KİK Kararı: 2017/UH.II-382

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/006
Gündem No : 107
Karar Tarihi : 26.01.2017
Karar No : 2017/UH.II-382

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Altınoran Turizm İnşaat Temizlik Tarım Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Yeni Sanayi Mahallesi Sümerbank Sokak No: 4 B Blok/6 ADIYAMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Adıyaman Sosyal Hizmet Merkezi,

Barbaros Hayreddin Mah. Haydar Efendi Cad. 1622 Sokak 5 ADIYAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/447123 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık 3 Adet Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Adıyaman Sosyal Hizmet Merkezi tarafından 06.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Aylık 3 Adet Söförlü Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Altınoran Turizm İnşaat Temizlik Tarım Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 16.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2016 tarih ve 72281 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3185 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dokümanında öngörülen zorunlu araç maliyetleri için sadece 0,01 TL teklif verdiği, mevcut koşullarda araç maliyetlerinin 0,01 TL ile karşılanamayacağı, söz konusu araç giderlerinin nasıl karşılanacağının izahının açıklamalı ve belgeli olarak yapılması gerektiği, İdari Şartname'nin 25.3.3'üncü maddesinde onarım, aracın bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, buna rağmen aynı Şartname'nin 33'üncü maddesinde ihalenin açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağının düzenlendiği, bahse konu maddelerin birbirleriyle çeliştiği, sınır değer kavramının ne anlama geldiğinin açıklanması gerektiği,

2. İhale İlanı’nın 4.1.1.3'üncü maddesinde istenilen belgelerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulup sunulmadığı, sunulduysa belgelerin istekli tarafından onaylanıp onaylanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “...Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması,

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi ,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin “Kesin teminat” başlıklı 40’ıncı maddesinde “40.1. İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının %6'sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin %9'u oranında kesin teminat alınır …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde belirtildiği üzere, idarelerin yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağına ilişkin takdir yetkisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. İnceleme konusu ihalede İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayacağı ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı, teklifin sınır değerin altında bir teklif olması durumunda da yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınacağına ilişkin düzenlemelerin mevcut olduğu görülmüştür.

Ayrıca ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı, 156.875,22 TL olan yaklaşık maliyetin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde belirtildiği üzere 1.30’a bölünmesi sonucunda sınır değerin 120.673,25 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Ağaoğulları Turizm Temizlik Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklif bedelinin 108.688,33 TL ve bu tutarın sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir.

İhalede teklif edilen bedelle bu işin yapılıp yapılamayacağının ancak aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ortaya konulabileceği, anılan mevzuat hükümleri ve yapılan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılması işleminin idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu, idarenin de söz konusu takdir yetkisini İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde belirtmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması ve ihalenin en düşük teklif üzerinde bırakılması yönünde kullandığı, söz konusu işlemin İdari Şartname’nin 25.3.3’üncü ve 33’üncü maddelerine aykırılık teşkil etmediği, ihalenin bu şekilde sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde,

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h)

Teklif sunumlarında işin yapılacağı araçlara Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği alınan (internet çıktısı gibi) ait kasko değeri gösteren belge sunulacaktır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar 02.10.2014 tarih ve 29137 Resmi Gazete'ye göre “Aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşmayacaktır.” Maddesi gereğince istekliler teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten bir listeyi idareye sunacaklardır.” düzenlemesi,

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

Teklif sunumlarında işin yapılacağı araçlara Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği alınan (internet çıktısı gibi) ait kasko değeri gösteren belge sunulacaktır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar 02.10.2014 tarih ve 29137 Resmi Gazete'ye göre “Aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşmayacaktır.” maddesi gereğince istekliler teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten bir listeyi idareye sunacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde,

“ (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale İlanında yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler arasında “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,” sayılmış olmakla birlikte İdari Şartname’de bahse konu türde belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, idarece İhale İlanı’nın 4.1.1.3’üncü maddesinde yer alan kriterlerden kasko değerini gösteren belgeler ile isteklilerin teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten listenin İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak yer aldığı, işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen bir belgenin idarece belirlenmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği araç ruhsatları ve proforma faturaların idarece yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, ayrıca isteklilerin teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten liste ile araçların kasko değerini gösteren belgelerin istekli ve idarece onaylanması hususunun da yeterlik kriteri olarak belirlenmediği anlaşılmıştır. İhale dokümanının kesinleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda araç ruhsatları ve proforma faturaların isteklilerce sunulma ve isteklilerin teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten liste ile araçların kasko değerini gösteren belgelerin istekli ve idarece onaylanma zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği belgelerden sadece kasko değerini gösteren belgeler ile isteklilerin teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten listenin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulup sunulmadığı hususunun incelenmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, istekli tarafından “Araç Donanım ve Kasko Değerlerine Ait Form” başlıklı, teklif ettiği araçlara ilişkin marka ve model belirten listenin teklif kapsamında sunulduğu, bahse konu listede araç kasko değerlerine ilişkin bilgiye yer verildiği anlaşılmıştır. Ancak Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinden alınan teklif edilen araca ait kasko değeri gösteren belgeye (internet çıktısı gibi) teklif kapsamında yer verilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartnamede yer verilen yeterlik kriterini karşılamadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri, ihale ilanı ve İdari Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, Ağaoğulları Turizm Temizlik Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (h) bendinde yer alan yeterlik kriterlerini karşılamadığı anlaşıldığından isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ağaoğulları Turizm Temizlik Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi