SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UH.II-2827 (18 Ekim 2017)

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar Tarihi

18 Ekim 2017

Başvuru Sahibi

Taksim Taahhüt Limited Şirketi

İdare

Başiskele Belediye Başkanlığı

İhale

2017/404780 İhale Kayıt Numaralı "24 Ay Süreli Kent Temizliği Hizmet Alımı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/052
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 18.10.2017
Karar No : 2017/UH.II-2827
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Taksim Taah. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Başiskele Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/404780 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreli Kent Temizliği Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Başiskele Belediye Başkanlığı tarafından 13.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreli Kent Temizliği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Taksim Taah. Ltd. Şti.nin 05.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2017 tarih ve 51859 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2338 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale dokümanı kapsamında yer verilen düzenlemeler ile fiyat farkına ilişkin esasların 5 ve 6’ncı maddesine göre fiyat farkının hesap edilerek ödeneceği ve kesileceğinin belirtildiği görülmekle birlikte fiyat farkı ile ilgili düzenlemelere 22.01.2015 tarih ve 29244 sayı ile yayımlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşme Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik’in ilgili maddeleri doğrultusunda toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan hakların da süresi içerisinde ödeneceğine dair düzenlemelerin eklenilmesi gerektiği,

  2. Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1’inci maddesinde sözleşmeye aykırılık hallerinin belirtildiği, ancak bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceği hususunda herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

  3. İhale dokümanı kapsamında yeterlik kriteri olarak İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde belirtilen TS 13111 (İşyerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar) Hizmet Yeterlilik Belgesinin istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

  4. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde yer verilen düzenlemelerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5 ve 6’ncı maddelerine göre fiyat farkı verileceğinin anlaşıldığı, fiyat farkı ile ilgili olarak verilen katsayılar doğrultusunda bu durumun özellikle işçilik gideri için mükerrer ödemeye sebep olacağından kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırı olduğu,

  5. İhale konusu işte çalıştırılacak ve kendi malı olması istenilen araçlara yönelik olarak en az 2016 model olma şartının getirilmesinin ihaleye katılımı engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihalede 41 (kırkbir) firma tarafından doküman satın alındığı, 6 (altı) firma tarafından teklif zarfı sunulduğu, bunlardan ikisinin teşekkür mektubu sunarak ihaleye katılmadığı, geriye kalan 4 (dört) isteklinin teklif sunarak ihaleye katıldığı, bu 4 (dört) istekliden ikisi de teminat mektubunun sunulmaması ve teklif tutarının yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 1 (bir) isteklinin ise idarece teknik özelliklere ve model yılına ilişkin yeterliliğin sağlanamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve sonuç itibarıyla tek geçerli teklif sahibi olan Mavi Yeşil Turz. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ayrıca incelenmekte olan ihalede benzer hususlara yönelik olarak başvuru sahibi de dahil olmak üzere toplamda 19 (ondokuz) firmanın ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 24 Ay Süreli Kent Temizliği Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: 24 ay süre ile toplam 100 personel ile Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Başiskele Belediyesi Sınırları içerisinde tüm alanlarda hizmet verilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı hesabı

MADDE 5- (1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1+a2+b1+b2+c]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

h) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

ı) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

i) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

j) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,
ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)?den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) Yo, Yn: Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı ?Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri?,

231 numaralı ?Kok Fırını Ürünleri?, 232 numaralı ?Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri? sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı ?Makine ve Teçhizat b.y.s.?, 291 numaralı ?Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler?, 292 numaralı ?Diğer Genel Amaçlı Makineler?, 293 numaralı ?Tarım ve Ormancılık Makineleri?, 295 numaralı ?Diğer Özel Amaçlı Makineler? sütunundaki sayıyı,
ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise Go ve Gn endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun ? ÜFE Genel? sütunundaki sayılar esas alınır.

(6) Elektronik haberleşme hizmeti alımı ihalelerinde kullanılacak olan Eo ve En fiyatlarına ilişkin olarak, her bir hizmet iş kalemi için ayrı ayrı olmak üzere, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan;

a) Telefon Görüşme Ücreti (Şehiriçi),

b) Telefon Kart Ücreti,

c) Cep Telefonu Görüşme Ücreti,

ç) İnternet Ücreti,

d) Telefon Görüşme Ücreti (Şehirlerarası),

e) Telefon Görüşme Ücreti (Milletlerarası),

f) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit Hattan Cep Telefonuna),

g) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit),

fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun TÜFE Genel? sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

Fiyat Farkı Kapsamında uygulanacak olan katsayılar;

a1= 0,4800

b1= 0,3611

b2= 0,0733

c = 0,0856

şeklinde tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almakta olup, Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesi de benzer şekilde düzenlenmiştir.

Anılan Şartname’nin eki tablo aşağıda şekilde düzenlenmiştir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Çevre Mühendisi(Brüt asgari ücretin %120 fazlası)

Ay

1,00

24

2

Kontrol Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Ay

3,00

24

3

Ağır Vasıta Şoförü(Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Ay

6,00

24

4

İş Makinası Operatörü(Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Ay

3,00

24

5

Süpürge Makinası Operatörü(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

3,00

24

6

Şoför(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

23,00

24

7

Süpürge Personeli(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

13,00

24

8

Kademe Görevlisi(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

3,00

24

9

Toplayıcı(Brüt asgari ücretin %5 fazlası)

Ay

42,00

24

10

Engelli Personel(Brüt asgari ücretin %5 fazlası)

Ay

3,00

24

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Çevre Mühendisi; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

21

2

Kontrol Görevlisi; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

63

3

Ağır Vasıta Şoförü; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

126

4

İş Makinası Operatörü; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

63

5

Süpürge Makinası Operatörü; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

63

6

Şoför ; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

483

7

Süpürge Personeli; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

273

8

Kademe Görevlisi; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

63

9

Toplayıcı; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

882

10

Engelli İşçi; Ulusal Bayram ve Genel Günlerinde Çalışma

gün

63

11

Çevre Mühendisi; Fazla Çalışma

saat

300

12

Kontrol Görevlisi; Fazla Çalışma

saat

900

13

Ağır Vasıta Şoförü; Fazla Çalışma

saat

1.800

14

İş Makinası Operatörü; Fazla Çalışma

saat

900

15

Süpürge Makinası Operatörü; Fazla Çalışma

saat

900

16

Şoför ; Fazla Çalışma

saat

6.900

17

Süpürge Personeli; Fazla Çalışma

saat

3.900

18

Kademe Görevlisi; Fazla Çalışma

saat

900

19

Toplayıcı; Fazla Çalışma

saat

12.600

20

Engelli İşçi; Fazla Çalışma

saat

900

21

Yazlık İş Elbisesi (Teknik Şartnameye Uygun)

takım

200

22

Kışlık İş Elbisesi (Teknik Şartnameye Uygun)

takım

200

23

Çizme (Teknik Şartnameye Uygun)

çift

200

24

Baskılı Astarlı Yağmurluk (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

200

25

İş Şapkası (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

400

26

Bere (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

200

27

İş Ayakkabısı (Teknik Şartnameye Uygun)

çift

400

28

Kulaklık (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

300

29

Maske (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

6.000

30

Saplı Çöp Faraşı (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

360

31

Saplı Süpürge (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

360

32

Çöp El Arabası (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

90

33

Süpürgeci Eldiveni (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

12.000

34

PVC Çöp Torbası (Teknik Şartnameye Uygun)

adet

480.000

35

Çöp Kamyonu (Hidrolik Sıkıştırmalı 18+1,5 M3) Çalıştırılması

saat

21.600

36

Çöp Kamyonu (Hidrolik Sıkıştırmalı 15+1,5 M3) Çalıştırılması

saat

54.000

37

Çöp Kamyonu (Hidrolik Sıkıştırmalı 10+1 M3) Çalıştırılması

saat

5.400

38

Vakumlu Yol Süpürme Aracı (6 M3 Kapasiteli) Çalıştırılması

saat

21.600

39

Arazöz (En az 18 Ton Su Kapasiteli) Çalıştırılması

saat

5.400

40

Konteynır Yıkama Aracı Çalıştırılması

saat

1.350

41

Damperli Kamyon (Açık Kasa 18 M3 Kapasiteli ) Çalıştırılması

saat

10.800

42

Damperli Kamyon (Açık Kasa 7 M3 Kapasiteli ) Çalıştırılması

saat

5.400

43

Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet Çalıştırılması

saat

5.400

44

Çift Kabinli Kapalı Kasa Kamyonet Çalıştırılması

saat

5.400

45

Binek Kontrol Aracı Çalıştırılması

saat

5.400

46

Elle Kumandalı Vakumlu Süpürge Aracı Çalıştırılması

saat

10.800

47

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Gideri

ay

24

48

Uydu Takip Sistemi (27 Araç)

ay

24

49

Araç Giydirme (27 Araç)

adet

27

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “İdarelerin bu Kanunda tanımlanan hizmetlerden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında aşağıda belirtilen hususlara uyması zorunludur:

  1. İdarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması hâlinde personel çalıştırılmasına dayalı yardımcı işlere ilişkin hizmetler için ihaleye çıkılabilir. Bu kapsamda ihaleye çıkılabilecek yardımcı işlere ilişkin hizmet türlerini; idarelerin teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin mevzuatı, yerleşik yargı içtihatları ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası dikkate alınmak suretiyle idareler itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte belirlemeye işçi, işveren ve kamu görevlileri konfederasyonları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 67 nci maddesi ile diğer kanunların hizmet alımına ilişkin özel hükümleri saklıdır.

  2. İdarelerin teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin mevzuatı ile 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınmak suretiyle, idareye ait bir işyerinde yürütülen asıl işin bir bölümünde idarenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde hizmet alımı ihalesine çıkılabilir.

  3. Danışmanlık hizmet alım ihalelerinde istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması şartı aranmaz.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı; 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlere ait sözleşmelere ilişkin olarak 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan toplu iş sözleşmeleri sonucunda, alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin işçiliğe bağlı giderlerinde oluşan artışın fiyat farkı olarak ödenmesini düzenlemektir.” hükmü,

“Dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Yönetmelik, 4735 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.” hükmü,

“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “... d) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet: 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işleri,

...

f) Toplu iş sözleşmesi: 4735 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri çerçevesinde merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikası ile yetkili işçi sendikası arasında yürütülen ve sonuçlandırılan toplu iş sözleşmesini,

...

ifade eder.” hükmü,

“Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ve yürütülmesi” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Kamu işveren sendikalarınca yürütülen toplu iş sözleşmeleri için bir uyuşmazlık söz konusu olduğunda bu uyuşmazlığın 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması halinde de fiyat farkı ödenir. Ayrıca kamu işveren sendikalarının yetkilendirilmelerine rağmen, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetki belgesinin verildiği tarih itibarıyla ihale sözleşmesinin bitimine bir yıldan az süre kaldığı gerekçesiyle kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmeyen ve tüm maddeleri Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.” hükmü,

“Fiyat farkının hesabı ve ödenmesi” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Alt işveren işçilerinin ücret ve sosyal haklarında, toplu iş sözleşmesine bağlı olarak meydana gelecek artış sebebiyle her bir işçiye alt işveren tarafından yapılacak ilave ödeme neticesinde işçiliğe bağlı giderlerde oluşacak artışlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca fiyat farkı olarak alt işverene ödenir.

...

(4) Fiyat farkı ile ilgili ödemeler, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun bütçesinden yapılır.

(5) Bu Yönetmelik hükümleri kapsamında fiyat farkı ödenmesi, 27/6/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında fiyat farkı ödenmesine engel teşkil etmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi iddiasında, ihale dokümanında fiyat farkına ilişkin olarak yapılan düzenlemelerin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farklarını kapsamadığı, bu nedenle toplu iş sözleşmelerin imzalanması ve sonucunda ortaya çıkan fiyat farklarından dolayı yüklenicilerin zarara uğramaması için fiyat farkına ilişkin düzenlemelere toplu iş sözleşmelerinden dolayı ortaya çıkacak fiyat farklarının idarece süresi içerisinde ödeneceğine ilişkin düzenlemenin de eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde gerekli koşulların sağlanması durumunda toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan fiyat farklarının da ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca alt işverene bir başka deyişle yükleniciye ödeneceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin birinci fıkrasında “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyası içerisinde gönderilen yaklaşık maliyete ilişkin belgeler incelendiğinde yukarıda yer verilen Tebliğ maddesi doğrultusunda incelenmekte olan ihalenin nitelik itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle, yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde gerekli koşulların sağlanması durumunda toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan fiyat farklarının da ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca alt işverene bir başka deyişle yükleniciye ödeneceğinin ifade edildiği, ihale konusu işin ise nitelik itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin ihale dokümanında fiyat farkına ilişkin düzenlemelere Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik’in ilgili maddeleri doğrultusunda toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan hakların da süresi içerisinde ödeneceğine dair düzenlemelerin eklenilmesi gerektiğine yönelik iddiasının reddedilmesi gerekmektedir.

Öte yandan ihale dokümanı incelendiğinde, toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan fiyat farklarının ödenmesi gerektiğine ilişkin bir ifade yer almamakla birlikte incelenmekte olan ihaleyi gerçekleştiren idareyi veya işi gerçekleştirecek olan yükleniciyi bağlayacak bir Yönetmelik ve Kanun hükmü mevcut olması durumunda ihale dokümanında yapılan ve yukarıda yer verilen düzenlemelerin bu sorumluluğu ortadan kaldırıcı veya engelleyici bir nitelikte olmadığı da değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin iddiasının bu gerekçeyle de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’inci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki hususlar sözleşme tasarısında düzenlenmiştir.

e) Cezalar ve sözleşmenin feshi …” düzenlemesi,

Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Cezalar

Yüklenicinin şartname kapsamındaki işin yapımı esnasında ihlal ettiği her kural için aşağıda yazılı cezalar idarece tahakkuk ettirilecek ve tahakkuk dönemindeki hak edişlerden mahsup edilecektir. Buna göre;

a- İşe hiç çıkmayan araç başına sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

b- İş programına uyulmaması durumunda, tespit edilen her bir uygunsuzluk için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

c- Etrafı süpürülmeyen her bir konteynır başına sözleşme bedelinin %0,005 (YüzBindeBeş) oranında cezai işlem uygulanır.

d- Çalışma esnasında veya garajda park halinde temiz bulundurulmayan her bir araç başına sözleşme bedelinin %0,005 (YüzBindeBeş) oranında cezai işlem uygulanır.

e- Araçların evsel atık veya moloz taşıma esnasında meydana gelebilecek herhangi bir pis su sızıntısı veya çevreye kirlilik oluşturabilecek her bir durum için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

f- İdarece verilecek olan işlerin yerine getirilmemesi durumunda her bir iş için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

g- Toplanan evsel atık veya molozların, idarenin belirlediği yerler ve döküm sahaları dışında bir yere dökülmesi halinde sözleşme bedelinin %0,02 (Onbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

h- Belirlenen personel ve araçlardan daha az çalıştırılması durumunda, eksik çalışılan gün başına sözleşme bedelinin %0,01 (OnbindeBir) oranında cezai işlem uygulanır.

ı- Şartnamede belirtilen ücretler dışında eksik ödeme yaptığı, sigorta ve primlerinin eksik ödendiği veya hiç yatırılmadığı, periyodik muayenelerin tam ve zamanında yapılmadığı, İş güvenliği kanununun gereklerini yerine getirmediği, çalışan personele koruyucu malzemeleri zamanında teslim etmediği durumlarda her seferinde sözleşme bedelinin %0,02 (Onbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

Uygulanan cezalar yüklenicinin devam eden aydaki ilk hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilir.

Ayrıca yüklenicinin işin yapılması sürecinde idareye ait taşınır veya taşınmaz mal, eşya, bina ve tesisatlardaki meydana getirdiği zarar ve ziyanlar, yüklenici tarafından karşılanır. Karşılanmaması durumunda zarar idare tarafından düzeltilerek ücreti yüklenici firmanın hak edişinden tahsil edilir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Cezalar” başlıklı 28’inci maddesinde “Yüklenicinin şartname kapsamındaki işin yapımı esnasında ihlal ettiği her kural için aşağıda yazılı cezalar idarece tahakkuk ettirilecek ve tahakkuk dönemindeki hak edişlerden mahsup edilecektir. Buna göre;

a- İşe hiç çıkmayan araç başına sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

b- İş programına uyulmaması durumunda, tespit edilen her bir uygunsuzluk için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

c- Etrafı süpürülmeyen her bir konteynır başına sözleşme bedelinin %0,005 (YüzBindeBeş) oranında cezai işlem uygulanır.

d- Çalışma esnasında veya garajda park halinde temiz bulundurulmayan her bir araç başına sözleşme bedelinin %0,005 (YüzBindeBeş) oranında cezai işlem uygulanır.

e- Araçların evsel atık veya moloz taşıma esnasında meydana gelebilecek herhangi bir pis su sızıntısı veya çevreye kirlilik oluşturabilecek her bir durum için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

f- İdarece verilecek olan işlerin yerine getirilmemesi durumunda her bir iş için sözleşme bedelinin %0,002 (Yüzbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

g- Toplanan evsel atık veya molozların, idarenin belirlediği yerler ve döküm sahaları dışında bir yere dökülmesi halinde sözleşme bedelinin %0,02 (Onbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

h- Belirlenen personel ve araçlardan daha az çalıştırılması durumunda, eksik çalışılan gün başına sözleşme bedelinin %0,01 (OnbindeBir) oranında cezai işlem uygulanır.

ı- Şartnamede belirtilen ücretler dışında eksik ödeme yaptığı, sigorta ve primlerinin eksik ödendiği veya hiç yatırılmadığı, periyodik muayenelerin tam ve zamanında yapılmadığı, İş güvenliği kanununun gereklerini yerine getirmediği, çalışan personele koruyucu malzemeleri zamanında teslim etmediği durumlarda her seferinde sözleşme bedelinin %0,02 (Onbindeİki) oranında cezai işlem uygulanır.

Uygulanan cezalar yüklenicinin devam eden aydaki ilk hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilir.

Ayrıca yüklenicinin işin yapılması sürecinde idareye ait taşınır veya taşınmaz mal, eşya, bina ve tesisatlardaki meydana getirdiği zarar ve ziyanlar, yüklenici tarafından karşılanır. Karşılanmaması durumunda zarar idare tarafından düzeltilerek ücreti yüklenici firmanın hak edişinden tahsil edilir.” düzenlemesi,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1…

16.2.Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Bu maddenin 16.1.1.’inci alt maddesinin düzenlemesine yönelik olan 26 numaralı dip notta “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak İdare tarafından düzenlenecektir:

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

...

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

4735 sayılı Kanun’un ilgili maddesinden yüklenicilerin taahhütlerini ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmesi gerektiği aksi halde ihale dokümanında belirlenen oranda cezaların uygulanacağı, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde idare tarafından sözleşmenin feshedilebileceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin dipnotta yer alan açıklamalardan; işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının (sözleşme bedelinin %1’ini geçmemek üzere) belirtilmesi, ayrıca bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmesi suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen cezaların uygulanması ile birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının (iki veya daha fazla) idarece belirlenmesi ve bu hususların sözleşme tasarısında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemelerinden ihale konusu işin “24 ay süre ile toplam 100 personel ile Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmeti Alımı” işi olduğu, işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte bir iş olduğu, idarece hazırlanan Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nda ceza miktarlarının düzenlendiği, ancak işin tekrar eden kısımlarına ilişkin olarak sözleşmeye aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının belirtilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan 35’inci maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edileceğinin düzenlendiği, ayrıca bu durumun ihale konusu işin sözleşmeye uygun olarak yürütülmesine bir engel oluşturmayacağı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu, teklif vermeye engel teşkil etmediği, isteklilerden birini diğerine karşı avantajlı duruma getirmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının reddedilmesi gerekmektedir.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde “TS 13111 (İşyerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar) Hizmet Yeterlilik Belgesinin aslı veya Noter tasdikli suretini teklif dosyasında sunacaktır” düzenlemesi,

15.08.2017 tarihli ilk İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde “Kalite ve standarda ilişkin belgeler: TS 13111 (İşyerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar) Hizmet Yeterlilik Belgesinin aslı veya Noter tasdikli suretini teklif dosyasında sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca 23.08.2017 tarihli Düzeltme İlanı’nda ise söz konusu düzenlemeye ilişkin olarak herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,...” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddia ettiği husus olan TS 13111 (İşyerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar) Hizmet Yeterlilik Belgesi istenilmesinin 15.08.2017 tarihli İhale İlanı’nda yer aldığı görülmüş olup, bu nedenle başvuru sahibinin anılan iddiasının ilana yansıyan bir hususa ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan TS 13111 İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi’nin istenilmesine ilişkin iddiasının ihale dokümanın ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, dolayısıyla başvurunun ilana (dokümanın ilana yansıyan hükümlerine) yönelik olduğu, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin ilan tarihi olan 15.08.2017 olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde yani en geç 25.08.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.09.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından anılan hususa ilişkin iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.Fiyat farkı hesabı

MADDE 5- (1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1+a2+b1+b2+c]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

...

Fiyat Farkı Kapsamında uygulanacak olan katsayılar;

a1= 0,4800

b1= 0,3611

b2= 0,0733

c = 0,0856

şeklinde tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

...

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

...

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

...

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti ...” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “İşçilik maliyetindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5’inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir...” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde “83.1. 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında işçilik maliyetlerine ilişkin geçen brüt maliyet, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hesaplanan asgari ücret veya idari şartnamede asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil) ve ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamından oluşmaktadır.

83.2. Anılan Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret alan personel için fiyat farkı, temel asgari ücretin yüzde fazlası ile güncel asgari ücretin yüzde fazlası arasındaki farkın işverene maliyeti kadar hesaplanır. Örneğin ihale tarihindeki temel asgari ücretin 100 TL olması durumunda yüzde 30 fazla ücret alan işçi için yüzde 5’lik asgari ücret artışına göre ödenecek fiyat farkı;

Temel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 130 TL (temel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +30 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 160 TL

Güncel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 136,5 TL (güncel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +31,5 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 168 TL

Fiyat Farkı= 168 TL-160 TL=8 TL olarak hesaplanır.

83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6 ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6 ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuata hüküm ve açıklamalarına göre, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanmasının zorunlu olduğu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6’ncı maddeye göre hesaplanacağı, 5’inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisinin olmayacağı ve 5 ile 6’ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamının ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 46’ncı ve Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde yapılan düzenlemeler doğrultusunda fiyat farkı hesaplanacağı belirtilmekle birlikte ihale dokümanında başvuru sahibinin iddia ettiği gibi 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5 ve 6’ncı maddelerine göre fiyat farkı hesaplanacağının düzenlenmediği, sadece anılan esasların 5’inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği, ayrıca ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 83.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alındığında idarece verilen fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisinin de olmayacağı, bu nedenle kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırı bir durumun da söz konusu olmadığı ve başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından 15.08.2017 tarihli ilk İhale İlanı’nda ve 23.08.2017 tarihli Düzeltme İlanı’nda ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin olarak model yılı belirtilmemekle birlikte düzenleme yapıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “...

7.5.2. Yüklenici söz konusu iş ile ilgili;

4 adet en az 18+1,5 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

10 adet en az 15+1,5 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 adet en az 10+1 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

4 adet 6m³ Kapasiteli Yol Süpürme Aracı

1 adet en az 18 ton Su Kapasiteli Arazöz

1 adet Konteynır Yıkama Aracı,

2 adet en az 18 m³ Kapasiteli Damperli kamyon,

1 adet en az 7 m³ Kapasiteli Damperli kamyon,

1 adet Çift Kabinli Açık Kasalı Araç,

1 adet Çift Kabinli Kapalı Kasalı Araç,

1 adet Binek Kontrol Aracı,

2 adet Elle Kumandalı Vakumlu Süpürge

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği´nin 41. maddesindeki "(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokumanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartı aranmaması esastır.

Ancak idare, işin niteliği gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur." düzenlemesi uyarınca ihale konusu hizmette kullanılacak olan makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, ihale konusu işin süreklilik arz etmesi ve çevre ve halk sağlığını doğrudan ilgilendiren nitelikte olması, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, isteklilerin ihale konusu hizmette etkin olarak faaliyette bulunduklarını gösterebilmesi, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem derecesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan özellikleri teknik şartnamede belirtilen 29 adet makine ve ekipmandan;

1 Adet En az 18+1,5 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

3 Adet en az 15+1,5 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet en az 10+1 m³’lük Hidrolik sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet 6m³ Kapasiteli Yol Süpürme Aracı

1 Adet en az 18 ton Su Kapasiteli Arazöz Su Tankeri

1 Adet Elle Kumandalı Vakumlu Süpürge

olmak üzere toplam 8 adet araç, makine ve ekipman, isteklinin kendi malı olması şartı istenmektedir.

Kendi malı şartı aranan araçların yukarıda belirtilen araçların teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz olduğunu gösterir bilgi ve belgelerin (Teknik özellikleri tevsik edici belgelerin) teklif zarfı içerisinde sunulması zorunludur.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında makine teçhizat ve diğer ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç Tablosu” başlıklı bölümünde ihale konusu işte kullanılacak araç cinsleri ve özellikleri belirtilmiş olup, kendi malı olması istenilen araçların özelliklerinde “2016 Model ve üzeri ...” düzenlenmesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nda ve ihale dokümanında yer alan düzenlemeler incelendiğinde, ihale konusu işte 29 adet aracın çalıştırılacağı, söz konusu araçlardan 1 adet en az 18+1,5 m³’lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, 3 adet en az 15+1,5 m³’lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, 1 adet en az 10+1 m³’lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, 1 adet 6m³ kapasiteli yol süpürme aracı, 1 adet en az 18 ton su kapasiteli arazöz su tankeri, 1 adet elle kumandalı vakumlu süpürge, olmak üzere toplam 8 adet aracın isteklinin kendi malı olmasının öngörüldüğü ve kendi malı şartı aranan araçların Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere haiz olduğunu gösterir bilgi ve belgelerin de (Teknik özellikleri tevsik edici belgelerin) teklif zarfı içerisinde sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

  1. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

13.09.2017 tarihinde yapılan ihalede, 41 adet ihale dokümanı satın alındığı, incelenmekte olan ihalede geçerli teklif sahibi 1 (bir) isteklinin kaldığı ve geçerli teklif sahibinin teklif ettiği bedelin de yaklaşık maliyet tutarına çok yakın bir tutar olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilmesinin gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak İdari Şartname’de düzenlenmesi halinde kendi malı olması istenilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede kendi malı olma şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte alımın niteliği dikkate alınmak suretiyle, idarelerce temini öngörülen makine ve ekipmandan bir kısmının isteklinin kendi malı olmasına yönelik düzenleme yapılmasının idarelerin takdir yetkisi dâhilinde olduğu kabul edilmekle birlikte idare tarafından bu takdir yetkisinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde (www.gib.gov.tr) yer alan amortismana tabi iktisadi kıymetler tablosu incelendiğinde, anılan tablonun 6.16.1.1’inci maddesi uyarınca çöp temizleme araçlarının faydalı ömür sürelerinin 5 yıl olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale konusu işte çalıştırılacak 29 (yirmidokuz) araçtan 8 (sekiz)’inin isteklinin kendi malı olmasının istendiği, aynı zamanda kendi malı olması istenen araçların 2016 ve üzeri model olma şartının da arandığı, bununla birlikte söz konusu araçların model ile özelliklerine bakıldığında bu araçların niteliği itibariyle yüksek maliyetli araçlar olduğunun görüldüğü, ihale konusu işin süresinin 24 (yirmidört) ay olduğu, kendi malı olması istenilen araçların mali mevzuattaki faydalı ömür sürelerinin ise 5 (beş) yıl olduğu, ayrıca kendi malı olması istenilen 8 (sekiz) adet araç için 2016 model olma ve üzeri olma şartının getirilmesinin, isteklilerin henüz ihale kendi üzerinde kalmadan en az 2016 model 8 (sekiz) adet araç satın almasını zorunlu hale getirdiği, söz konusu düzenlemelerin bu nedenlerle fırsat eşitliğini ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu gibi, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği, nitekim başvuruya konu ihalede 41 (kırkbir) adet ihale dokümanı satın alınmasına karşın ihalede geçerli teklif sahibi sadece bir isteklinin kaldığı hususu da birlikte değerlendirildiğinde, ilgili düzenlemelerin kendi malı olması istenilen araçların faydalı ömür süreleri ve yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olmadığı ve incelenmekte olan ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin, model yılına ilişkin yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla

Kaynak: karar_kik

Taranan Tarih: 28.01.2026 03:38:03

Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim