KİK Kararı: 2017/UH.II-3088

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/057
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 15.11.2017
Karar No : 2017/UH.II-3088
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yeşilnur Temizlik Bilgi İşlem Otomasyon Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Haymana İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/368417 İhale Kayıt Numaralı “Taşıma Kapsamına Alınan 1105 Öğrenciye 180 Eğitim Öğretim Günü Öğle Yemeği Yapımı ve Dağıtımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Haymana İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Taşıma Kapsamına Alınan 1105 Öğrenciye 180 Eğitim Öğretim Günü Öğle Yemeği Yapımı ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Yeşilnur Temizlik Bilgi İşlem Otomasyon Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.10.2017 tarih ve 57365 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2616 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kasapoğulları Tarım Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ihaleye iştirak eden diğer isteklilerin teklifleri kapsamında sunmuş oldukları işletme kayıt belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu, kapasite raporlarının istenilen yemek üretim kapasitesini (1.000 öğün/gün) sağlamadığı,

2. İhale üzerinde kalan Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kasapoğulları Tarım Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen nedenlerle uygun olmadığı;

-Bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan ticaret borsa bültenlerinin doğruluğunun ilgili illerdeki ticaret borsalarından teyidinin yapılması gerektiği, bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinde ise fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken ibaredeki tarih ve sayı kısımlarının boş bırakıldığı, TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazıldığı, yine bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan toptancı hal fiyatları belgelerinin ilgili Toptancı Hal İdaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, ilgili belgelerin onaysız olduğu, salt internet çıktısı halinde sunulduğu, teyidinin yapılamadığı,

-Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktı tarihin bulunduğu, bu sebeple ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği,

-EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine göre hazırlanmadığı, ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında olduğu ve toplam tutarların yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarları, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı,

Ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesi de sunulmadığı, faaliyet belgesi sunan firmaların ise, geçerlilik süresi dolmuş faaliyet belgesi sundukları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Taşıma kapsamına alınan 1105 öğrenciye 180 eğitim öğretim günü öğle yemeği yapımı ve dağıtımı” olarak belirtildiği, aynı Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, aynı Şartname’nin 20’nci maddesinde ise ihalede işin tamamı için teklif verilebileceği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h)

Gıda üretim izin belgesi

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.2.

Günlük 1000 (bin) kişi için yemek üretme kapasitesine sahip olduğunu gösteren belge

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler...” düzenlemesi yer almaktadır.

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Geçiş hükümleri” başlıklı geçici birinci maddesi hükmü uyarınca söz konusu Yönetmelik yayınlanmadan önce çalışma izni ve gıda sicili belgesi, kayıt belgesi veya bu belgelere eşdeğer belgelerin Yönetmelik’teki kayıt belgesi ile değiştirilmek zorunda olduğu görülmüş, bu nedenle bahse konu ihaleye katılan isteklilerin anılan yeterlik kriterini sağlayabilmeleri için gıda üretim izin belgesi yerine işletme kayıt belgesi sunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. tarafından Haymana Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş işletme kayıt belgesinin sunulduğu, bahse konu belgenin ilk veriliş tarihinin 12.10.2015 olduğu, belgenin geçerlilik tarihi hususunda belge üzerinde herhangi bir bilginin bulunmadığı, ancak http://www.tarim.gov.tr adresindeki Kayıtlı/Onaylı Gıda İşletmeleri Listesi üzerinden yapılan sorgulamada isteklinin kayıtlı olduğu görüldüğünden belgenin halen geçerliliğini koruduğunun anlaşıldığı, Haymana Ticaret Odasından alındığı anlaşılan kapasite raporunda ise yıllık üretim kapasitesinin 958.125 adet olduğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kasapoğulları Tarım Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise Aksaray Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından Kasapoğulları Tarım Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş işletme kayıt belgesinin sunulduğu, bahse konu belgenin ilk veriliş tarihinin 29.08.2014 olduğu, belgenin geçerlilik tarihi hususunda belge üzerinde herhangi bir bilginin bulunmadığı, ancak http://www.tarim.gov.tr adresindeki Kayıtlı/Onaylı Gıda İşletmeleri Listesi üzerinden yapılan sorgulamada isteklinin kayıtlı olduğu görüldüğünden belgenin halen geçerliliğini koruduğunun anlaşıldığı, Aksaray Ticaret ve Sanayi Odasından alındığı anlaşılan kapasite raporunda ise yıllık üretim kapasitesinin 4.288.750 adet olduğunun tespit edildiği,

Ayrıca diğer isteklilerin işletme kayıt belgesi ve kapasite raporlarına ilişkin başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, isteklilerin işletme kayıt belgelerinin geçerlilik süresinin dolduğuna ilişkin bir veriye rastlanmadığı, kapasite raporlarının ise İdari Şartname’de istenilen yeterli öğün sayısını sağladığı, anılan nedenlerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır.

Mevcut ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdadır.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

180 eğitim öğretim günü 1105 öğrenciye yemek yapımı ve dağıtım işi

adet

198.900

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklamaları bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesinin ardından idarece hesaplanan sınır değerin altında olan aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin gerektiği ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak açıklama istenmesi gerektiği hususu hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği, bu ihalelerde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının gösterildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ni (Ek- H.4) hazırlayacağı, açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten fazla olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınmak suretiyle açıklamaların yapılması gerektiği, yardımcı girdiler başlığında değerlendirilecek unsurlar için açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 25.08.2017 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin katıldığı, idarece yaklaşık maliyetin 769.743,00 TL, sınır değerin ise 548.327,52 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, 06.09.2017 tarihli komisyon değerlendirmesiyle Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. ile Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sınır değer altında kaldığının belirlendiği ve 29.08.2017 tahinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile söz konusu isteklilerden en geç 3 iş günü içerisinde açıklamalarını teslim etmelerinin istendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, 14.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen ihale komisyonu kararında, aşırı düşük teklif açıklaması istenen 2 isteklinin açıklamaları uygun bulunmuş olup, Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiş olmakla birlikte Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyası ve iddialar kapsamında başvuru sahibinin Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar ile ilgili inceleme aşağıdadır.

1. İhale üzerinde bırakılan Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklamasında aşağıdaki belgeleri sunduğu görülmüştür:

-Malzemeli Yemek Hesap Sunum Cetveli Ek-H.4 (8 sayfa)

-Örnek Yemek Menüsü Reçeteleri (10 sayfa)

-Öğle Yemeği Öğün Maliyeti Hesaplama Tablosu (4 sayfa)

-Toplam İhale Teklif Fiyatı Tablosu, Ana Girdi Maliyeti Tablosu ile İşçilik Dahil Toplam Birim Maliyet Tablosu (1 sayfa)

-KİK İşçilik Hesaplama Modülü (1 sayfa)

-Çeşitli İllere Ait Ticaret Borsa Bültenleri

İdarece düzenlenen Teknik Şartname’de, yukarıda anılan Tebliğ hükümlerine uygun olarak 4 haftalık örnek yemek menü düzenlemesi yapıldığı ve anılan Şartname’de gramajların yer aldığı gıda rasyonuna ve yemek yapımında kullanılacak malzemelerin evsafına yer verildiği görülmüştür.

-Başvuru sahibinin “Bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan Ticaret Borsa Bültenlerinin doğruluğunun ilgili illerdeki ticaret borsalarından teyidinin yapılması gerektiği, bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinde ise fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken ibaredeki tarih ve sayı kısımlarının boş bırakıldığı, TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazıldığı, yine bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan Toptancı Hal Fiyatları belgelerinin ilgili Toptancı Hal İdaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, ilgili belgelerin onaysız olduğu, salt internet çıktısı halinde sunulduğu, teyidinin yapılamadığı” iddiasına ilişkin yapılan incelemede:

Başvuru sahibince hangi ana çiğ girdi çeşitlerinin fiyatlarının tevsikine ilişkin somut belirlemeler yapılmadığı, söz konusu iddianın, genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içerdiği ve dolaylı olarak tüm ana çiğ girdi çeşitlerinin fiyatlarının tevsikinin baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığından anılan iddialar uygun bulunmamıştır.

-Başvuru sahibinin “Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktı tarihin bulunduğu, bu sebeple ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği” iddiasına ilişkin yapılan incelemede:

Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden olan “Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar” (79.2.2.2) ve “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlara” (79.2.2.3) yer verilmediği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

-Başvuru sahibinin “EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine göre hazırlanmadığı, ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında olduğu ve toplam tutarların yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarları, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı,

Ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesi de sunulmadığı, faaliyet belgesi sunan firmaların ise, geçerlilik süresi dolmuş faaliyet belgesi sundukları” iddiasına ilişkin yapılan incelemede:

Büyük Pınar Bilg. İşl. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden olan “İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlara” (Ek-O.7) (79.2.2.7) yer verilmediği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin yapılan incelemede;

Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, bu açıdan başvuru sahibinin iddiası yerinde olmamakla birlikte idarece söz konusu teklifin 14.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen ihale komisyonu kararında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu … yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü gereği söz konusu teklifin reddedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kasapoğulları Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.