KİK Kararı: 2017/UH.II-492
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2017/UH.II-492
8 Şubat 2017
2016/464332 İhale Kayıt Numaralı "2017 Mali Yıl ... Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.II-492
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Hamdi GÜLEÇ
Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ
BAŞVURU SAHİBİ:
Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ:
Av. Ferdi KAHVECİ
Gaffar Okkan Cad. Kayalar İş Merkezi Kat: 2 Hendek/SAKARYA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Hendek Melek Nişancı Huzurevi Müdürlüğü
Yenimahalle Beştepeler Cad. No: 51 Hendek/SAKARYA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/464332 İhale Kayıt Numaralı “2017 Mali Yılı (01-01-2017-31-12-2017) Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Toplam 122739 Adet Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Hendek Melek Nişancı Huzurevi Müdürlüğü tarafından 07.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017 Mali Yılı (01-01-2017-31-12-2017) Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Toplam 122739 Adet Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis” ihalesine ilişkin olarak Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti. nin 19.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2016 tarih ve 73011 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/3250 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
Sudem yemek firması tarafından ihale dosyasına tek bir ticaret sicil gazetesi sunulduğu, bu ticaret sicil gazetesinin içeriğinin kanunda ve İdari Şartname’de belirtilen “Tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi” şartlarını taşımadığı, buna ilişkin idareye yaptıkları şikayetle ilgili idare tarafından ticaret sicil gazetesinin incelendiği ve yeterliliğin sağlandığı şeklinde cevap verildiği, oysa sunulan bu gazetenin adres değişikliği ile ilgili olduğu ve tüzel kişiliğin ortaklarını, üyelerini, kurucularını, tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerini göstermediği, tüm bunlara rağmen sunulan gazetedeki eksiklikleri görmeyip söz konusu belgenin idare tarafından yeterli kabul edildiği, ihale komisyonu üyeleri ile ihale yetkilisinin eşit işlem yapmadığı ve gerçeğe aykırı yazılı beyan ve karar verdikleri, bu sebeple Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı hareket ettikleri ve bu kararı verenlerin cezalandırılması gerektiği, ilgili isteklinin bu sebeple ihale dışı bırakılması gerektiği,
-
İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde işletme kayıt belgesinin sunulmasının istendiği, 25.3.5. maddesinde “25.3.5. Yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir. (Yeni Mahalle 2036 Sokak No:10/5 Adresinde 4 yaşlımıza hizmet verilen Yaşlı Yaşamevine Hendek Melek Nişancı Huzurevi Müdürlüğünde yaşlılara verilen öğünlerdeki menülerin aynısı, evde kalmakta olan yaşlı sayısınca, yüklenici firma personeli tarafından yüklenici firmaya ait araçlar ile Teknik Şartnamenin D-Taşıma Bölümünündeki 1 ve 2. Maddelerdeki hususlara riayet edilerek taşınarak teslim edilecektir. Yüklenici firmanın yukarıda anılan adresteki Yaşlı Yaşamevine yapacağı taşıma ile ilgili her türlü gider teklif fiyata dahildir.)” ifadelerine yer verildiği, ihaleye katılacak olan isteklilerin sunması gereken işletme kayıt belgesinin “Yemek hazırlama, taşıma ve dağıtım hizmetleri ile ilgili olan işletme kayıt belgesi” olması gerektiği, ihale konusu işin dışarı taşıma ve dağıtım faaliyetlerini gerektirdiği, Sudem firmasının sunduğu işletme kayıt belgesinin konusunun sadece yerinde imalat olan catering hizmetleri olan işletme kayıt belgesi olduğu, bu belgenin söz konusu ihale için yeterli bir işletme kayıt belgesi olmadığı, bu hususta Tarım İl Müdürlüğü’nden bilgi alınabileceği, söz konusu belgenin niteliği ile bilgi alınması yönünde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu fakat idarenin bu itirazı dikkate almadan yetersiz belgeyi yeterli sayarak karar verdiği ve ihalenin değerlendirmesine fesat karıştırıldığı, yetkililerin eşit işlem yapmama ve ihaleye fesat karıştırma sebepleriyle cezalandırılmaları gerektiği,
İdareye şikayet dilekçesinde yer alan ve itirazen şikayet dilekçesinde tekrar ettikleri belirtilen diğer şikayet konuları ise şunlardır:
-
İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetesi’nde yetkilinin belirtilmediği, teklif mektubu ve ihale zarfının yetkili kişi tarafından imzalanmadığı, teklif mektubu ve zarfını imzalayan kişiye vekalet verilmediği, vekaletname ve vekile ait imza beyannamesinin teklif dosyasında sunulmadığı,
-
İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan işletme kayıt belgesinde yer alan adres ile Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan adreslerin uyuşmadığı, ayrıca sunulan işletme kayıt belgesinin kendi üzerine kayıtlı tesise ait olması gerektiği,
-
İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunmadığı, bu sebeple geçersiz kabul edilmesi gerektiği,
-
İhale oturumuna 3 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin geçersiz olmasına rağmen (Bey Kurumsal, belgesi eksik, teklif mektubu ile geçici teminatı uygun olmayan istekli) sunduğu teklifin 537.067,70 TL olarak ilan edildiği dolayısıyla ihalede usul hatası yapıldığı ve iptal edilmesi gerektiği,
-
İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. 13 yaş üzeri gruplar için; bir kişiye verilecek "bir adet ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısı"nı, bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda, "iki adet ara öğünün toplam bedeli bir kişiye verilecek bir günlük kahvaltı bedeli"ni, bir günlük bir adet ara öğün, bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda, "bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli, bir kişiye verilecek olan bir günlük öğle yemeği ya da bir günlük akşam yemeği bedeli"ni geçmeyecektir. Bu kurala uymayan isteklinin teklifi "ekonomik açıdan en avantajlı teklif" olsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, ihale üzerine kalan istekli tarafından verilen birim fiyatların söz konusu düzenlemeye uymadığı, ayrıca birim fiyat teklif mektubunda aritmetik hata bulunduğu, çizinti kazıntı bulunduğu ve teklifinin geçersiz sayılması gerektiği,
-
İhale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan teminat mektubunun süresi ve miktarlarının yeterliliklerinin değerlendirilmesi gerektiği ve mektupları veren kurumlar tarafından teyitlerinin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, itirazen şikâyete konu ihaleye 3 istekli tarafından teklif sunulduğu, teklif sunan isteklilerden Bey Kurumsal Yemek Gıda Tur. Tem. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatının eksik olması ve birim fiyat teklif cetvelinde maddi hata bulunması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 07.12.2016 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Kupa Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: 2017 mali yılı (01-01-2017-31-12-2017) Kuruluş mutfağında yemek pişirme yoluyla toplam 122.739 adet mamül yemek alımı, dağıtımı ve servis.
b) Miktarı ve türü: 24.455 Adet Sabah Kahvaltısı (4 Çeşit), 44.530 Adet Ara Öğün (2 Çeşit), 27.835 Adet Öğle Yemeği (4 Çeşit), 24.455 Adet Akşam Yemeği (4 Çeşit), 1464 Adet Özel Gün Menüsü (5 Çeşit) olmak üzere toplam 122.739 Adet.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Hendek Melek Nişancı Huzurevi Müdürlüğü
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası veya ilgili meslek odası belgesi;
-
Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
-
Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
-
Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
-
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri ….
h) İşletme Kayıt Belgesi” düzenlemesi,
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü ve düzenlemelerden tüzel kişi isteklilerin ihaleye katılabilmesi için noter tasdikli imza sirkülerinin yanında, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesini/Gazetelerini veya bu bilgileri gösteren belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, 05.12.2012 tarihli ve 8208 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ’nin sunulduğu, sunulan gazetenin tüzel kişiliğin adres değişikliğine ilişkin olduğu ve anılan kararın şirket ortaklar kurulu (Erdal Ağraş) tarafından
Oybirliği ile alındığının belirtildiği görülmüştür. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda 05.12.2012 tarihli ve 8208 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ’nin yayınlanan son sicil gazetesi olduğu belirlenmiştir.
Öte yandan Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet üzerinden yayımladığı ticaret sicili gazeteleri sorgulanmış ve ihale üzerinde bırakılan istekli Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait 26.09.2012 tarihli ve 8161 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi ’nin de bulunduğu tespit edilmiştir. Bu gazete incelendiğinde, şirketin eski ünvanının Belli Bilg. Yaz. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti., yeni ünvanının ise Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, şirket ortaklarından Sabriye Belli’nin şirkette mevcut 10 adet hissesinin tamamının 5.000,00 TL tutar karşılığında Erdal Ağraş’a devredilmesine, şirket ortaklarından Saniye Türer’in şirkette mevcut 10 adet hissesinin tamamının 5.000,00 TL karşılığında Erdal Ağraş’a devredilmesine, şirketin ortaklık yapısının, 13.09.2012 tarihinde yapılan hisse devri anlaşması sonucunda tek ortak (Erdal Ağraş) olarak değişmesine, şirket müdürü olarak 13.09.2012 tarihinden itibaren 5 yıllığına Erdal Ağraş’ın seçilmesine ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmesine
Oybirliği ile karar verildiğinin belirlendiği tespit edilmiştir.
Ayrıca, anılan istekli tarafından Karacabey 1.Noterliği tarafından onaylanan, 23.07.2013 tarihli imza sirkülerinin sunulduğu, üzerinde “Karacabey Ticaret Sicil Memurluğu’nun 18.09.2012 tarihli imza sirküleri belgesi ile yukarıda ünvanı yazılı olan şirketin, şirket ortaklar kurulunun 13.09.2012 tarih ve 2012/17 sayılı kararı ile şirket ortağı ve şirket müdürü Erdal Ağraş’ın şirket ünvanı altında münferit imza kullanmak kaydıyla 13.09.2017 tarihine kadar şirketi temsil ve ilzama yetkili bulunduğu, bu yetkilinin ve ortaklar kurulu kararının tescili müdürlüğümüzce 18.09.2012 tarihinde yapılmış olup ilanı derdesttir denildiğinden imzalarımın onaylanmasını talep ederim” ifadelerinin yer aldığı ve söz konusu firmayı temsile yetkili olan şirket müdürü Erdal Ağraş’ın imzasının onaylandığı, Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şirket idaresinin şirket müdürü olan Erdal Ağraş tarafından yürütüleceği, adı geçen kişinin tek başına kullanacağı imza yetkisi ile şirketi temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Anılan istekli tarafından teklif zarfı kapsamında Karacabey 1.Noterliği tarafından onaylanan, 02.12.2013 tarihli 13093 no’lu vekaletname sunulduğu, sunulan bu vekaletname ile Enver Ağraş’ın söz konusu şirketi temsille yetkilendirildiği görülmektedir. Enver Ağraş adına finasal konularda vekalet ve genel vekalet konulu, 02.12.2013 tarihli ortaklar kurulu kararı bulunduğu ve şirketi temsile yetkili olduğuna dair
Oybirliği ile karar alındığı görülmektedir. Yine Enver Ağraş’a ait 23.10.2009 tarihli imza beyannamesi sunulduğu görülmüştür.
İnceleme konusu ihalenin 07.12.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, ilgili Yönetmelik’in yukarıda yer verilen hükmü gereği ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihi itibari ile son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi’ni veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerini sunmasının gerektiği, anılan isteklinin teklif dosyasının incelenmesi neticesinde 05.12.2012 tarihli ve 8208 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin ve bununla birlikte noter tasdikli imza sirkülerinin ve imza beyannamesinin sunulduğu ve sunulan belgelerin tüzel kişiliğin son durumunu gösterir belgeler olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir: ….
h) İşletme Kayıt Belgesi” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Hendek melek Nişancı Huzurevi Müdürlüğü” düzenlemesi yer almaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bursa Valiliği İl Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından ilk veriliş tarihi 12.12.2012 olarak düzenlenen ve TR-16-K-003118 kayıt no’u işletme kayıt belgesinin sunulduğu, belge üzerinde işletmenin ticaret unvanının Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirtildiği, işletmenin faaliyet konusunun “Hazır Yemek, Tabldot Yemek Üretimi” olarak belirtildiği görülmektedir.
Anılan istekli tarafından sunulan söz konusu belgenin ihale konusu iş kapsamında kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmek üzere T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne yazılan 09.01.2017 tarihli ve 81-698 sayılı yazı ile “İtirazen şikâyet konusu edilen ihaleye konu alımın “Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servisi” olduğu, yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısının ilgili maddesi uyarınca “Kuruluş mutfağı” ifadesinden idarenin mutfağının anlaşıldığı, ilgili idare tarafından ihale dokümanında “İşletme Kayıt Belgesi”nin sunulmasının istenildiği, yazımız ekinde isteklilerin sunduğu işletme kayıt belgelerinin yer aldığı, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San.ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait TR-16-K-003118 kayıt no.lu işletme kayıt belgesinin faaliyet konusunda yer alan “Hazır yemek, tabldot yemek üretimi” ve Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait TR-54-K-001404 kayıt no.lu işletme kayıt belgesinin faaliyet konusunda yer alan “Gıda üretimi yapan işletmeler” ifadesinin ne anlama geldiği, söz konusu işletme kayıt belgelerinin faaliyet konularının ihale konusu işi kapsayıp kapsamadığı hususlarında oluşturulacak gerekçeli görüşün bildirilmesi istenmiştir.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından Kuruma gönderilen 15.01.2017 tarihli ve 103384 sayılı cevabi yazıda “Bilindiği üzere 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu” kapsamında yayımlanan, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik (R.G: 17.12.2011-28145 / Ek-14 ) ile gıda işletmelerin kayıt ve onay işlemlerine dair usul ve esaslar ile gıda işletmelerinin faaliyet konuları da belirlenmiştir.
Yine Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelikler (R.G: 10.01.2013-28524 / Ek-14 ve R.G:07.01.2014- 28875 / Ek-14 ) ile kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemelerde, ilgi yazıda bahsi geçen “Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis" şeklinde bir faaliyet yer almamaktadır. Ancak Yönetmeliklerde yer alan faaliyetler ve alt faaliyetleri değerlendirildiğinde hizmetin, “Hazır yemek, tabldot yemek üretimi" başlığı altında değerlendirilmesinin uygun olacağı görülmektedir.
Bu bağlamda, ilgi yazınız ve ekinde yer alan ve Bakanlığımızca düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgeleri için Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS)nde yapılan incelemede; TR-16-K-003118 ve TR-54-K-001404 kayıt numaralı belgelerin "Hazır yemek, tabldot yemek üretimi" faaliyetini kapsamakta olup bu kayıt numaralı belgelerin düzenlendiği gıda işletmelerinin yazınızda belirtilen “Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servisi”ni yerine getirmesi Bakanlığımızca uygun bulunmaktadır.” şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu görüş çerçevesinde ihale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan işletme kayıt belgesinin ihale konusu işi kapsadığı, ihale komisyonunca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu işletme kayıt belgesinin uygun olduğu yönünde gerçekleştirilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.
Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur …” hükmü yer almaktadır.
Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sayfasından yapılan sorgulama sonucunda, 13.09.2012 tarihli ve 2012/17 sayılı ortaklar kurulu kararı ile şirket ortağı ve şirket müdürü Erdal Ağraş’ın şirket ünvanı altında münferit imza kullanmak kaydıyla 13.09.2017 tarihine kadar şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili bulunduğuna dair karar alındığı, teklif kapsamında sunulan 23.07.2013 tarihli imza sirkülerinde de bu hususun belirtilerek Erdal Ağraş’ın imzasının onaylandığı görülmüştür.
Diğer yandan, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait birim fiyat teklif mektubu ve eki olan birim fiyat teklif cetvelinin ve teklif zarfının Enver Ağraş tarafından imzalandığı, söz konusu hususa ilişkin olarak Enver Ağraş’ın, Erdal Ağraş tarafından vekil tayin edildiğini gösterir vekaletname örneği ile birlikte Enver Ağraş’a ait imza beyannamesinin teklif dosyası kapsamında sunulduğu görülmüştür.
Yapılan değerlendirme sonucunda, ihaleye, şirket adına teklif vermeye yetkilendirilen kişi tarafından teklif verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin tespit edilen durumun aksini içeren iddiasının reddi sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bursa Valiliği İl Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından ilk veriliş tarihi 12.12.2012 olarak düzenlenen ve TR-16-K-003118 kayıt no’u işletme kayıt belgesinin sunulduğu, sunulan belge üzerinde işletme adresinin, Sırabademler Mah. 30.Blok Sanayi Sitesi No:21/1 Karacabey/Bursa olarak gösterildiği,
Yine teklif dosyası kapsamında, 05.12.2012 tarihli ve 8208 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ’nin sunulduğu, sunulan gazetenin adres nakline ilişkin olduğu ve yeni adresin Sırabademler Mah. 30.Blok Sanayi Sitesi (Küme Evler) No:21 İçkapı:1 Karacabey/Bursa olduğu tespit edilmiştir.
Söz konusu işletme kayıt belgesinin ihale üzerinde kalan istekli adına düzenlendiği ve işletme adresi olarak anılan istekliye ait adresin yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan işletme kayıt belgesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş Bitirme Belgelerinin EKAP Üzerinden Düzenlenmesi” başlıklı Ek-1’ inci maddesinde “(1) İş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.
(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş bitirme belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkra uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş bitirme belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.
(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunan iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, iş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31.08.2014 tarihinden sonra düzenlenecek belgelerin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunluluğunun getirildiği, ilanı veya duyurusu 31.08.2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin EKAP ’a kayıt edilmeden 01.09.2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş bitirme belgeleri ile ilgili olarak iş deneyim belgesini düzenleyen idareye başvurulması ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesinin zorunlu olduğu, ayrıca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 01.07.2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.
Başvuruya konu ihalede, Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından benzer işe ilişkin olarak “Mamul yemek” alımı hizmet işine ait, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından istekli adına düzenlenen, 11.01.2016 tarihli ve 2014/161217-1101681-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesi sunulduğu görülmüştür.
Anılan iş deneyim belgesi üzerinde yer alan sayı numarası kullanılarak EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, söz konusu belgenin EKAP ’ta kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla ihale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunmadığı, bu sebeple geçersiz kabul edilmesi gerektiği iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ıncı iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir …” hükmü,
İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.
30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.
30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.
30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir.
30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıdaki düzenlemeler uyarınca ihale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarfların isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılacağı, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edilip isteklilerin ve teklif bedellerinin açıklanarak tutanağa bağlanacağı ifade edilmiştir.
İhale işlem dosyasında yapılan inceleme neticesinde,
Teklif zarflarının ihale komisyonunca teslim alındığına dair 07.12.2016 tarihli tutanak tutulduğu, aynı tarihli zarf açma ve belge kontrol tutanağı düzenlendiği, isteklilerce teklif edilen fiyatların yer aldığı listenin düzenlendiği, isteklilerin yasaklılık teyitlerinin yapıldığı, ihaleye ilişkin ihale komisyon kararında ise, isteklilerden Bey Kurumsal Yemek Gıda Tur. Tem. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatının eksik olması ve birim fiyat teklif cetvelinde maddi hata bulunması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 07.12.2016 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Sudem Yemek Nakl. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Kupa Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve anılan kararın tüm isteklilere tebliğ edildiği görülmüş olup, değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklif bedelinin açıklanmasının ihale sürecinin devam etmesine ve ihale sonucunun esasına yönelik bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin açıklanmayacağına yönelik bir hüküm veya düzenleme olmadığı da dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 7’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır …” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. 13 yaş üzeri gruplar için; bir kişiye verilecek bir adet ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısını, bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda, iki adet ara öğünün toplam bedeli bir kişiye verilecek bir günlük kahvaltı bedelini, bir günlük bir adet ara öğün, bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda, bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli, bir kişiye verilecek olan bir günlük öğle yemeği ya da bir günlük akşam yemeği bedelini geçmeyecektir. Bu kurala uymayan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Şartname’nin EK’in de yer alan tablo aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
Sabah Kahvaltı (13+Yaş)
adet
24.455
2
Ara Öğün (13+Yaş)
adet
44.530
3
Öğle Yemeği (13+Yaş)
adet
27.835
4
Akşam Yemeği (13+Yaş)
adet
24.455
5
Özel Gün Menüsü
adet
1.464
İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif zarfı içerisinde yer alan, 07.12.2016 tarihli bir adet birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin yukarıda aktarılan bilgiler doğrultusunda incelenmesi neticesinde; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve teklif edilen birim fiyatların Şartname düzenlemesi ile uyumlu olduğu birim fiyat teklif mektubunda yer alan teklif bedellerinin rakam ve yazı ile birbirine uygun olduğu, birim fiyat teklif cetvellerinde 5 adet iş kalemi için öngörülen miktar sütunundaki rakam ve teklif edilen birim fiyatın çarpım ve toplamlarında hata olmadığı, üzerinde çizinti, kazıntı, silinti, düzeltme bulunmadığı görülmüştür Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde“(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
…..
(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.
26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 05.05.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, söz konusu ihaleye 611.056,00 TL teklif verildiği, istekli tarafından geçici teminat olarak, teminat tutarı 20.000,00 TL olan ve 25.08.2017 tarihine kadar geçerli bir geçici teminat mektubu sunulduğu ve 05.12.2016 tarihli anılan teminat mektubunun Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Karacabey Şubesi tarafından düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde; anılan isteklinin teklif ettiği bedelin (611.056,00 TL) % 3'ünden az olmamak üzere, tutarı 20.000,00 TL olan geçici teminat vermiş olduğu, anılan teminat mektubunun geçerlilik tarihinin (25.08.2017), 05.05.2017 tarihinden sonra olduğu ve sunulan geçici teminat mektubunun mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş olduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen hükümden de anlaşılacağı üzere, teminat mektubunun teyidinin, idare tarafından gerekli görülmesi halinde yapılabileceği, teminat mektubunda mevzuata aykırılık olmadığının anlaşılması halinde teyit yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Hamdi GÜLEÇ
Başkan
Şinasi CANDAN
II. Başkan
Osman DURU
Kurul Üyesi
Erol ÖZ
Kurul Üyesi
Köksal SARINCA
Kurul Üyesi
Dr. Ahmet İhsan ŞATIR
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Mehmet ATASEVER
Kurul Üyesi
Oğuzhan YILDIZ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.