KİK Kararı: 2017/UH.II-3265

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/062
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 07.12.2017
Karar No : 2017/UH.II-3265
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yeman Turizm Nakliye Otomotiv İnşaat Yemek Temizlik Gıda Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Bayram Temizer Taş. Yem. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mutki İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/435197 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mutki İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Yeman Turizm Nakliye Otomotiv İnşaat Yemek Temizlik Gıda Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Bayram Temizer Taş. Yem. Hayv. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığının 17.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.11.2017 tarih ve 59769 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2745 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Mutki İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından "2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri Taşıma İşi" ihalesinin 03.10.2017 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda iş ortaklıklarının da dâhil olduğu 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında ortak girişim olarak teklif vermiş olmaları ve konsorsiyum olarak teklif vermemeleri nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, ayrıca birim fiyat teklif cetvellerinin kısmi teklif olması nedeniyle bazı tekliflerinin 1/30 sınır değerinin altında kalması gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldıkları, her iki gerekçenin de mevzuata aykırı olduğu, teklif zarflarında ve zarf açma ve belge kontrol tutanağında görüleceği üzere iş ortaklığı beyannamelerinin sunulduğu, bu beyannamenin yeterli olduğu, konsorsiyum olarak teklif verme konusunun anlaşılamadığı, diğer taraftan ikinci gerekçe olan birim fiyat teklif cetvellerindeki bazı kısımlara ilişkin tekliflerin sınır değerin altında yani 1/30'un altında olması gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmalarının Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğu, söz konusu taşıma işinin kısmi teklife açık olmadığı, işin bütününe teklif verileceği, ayrıca bahse konu 1/30 değer hesaplamasının 29.06.2017 tarihli ve 301009 sayılı Resmi Gazete tarihi itibarıyla değiştiği, değişen mevzuata göre tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin standart forma uygun olmayan dilekçe ile başvurulmuş olması nedeniyle başvurularını reddettiği, idarenin uygulamalarının mevzuata aykırı olduğu, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin 2017-2018 eğitim öğretim yılı ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin 71 adet araçla taşıma işine ilişkin olduğu, ihalenin 03.10.2017 tarihinde birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirildiği, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde Can Gül Akaryakıt İnşaat Taahhüt Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Feradoğlu Nak. Pet İnş Gıda Yemek Tem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması, Departur Otomotiv Temizlik Turizm Nakliyat İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin birim fiyat teklif cetvelinde kısmi tekliflerin 1/30 sınır değerin altında olması, başvuru sahibinin ise teklif zarfından iş ortaklığı/konsorsiyum beyannamesi çıkmaması ve birim fiyat teklif cetvelinde kısmi tekliflerin 1/30 sınır değerin altında olması gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 13.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Hassa Temizlik Yemek Hizmetleri Servis Taşımacılık İnşaat Kömür Nakliye Gıda Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Bitlis Turizm Gıd. Tem. Yem. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, söz konusu dilekçenin Yönetmelik’in formatına ve standardına uygun olmaması nedeniyle değerlendirmeye alınmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan kesinleşen ihale kararından başvuru sahibinin teklifinin teklif zarfından iş ortaklığı/konsorsiyum beyannamesi çıkmaması ve birim fiyat teklif cetvelinde kısmi tekliflerin 1/30 sınır değerin altında olması nedenleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş ortaklığı” başlıklı 32’nci maddesinde “(1) Birden fazla gerçek veya tüzel kişi iş ortaklığı oluşturmak suretiyle her türlü ihaleye katılabilir.

(2) İş ortaklığını oluşturanlar, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yapar.

(3) İş ortaklığı, başvuru veya teklifiyle birlikte pilot ortağın da belirlendiği İş Ortaklığı Beyannamesini vermek zorundadır.

(4) İş ortaklığında en çok hisseye sahip ortak, pilot ortak olarak gösterilmek zorundadır. Ancak bütün ortakların hisse oranlarının eşit olduğu veya diğer ortaklara göre daha fazla hisse oranına sahip ve hisseleri birbirine eşit olan ortakların bulunduğu iş ortaklığında ise bu ortaklardan biri pilot ortak olarak belirlenir. Ortakların hisse oranları İş Ortaklığı Beyannamesinde gösterilir.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “Konsorsiyum” başlıklı 33’üncü maddesinde “(1) İdare, konsorsiyumların ihaleye katılıp katılamayacağını, katılabilecekleri ihalelerde ise işin farklı uzmanlık gerektiren kısımlarını ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(2) Konsorsiyum, başvuru veya teklifiyle birlikte koordinatör ortağın da belirlendiği Konsorsiyum Beyannamesini vermek zorundadır.

(3) Konsorsiyumların ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesinde ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmede bu Yönetmeliğin İkinci Kısmında yapılan düzenlemeler esas alınır.

(4) İhalenin konsorsiyum üzerinde kalması halinde konsorsiyum tarafından, sözleşme imzalanmadan önce noter onaylı konsorsiyum sözleşmesinin idareye verilmesi zorunludur. Bu sözleşmede, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve işin yerine getirilmesinde, koordinatör ortak aracılığıyla aralarında koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükümleri bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n:İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2’nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Aynı Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde de aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi yöntemler kullanılarak yapılabileceği detaylı olarak belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İş ortaklığı” başlıklı 16’ncı maddesinde, “16.1. Birden fazla gerçek veya tüzel kişi iş ortaklığı oluşturmak suretiyle ihaleye teklif verebilir.

16.2. İş ortaklığında en çok hisseye sahip ortak, pilot ortak olarak gösterilmek zorundadır. Ancak bütün ortakların hisse oranlarının eşit olduğu veya diğer ortaklara göre daha fazla hisse oranına sahip ve hisseleri birbirine eşit olan ortakların bulunduğu iş ortaklıklarında ise bu ortaklardan biri pilot ortak olarak belirlenir.

16.3. İş ortaklığı oluşturmak suretiyle ihaleye teklif verecek istekliler, iş ortaklığı yaptıklarına dair pilot ortağın da belirtildiği, ekte örneği bulunan iş ortaklığı beyannamesini teklifleriyle beraber sunacaklardır.

16.4. İhalenin iş ortaklığı üzerinde kalması halinde, iş ortaklığı tarafından, sözleşmenin imzalanmasından önce noter onaylı ortaklık sözleşmesinin İdareye verilmesi zorunludur.

16.5. İş ortaklığı sözleşmesinde, ortakların hisse oranları ve pilot ortak ile diğer ortakların işin yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilecektir.” düzenlemesi,

“Konsorsiyum” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Konsorsiyumlar ihaleye teklif veremez.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde de isteklinin ortak girişim olması halinde standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesinin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiğinin belirtildiği tespit edilmiştir.

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde, “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aynı düzenlemeye İlan’ın “Diğer Hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma nedenlerinden ilki olarak belirtilen teklif dosyası kapsamında iş ortaklığı/konsorsiyum beyannamesi sunulmaması gerekçesi açısından yapılan incelemede, yukarıda yer verilen ihale dokümanında yapılan düzenlemelerden anlaşıldığı üzere şikâyete konu ihaleye konsorsiyumların teklif veremediği, iş ortaklığı olarak teklif verilmesi durumunda da isteklilerin teklif dosyası kapsamında iş ortaklığı beyannamelerini sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

İhale dosyasında yer alan belge ve bilgilerden başvuru sahibinin söz konusu ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verdiği, teklif dosyası kapsamında standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesini sunduğu, söz konusu beyannameden Bayram Temizer Taş. Yem. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin % 60 ortaklık oranı ile pilot ortak, Yeman Turizm Nakliye Otomotiv İnşaat Yemek Temizlik Gıda Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin % 40 ortaklık oranı ile diğer ortak olarak belirtildiği görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin teklifinin kabul edilmeme gerekçesinin ilkinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma nedenlerinden ikincisi birim fiyat teklif cetvelinde kısmi tekliflerin 1/30 sınır değerin altında olması olarak belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sınır değeri yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesi sonucunda ulaşılan rakam iken, 25.01.2017 tarih ve 29 959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yukarıda aktarılan formül ile aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplanması gerektiği açıklanmıştır.

Söz konusu ihalenin öncelikle kısmi teklife açık bir ihale olmadığı ve işin tamamına teklif verileceği düzenlendiğinden, idarenin öncelikli olarak birim fiyat teklif cetvelinde kısmi tekliflerin 1/30 sınır değerin altında olması gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı yönünde düzenleme yapılmış olmasına rağmen ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın değişmiş olan mevzuatın esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı belirlenmiştir.

İdarece söz konusu ihalede ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu belirlenen isteklilerin tekliflerinin esas alınarak ihalenin kısmi teklife kapalı olduğu hususu da göz önünde bulundurularak, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun şekilde formül kullanılarak aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi ve mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerekmektedir. Bu noktada Kurumun internet sitesinde yer alan ihale araçları menüsünden personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sınır değer hesaplanması için oluşturulan modülün esas alınması ve gerekli verilerin girilmesi ile aşırı düşük teklif sınır değerinin mevzuata uygun şekilde hesaplanmasının mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde söz konusu modül üzerinden aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplandığında ulaşılan rakamın 1.246.766,23 TL olduğu ve bu değerin altında geçerli teklif bulunmadığı belirlendiğinden, bu konuda herhangi bir düzeltici işlem tesisine gerek bulunmadığı ve aşırı düşük teklif sınır değerine ilişkin yapılan tespitin ihalenin sürecine herhangi bir etkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.