KİK Kararı: 2017/UH.II-471

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.II-471

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Gök-Er. Taş. San. Tic. İht. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Fevzi Çakmak 2. Sok. 40/4 Kızılay Çankaya/ANKARA

VEKİLİ:

Av. Turgay GÖKYER

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü,

Tevekli Mah. Cezaevi Cad. 65100 Tuşba/VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/608878 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 02.01.2017 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gök-Er. Taş. San. Tic. İht. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.01.2017 tarih ve 3693 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/221 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarenin, aşırı düşük teklif değerlendirmesine yönelik olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenilmeksizin reddedilir.” yöntemini belirlediği, ancak yaklaşık maliyetin tekliflerin verilmesi aşamasında bilinmemesi nedeniyle, isteklilerin tekliflerinin sınır değer altında kalarak reddedilmemesi için daha yüksek teklif bedeli vermek zorunda kaldıkları, bu nedenle idarenin belirlemiş olduğu bu yöntemin hatalı olduğu ve idarenin belirlediği bu yöntem nedeniyle, ihalede kanunun aradığı rekabet ortamının oluşmadığı ve kamu yararı ilkesine aykırı hareket edildiği, ayrıca ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin (126.708,00 TL), sınır değer tutarına (126.215,38 TL) çok yakın olması sebebiyle, idarenin gizlilik mahiyeti olan yaklaşık maliyet tutarını dışarı sızdırdığı, dolayısıyla şikâyete konu ihalenin, Anayasaya, hukuka, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden gizlilik, kamu kaynaklarının verimliliği, eşit muamele ilkelerine ve rekabet koşullarına aykırılığı nedenleriyle iptal edilmesi gerektiği,

2. İdarenin, ihalede yaklaşık maliyeti hesaplarken dikkate alması gereken hususları dikkate almayarak, yaklaşık maliyeti doğru tespit etmediği, şöyle ki yaklaşık maliyet hesaplanırken Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin (b) bendinde yer alan “ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar” hükmünün muhakkak dikkate alınması gerektiği, aynı idarenin 2016 yılında ihale konusu iş ile ilgili özenle hazırladığı yaklaşık maliyet hesabını, şikâyete konu ihalede yapmadığı, özensiz ve eksik hesaplanmış olan yaklaşık maliyet hesaplaması nedeniyle kamu yararının ihlal edildiği, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

3. Fiili imkânsızlık nedeniyle, ihale dokümanına süresi içinde başvuruda bulunulamadığı, şöyle ki ilansız pazarlık usulüyle 02.01.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesine göre, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak ihalenin kendilerine 30.12.2016 tarihinde davetiye yoluyla bildirildiği, dolayısıyla ihale dokümanına itiraz etmenin süre yönünden imkânsız olduğu, çelişkili olan ihale dokümanıyla ihaleye çıkılması ve kamu zararına ve mağduriyetlerine sebep olan bahse konu hususlar nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21’nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: PERSONEL TAŞIMA HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü: 6 Adet 46 Kişilik Otobüs ile yaklaşık 50- 60 KM mesafede 222 Tur ve 8 Adet 27 Kişilik Midibüs ile yaklaşık 50-60 KM mesafe 360 Tur Personel Taşıma Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Van Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü ( Van Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü)

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34 ‘üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

02.01.2017 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, ihaleye teklif veren dört isteklinin teklifinin geçerli olduğu, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif veren Yiğit-Arısu Taşıma Pet. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Şikâyete konu ihalenin 6 adet 46 kişilik otobüs ile yaklaşık 50- 60 km mesafede 222 tur ve 8 adet 27 kişilik midibüs ile yaklaşık 50-60 km mesafe 360 tur personel taşıma hizmet alımı (yolcu taşıma araçlarının sürücüsü ile kiralanması) işi olduğu, anılan ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’nci maddesinin (f) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, 164.080,00 TL yaklaşık maliyet tutarının 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen 126.215,38 TL tutarın sınır değer olduğu ve bu tutarın altında teklif sunan istekli bulunmadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde yer alan düzenlemeye göre, Kamu İhale Kanunu’nun 21’nci maddesinin (f) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin idarelere seçimlik bir hak tanınmaktadır.

İdareler;

3. Teklif tutarı sınır değere tutarının altında olan isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama sunmasını isteyebilir,
4. İhaleyi, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırabilir,
5. Sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifini açıklama istenmeksizin reddedebilir.

Yapılan inceleme neticesinde, Kamu İhale Kanunu’nun 21’nci maddesinin (f) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olan söz konusu ihalede, idarenin sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifini açıklama istenmeksizin reddedeceğine ilişkin İdari Şartname’de düzenleme yapmasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır. Diğer taraftan, başvuru sahibinin iddia ettiği hususun İdari Şartname’nin 34’üncü maddesinde belirtilmiş olduğu dikkate alındığında, anılan iddia dokümana itiraz niteliğinde olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin 6’ncı fıkrasında, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları açıkça dile getirildiği ve başvuru sahibi isteklinin, istekli sıfatını haiz olduğu için, ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvuru ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından iddia 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin, “ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin (126.708,00 TL), sınır değer tutarına (126.215,38 TL) çok yakın olması sebebiyle, idarenin gizlilik mahiyeti olan yaklaşık maliyet tutarını dışarı sızdırdığı, dolayısıyla şikâyete konu ihalenin, Anayasaya, hukuka, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden gizlilik, kamu kaynaklarının verimliliği, eşit muamele ilkelerine ve rekabet koşullarına aykırılığı nedenleriyle iptal edilmesi gerektiği” yönündeki iddiası kapsamında yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin ihale saatinden önce dışarı sızdırıldığı yönündeki hususların ihale mevzuatının sınırları kapsamında idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin somut delil sunmaması nedeniyle yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat çerçevesinde, idareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde belirtilen fiyat tespitine yönelik yöntemlerden birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanma hususunda takdir yetkileri olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi, idarenin şikâyete konu ihaleye ait yaklaşık maliyeti oluşturan bileşenlere ilişkin fiyat tespiti yaparken, aynı idarenin daha önce gerçekleştirmiş olduğu aynı veya benzer işlerdeki fiyatları kullanma zorunluluğunun olmadığı anlaşılmıştır.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, idarenin yaklaşık maliyeti, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesine uygun olarak, üç ayrı firmadan yaptığı fiyat araştırması kapsamında elde ettiği fiyat tekliflerinin ortalamasını hesaplanmak suretiyle oluşturduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’nci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından, başvuru sahibi isteklinin 29.12.2016 tarihinde doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği, söz konusu davet yazısının aynı tarihte, başvuru sahibi istekli tarafından elden teslim alındığı, anılan istekli tarafından 30.12.2016 tarihinde ihale dokümanının alındığı, 02.01.2017 tarihinde ihaleye teklif verildiği, ihale tarihinin 02.01.2017 olduğu, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin 29.12.2016 olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesine göre ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye yapılması gerektiği hüküm atına alınmıştır. Bahse konu ihale 02.01.2017 tarihinde yapılmış olup, başvuru sahibinin ihale dokümanına şikâyette bulunmadığı görülmüştür. Bununla birlikte bu durumun başvuru sahibinin ihale dokümanını satın alındığı 30.12.2016 tarihinde, teklif vermeden önce ihale dokümanına yönelik olarak idareye şikâyet ve sonrasında Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmaya engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır. Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin 8’inci fıkrasında; “İlana veya dokümana karşı şikâyet başvurusunda bulunduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olması Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmasını engellemez.” açıklaması ile bu husus belirtilmiştir.

Öte yandan isteklinin teklif vermeden önce de vakıf olduğu iddia konularına hiçbir çekince koymadan 02.01.2017 tarihinde yapılan ihaleye teklif sunduğu ve dolayısıyla istekli sıfatını kazandığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilecekleri ifade edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin 6’ncı fıkrasında ise, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları açıkça dile getirilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından ihaleye teklif veren isteklilerin, ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları anlaşılmakta olup, başvuru sahibi isteklinin, istekli sıfatını haiz olduğu için, şikâyet başvuru ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet ve süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi