KİK Kararı: 2017/UH.II-3281

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/062
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 07.12.2017
Karar No : 2017/UH.II-3281
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uyum Sosyal Hizmetler Bilgi İşlem Teknik Hizmetler İnşaat Temizlik Peyzaj Gıda Taşımacılık ve Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi - Kayram Sos. Hiz. Tem. Yemek Otomasyon Medikal Sağ. İnş. Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/349225 İhale Kayıt Numaralı “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 22.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uyum Sosyal Hizmetler Bilgi İşlem Teknik Hizmetler İnşaat Temizlik Peyzaj Gıda Taşımacılık ve Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi - Kayram Sos. Hiz. Tem. Yemek Otomasyon Medikal Sağ. İnş. Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 30.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2017 tarih ve 62192 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2857 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının açık ve anlaşılır biçimde olmadığı, ayrıca ihale dokümanında çelişkili ifadeler kullanıldığı, şöyle ki;

1. Bahçe traktörünün (römorklu) plakalı olması ile idarece traktöre ilişkin belirlenen özellikler göz önünde bulundurulduğunda, araca ilişkin giderlere sorgulama yapılmadığı, ayrıca amortisman veya kiralama giderleri, motorlu taşıtlar vergisi (MTV), zorunlu trafik sigortası ile kasko giderleri, periyodik bakım-onarım giderleri, lastik giderleri ve muayene giderlerinin ne şekilde karşılanacağının anlaşılamadığı, diğer yandan söz konusu taşıtı kullanacak kişinin işçi sayısına dâhil olup olmadığının belirtilmediği, bu sebeple aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilemediği,

2. Teknik Şartname’nin 2.ç ile 3.7’nci maddeleri dikkate alındığında, dış cephe için gerekli ekipman ve koruyucu giysiler ile malzemelerin neler olduğunun belirtilmemesi sebebiyle sağlıklı bir açıklama yapılamadığı,

3. Teknik Şartname’nin 2.f maddesinde avize taşlarının çok hassas olması sebebiyle el değmeden zarar vermeyecek şekilde temizleneceği, 6’ncı maddesinde ise avize taşlarının kırılması, çizilmesi vb. durumlarda zararın istekli tarafından giderileceğinin düzenlendiği, ancak ekipman ve malzeme listesi incelendiğinde, el değemeden söz konusu avizelerin hangi yöntemle temizleneceğinin anlaşılamadığı, bu yüzden aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediği,

4. Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde isteklinin tüm işçilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermekle yükümlü olduğu, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin işçinin çalışacağı ve yapacağı işe uygun şekilde idarenin hizmet binalarında verilmesinin zorunlu olması sebebiyle sözleşme akdinden üç gün sonra ve işe başlamadan önce firmaların söz konusu personel ile idare binalarında bulunup bu eğitimi vermesinin mümkün olmadığı, ayrıca işe başlamadan önce verilecek olan eğitimin kaç saat olacağı ve bu personele eğitimden kaynaklı olarak kaç saat fazla mesai ücreti verileceği hususlarının aşırı düşük teklif sorgulama yazısında mevcut olmadığı,

5. Teknik Şartname’nin 4.5’inci maddesinde halılar, yolluklar ve paspasların vakumlu temizlik aletleri ile yıkamak suretiyle gerekli şekilde temizleneceğinin belirtildiği, ancak malzeme ve ekipmanlar incelendiğinde, halı yıkama şampuanına yer verilmediği, söz konusu halı yıkama şampuanı olmadan da makinelerin çalışmasının mümkün olmayacağı, ayrıca bahsi geçen halıların ne kadar olduğu ile hangi sıklıkta yıkanacağının düzenlenmemesi sebebiyle ne kadar deterjan kullanılacağının öngörülemediği, bu gerekçe ile aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilemediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 22.08.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, 05.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararından, başvuru sahibinin teklifinin, toplam cironun sağlaması gereken asgari tutarı karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan isteklinin 16.10.2017 tarihli şikâyet başvurusu üzerine, 19.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararında “…iş hacmine ilişkin oranların, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i alınarak hesaplanması gerektiği, ihale konusu işin süresinin 36 ay olduğu dikkate alındığında 2015 yılı ve 2016 yılı toplam ciro ortalamasının istenilen oranı karşıladığı tespit edilmiştir…” ifadelerine yer verilmek suretiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, bahsi geçen karar üzerine 19.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 27.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararından, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 21.373.814,54 TL teklif bedeli ile Ak Group Hizmet Taahhüt Temizlik İnşaat Turizm Taş. Otom. Gıda ve Dayanıklı Tüketim Malları Limited Şirket - A.T.K. Özel Sağlık Hizmetleri Otomasyon Organizasyon Temizlik Hizmet İnşaat Turizm Taahhüt Tekstil Gıda Yemekçilik Elektrik Elektronik Taşımacılık ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 21.378.202,20 TL teklif bedeli ile Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahçe traktörünün (römorklu) plakalı olması ile idarece traktöre ilişkin belirlenen özellikler göz önünde bulundurulduğunda, araca ilişkin giderlere sorgulama yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği, ihale ilanında ve dokümanında teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu idarece belirlenen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: GENEL TEMİZLİK HİZMETİ ALIMI

b) Miktarı ve türü:

İşçi Sayısı = 205 işçi (197 engelli olmayan işçi + 8 engelli işçi)

Temizlik Malzemesi (25 Kalem) = 36 aylık

Temizlik Ekipmanı (26 Kalem) = 36 aylık

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuatı gereğince yapılacak her türlü vergi, resim, harç, ulaşım, sigorta vb. giderlerin tamamı teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmemektedir. Personel ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapmayacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İstekli; bu iş için çalıştıracağı her personele 26 gün üzerinden aylık brüt 10,00 TL ( 26 gün X 10,00 TL) yemek ve 26 gün üzerinden aylık brüt 10,00 TL (26 gün X 10,00 TL) yol parası nakdi olarak ödeyecek, ücret bordrolarında gösterecek ve bu bedelleri teklifine dahil edecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu işte kullanılacak olan; özellikleri, sayıları ve kullanım amaçları teknik şartnamede belirtilen ve İstekli tarafından karşılanması istenen temizlik malzeme ve ekipman giderleri teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, uyuşmazlığa konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, söz konusu ihalede teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden 11.09.2017 ve 13.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahsi geçen yazılarda “…İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi (1- İşçilik giderleri (yol ve yemek giderleri dâhil), 2- Temizlik malzemesi giderleri, 3- Temizlik ekipman giderleri) göz önünde bulundurularak, vermiş olduğunuz teklife dayanak teşkil eden hususların belgeleri ile birlikte…” ifadelerine yer verildiği,

Diğer yandan, iş hacmine ilişkin kriteri sağlamadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibinin 16.10.2017 tarihli şikâyet başvurusu üzerine alınan 19.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alındığı ve anılan istekliden de aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazının diğer isteklilere gönderilen sorgulama yazıları ile aynı doğrultuda olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisine sahip olduğu, sadece açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinin tüm istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirlenmesi zorunluluğunun bulunduğu, şikâyete konu ihalede de işçilik giderleri (yol ve yemek giderleri dâhil), temizlik malzemesi giderleri ve temizlik ekipman giderlerinin açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, bu doğrultuda Teknik Şartname ekinde söz konusu temizlik malzemeleri ile temizlik ekipmanları listesine yer verildiği, bahsi geçen listede temizlik malzemesi ve ekipmanlarına ait sayı/miktar ve özellik bilgilerinin de mevcut olduğu anlaşılmış olup, idarece tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bahçe traktörüne ait amortisman veya kiralama giderleri, motorlu taşıtlar vergisi (MTV), zorunlu trafik sigortası ile kasko giderleri, periyodik bakım-onarım giderleri, lastik giderleri ve muayene giderlerinin ne şekilde karşılanacağının anlaşılamadığı, söz konusu taşıtı kullanacak kişinin işçi sayısına dâhil olup olmadığının belirtilmediği, bu sebeple aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilemediği, Teknik Şartname’nin 2.ç ile 3.7’nci maddeleri dikkate alındığında, dış cephe için gerekli ekipman ve koruyucu giysiler ile malzemelerin neler olduğunun belirtilmemesi sebebiyle sağlıklı bir açıklama yapılamadığı, Teknik Şartname’nin 2.f maddesinde avize taşlarının çok hassas olması sebebiyle el değmeden zarar vermeyecek şekilde temizleneceği, 6’ncı maddesinde ise avize taşlarının kırılması, çizilmesi vb. durumlarda zararın istekli tarafından giderileceğinin düzenlendiği, ancak ekipman ve malzeme listesi incelendiğinde, el değemeden söz konusu avizelerin hangi yöntemle temizleneceğinin anlaşılamadığı, bu yüzden aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediği, Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde isteklinin tüm işçilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermekle yükümlü olduğu, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin işçinin çalışacağı ve yapacağı işe uygun şekilde idarenin hizmet binalarında verilmesinin zorunlu olması sebebiyle sözleşme akdinden üç gün sonra ve işe başlamadan önce firmaların söz konusu personel ile idare binalarında bulunup bu eğitimi vermesinin mümkün olmadığı, ayrıca işe başlamadan önce verilecek olan eğitimin kaç saat olacağı ve bu personele eğitimden kaynaklı olarak kaç saat fazla mesai ücreti verileceği hususlarının aşırı düşük teklif sorgulama yazısında mevcut olmadığı, Teknik Şartname’nin 4.5’inci maddesinde halılar, yolluklar ve paspasların vakumlu temizlik aletleri le yıkamak suretiyle gerekli şekilde temizleneceğinin belirtildiği, ancak malzeme ve ekipmanlar incelendiğinde, halı yıkama şampuanına yer verilmediği, söz konusu halı yıkama şampuanı olmadan da makinelerin çalışmasının mümkün olmayacağı, ayrıca bahsi geçen halıların ne kadar olduğu ile hangi sıklıkta yıkanacağının düzenlenmemesi sebebiyle ne kadar deterjan kullanılacağının öngörülemediği, bu gerekçe ile aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilemediği iddialarına ilişkin olarak;

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin altıncı fıkrasında “İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, şikâyet başvurularının, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde 5 gün, diğer hallerde ise 10 gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce idareye yapılacağı, ilânda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilân tarihinden, ihale dokümanının ilâna yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı/indirildiği tarihte başlayacağı, ilân veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin söz konusu süreleri aşmamak kaydıyla en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği,

Diğer yandan, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, teklif verildikten sonra ihale ilânı veya ihale dokümanın içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunmalarının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu hususların ihale dokümanının ilâna yansımayan hükümlerine yönelik iddialar olduğunun anlaşıldığı, bu doğrultuda bu iddialara ilişkin farkına varma veya farkına varılmış olması gereken tarihin ihale dokümanının satın alındığı/indirildiği tarih olması gerektiği, öte yandan ihale tarihinin 22.08.2017 olduğu, buna göre ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin en geç 16.08.2017 tarihi mesai bitimine kadar yapılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından bu süre zarfında şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, diğer yandan söz konusu istekli tarafından 22.08.2017 tarihinde ihaleye teklif verildiği, dolayısıyla ihale dokümanının içeriğinin tamamen okunup kabul edildiğine ilişkin beyanda bulunulması ve teklifin buna göre verilmiş olması sebebiyle bu aşamadan sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmasının mümkün olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının hem ehliyet hem süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesinde “…idarenin ret yazısında ise;

Aşırı düşük talep yazısına ve söz konusu gider kalemlerinin dahil edilip edilmeyeceğine yer verilmemiş olup, fiyatımızın yüksek olduğu ve hak sahibi olamayacağımız belirtilmiştir. Söz konusu hususlar birlikte değerlendirildiğinde ihale uhdesinde bırakılan isteklinin söz konusu hususlara yer vermediğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Buna göre, anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyete konu edilemeyeceği hüküm altına alınmış olup, söz konusu hususa ilişkin olarak aktarılan Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fırkasında, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular eklenerek Kuruma başvurulması halinde, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen, diğer bir ifadeyle şikâyet dilekçesinde yer verilmeyen hususların dikkate alınmayacağı açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin “…söz konusu hususlar birlikte değerlendirildiğinde ihale uhdesinde bırakılan isteklinin söz konusu hususlara yer vermediğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir…” iddiasının şikâyet dilekçesinde konu edilmediği, ayrıca bu hususa ilişkin olarak, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olacak konu ve buna dayanak teşkil eden delillerin de belirtilmediği anlaşılmış olup, bahsi geçen iddialar uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.