KİK Kararı: 2017/UH.II-3084

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/057
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 15.11.2017
Karar No : 2017/UH.II-3084
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nur Su Temizlik Taah. Nak. Yem. Ürt. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Cevdet Arpacı İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Amasya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/379461 İhale Kayıt Numaralı “Mobil Parkomat Hizmetleri İçin 45 Kişi İle 22 Ay 18 Gün Süreli Personel Çalıştırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından 12.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mobil Parkomat Hizmetleri İçin 45 Kişi İle 22 Ay 18 Gün Süreli Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Nur Su Temizlik Taah. Nak. Yemek Ürt. San.ve Tic. Ltd. Şti.- Cevdet Arpacı İş Ortaklığının 11.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2017 tarih ve 56909 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2594 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Söz konusu ihaleye ilişkin Şartname düzenlemeleri uyarınca istenilen aracın 2017 yılı motorlu taşıtlar vergisinin 1.035,00 TL, araç muayene giderinin 198,24 TL, egzoz muayene ücretinin ise 50,00 TL olduğu, anılan ihalede asgari işçilik maliyetinin 2.919.777,36 TL, ihale üzerinde bırakılmış olan isteklinin teklif fiyatının 2.930.982,38 TL olduğu, anılan teklif fiyatından asgari işçilik maliyeti düşüldüğünde, 11.205,02 TL kaldığı ve bu bedel ile araç giderleri ve yemek ücretinin karşılanamayacağı, ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca verilmesi gereken belgelerin verilip verilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. ihale konusu hizmetin;

a) Adı: Mobil parkomat hizmetleri için 45 kişi ile 22 ay 18 gün süreli personel çalıştırılması

b)Miktarı ve türü: 45 kişi ile 22 ay 18 gün süreli mobil parkomatta çalışacak personel hizmet alımı. Ayrıntılı bilgi İdari Şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Amasya Merkez Dere Mahallesi Ruhi Tingiz Caddesi, Ziyapaşa Bulvarı, Pirinççi Caddesi ve bahse konu caddelere bağlı ara sokaklar

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2. Yüklenici parkomatta çalışan elemanların kontrolü için yakıt ve şoför idareden olmak üzere; motor hacmi 1.300-1.600 arası, en az 110 bg.ve en az 220 nm, minimum 2015 model ,5 kişilik, manuel vites ve ya otomatik , sedan, dizel, klima, cd/ radyo, uzaktan kumandalı merkezi kilit, abs, esp, immobilizer, 4 cam otomatik, 4 airbag özelliklerinde binek aracı idareye temin edecektir. Araca ait tamir bakım vergiler, araçların kaskosu ve her türlü giderleri (şoför ve yakıt hariç) yükleniciye aittir. Pert ve 5.000,00.-TL üzerinde hasar kayıtlı araçlar kabul edilmeyecektir. Araç idarece kiralık kullanılacağından, aracın yüklenicinin kendi malı olma şartı aranmakta (Kamu İhale Genel Tebliğ’in 9.1 maddesi hükmü gereği) olup, Hizmet Alımları Uygulama Yön. 41.maddesinin 2.bendinde belirtilen belgelerden herhangi birini ihalede tevsik etmesi gerekir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde “8- Yüklenici parkomatta çalışan elemanların kontrolü için yakıt ve şoför idareden olmak üzere; motor hacmi 1.300-1.600 arası, en az 110 bg. ve en az 220 nm, minimum 2015 model, 5 kişilik, manuel vites ve ya otomatik, sedan, dizel, klima, cd/ radyo, uzaktan kumandalı merkezi kilit, abs, esp, immobilizer, 4 cam otomatik, 4 airbag özelliklerinde binek aracı idareye temin edecektir.

Araca ait tamir bakım vergiler, araçların kaskosu ve her türlü giderleri(şoför ve yakıt hariç) yükleniciye aittir. Pert ve 5.000,00.-TL üzerinde hasar kayıtlı araçlar kabul edilmeyecektir.

Araç idarece kiralık kullanılacağından, aracın yüklenicinin kendi malı olma şartı aranmakta (kamu ihale genel tebliğin 9. 1 maddesi hükmü gereği) olup, Hizmet Alımları Uygulama Yön. 41.maddesinin 2.bendinde belirtilen belgelerden herhangi birini ihalede tevsik etmesi gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

1.grup personel ( parkomat hizmetleri)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

42

22

2

1.grup personel ( parkomat hizmetleri)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Gün

42

18

3

2.GRUP PERSONEL(ŞOFÖR)(Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

Ay

3

22

4

2.grup personel ( şoför)(Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

Gün

3

18

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

YEMEK HİZMETİ (45 kişi x 22 AY (22 GÜN ÜZERİNDEN)

ay

990

2

YEMEK HİZMETİ 45 kişi x 14 artık gün

gün

630

3

Binek Araç Temini (ÖZELLİKLER TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLMİŞTİR.)

ay

22

4

Binek Araç Temini (ÖZELLİKLER TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLMİŞTİR.)18 artık gün

gün

18

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği, Arden Sos. Hizm. Araç Kir. İnş. Org. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, geçici teminat mektubu bulunmaması ve araca ilişkin şartı sağlayamaması, Nusretoğulları Gıda İnş.Tem. Nakl. Tar. ve Hayv. Tic. Sanayi Ltd. Şti. ve Ottoman Ent. Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş.nin araca ilişkin kendi malı olma şartını sağlayamaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 3.140.807,24 TL olduğu, idare tarafından, sınır değerin altında teklif sunduğu belirlenen Ak Yön. Eği. Bil. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Nur Su Tem. Taah. Nak. Yem. Ürt. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Cevdet Arpacı İş Ortaklığı, Birbey İns. Kayn. İnş. Tur. Araç Kir. Hizm. San.ve Tic. A.Ş., Mertoğlu İzo. Alt. Hizm. İnş. Tur. Tem. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Amasya Kuy. Ot Om. İnş.Tem.Nak.San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Oben Dan. Bilgi İşl. Eği. İnş. Tem. Yem. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek ihalenin, Ak Yön. Eği. Bil. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Nur Su Tem. Taah. Nak. Yem. Ürt. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Cevdet Arpacı İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmektedir.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, bu kapsamda; ihale komisyonunca sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceğine ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında düzenlenen aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasındaki amaç, aşırı düşük olduğu değerlendirilen teklif fiyatının, ihale dokümanında verilen maliyet bileşeni verilerine dayalı olarak gerek miktar gerekse de Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki belgelerle tevsik edilecek birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini ortaya koymaktır. Bu noktada idarelerin teklifin düşüklüğüne sebebiyet verdiği düşünülen unsurları önemli maliyet bileşeni olarak belirleyerek sorgulama gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre ise aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklaması yer almaktadır. Buna göre idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin, açıklama talep edilen tüm isteklilerce aynı şekilde anlaşılması ve aynı unsurlara ilişkin açıklamada bulunulmasını teminen net olarak ifade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin 25.09.2017 tarihli yazıda “…vermiş olduğunuz teklif fiyatınızın yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi uyarınca ilgili firmaların 29.09.2017 tarihi saat 14:00a kadar teklif ettikleri fiyatlara açıklık getirmelerinin sağlanması hususunda İdareye bilgi verilmesine, …” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazıda teklifi oluşturan ve açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği görülmektedir.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmelerinin ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır. Ancak idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifte önemli maliyet bileşenlerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüş olup, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliler tarafından verilen açıklamalar incelendiğinde, anılan isteklilerin farklı maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, idare tarafından aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazıda hangi maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklama sunulması gerektiği belirtilmediğinden, her bir istekli tarafından açıklanması gereken bileşenlerin farklı yorumlandığı görülmüş olup, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi açıklamasına aykırı olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sınır değer tutarının altında teklif veren isteklilerden, önemli teklif bileşenlerinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.