KİK Kararı: 2017/UH.II-474

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.II-474

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Karaca İnş. Nak. Oto. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Oruç Reis Mah. Giyimkent 16. Sok. No: 22 Esenler/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

Merkez Mah. Darülaceze Cad. No: 8 Şişli/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/400128 İhale Kayıt Numaralı “5 Adet (Operatör Personelli Ve Yakıtlı) İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 14.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “5 Adet (Operatör Personelli ve Yakıtlı) İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Karaca İnş. Nak. Oto. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2017 tarih ve 2197 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/142 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamasının 21.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararıyla uygun görülmediği ve teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerin yerinde olmadığı, şöyle ki, mazot (motorin) giderine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kalemine ait analizde 04.109 mazot (motorin) miktarının 8,55 kg olarak belirlendiği, EPDK’nın motorinin güncel birim fiyatını litre olarak açıklaması nedeniyle analizde kg olarak yer alan miktarın litreye çevrildiği ve EPDK tarafından ilan edilen fiyatın KDV hariç tutarının esas alınarak ilgili maliyetin hesaplandığı, bu nedenle mazot (motorin) giderine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

2. Yükleyici – kırıcı ve yükleyici – kazıcı iş makinalarına ilişkin olarak analizlerdeki çalışma miktarlarının tespitinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 03.520 (Y) poz numaralı iş kalemi ile “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Makine ve Ekipman Kayıtlı Değer Tespit Tutanağı’na İlişkin Özel Amaçlı Rapor” ve ekindeki yüklenici kazıcıya takılan 1 (bir) adet hidrolik kaya kırıcıya ait faturadan faydalanıldığı, İdari Şartname’nin 25’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde belirtilen giderlerin 03.520 (Y) poz numaralı iş kaleminin içerisine dahil olduğu, taşıtmatik cihazına ait bedel ve cihazın montajı gibi giderlerin yakıt alımı devam ettiği sürece ilgili firma (Total Oil A.Ş.) ile yapılan taşıtmatik sözleşmesi kapsamında ücretsiz olduğu ve bu belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu, Karayolu Trafik Yönetmeliği’nin 128’inci maddesi uyarınca izin ile trafiğe çıkabilen iş makinalarının motorlu taşıt vergisinden muaf olduğu, bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: …

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: …

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: …

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: …

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: …

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 5 Adet (Operatör Personelli ve Yakıtlı) İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi

B) Miktarı ve Türü: 5 Adet (Operatör Personelli ve Yakıtlı) İş Makinesi (3 Adet Yükleyici Kırıcı, 2 Adet Yükleyici Kazıcı) Kiralama Hizmet Alımı İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ve Fen İşleri Müdürlüğünün, İş Programına Göre belirlenen yerlerde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü Sigorta, ulaşım, vergi, resim, harç ve benzeri giderler

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçların Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik), İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko)- Egsoz Muayeneleri, Akaryakıt, Periyodik bakımları, yağlama, bakım, onarım masrafları, normal kullanım sonucu aşınan, yıpranan ve değiştirilmesi gereken parça giderleri ve her türlü arıza ve hasar bedelleri ile operatör personele ait tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

Her türlü sigorta, ulaşım, vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile Araçların Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik), İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) - Egsoz Muayeneleri, Akaryakıt, Periyodik bakımları, yağlama bakım, onarım masrafları, normal kullanım sonucu aşınan, yıpranan ve değiştirilmesi gereken parça giderleri ve her türlü arıza ve hasar bedelleri ile operatör personele ait tüm giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İş Makineleri ve Özellikleri” başlıklı maddesinde “kullanılacak araçların özelliklerinin ve 2015 modelden düşük olmaması gerektiğinin düzenlendiği,

Anılan Şartname’nin “İdari Şartlar” başlıklı 2‘nci maddesinde “… 2.2- İş Makineleri Trafik Kanunu ve Tüzüğüne uygun özellikte olacaktır.

2.3- İş makinelerinin akaryakıt ikmallerini kolaylıkla yapabilmesi için yüklenici tarafından araçlara Taşıtmatik cihazı monte ettirilecek olup Yakıt gideri yükleniciye aittir

2.4- İş Makinelerinin Periyodik bakım, yağlama ve onarım masrafları, normal kullanım sonucu aşınan, yıpranan ve değiştirilmesi gereken parça giderleri ile her türlü arıza ve hasar bedelleri meydana geliş sebepleri dikkate alınmaksızın yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

2.6- Yüklenici tarafından idarenin hizmetine sunulan iş makinelerinin mekanik hataları nedeniyle; çalışma esnasında İş makinelerinde bulunan kişilere ya da 3 cü şahıslara verilecek her türlü maddi, manevi hasar, zarar, ziyan, ölüm vb. hallerde; ödenmesi gereken tazminat miktarlarından Yüklenici sorumludur.

2.7- İş makinelerinin km. saatlerinin sürekli çalışır durumda olması sağlanacaktır. Yüklenici km. gösterge sayacı arızalı olan İş makinelerini, İdarenin vereceği süre içerisinde tamir ettirmek zorundadır.

…

2.9-Yüklenici firma İş makinelerinin sözleşme süresi boyunca üretici kataloğunda yer alan periyodik bakımları ile yazlık ve kışlık bakımlarını zamanında yaptırmak zorundadır. Periyodik bakımın yapılmamasından ya da herhangi bir sebepten dolayı arıza durumunda yüklenici idarenin işini aksatmayacak şekilde 2 (iki) gün içinde aynı özelliklere sahip veya muadili iş makinesi ile değiştirecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sigorta Şartları” başlıklı 3’üncü maddesinde “Kiralanacak İş makinelerinin Egzoz muayeneleri ile Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) ve İhtiyari Mali Mesuliyet (Kasko) sigortaları yaptırılmış, yasal işlemleri tamamlanmış olacaktır. Bu tür yasal işlemlerin noksan olması durumunda İş makineleri göreve başlatılmayacak ve bu yasal işlemlerin zamanında yerine getirilmemesinden doğacak her türlü risklerin muhatabı tamamen yüklenici olacaktır. Ayrıca, bu veya benzer eksiklikler nedeni ile hizmeti aksatan İş makinelerinin ücretleri de yükleniciye ödenmeyecektir. İş makinelerinin yasal noksanlıkları ve nedenleri ile Trafik, Maliye ve sair Kurumlar tarafından uygulayacağı cezaların muhatabı yüklenici olacaktır. Yüklenici, bu maddede açıklanan nedenlerle İdareden herhangi bir hak talebinde bulunamayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca İdari Şartname’nin ek kısmında yer alan tablonun,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Yükleyici Kırıcı (3 Adet * 6 Saat * 26 Gün * 12 Ay )

Saat

5.616

2

Yükleyici Kazıcı ( 2 Adet * 6 Saat * 26 Gün * 12 Ay )

Saat

3.744

3

Yükleyici Kırıcı (Fazla Çalışma) (3 Adet * 2 Saat * 26 Gün * 12 Ay)

Saat

1.872

4

Yükleyici Kazıcı (Fazla Çalışma) (2 Adet * 2 Saat * 26 Gün * 12 Ay)

Saat

1.248

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İncelenmekte olan ihaleye 5 (beş) istekli tarafından fiyat teklifi verildiği ve başvuru sahibi istekli de dâhil olmak üzere 4 (dört) isteklinin teklifinin idarece hesaplanan sınır değerden daha düşük olması nedeniyle aşırı düşük teklifler olarak belirlendiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen bu isteklilerden 28.11.2016 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi üzerine de tek geçerli teklif sahibi olan YK Turz. Oto. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 28.11.2016 tarihli yazılarla “…

1. İşçilik Maliyeti

2. İşçilik 1 saatlik günlük çalışma ücreti, (maaş, yemek, yol, ulaşım, SGK vb. bütün giderler)

3. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Maliyeti

4. Fazla çalışma (Mesai Maliyeti)

5. Araç Kiralama Maliyeti

6. Amortisman Bedeli

7. Akaryakıt Maliyeti

8. Lastik Maliyeti

9. Araç Takip Sistemi Maliyeti

10. Bakım Onarım-Yağ-Akü-Yedek Parça Maliyeti

11. Trafik Sigortası ve Kasko Maliyeti

12. Motorlu Taşıtlar Vergisi Maliyeti

13. İş makinelerinde bulunan kişilere ya da 3’ncü şahıslara verilecek her türlü maddi, manevi hasar, zarar, ziyan, ölüm vb. hallerde; ödenmesi gereken tazminat giderleri

14. Teknik Şartnamenin 2’nci maddesinde yer alan Teknik özellikleri belirtilen araçlardan belirtilen kendi malı olan araçların 2015-2016 yılı Alış Maliyeti veya Geçici ithalle getirilmiş veya fınansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesi bedelleri veya ödenen kira bedelleri maliyetleri” bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve söz konusu giderlerin idarece açıklanmasının istenildiği görülmüştür.

Teklif ettiği tutar idarece hesaplanan sınır değerin altında olan ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan Ünpet Akar. Turz. Tem. Taş. ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına yönelik olarak şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece söz konusu başvurunun reddedildiği görülmüştür.

21.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi isteklinin mazot (motorin) gideri ile ilgili yaptığı açıklamanın hatalı olduğu, yükleyici kırıcının fiyatlandırılması hususunda “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Makine ve Ekipman Kayıtlı Değer Tespit Tutanağı’na İlişkin Özel Amaçlı Rapor” ile ekindeki yüklenici kazıcıya takılan 1 adet hidrolik kaya kırıcıya ait faturanın kullanıldığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) kullanılmadığı ve bu nedenle teklif edilen birim fiyatın ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olup olmadığının tespit edilemediği, hidrolik kaya kırıcıya ait faturanın tarihinin 10.11.2016 olduğu, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılıp yapılmadığının belgelendirilmediği, “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Makine ve Ekipman Kayıtlı Değer Tespit Tutanağı’na İlişkin Özel Amaçlı Rapor” ve ekindeki faturada 1 (bir) adet hidrolik kaya kırıcının alındığı, ihale konusu işte ise 3’ü yükleyici ve kırıcı, 2’si yükleyici ve kazıcı olmak üzere 5 (beş) adet iş makinesinin olduğu, hidrolik kaya kırıcının 1 (bir) adet olması nedeniyle farklı çalışma bölgelerinde çalışacağı öngörüldüğünde nakil işlemleri, bedelleri ve ödenecek ücreti gibi maliyetlerin gerektiği, işçilik maliyetleri açıklanırken ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla çalışma için açıklama ve belgelendirmenin yapılmadığı, başvuru sahibi istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz no’lu iş kalemine ait analiz esas alındığı ve iş makinasıyla ilgili diğer bütün giderlerin bu poz numarası içerisinde yer aldığının belirtildiği ancak taşıtmatik cihazı gideri, lastik gideri, araç takip sistemi gideri, bakım onarım, yağ – akü – yedek parça gideri, periyodik bakım gideri, iş makinalarında bulunan kişilere ya da 3’üncü şahıslara verilecek her türlü maddi, manevi hasar, zarar, ziyan, ölüm vb. hallerde; ödenmesi gereken tazminat gideri, motorlu taşıtlar vergisi gideri, aylık zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası gideri, aylık ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigorta gideri ile Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan teknik özellikleri belirtilen araçlardan kendi malı olan araçların 2015-2016 yılı alış maliyeti veya geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesi bedelleri veya ödenen kira bedelleri maliyetlerine ilişkin istekli tarafından herhangi bir açıklama sunulmadığı ve belgelendirmenin yapılmadığı belirtilmiş ve başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz no’lu iş kalemine ait analiz ile EPDK tarafından ilan edilen akaryakıt bayi raporunun sunulduğu ve mazot (motorin) giderine ilişkin hesaplamanın sunulan analiz ve akaryakıt bayi raporundaki 07.11.2016 tarihli KDV dahil 4,08 TL motorin fiyatının esas alınarak yapıldığı görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı “Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti” iş kalemine ait analizde mazot (motorin) giderine ilişkin miktarın 8,55 kg olarak belirlendiği, ancak EPDK tarafından ilan edilen fiyatların litre olarak ilan edilmesi nedeniyle analizde 8,55 kg olarak belirtilen miktarın yoğunluk üzerinden litreye çevrildiği ve miktarın “10,1183432” olarak alındığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin giderine ilişkin olarak EPDK’nın internet sitesinden alınan çıktının sunulduğu, ihale ilan tarihinin 13.10.2016, ihale tarihinin 14.11.2016 olduğu ve EPDK tarafından ilan edilen akaryakıt bayi raporundaki 07.11.2016 tarihli motorin fiyatının kullanıldığı, 07.11.2016 tarihli İstanbul ili (Avrupa Yakası) için motorinin litre fiyatının KDV dahil 4,08 TL olarak belirlendiği, KDV hariç halinin “3,457627119 TL” tutara tekabül ettiği, 03.520 poz numaralı iş kalemine ait analizde kullanılan birim fiyatın 3,46 olduğu dikkate alındığında, mazot (motorin) giderine ilişkin fiyatın EPDK tarafından söz konusu tarih aralığında ilan edilen asgari fiyatın altında olmadığı anlaşılmış olup, akaryakıt fiyatına ilişkin olarak yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibi isteklinin bu iddia kapsamında değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında ihale konusu işin 3’ü kırıcı ve yükleyici, 2’si yükleyici ve kazıcı olmak üzere Teknik Şartname’de teknik özellikleri belirtilen toplam 5 adet iş makinası ile yapılacağı öngörülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından idarece açıklanması istenilen maliyet bileşenlerine ilişkin fiyat açıklamasının, ihale konusu işin makinaya dayalı iş olması nedeniyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kalemine ait analiz esas alınarak yapıldığı ve 03.520 poz numaralı “Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti” iş kalemine ait analizin;

Poz no

Girdiler 6

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Kazıcı Yükleyici

AD

0,000171

2

Hidrolik kaya kırıcı

AD

0,000171

3

04.109-mazot (motorin

LT

10,118343

4

01.404-operatör makinist

SAAT

1,20000

5

01.408 yağcı

SAAT

0,120000

şeklinde oluşturulduğu, ayrıca başvuru sahibince sunulan söz konusu analizde yer alan kazıcı yükleyiciye ait miktarın (0,000171) alt analizinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz no’lu iş kaleminde;

“Amortisman

0,000083

Yedek parça

0,000044

Tamir bakım

0,000011

Sermaye faizi, sigorta,

0,000023

Nakil, montaj, demontaj

0,000010

Toplam -

0,000171” olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin oluşturduğu yükleyici kırıcı ile ilgili analizin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kaleminde yer alan yükleyici kazıcı iş makinasına ait analize ayrıca hidrolik kaya kırıcı ilave etmek suretiyle revize edilmiş bir iş makinasına ilişkin analiz olduğu, iş makinasının saatlik maliyetine esas miktarının hidrolik kaya kırıcı için de kullanıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin oluşturduğu analizde yer alan yükleyici kazıcı ve işçilik kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kaleminde yer alan analiz girdilerine ilişkin 2016 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, hidrolik kaya kırıcı için ise “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Makine ve Ekipman Kayıtlı Değer Tespit Tutanağı'na İlişkin Özel Amaçlı Rapor” ve ekinde bulunan 10.11.2016 tarih ve 34066 sayılı fatura sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 28.11.2016 tarihli yazılarda Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan Teknik özellikleri belirtilen araçlardan kendi malı olan araçların 2015-2016 yılı alış maliyetinin tevsik edilmesinin istenildiği, bu çerçevede “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Makine ve Ekipman Kayıtlı Değer Tespit Tutanağı'na İlişkin Özel Amaçlı Rapor”un idarece istenilen maliyete ilişkin tevsik edici nitelikte belge olduğu ve yükleyici kırıcı iş makinesinin saatlik maliyetinin hesaplanmasına ilişkin tutar olduğu, ihale konusu işte iş makinelerinin çalıştırılması düşünülen saat miktarı ile çarpılması neticesinde de toplam maliyetin elde edildiği, söz konusu hidrolik kaya kırıcının başvuru sahibinin kendi malı olan makine, teçhizat ve ya diğer ekipman olması, maliyet giderlerinin de 03.520 poz numaralı iş kalemine ait analizdeki miktar bileşenlerinin içerisinde olması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) veya son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılıp yapılmadığının belgelendirilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sözleşmenin yürütülmesi aşamasında 3 adet kırıcının iş başında hazır olması gerektiği, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece teklif bedelinin açıklanması için 1 adet hidrolik kaya kırıcının kullanıldığı, dolayısıyla 1 adet hidrolik kaya kırıcının farklı iş makinelerine ilave montajı veya demontajı gibi bir durumun söz konusu olmayacağı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kalemine ait analiz incelendiğinde iş makinalarına ait analizdeki miktar bileşenlerinin amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj ve demontajdan oluştuğu, lastik, yağ, akü gibi giderlerin de bu kapsamda yedek parça ve tamir bakım giderleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, zorunlu mali mesuliyet sigortası (Trafik) gideri, ihtiyari mali mesuliyet sigortası (Kasko) gideri ile iş makinelerinde bulunan kişilere ya da 3’ncü şahıslara verilecek her türlü maddi, manevi hasar, zarar, ziyan, ölüm vb. hallerde; ödenmesi gereken tazminat giderinin ise sigorta giderleri kapsamında değerlendirilebilecek olması nedeniyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 03.520 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer aldığı, bu nedenle başvuru sahibi isteklinin bu husus kapsamında değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “İş makineleri: Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Muayeneye yetkili kuruluşlar” başlıklı 35’inci maddesinde “…Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır…” hükmü,

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Tescile Yetkili Kuruluşlar, Tescil İçin Müracaat Etme ve Bildirme Mecburiyeti ile Süreleri” başlıklı 29’uncu maddesinde “a) Askeri araçlar, iş makineleri ve raylı sistemle çalışanlar dışındaki bütün motorlu araçlar ile tescile tabi motorlu araçlara takılarak kullanılacak yapıda ve yüklü ağırlığı 750 kg.’ın üstünde olan römork ve yarı römorkların tescilleri trafik tescil kuruluşlarınca,

…

d) İş makinesi türünden araçların tescilleri;

1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarca,

2. Özel ve tüzel kişilere ait olanlardan;

Tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca… yapılır…” hükmü,

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin mevzuu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun 5 ve 6 ıncı maddelerinde yazılı tarifelerde yer alan;

a) Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve tescil edilmiş bulunan motorlu kara taşıtları,

b) Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne kayıt ve tescil edilmiş olan uçak ve helikopterler,

Motorlu Taşıtlar Vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun 17/10/2008 tarihli ve 113 sayılı kararı ile yürürlüğe giren “İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar”ın “Tescil zorunluluğu” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılan iş makinelerinin sahipleri iş makinalarını Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen esaslara göre odalara tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadır…” esasına yer verilmiştir.

İhale konusu işte çalıştırılacak araçların teknik özelliklerine bakıldığında, araçların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi uyarınca iş makinesi kapsamında değerlendirileceği, bu durumda yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, aracın “özel veya tüzel kişiye ait olan ve tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan iş makinesi türünden araç” kapsamında olduğu anlaşıldığından tescili ile muayenesinin ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca yapılacağı anlaşılmıştır.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin mevzuu” başlıklı 1’incimaddesi uyarınca, Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya büroları ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne kayıt ve tescil edilmiş olan motorlu kara taşıtları, uçak ve helikopterlerin motorlu taşıtlar vergisine tabi oldukları hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, iş makinelerinin tescil işlemlerinin tüzel kişilerin üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca yapılacağı ve Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve tescil edilmeyen motorlu kara taşıtlarının da MTV Kanunu’na tabi olmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında MTV giderine ilişkin maliyet öngörülmemiş olmasının mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibi isteklinin bu husus kapsamında değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdarece her ne kadar 28.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında ulusal bayram ve genel tatil maliyeti ile araç takip sistemi giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirtildiği görülmüşse de ihale dokümanı incelendiğinde, söz konusu giderlerin ihale konusu iş kapsamında olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasında anılan maliyetlere ilişkin olarak açıklamada bulunulmasına da gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca Teknik Şartname’nin “İdari Şartlar” başlıklı 2‘nci maddesinde akaryakıt ikmallerinin kolaylıkla yapabilmesi için ihale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerine taşıtmatik cihazı monte ettirilmesinin ihale dokümanı kapsamında yüklenici tarafından yerine getirilmesi gerektiği görülmekle birlikte 28.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında söz konusu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirtilmediği görüldüğünden, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında taşıtmatik cihazı ile ilgili belge sunulmasına veya sunulan belgelerin mevzuata uygun olarak sunulup sunulmadığına ilişkin değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla 28.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında ulusal bayram ve genel tatil maliyeti ile araç takip sistemi gideri önemli teklif bileşeni olarak belirtilmekle birlikte söz konusu giderlerin ihale konusu iş kapsamında olmaması nedeniyle, taşıtmatik cihazı monte ettirilmesinin ise ihale dokümanı kapsamında yüklenici tarafından yerine getirilmesi gerektiği görülmekle birlikte 28.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi