KİK Kararı: 2017/UH.II-3095

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/058
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 22.11.2017
Karar No : 2017/UH.II-3095
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Trak Yemek Temizlik Gıda Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Susurluk Şeker Fabrikası Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/381635 İhale Kayıt Numaralı “Fabrikamız Malzemeli Yemek Pişirme, Servis ve Temizlik Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Susurluk Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 25.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Fabrikamız Malzemeli Yemek Pişirme, Servis ve Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Trak Yemek Temizlik Gıda Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 19.10.2017 tarih ve 57238 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2611 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Tek. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, Ek–H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveli ekinde sunduğu tevsik edici belgelerin kaçıncı sayfada bulunduğunun Ek–H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yazılmadığı, ayrıca tevsik edici belgelerde yer alan birim fiyatların malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde belirtilen fiyatlarla uyumlu olmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca istekli tarafından personele ait giyim giderinin yardımcı giderler içerisinde değerlendirilmesi gerekirken işçilik giderlerine dâhil edildiği, mevzuata aykırı olan bu hesaplamanın işçilik oranının ve dolayısıyla işçilik giderlerinin toplam teklif tutarına oranını değiştirdiği, isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen 0,80-0,95 oranın aralığında olmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi gereğince isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında toplam tutarı değil teklif ettiği birim fiyatları açıklaması gerektiği, ayrıca istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hesaplanan birim işçilik maliyeti ve birim çiğ girdi maliyetlerinin, isteklinin toplam birim teklif tutarının üzerinde olduğu,

Söz konusu ihalede ana çiğ girdilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden biriyle açıklanmasının fiilen mümkün olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine yer alan hüküm gereğince söz konusu ana girdiler için fiyat teklifi ile açıklama sunulamayacağı, ancak istekli tarafından ana girdilerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat teklifi ile açıklanan ana çiğ girdiler için hangi sebeple fiyat teklifi alındığına ilişkin meslek mensubu beyanında herhangi bir hukuki gerekçe belirtilmediği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biriyle açıklama yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda ise üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama sunulabileceği, bu kapsamda isteklinin fiyat teklifi ile tevsik ettiği ana girdiler için sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü uyarınca TURMOB kaşesinin yer alması gerektiği, ancak isteklinin üçüncü kişilerden aldığı fiyat tekliflerinde yalnızca kaşe numarasının yazıldığı, fiyat teklifinin alındığı firmanın imza sirkülerine, firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalayama yetkili olan meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerine fiyat teklifleri ekinde yer verilmediği,

İsteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi gereği kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatları kullanarak açıklama sunduğu ana çiğ girdilerde ise, kullandığı fiyatlara ilişkin sunulan çıktılarda yer alan birim fiyatların geçerli olduğu tarih bilgisinin bulunmadığı, kullanılan birim fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında olup olmadığının ilgili kurumlardan teyitlerinin yapılması gerektiği,

İsteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesi gereğince ticaret borsası fiyatları kullanarak açıkladığı ana çiğ girdilerde, kullandığı bültenlerde yer alan birim fiyatların ilgili ticaret borsalarından teyidinin yapılması gerektiği, zira ticaret borsası bültenlerinin birbirinden farklılık gösterdiği,

İsteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesi gereğince toptancı hal fiyatlarını kullanarak açıkladığı ana çiğ girdilerde, kullanılan toptancı hal fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen fiyatlar olması gerektiği, istekli tarafından 12 aylık dönem öncesi ve sonrası fiyatların kullanıldığı ve teyit edilmesi gerektiği,

İsteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesi gereğince Ek-O.7 sunarak açıkladığı ana çiğ girdilerde ise maliyetlere dayanılarak yapılan açıklamaların geçerli olabilmesi için, isteklinin ihale konusu işte sözleşme boyunca kullanmayı öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği, anılan istekli tarafından en az alım yapılması gereken miktarın tespitinde örnek menülerde belirtilen toplam miktarların dikkate alındığı ve Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bu miktar üzerinden hatalı bir şekilde düzenlendiği,

Yukarıda sayılan gerekçelerle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “Fabrikamız malzemeli yemek pişirme, servis ve temizlik hizmet alımı” olduğu, işin açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle“ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin anagirdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir... ” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Likit Petrol Gazı (LPG) bedeli yükleniciye aittir. Ancak İdare uygun görürse stoklarında bulunan Likit Petro Gazını (LPG) firmanın talep etmesi durumunda verebilir ve söz konusu bedel yüklenicinin hak edişinden karşılanacaktır. Kullanılan elektrik ve su bedeli ise İdare tarafından karşılanacaktır. Yüklenici yemek pişirme diğer işlerini elektrikle yaptığı taktirde, sayaç yükleniciye olmak üzere elektrik bedeli yükleniciden tahsis edilecektir. Yüklenici, Yemek dağıtımı ile ilgili sistemi kendisi kuracaktır. İdarenin personeline ait kart basma saatine yapılacak kart ve şifre okuyucu, Yemekhane kontrol yazılımı, tek taraflı motorsuz yaylı turnike , paslanmaz çelik kolları krom olan turnikeyi sistem olarak komple kurar ve bununla ilgili tüm masrafları karşılar. Vereceği teklif fiyatını verirken bu hususuda dikkate alacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Prim Oranı %2 'dir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idare tarafından hesaplanan sınır değerin 1.000.926,66 TL olduğu, teklifi sınır değerin altında kalan Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Mün-Çet İnş. Tem. ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.den 06.09.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük açıklama talebinde bulunulduğu, Mün-Çet İnş. Tem. ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, 25.09.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Trak Yemek Temizlik Gıda Tic. Ltd. Şti. teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif, Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ve ihalenin uhdesinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, “...Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79. maddesine istinaden, Teknik Şartnamede mevcut 5 haftalık örnek menünün, 1. ve 2. hafta menüleri dikkate alınarak, söz konusu hizmetin tarafınızdan ne şekilde yerine getirileceğinin teferruatlı bir şekilde açıklanarak... gönderilmesini...” ifadelerine yer verildiği,

İhale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’de bir aylık örnek menüye ilişkin düzenlemelerin bulunduğu, ayrıca anılan Şartname’de örnek menüdeki yemeklerin içerisinde yer alan ana girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği “Yemek Çeşitleri ve Çiğ Girdi Malzeme Porsiyon Gramajları Tablosu”na yer verildiği görülmüştür.

İhale uhdesinde bırakılan Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının iddia konusu hususlarla sınırlı olarak incelenmesinden;

İsteklinin Teknik Şartname’de belirtilen 1 aylık örnek menüde yer alan ilk iki haftalık örnek menü üzerinden açıklamalarını sunduğu, açıklamalarında Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini sunduğu, iki haftalık örnek menüdeki yemeklerin içerisinde yer alan ana girdilere ve birim fiyatlarına Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde tablo halinde yer verildiği, cetvelde yer alan her bir ana girdinin hangi belge ile tevsik edildiğinin belirtildiği, ancak ana girdilere ilişkin fiyatların söz konusu tevsik edici belgelerin hangi sayfasında yer aldığının belirtilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan “Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli Standart Formunu”nun 4 numaralı dipnotunda “Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır. Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları; sf. 25.” açıklamasının yer aldığı görülmekle birlikte, bahse konu ihalede isteklinin ana girdilerin tevsiki için sunduğu belgelerde ilgili fiyatların yer aldığı sayfa numaralarının belirtilmemesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesine mani olmadığı, bir başka deyişle söz konusu eksikliğin esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

İsteklinin Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde belirttiği ana girdilerin tevsikinde;

Dana kuşbaşı (kemiksiz), dana rosto (kemiksiz but), ekmek roll (poşetli 50 gr), köfte baharatı, paket ayran 200 gr (tam yağlı), paket yoğurt 200 gr (tam yağlı), sade gazoz (cam şişe) 250 ml, süt (tam yağlı), baklava, şöbiyet, taze fasulye (dondurulmuş), yoğurt (tam yağlı) ana girdileri için SMMM tarafından düzenlenen Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, yukarıda sayılan ana girdiler dışında kalan diğer tüm ana girdilerin tevsiki için ticaret borsası fiyatlarının yer aldığı bültenleri (Erzurum Ticaret Borsası 08 Haziran 2017 bülteni, Düzce Ticaret Borsası Ocak 2017 bülteni, Ankara Ticaret Borsası 1 Eylül 2016, 14 Ekim 2016, 21 Ekim 2016, 31 Ekim 2016, 03 Kasım 2016, 16 Kasım 2016, 29 Kasım 2016, 05 Aralık 2016, 06 Aralık 2016 bültenleri, İzmir Ticaret Borsası 08 Eylül 2016, 17 Ekim 2016, 01 Haziran 2017 bültenleri, Sivas Ticaret Borsası Ekim 2016, Kasım 2016 bültenleri ...) sunduğu,

Bulgur girdisi için Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde Ankara Ticaret Borsası 15 Aralık 2016 bülteninde yer alan birim fiyatların kullanıldığı belirtilmesine rağmen, istekli tarafından Ankara Ticaret Borsası 15 Aralık 2016 bültenine ilişkin bilgisayar çıktısına aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer verilmediği,

Ayrıca, Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile tevsik edildiği belirtilen girdilerden olan “şöbiyet”in ağırlıklı ortalama birim maliyetine isteklinin sunduğu Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer verilmediği tespit edilmiş olup,

Bulgur ve şöbiyet girdisi haricindeki girdilere ilişkin tevsik edici belgelerde yer alan birim fiyatların Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki birim fiyatlarla uyumlu olduğu, ancak bahse konu iki girdinin Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline yansıtılan birim fiyatlarının tevsikinde kamu ihale mevzuatınca aranan tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla söz konusu iki girdi için Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline yansıtılan birim fiyatların tevsik edilmediği anlaşılmıştır.

İstekli tarafından işçilik giderlerinin hesaplanmasında KİK işçilik modülü üzerinden yol ücreti dâhil işçi ücretlerinin hesaplandığı, bu tutara personel yemek giderinin ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak olan işçiler ödenecek ücretlerin eklenmesi suretiyle toplam işçilik giderinin 259.855,14 TL olarak hesaplandığı, işçilere ilişkin giyim giderine yardımcı giderler içerisinde “personel iş kıyafeti giderleri” kaleminde yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde işçilere ait giyim giderinin işçilik giderleri içerisine dâhil edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, toplam ana girdi maliyetinin 604.784,51 TL, toplam işçilik giderlerinin 259.855,14 TL, yardımcı giderlerin (kar dahil) 100.376,34 TL olduğu, söz konusu giderlerin toplamından elde edilen toplam maliyetin 965.016,00 TL olarak hesaplandığı, buna göre “(anagirdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı” oranının 0,8960 olduğu, istekli tarafından birim ana girdi maliyetleri ve birim işçilik maliyetleri üzerinden yapılan açıklamalarda; birim öğün maliyetinin ihaledeki öğün sayısıyla (107.224) çarpılması ve çarpım sonucu elde edilen tutarla işçilik ve yardımcı giderlere ilişkin öngörülen tutarların toplanması sonucunda elde edilen teklif tutarının, isteklinin ihalede sunduğu teklif mektubundaki teklif tutarı ile aynı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine yer alan hüküm gereğince bahse konu ihaledeki ana girdiler için fiyat teklifi ile açıklama sunulamayacağı halde ana girdilerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama sunabileceği ana girdilerin tevsikinde ise sunulan fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi gereği kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatları kullanarak açıklama sunduğu ana girdilere ilişkin açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesi gereğince ticaret borsası fiyatları kullanarak açıkladığı ana girdilere ilişkin açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’üncü maddesi gereğince toptancı hal fiyatlarını kullanarak açıkladığı ana girdilere ilişkin açıklamaların ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’üncü maddesi gereğince Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunarak açıkladığı ana girdilere ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddialarına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

...

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi...” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde anılan Yönetmelik’in amacının; 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde; aday, istekli veya istekli olabileceklerin ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapacakları şikayet ve itirazen şikayet başvuruları ile bu başvuruların incelenmesi ve karara bağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ortaya konulmuştur.

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15 inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunmaları durumunda, Kurumun itirazen şikâyet başvurularını; başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların bir aykırılık savı taşıması gerektiği, bir başka ifadeyle başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın ne olduğunun ve iddia edilen aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yukarıda aktarılan söz konusu iddialarında, ihale konusu yemeklerin pişirilmesinde kullanılacak olan ana girdilerin tamamından söz edildiği, ana girdilerden hangisinin hangi yönden mevzuata aykırı olduğuna yönelik net bir iddiada bulunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin açıklama yöntemlerine ilişkin yer alan açıklamalar gözetilerek oluşturulan iddiaların; genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içerir nitelikte ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesine ilişkin işlemlerin gözden geçirilmesine yönelik olduğu anlaşılmış olup, kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler ışığında, ihale uhdesinde bırakılan Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarında bulgur ve şöbiyet girdisi için Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline yansıtılan birim fiyatlara ilişkin olarak kamu ihale mevzuatınca aranan tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla söz konusu iki girdi için Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline yansıtılan birim fiyatların tevsik edilmediği anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı, bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kariyer Müt. Tem. Yem. Hayv. Tar. Ür. Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.