine ilişkin düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Hafız Hoca Turizm Taşımacılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında 10 adet araca ait ruhsat fotokopilerine yer verildiği, ruhsatların; birbirinden farklı gerçek/tüzel kişilere ait Sivas plakalı araçlara ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tespitler ışığında, ihale ilanında ve İdari Şartname’de, başvuru sahibi tarafından iddia edildiği şekilde, isteklilerce teklif edilen araçlara ait araç listesinin ve araç sahipleriyle imzalanmış sözleşmenin sunulması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi ihaleye katılan isteklilerin teklif ettiği araçların ihale konusu işin yapılacağı ilde kayıtlı olması gerektiği yönünde herhangi bir sınırlama getirilmediği, ayrıca isteklilerin teklif ettiği araçlar için kendi malı olma şartının aranmadığı, bununla birlikte Teknik Şartname’nin “B- Genel Şartlar” başlıklı maddesinin 7’nci maddesindeki söz konusu düzenlemede yalnızca ruhsatların isteklilerce teklif dosyasında sunulması gereken belgelerden olduğunun belirtildiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin ihale dokümanında yer almayan düzenlemeler üzerinden yönelttiği iddialarının mesnetsiz olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu ruhsatların sunulmasının ihale dokümanına aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen araçların ihale konusu işte kullanılmasının fiilen mümkün olmadığı, araç sahiplerinin araçlarına ait ruhsatların kullanıldığından haberleri olmadığı ve anılan isteklinin bu davranışının ihaleye fesat karıştırma suçunu doğurduğuna ilişkin iddiaları açısından somut bir gerekçe sunmadığı, Kurum tarafından yapılan incelemelerin belgeler üzerinden yapıldığı, bu itibarla, idarece gönderilen belgeler üzerinden, söz konusu araçların ihale konusu işin yerine getirilmesinde fiili olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, kaldı ki idarece söz konusu hususun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında gözetileceği göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2)Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. KDV HARIÇ TÜM GİDERLER

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

KDV HARİÇ TÜM GİDERLER

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesindeki hükümler gereğince, yaklaşık maliyeti Kamu İhale Kanunu’nun 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısının üzerinde olan ihalelerde, sınır değerin altında olan tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesi gerektiği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesinin zorunlu olduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesine göre de; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi gereğince personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi niteliğinde olduğu, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağının düzenlendiği, ancak idare tarafından sınır değerin hesaplanmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesine dayanılarak hesaplanması gereken sınır değerin 602.825,38 TL (yaklaşık maliyet / 1,30) olduğu, ihaleye katılan ve teklifi geçerli kabul edilen üç isteklinin de tekliflerinin hesaplanan sınır değerin altında olduğu, ancak idarece yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin teklif ettikleri fiyatla ihale konusu işin yapılabilirliğinin açıklanması hususunda yazılı olarak açıklama istenildiği ve istekli tarafından ihale konusu işi gerçekleştirebilecek araçların mevcut olduğu ve aksatılmadan araç hizmetlerinin görüleceği yönünde tek sayfalık yazılı beyan sunulduğu, idarece kamu ihale mevzuatı uygulamalarına uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden açıklama istenilmediği, ihalenin en düşük fiyat teklifini veren istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede bahse konu ihalede idare tarafından sınır değer tespitinin yapılmaması ve sınır değerin altındaki tüm tekliflerden önemli teklif bileşenlerini belirterek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemesinin Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenlemelere aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede şikâyetçinin süresi içinde (16.12.2016 tarihinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin son fıkrasında yer alan “İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmüne aykırı olarak ihaleyi üzerinde bıraktığı istekli ile 28.12.2016 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından yukarıda tespit edilen sınır değerin dikkate alınması, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenmesi ve söz konusu bileşenler üzerinden aşırı düşük tekliflerin açıklanması için teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi