KİK Kararı: 2017/UH.II-2724 (4 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/050
Gündem No : 99
Karar Tarihi : 04.10.2017
Karar No : 2017/UH.II-2724
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karesi Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/355829 İhale Kayıt Numaralı “Park ve Bahçeler Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere 19 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karesi Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 25.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Park Ve Bahçeler Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere 19 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 14.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2017 tarih ve 51654 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2337 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararında ihalenin teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen İsmail Eren üzerinde bırakıldığı, İsmail Eren’in aşırı düşük teklif açıklamasında tüm giderleri belirtmiş ve belgelendirmiş olması gerektiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belirttiği araçların hepsinin aynı marka ve model olmadığı göz önünde bulundurulduğunda her araç için ayrı evrakın sunulması gerektiği, her marka ve model araç için aracın marka ve modeline özgü proforma faturanın veya teklifin asgari olarak serbest muhasebeci mali müşavirce birim satış tespit tutanağı hazırlanarak proforma fatura veya fiyat tekliflerinin kaşelenerek imzalanması gerektiği, ayrıca araçların trafik, kasko ve Karayolları Taşımacılık Mali Mesuliyet (D2) sigorta poliçe maliyetleri için de marka ve modele göre ayrı teklif sunulması ve sunulan belgelerde asgari bölge müdürlüğü onayı ile işin süresini kapsaması gerektiği, söz konusu işte K1 ve D2 yetki belgesine işletilerek çalıştırılacak araçlara Taşıt Kartı temin edilmesi gerektiği, bu sebeple açıklama veren isteklilerin, Ulaştırma Bakanlığından temin edeceği Taşıt Kartı gideri için de belge sunmaları gerektiği, sonuç olarak idareye sunulan açıklamada; bakım, lastik, amortisman, araç kira sözleşmesi damga vergisi, vb. giderler için, her marka ve model araç için ayrı düzenlenmesi gereken fiyat teklifi veya proforma faturanın araç grupları bazında sunulduğu, söz konusu işin ifasında oluşacak giderlerin tamamına yer verilmediğinden dolayı açıklamada belirtilen maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

25.08.2017 tarihinde açık ihale usulüyle personel çalıştırmasına dayalı olmayan ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, yaklaşık maliyetin 1.700.266,67 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin ise 1.292.276,90 TL olarak belirlendiği, ihale komisyonu tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olduğu tespit edilen İsmail Eren’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ve bahse konu ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, nakliye (her türlü araç nakliyesi dahil), sigorta, vergi, resim, kik payı ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

22 ay süre ile tüm giderler (vergi, resim, harç, fenni muayene, kış lastiği, bakım, onarım, sigorta, kiralık araç kaskosu(rent a car kaskosu) dahil fiyat) yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında araçların sigorta, kasko, fenni muayene, yedek parça ve bakımları tüm masraflar yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Binek Araç ( 1 ADET)

ay

22

2

Damperli Kamyon (2 ADET)

ay

22

3

Arazöz (2 ADET)

ay

14

4

Pick Up (4 ADET)

ay

22

5

Servis Aracı (30 Koltuklu) (1 ADET)

ay

22

6

Servis Aracı (17 Koltuklu) (1 ADET)

ay

22

7

Kapalı Kasa Kamyonet (2 ADET)

ay

22

8

Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (4 ADET)

ay

22

9

Traktör (1 ADET)

ay

22

10

Kazıcı Yükleyici (1 ADET)

ay

22

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdarece teklifi sınır değer altında kalan istekli İsmail Eren’e gönderilen 25.08.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Park ve Bahçeler Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere 19 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama ihalesinde verdiğiniz teklifin sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir. İdari Şartname’nin; “33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” hükmü gereğince yukarıdaki hususlar dikkate alınarak hazırlayacağınız açıklamanın 07.09.2017 tarihine kadar iletilmesini bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifinin sınır değerin altında kalmasına neden olan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklayıcı belgelerin idareye sunulmasının istenildiği, ancak söz konusu yazıda teklifi oluşturan ve ayrıntılı açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerine yer verilmediği görülmüştür.

İdareler tarafından ihalede sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilip aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildikten sonra ihale sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenerek söz konusu teklif bileşenlerine ilişkin olarak ayrıntılı açıklama istemeleri ve belirlenen teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde olması gerekmektedir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, idarece 25.08.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak tespit edilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği, bunun yerine genel ifadelere yer verildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı şekilde yapılabilmesi için önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi gerektiği, bu bakımdan başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının ve değerlendirmesinin yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Başkan

II. Başkan

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Dr.

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi