KİK Kararı: 2017/UH.II-2987

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/056
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 08.11.2017
Karar No : 2017/UH.II-2987
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Manavoğlu Yemekçilik Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İznik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/424151 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında 808 Ortaöğretim (Lise) Öğrencisine 180 İş Günü Yemek Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İznik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 15.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında 808 Ortaöğretim (Lise) Öğrencisine 180 İş Günü Yemek Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Manavoğlu Yemekçilik Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 04.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.10.2017 tarih ve 56349 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2565 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, EKAP üzerinden kendilerine gönderilen ikinci kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı üçüncü teklif olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer isteklilerin açıklamalarında sadece ticaret borsası bültenleri, hal bültenleri ile malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini hazırladıkları, bunun ise yeterli olamayacağı örneğin örnek menüdeki etli kuru fasulye ve kıymalı pidede sığır eti fiyatının kemiksiz sığır eti, tas kebabında yer alan dana eti fiyatının ise kemiksiz dana eti fiyatı, meyve suyu fiyatının 200 gr kutu meyve suyu fiyatı ve margarinin paket fiyatı değil kg fiyatı baz alınması gibi ürün fiyatlarının daha dikkatli ve ayrıntılı incelenmesi gerektiği, ayrıca Teknik Şartname’nin EK-1’de yer alan düzenlemeye göre yemek dağıtımı ve sonrasındaki hizmetlerin yükleniciye ait olduğu, bu düzenlemeye göre kısmi zamanlı da olsa personel çalıştırılmasının gerektiği, bu nedenle hizmet verilecek okul sayısı kadar personelin çalışmasının gerektiği, isteklilerin açıklamalarında bu hususu dikkate alarak işçilik hesaplaması yapmaları gerektiği ancak söz konusu isteklilerin açıklamalarında işçilik maliyetini tevsik eden herhangi bir belge sunmadıkları, dolayısıyla diğer istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında 808 Ortaöğretim(Lise) Öğrencisine 180 İş Günü Yemek Hizmeti Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında 808 Ortaöğretim(LİSE) Öğrencisine 180 İş Günü Yemek Hizmeti Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bursa- İznik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. 1-Yemeğin taşınması, yemek Servisini yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (Maaş, SSK pirimi, vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır…

…

26-İhale konusu hizmetin ifası sırasında yüklenici üstlenmiş olduğu iş için gerekli her türlü makine, araç, gereç ve işçileri sağlamak zorundadır. Yüklenici işlerin yürütülmesinde eğitim görmüş veya diplomalı kişiler çalıştıracak. Hizmetin istenilen kalite de verilebilmesi için firma bir sorumlu: “Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt),Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Kimya Mühendisi, Kimyager, Diyetisyen, Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Beslenme Bölümü Mezunu (4 yıllık)” unvanlı kişilerden yetki verilen bir kişi, yeteri kadar yemek dağıtıcısı, temizlikçi, araç ve ekipmanı bünyesinde bulunduracaktır. Yüklenici işe başlama anında şartnamelerde belirtilen bütün personel ekipmanları hazır hale getirmek mecburiyetindedir.” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin EK-1’de “Taşıma Merkezi Okullarda Yemek verilecek öğrencilerin yemek yiyecekleri yerlerin yemek verilecek hale getirilmesi, düzenlenmesi çatal, kaşık su sürahisi, bardak tabldot ve benzeri malzemeler ile servis ve sonrası hizmetleri yüklenici firmaya ait olacaktır…” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38‘inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

26.09.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan söz konusu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, teklif tutarı idarece hesaplanan sınır değer tutarının (404.170,53 TL) altında kalan Şahin Acar, Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Manavoğlu Yem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Akmodi Tem. Rek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, bu isteklilerden Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamada bulunmadığı için teklifinin reddedildiği, Şahin Acar, Manavoğlu Yem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Akmodi Tem. Rek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresi içinde sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının ise idarece uygun kabul edilerek, ihalenin Şahin Acar üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Manavoğlu Yem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

02.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre ise, 26.09.2017 tarihinde alınan kesinleşmiş ihale komisyonu kararına 28.09.2017 tarihinde Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikâyette bulunduğu, idarece anılan isteklinin şikâyet başvurusunun kabul edildiği ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Şahin Acar’ın belirlendiği, eşit tutar teklif eden bu iki istekli arasında puanlama yapıldığı, ihalenin Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Şahin Acar’ın belirlendiği görülmüştür.

Anılan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen açıklama isteme konulu yazıda “2017/424151 İKN’li ihalenin İdari Şartname’sini 33.2 fıkrası gereği, Kanununun 38. maddesine göre açıklamanızın Teknik Şartname ve İdari Şartnameye göre belgelendirilmek suretiyle yapılacak bilgi, belge ve açıklamanızın tebliğ tarihinden itibaren 3 ile 5 iş günü içerisinde yazılı olarak ihale komisyonumuza sunulması…” ifadelerinin yer aldığı ve yazı ekinde açıklanması istenilen örnek menünün yer almadığı görülmüştür.

İdarece düzenlenen Teknik Şartname’de 4 haftalık örnek yemek menü düzenlemesi yapıldığı ve anılan Şartname’de gramajların yer aldığı gıda rasyosuna ve yemek yapımında kullanılacak malzemelerin evsafına yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin “etli kuru fasulye ve kıymalı pidede sığır eti fiyatının kemiksiz sığır eti, tas kebabında yer alan dana eti fiyatının ise kemiksiz dana eti fiyatı, meyve suyu fiyatının 200 gr kutu meyve suyu fiyatı ve margarinin paket fiyatı değil kg fiyatı baz alınması gerektiği” yönündeki iddiası kapsamında idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler doğrultusunda yapılan incelemede;

Teknik Şartname’nin “Yemek Yapımında Kullanılacak Malzemenin Evsafı” başlıklı maddesinde “(SIĞIR DANA) ETİ

Gövde etlerde baş, deri harap ve düz eklemlerinin altındaki ayak kısımları, solunum ve sindirim organları, kalp ve dalak iç ve çözyağları ile sidik kesesi ve döllenme organları ve bağlanım noktasından itibaren kuyruk bulunmayacaktır. Böbrek çevresindeki yağlar kabul edilmeyecektir.

Gıda maddeleri mevzuatının 138.maddesine göre uygun kesilmiş olacaktır. 2678 sayılı Kanun kapsamına giren firmalar mezbaha mühründen muaftır.

Etler kesilip yüzüldükten sonra ve normal şartlarda en az 6 saat bekletildikten sonra veya Soğuk hava deposunda en az 24 saat dinlendirildikten sonra tazeliğini ve kokusunu muhafaza ederek kuruma ulaştıracaktır.

Etlilik ile ilgili özellikler:

Gövde dolgun, tıkız ve derindir.

Sokum geniş ve dolgundur.

Butlar dolgun ve yuvarlaktır.

But profili dış bükeydir.

Antrikot kabarık yoğun ve dolgundur.

Omuz kabarık ve dolgundur.

Kalite ile ilgili özellikler:

Et lifleri ince ve kesik yüzeyleri taneleri çok sık olacaktır.

Kesik yüzeyi kabarık görünüşlüdür.

Etin kıvamı sıkı ve elastiki

Etin rengi ortama göre açık pembe ve kırmızıya kadar

Omuz sivrileri, göğüs kemiği ve kuyruk ile haya kemiği kalem yeri iyice kemikleşmemiş, kemik başları, ışıltılı beyaz ve gri renkte olmalıdır. Kemik iliği koyu renktedir.

Etlerde hiçbir hastalık belirtisi görülmeyecektir.

Etler tekniğine göre taze olarak verilecektir.

Donmuş ve ithal malı etler kabul edilmeyecektir.

Etler yumuşamış, nemli, küflü ve ekşimsi kokulu yapışkan parlak kırmızı kalay renkte olmayacaktır.

Gövde eti 36 aylık ve daha küçük yaştaki sığır hayvanlarının tam veya yarım gövdesidir.

Yemek listesinin durumuna göre but ağırlıklı et istenebilir. Kemik oranı % 20'yi geçmeyecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerine göre idarece söz konusu yemeklerde sadece kemiksiz dana ve kemiksiz sığır eti kullanılması gerektiği yönünde bir düzenleme olmadığı, örnek menüde yer alan ve başvuru sahibinin iddiasında yer alan etli kuru fasulye, kıymalı pide ve tas kebabı yemeklerinde kullanılacak kırmızı et türlerinin “kuşbaşı sığır eti, sığır eti (kıyma) ve kuşbaşı dana eti” olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’de yer alan 4 haftalık örnek yemek menüsünde etli kuru fasulye, kıymalı pide ve tas kebabı yemeklerinin yer aldığı, söz konusu yemeklerin içerisinde gıda rasyosunda belirtildiği üzere, etli kuru fasulyede 20 gr kuşbaşı sığır eti, tas kebabında 100 gr kuşbaşı dana eti, kıymalı pidede 50 gr kıyma sığır eti kullanılması gerektiği, yine örnek menüde yer alan etli taze fasulye, etli kuru fasulye, etli nohut, etli patates, kıymalı bezelye vb. yemeklerin içerisinde margarin kullanılması gerektiği ve margarinin “gr” cinsinden açıklanması gerektiği, bazı günlerde verilecek 200 gr paket meyve suyunun (kutu) da örnek menüde yer aldığı görülmüş olup, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamaları kapsamında söz konusu hususları açıklamaları gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, Şahin Acar tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, anılan isteklinin etli kuru fasulyede kuşbaşı sığır eti, tas kebabında kuşbaşı dana eti, kıymalı pidede kıyma sığır eti kullanmayı öngördüğü, kıyma sığır eti ve kuşbaşı sığır eti girdilerinin Ankara Ticaret Borsası tarafından yayımlanan 04.02.2017 tarihli bültende yer alan “sığır eti” birim fiyatıyla, kuşbaşı dana eti ve dana eti (kıyma) fiyatını Kahramanmaraş Ticaret Borsası tarafından yayımlanan 12.06.2017 tarihli bültenle “dana eti” birim fiyatıyla açıkladığı,

Örnek menüde yer alan yemeklerin içerisinde kullanılan margarinin paket fiyatı üzerinden değil “kg” cinsi üzerinden açıklandığı görülmüştür.

200 gr kutu meyve suyu girdisini açıklamak için Ankara Ticaret Borsasın tarafından yayımlanan 05.06.2017 tarihli bültenin sunulduğu, ancak söz konusu bültende yalnızca “meyve suyu” ibaresinin yer aldığı görülmüş olup, Teknik Şartname’de yer aldığı şekliyle meyve suyunun 200 gr kutu şeklinde olma özelliğini karşılayıp karşılamadığı anlaşılamamıştır.

Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; sığır eti, kemiksiz sığır eti kıyma, sığır eti kuşbaşı ve kuşbaşı dana eti ve 200 gr. meyve suyu fiyatlarını tevsik etmek üzere, anılan girdilerin isimlerinin ayrı ayrı yer aldığı Ek-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu,

Örnek menüde yer alan yemeklerin içerisinde kullanılan margarinin ise paket fiyatı üzerinden değil “kg” cinsi üzerinden açıklandığı görülmüştür.

Akmodi Tem. Rek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; sığır eti, kemiksiz sığır eti kıyma, sığır eti kuşbaşı ve kuşbaşı dana eti ve 200 gr. meyve suyu fiyatlarını tevsik etmek üzere, anılan girdilerin isimlerinin ayrı ayrı yer aldığı Ek-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu,

Örnek menüde yer alan yemeklerin içerisinde kullanılan margarinin ise paket fiyatı üzerinden değil “kg” cinsi üzerinden açıklandığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’de yer alan örnek menüdeki söz konusu yemeklerin içeriğinde “kuşbaşı dana eti”, “kemiksiz sığır eti kıyma”, “kuşbaşı sığır eti” ürünlerinin yer aldığı, ticaret borsa bültenlerinin kotasyon listeleri incelendiğinde ise “dana eti”, “dana eti (kıyma)”, “kuşbaşı dana eti”, “sığır eti”, “kemiksiz sığır eti kıyma”, “kuşbaşı sığır eti” ürünlerinin birbirinden farklı ürünler olduğu ve birim fiyatlarının da birbirinden farklı olduğunun görüldüğü, idarece söz konusu yemeklerde sadece kemiksiz dana ve kemiksiz sığır eti kullanılması gerektiği yönünde bir düzenleme olmadığı da dikkate alındığında isteklilerin anılan girdilerin her birinin fiyatını tevsik etmek üzere belge sunması gerektiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Akmodi Tem. Rek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun olduğu, isteklilerden Şahin Acar’ın bahse konu girdiler için sadece “sığır eti” ve “dana eti” birim fiyatları ile açıklama yaptığı ve sunduğu meyve suyunun, Teknik Şartname’de yer aldığı şekliyle 200 gr kutu şeklinde olma özelliğini karşılayıp karşılamadığının tespiti yapılamadığı için açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “Teknik Şartname’nin EK-1’de yer alan düzenlemeye göre yemek dağıtımı ve sonrasındaki hizmetlerin yükleniciye ait olduğu, bu düzenlemeye göre kısmi zamanlı da olsa personel çalıştırılmasının gerektiği, bu nedenle hizmet verilecek okul sayısı kadar personelin çalışmasının gerektiği, isteklilerin açıklamalarında bu hususu dikkate alarak işçilik hesaplaması yapmaları gerektiği ancak söz konusu isteklilerin açıklamalarında işçilik maliyetini tevsik eden herhangi bir belge sunmadıkları” yönündeki iddiası kapsamında idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler doğrultusunda yapılan incelemede;

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden, yemeğin taşınması, yemek servisinin ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personeli isteklilerin belirleyeceği ve bu personelin giderlerinin yükleniciye ait olduğu, söz konusu işte yeteri kadar yemek dağıtıcısı ve temizlikçinin çalıştırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Şahin Acar’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, ihale konusu iş için toplam 11 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, tüm personel için yürürlükteki brüt asgari ücretin %10 fazlası ücret ödenmesinin planlandığı, işçiler için öngörülen saatlik ücretin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu ve işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı,

Bursa Eray Yem. Gıda Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplam 8 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, işçiler için öngörülen saatlik ücretin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı,

Akmodi Tem. Rek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplam 8 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, işçiler için öngörülen saatlik ücretin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi Manavoğlu Yem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; kemiksiz dana etinin Ankara Ticaret Borsası tarafından yayımlanan 01.02.2017-28.02.2017 tarihli bültende yer alan “kemiksiz dana eti” birim fiyatıyla, kemiksiz sığır etinin Ankara Ticaret Borsası tarafından yayımlanan 01.04.2017-30.04.2017 tarihli bültende yer alan “sığır eti” birim fiyatıyla açıklandığı, anılan isteklinin dana etinin fiyatını tevsik etmek için açıklama yönteminde “Ankara Ticaret Borsası 01 Ekim 2016- 31 Ağustos 2017 bülteni (sf.21)”, sığır etinin fiyatını tevsik etmek için ise açıklama yönteminde “Ankara Ticaret Borsası 01 Ekim 2016- 31 Ağustos 2017 bülteni (sf.23)” kullandığını beyan edilmişse de, aşırı düşük açıklama dosyasında yer alan belgelerde Ankara Ticaret Borsası 01 Ekim 2016 bülteninin sunulmadığı görülmüştür. Kaldı ki anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan dizi pusulasında da ekte bahse konu bültene yer verilmemiştir. Bununla birlikte, savunma dosyasında Ankara Ticaret Borsası 01.08.2017-31.08.2017 tarihli bültenin yer aldığı, ancak istekli tarafından belirtilen sayfa numaralarında (sf.21 ve sf.23) anılan girdilerin yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca bahse konu bülten tamamen incelenmiş ve isteklinin dana eti ve sığır eti için teklif ettiği ortalama fiyatlara ulaşılamamıştır. Dolayısıyla dana eti ve sığır eti fiyatlarının anılan istekli tarafından tevsik edilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

200 gr kutu meyve suyu girdisini açıklamak için Ankara Ticaret Borsasın tarafından yayımlanan 01.06.2017-30.06.2017 tarihli bültenin sunulduğu, ancak söz konusu bültende yalnızca “meyve suyu” ibaresinin yer aldığı görülmüş olup, Teknik Şartname’de yer aldığı şekliyle meyve suyunun 200 gr kutu şeklinde olma özelliğini karşılayıp karşılamadığı anlaşılamamıştır. Dolayısıyla açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmayan Şahin Acar ve Manavoğlu Yem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.