KİK Kararı: 2017/UH.II-3434

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/065
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 19.12.2017
Karar No : 2017/UH.II-3434
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sasunlu Uluslararası Nak. İth. İhr. İnş. San. Müt. Gıda ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/399504 İhale Kayıt Numaralı “Antakya İlçesindeki 31 Taşıma Merkezi Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokullarında Okuyan Öğrencilere 170 İş Günü Öğle Yemeği Hazırlanması ve Dağıtılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antakya İlçesindeki 31 Taşıma Merkezi Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokullarında Okuyan Öğrencilere 170 İş Günü Öğle Yemeği Hazırlanması ve Dağıtılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Sasunlu Uluslararası Nak. İth. İhr. İnş. San. Müt. Gıda ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2017 tarih ve 61692 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2833 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Tilmen Tem. Nak. Gıda ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalede sunulmuş olan bilançolardaki bilgilerin doğru olmadığı, bilançoların İdari Şartname’de belirtilen kriterleri karşılamadığı, dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranının, öz kaynaklar/ toplam aktif oranının ve kısa vadeli banka borçların öz kaynaklara oranının mevzuatta yer alan oranları karşılamadığı şöyle ki 31.12.2016 tarihi itibariyle söz konusu şirketin 860.000 TL banka borcu bulunmasına rağmen banka borçlarının sıfır görüldüğü, bilançoda finansman gideri olarak 90.000,00 TL civarında gösterilen rakamın aslında banka finansman faiz gideri olduğu, bu halde banka borcunun sıfır görünmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıca bilançosu yetersiz olan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, bilanço bilgilerinin EKAP’tan kontrol edilerek teyit edilebilir olmasına rağmen idarenin söz konusu teyidi yapmadığı ve tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında istekliden yeniden bilanço istediği, mevzuata aykırı yapılan bu işlem ile ihale tarihinden sonra anılan isteklinin bilançolarının uygun hale getirilmeye çalışıldığı, yapılan bu işleme ihale komisyonu kararında da yer verilmediği, onay tarihi ihale tarihinden bir hafta sonrasına ait sunulan ikinci bir bilançoda banka borçlarının 540.000,00 TL beyan edildiği, ancak bilançonun bu haliyle de yeterlik kriterini karşılamadığı,

2. Anılan şirketin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında;

2.1) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir” şartını karşılamadığı,

2.2) Etli sebze yemeklerinde, dana etlerinin kemikli mi kemiksiz mi olduğunun belirtilmediği,

2.3) Yemek girdi gramajlarının Teknik Şartname’de belirtilen gramajlardan eksik hesaplandığı,

2.4) Etli sebze türlüsü yemeğinin 4 haftalık örnek menüde 2 defa geçtiği, bu yemeklerden birisinin yaz türlüsü, diğerinin kış türlüsü olarak girdilere dahil edilmesi gerektiği ancak anılan isteklinin bu şekilde açıklama yapmadığı,

2.5) Yemeklerin üretiminde kullanılacak maydanoz miktarlarının Teknik Şartname’de gr ve adet olarak 2 ayrı şekilde belirtilmesine rağmen anılan isteklinin ayrı ayrı gr/adet olarak açıklama yapmadığı,

2.6) 4 haftalık örnek menüde yemeklerde üçüncü çeşit olarak verilmek üzere yoğurdun olduğu ve söz konusu yoğurdun Teknik Şartname’ye göre 200 gr olması gerektiği ancak anılan isteklinin kase yoğurt ile açıklama yaptığı,

2.7) Yemeklerde kullanılacak marul miktarlarının Teknik Şartname’de gr olarak belirtildiği ancak anılan isteklinin marul girdisini demet-adet olarak hesapladığı,

2.8) Teknik Şartname’de yemeklerin yanında verileceği belirtilen su giderinin açıklanmadığı,

2.9) Her öğün verilecek ekmeğin gr olarak hesaplanması gerektiği ancak anılan isteklinin ekmek girdisini adet üzerinden açıkladığı ve ekmek girdisinin Teknik Şartname’de belirtilen gramajları karşılamadığı,

2.10) Baharat girdilerinin hesaplara dahil edilmesi mevzuata aykırı olduğu,

2.11) Yemeklerde kullanılacak ayçiçek yağına ilişkin Teknik Şartname’de “Brüt 17 kg lık net 16,380 kg lık kutular içerisinde gelecektir.” şeklinde düzenlenmenin yer aldığı ancak anılan isteklinin sunduğu ayçiçek yağı ambalajının bu şartı sağlamadığı,

2.12) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için çalışacak asgari personel sayısının 1 gıda mühendisi, en az 1 aşçı, 3 kişi bulaşıkçı-garson ve 31 merkeze yemek dağıtımı yapacak kadar şoför olduğu, ayrıca 31 merkezde aynı saat diliminde yemek dağıtılacağından 31 dağıtıcı personelin en az 2 şer saat çalışması gerektiği, dolayısıyla işçilik hesaplamalarının söz konusu personel sayısı ve personelin çalışma süreleri dikkate alınarak yapılması gerektiği, ancak anılan isteklinin açıklamaları kapsamında bahse konu personel sayısı ve çalışma sürelerine yer verilmediği bu nedenle malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) yanlış hesaplandığı,

2.13) Aşırı düşük teklif açıklamasında yuvarlama hataları ile aritmetik hatalar yapıldığı, dolayısıyla (Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı için yapılan hesaplamaların hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “1 Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

2. Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./1. md.) serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkrada (7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./1.md.) serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.

10.1.1. Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.

10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ …36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir...” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: ANTAKYA İLÇESİNDEKİ 31 TAŞIMA MERKEZİ ORTAÖĞRETİM VE İMAM HATİP ORTAOKULLARINDA OKUYAN ÖĞRENCİLERE 170 İŞ GÜNÜ ÖĞLE YEMEĞİ HAZIRLANMASI VE DAĞITILMASI İŞİ

b) Miktarı ve türü: ANTAKYA İLÇESİNDEKİ TAŞIMA MERKEZİ ORTAÖĞRETİM VE İMAM HATİP ORTAOKULLARDA TAŞIMA KAPSAMINDA OKUYAN 2240 ÖĞRENCİYE 380.800 ADET ÖĞLE YEMEĞİ ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: ANTAKYA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Saraykent Mahallesi 75.Sk. 17/1 Antakya HATAY

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

23.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan söz konusu ihaleye 4 firmanın katıldığı, 3 isteklinin teklif verdiği, teklif tutarı sınır değer tutarının altında kalan Tilmen Tem. Nak. Gıda ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin Tilmen Tem. Nak. Gıda ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi Sasunlu Ulus. İth. Müt. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilançoda yer alan veriler esas alındığında, cari oranın 1,29; öz kaynak oranının 0,41; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin 2016 yılı bilanço oranlarının idarece istenilen asgari kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin bilanço verilerine ilişkin olarak idarelere EKAP üzerinden sorgulama yapabilme imkânının sağlandığı, bahse konu ihaleyi yapan idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bilançoya ilişkin verilere yönelik olarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde ulaşılan verilerin yapılan değerlendirmede göz önünde bulundurulabileceği ancak böyle bir zorunluluğun olmadığı, iddiaya konu hususa ilişkin olarak anılan istekliye ait sunulan ayrıntılı bilançodaki verilerin güncelleştirilmiş halinin EKAP’ta yer aldığı, söz konusu veriler incelendiğinde, cari oranın 1,23; öz kaynak oranının 0,35; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,37 olduğu ve anılan isteklinin 2016 yılı bilanço oranlarının idarece istenilen asgari kriterleri sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38‘inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teklif tutarı sınır değer tutarının altında olan Tilmen Tem. Nak. Gıda ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.ye 21.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük açıklama talebi konulu yazıda “…İdari Şartname’nin 33.1… ve 33.2… maddelerine istinaden ana girdi oranı, işçilik oranı, yardımcı gider oranı, rasyon listesi yemek çeşitleri ve içeriği bileşenleri ile ilgili ayrıntıları içeren belgeleri ve varsa diğer belgeleri yazılı olarak tebliğ tarihinden itibaren en geç (3) iş günü içerisinde idaremize bildirmeniz…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece düzenlenen Teknik Şartname’de, 4 haftalık örnek yemek menü düzenlemesi yapıldığı ve anılan Şartname’de örnek menüde yer alan yemek çeşitleri ve içeriğinde yer alan girdilerin gramajların yer aldığı gıda rasyosuna, Özel Teknik Şartname’de ise yemek yapımında kullanılacak malzemelerin özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

2.1) Başvuru sahibinin “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir” şartını karşılamadığı, yönündeki iddiası kapsamında idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler doğrultusunda, Tilmen Tem. Nak. Gıda ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İsteklinin “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunduğu, anılan tabloda ana çiğ girdi maliyeti için 857.096,94 TL, işçilik maliyeti için 169.203,96 TL öngörüldüğü, ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti/toplam teklif tutarı oranının (0,92) 0,80’den az ve 0,95’den çok olmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.2) Başvuru sahibinin “Etli sebze yemeklerinde, dana etlerinin kemikli mi kemiksiz mi olduğunun belirtilmediği” yönündeki iddiası kapsamında yapılan incelemede, örnek menüde yer alan ve içerisinde et bulanan sebze yemekleri ile gıda reçetelerinde belirtilen etli sebze yemeklerinin içeriğinde bulunan dana eti girdi çeşidinin etli sebze türlüsü (Dana eti), etli nohut (Dana eti), etli kuru fasulye (Dana eti), etli bezelye (Dana eti) olduğu, idarenin söz konusu yemeklerde dana etinin kemikli mi kemiksiz mi kullanılacağına dair bir belirleme yapmadığı, anılan isteklinin ise gıda reçetelerine uygun şekilde anılan yemekler için dana eti öngördüğü yapıldığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.3) Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu ve örnek 4 haftalık menüde yer alan yemeklerin içerisinde kullanılacak girdi gramajlarının, Teknik Şartname’nin ekinde yer alan gıda reçetelerindeki gramajlarla aynı olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.4) İdare tarafından hazırlanan 4 haftalık örnek menüde, “etli sebze türlüsü” yemeği 2 kere yer aldığı, gıda rasyosunda “etli sebze türlüsü” adı altında bir yemeğin yer almadığı ancak gıda rasyosunda yer alan “etli yaz türlüsü” ve “etli kış türlüsü” yemeği ile kastedilen yemeğin etli sebze türlüsü olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında etli yaz türlüsünü açıkladığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, gıda rasyosunda yer aldığı gibi “etli yaz türlüsü”, “etli kış türlüsü” ayrımı yapılmadan, örnek menüde yalnızca etli sebze türlüsü yemeğinin yer aldığı dikkate alındığında, anılan isteklinin “etli yaz türlüsü” veya “etli kış türlüsü” yemeklerinden herhangi birinin açıklamasının yeterli olduğu ve anılan isteklinin de etli yaz türlüsü yemeğini açıkladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.5) Özel Teknik Şartname’nin “L-TAZE SEBZE VE MEYVELER” başlığı altında “MAYDANOZ:

1. Piyasada satılan en iyi cinsten olacaktır. Demetler halinde bağlanmış demetler içinde yabancı otlar bulunmayacaktır. Sararmış çamurlu ve topraklı olmayacaktır.

2. Demetlilerin tamamı aynı cins olacak. En küçüğü 75 gramdan az olmayacak.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin eki rasyon listesinde örnek menüde yer alan içerinde maydanoz girdisinin yer aldığı yemekler ve söz konusu yemeklerin içerisinde kullanılması gereken maydanoz miktarı “tavuk sote… maydanoz 1/10 demet, tavuk haşlama… maydanoz 1/10 demet, sebzeli tavuk… maydanoz 1/10 demet, sebzeli köfte… maydanoz 1/10 demet, etli yaz türlüsü… maydanoz 1/10 demet, etli kış türlüsü… maydanoz 1/20 demet, etli yaz türlüsü … maydanoz 1/10 demet, orman kebabı… maydanoz 1/10 demet, tas kebabı… maydanoz 1/10 demet, yaz salatası… maydanoz 1/8 demet, peynirli börek… maydanoz 1/10 demet, peynirli makarna… maydanoz 1/10 demet, patatesli börek… maydanoz 1/10 demet, soslu makarna… 10 adet.” şeklinde ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinde maydanozun demet olarak sunulması gerektiği belirtilmiş olup,(demetlerin en küçüğü 75 gr olacak şekilde) aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekliye verilen örnek menüde yer alan ve yukarıda yer verilen yemeklerin içerisinde maydanoz girdisinin kullanılacağı ve kullanılacak maydanoz miktarının bir demetin belirli oranlarında olması gerektiği ve anılan isteklinin bu çerçevede maydanoz için demet/adet cinsinden açıklama yapması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda yapılan incelemede, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde maydanoz fiyatını tevsik etmek amacıyla, Ankara Ticaret Borsasınca yayımlanan, 13.09.2016-12.09.2017 tarihli maydanozun (adet) ortalama fiyatının 0,6825 TL ve maydanozun (kg) ortalama fiyatının 1,8793 TL olarak belirtildiği bültenin sunulduğu görülmüş olup, maydanoz girdisi için adet ve gr cinsinden açıklama yaptığı dolayısıyla başvuru sahibinin “Yemeklerin üretiminde kullanılacak maydanoz miktarlarının Teknik Şartname’de gr ve adet olarak 2 ayrı şekilde belirtilmesine rağmen anılan isteklinin ayrı ayrı gr/adet olarak açıklama yapmadığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.6) Özel Teknik Şartname’nin “F- SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ” başlığı altında “…POŞET YOĞURT

1- Yoğurtlar günlük olacaktır. Miktarı 200 gr dan az olmayacaktır. Sağlığa zararlı olmayan tek kullanımlık plastik ya da karton kaplar içinde getirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasında yer alan ve yukarıda yer verilen düzenlemeye göre yoğurdun 200 gr dan az olmayacağı belirtilmiş olmakla birlikte, söz konusu düzenleme poşet yoğurt için geçerli olan düzenlemedir. Ancak örnek menüde sadece “yoğurt” ifadesi yer almakta olup, “poşet yoğurt” ifadesi yer almamıştır. Bununla birlikle gıda rasyosunda yoğurdun 90 gr. süzme yoğurt olması gerektiğine ilişkin düzenleme yapıldığı, yemeklerin yanında verilecek olan yoğurdun poşet yoğurt olması gerektiğine ilişkin örnek menüde bir düzenleme olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan isteklinin yoğurt girdisini iddia edildiği üzere 200 gr. poşet yoğurt üzerinden açıklaması gerekmediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla anılan isteklinin yoğurt girdisini 90 gr. süzme yoğurt üzerinden açıklamasında mevzuata aykırılık olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.7) Özel Teknik Şartname’nin “L-TAZE SEBZE VE MEYVELER” başlığı altında “MARUL

….4.Her marulun ağırlığı 500 gramdan aşağı olmayacaktır. İlk ve son tufanda 400 gramdan aşağı olmamak kaydı ile kabul edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin eki rasyon listesinde “ …Yaz salatası… Marul 1/8 adet, Kış salatası… Marul 1/8 adet…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesinde her bir marul girdisinin en az kaç gr olması gerektiği belirtilmiş olup, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekliye verilen örnek menüde “salata” nın yer aldığı, marulun girdi olarak salatada (yaz/ kış salatası) 1/8 adet kullanılması gerektiği ve anılan isteklinin bu çerçevede marul için adet cinsinden açıklama yapması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda yapılan incelemede, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde marul fiyatını tevsik etmek amacıyla, Ankara Ticaret Borsasınca yayımlanan, 13.09.2016-12.09.2017 tarihli marulun (adet) ortalama fiyatının 1,9262 TL olarak belirtildiği bültenin sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.8) Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinin 7’nci bendinde “7-Ekmek, masalarda kapalı ve dilimlenmiş olarak bulunacak ve sınır olmayacaktır. Ayrıca yemek masaları üzerinde su, sürahi, bardak, tuzluk ve biberlik bulunacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Dağıtım” başlıklı 4’üncü maddesinde “… d-)Hazırlanan yemekler servis alanlarına firma tarafından yemek arabalarıyla üstü kapalı olarak temiz bir şekilde götürülecektir. Sıcak yemekler sıcak soğuk yemekler uygun ısıda dağıtılacaktır. Firma Yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, taze dilimlenmiş ekmek, içme suyu, bardak, sürahi, peçete, tuzluk, çatal, kaşık, bıçak bulunduracaktır giderlerin tümü firmaya ait olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.2.6’ncı maddesinde “…pet su… açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır…” açıklaması çerçevesinde “pet suyun” açıklama yapılacak unsur olarak kabul edildiği, yukarıda yer alan Teknik Şartname düzenlemelerinden ise yüklenicilerin yemek masaları üzerinde içme suyu bulundurması gerektiği anlaşılmış olup, söz konusu içme suyunun “pet su” olması gerektiği yönünde bir düzenleme yapılmadığı, Tebliğ açıklamalarına göre ise yalnızca pet suyun açıklama yapılacak unsur olarak kabul edildiği dikkate alındığında, isteklilerin “pet su” niteliğini haiz olmayan su giderini açıklamaları gerekmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.9) Teknik Şartname’nin eki rasyon listesinde “EKMEK: Günlük Öğle yemekleri için kişi başı 90-100 gr. Ekmek verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesine göre, yemeklerin yanında kişi başı 90-100 gr olmak üzere ekmek verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, anılan isteklinin bu çerçevede ekmek girdisi için gr cinsinden açıklama yapması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda yapılan incelemede, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde ekmek fiyatını tevsik etmek amacıyla, Sivas Ticaret Borsasınca yayımlanan, 2016 yılının Ekim ayı tarihli ekmek (kg) ortalama fiyatının 3,5 TL olarak belirtildiği bültenin sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.10) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’nci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “...İdareye yapılan şikâyet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikâyet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikâyet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda yer alan hususlara ilişkin olmayan “Baharat girdilerinin hesaplara dahil edilmesinin mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddiaya ilişkin olarak başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2.11) Özel Teknik Şartname’nin “H-Yağlar” başlığında “AYÇİÇEK YAĞI:…
5 )Brüt 17 kg lık net 16,380 kg lık kutular içerisinde gelecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan istekli tarafından ayçiçek yağının fiyatını tevsik etmek amacıyla, Ankara Ticaret Borsasınca yayımlanan, 13.09.2016-12.09.2017 tarihli ayçiçek yağının (kg) ortalama fiyatının 4,8191 TL olarak belirtildiği bültenin sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının sunulan ayçiçek yağının miktar, fiyat veya tevsik edilme yöntemine ilişkin olmadığı yalnızca sunulan ayçiçek yağı ambalajının yukarıda yer verilen şartı sağlamadığı yönünde olduğu dikkate alındığında, açıklanmaya çalışılan ayçiçek yağı ambalajının yukarıda yer verilen düzenleme çerçevesinde olup olmadığı hususunun muayene ve kabul aşamasında değerlendirilebileceği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2.12) Teknik Şartname’nin “Çalışan İşçi Sayısı, Nitelikleri ve Diğer Hususları” başlıklı 8’nci maddesinde “a-) İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, kapasitelerine ve hizmet özelliklerine göre çalışacak personel sayısını belirleme hakkına sahip olup aşağıda belirtilen sayıları öngörmüştür. İdari konumdaki kişiler bunların dışındadır.

Yüklenici 1(bir)Gıda Mühendisi [Ziraat Mühendisi (gıda-süt),Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Kimya Mühendisi, Kimyager, Diyetisyen, Ev ekonomisi Yüksekokulu beslenme bölümü mezunu (4 Yıllık) ] 1 adet (Ustalık Belgeli ) Aşçı (en az iki yıllık çalıştığına dair SGK işe giriş bildirgesi olacak)

En az Üç (3) kişi olmak kaydı ile Bulaşıkçı-garson

Öğrenci sayısında değişiklik olduğunda idare çalışan işçi sayısını yeniden belirleme hakkına sahiptir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ihale konusu iş için tam zamanlı 1 gıda mühendisi, 1 aşçı ve 3 bulaşıkçı garson ve yarı zamanlı 31 garson (dağıtıcı) olmak üzere toplam 36 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, işçiler için öngörülen saatlik ücretin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu ve işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı görülmüş olup, işçilik giderine ilişkin açıklamanın bu yönüyle mevzuata aykırı olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır

2.13) Başvuru sahibinin “Aşırı düşük teklif açıklamasında yuvarlama hataları ile aritmetik hatalar yapıldığı” yönündeki iddiasının açıklama kapsamında yer alan bütün matematiksel hesaplamaların uygunluğunun baştan sona değerlendirilmesine yönelik olduğu, hangi girdiye ilişkin hesaplama hatası yapıldığı belirtilmemekle birlikte, girdilerin birim fiyatlarında mı gramajlarında mı, ana çiğ girdi maliyetinin veya işçilik maliyetinin hesaplamasında mı yuvarlama hatası ile aritmetik hata yapıldığı gibi unsurlara yer verilmediği, söz konusu iddiaların açıklama kapsamında yer alan bütün matematiksel hesaplamaların uygunluğunun yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği, genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurularda Kurumun idarenin yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.