KİK Kararı: 2017/UH.II-243

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/004
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 18.01.2017
Karar No : 2017/UH.II-243

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Zch Nak. Mad. Pet. Tur. Yem. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

Uğur Mumcu Cad. No: 29/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğü,

Kültür Mah. Zübeyde Hanım Cad. No: 73 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/431046 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 8 Müdürlüğü Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Zch Nak. Mad. Pet. Tur. Yem. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2016 tarih ve 72039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3174 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kısmi teklife açık ihalenin 2’nci kısmına teklif verdikleri, idarece iş bitirme belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu doğrultuda ihalenin kendilerinden yüksek teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının kamu zararına yol açtığı,

2. İdare tarafından “K1 belgesi eki olan taşıt belgesinde belirtilen araçlar ile kasko değer listesinde belirtilen araçların birbiriyle örtüşmediği” gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak 2’nci kısma ait araçlar için kasko değerinin %2’sinin altında olacağı şartının mevzuata aykırı olduğu, idarenin 2012 model ve üstü panel ve pikap şartını öngördüğü, kendilerinin 2016 model araçlar için dahi 2012 model araçlar için geçerli olacak kasko bedeli üzerinden hesaplama yaptığı, bu durumun idarenin lehine olduğu, ayrıca mevzuat gereğince “kasko değerinin %2’sinin üzerinde fiyat ödenmeyeceği” hükmünün idarelerin söz konusu bedelin üzerinde bir fiyat ile kiralama yapamayacağına ilişkin bir düzenleme olduğu, kendilerinin de bu kurala uygun olacak şekilde teklifleri kapsamında araç 2016 model olsa dahi 2012 yılı kasko değeri üzerinden idareye kiraya vereceğini belirttiği, öte yandan ihalede sunulacak araçların kendi malı olma şartının kanunen aranmayacağı, idarece 40 adet kendi malı araç sunulması istenmesine rağmen 41 adet araç listesi sunulduğu, anılan araçların 2012 model ve üzerinde olduğu, kasko değer listesine istinaden 2012 model araçlara ilişkin kasko bedeli talep edildiği ve buna uygun olarak tekliflerin sunulduğu, isteklilerin ihaleye sundukları kendi malı araç listesinde yer alan araçların işin yapımı esnasında kullanılması zorunluluğunun bulunmadığı gibi bu hususun sözleşme imzalanması aşamasında idare tarafından kurulacak komisyonca araştırılması gerektiği, işin yapımı sırasında aynı şartlar altında farklı araçların kullanılmasının hukuka aykırı olmadığı,

3. ihaleye katılımı engelleyecek şekilde araçların tamamının kendi malı olma zorunluluğunun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi ve bu doğrultuda ihalenin 1’inci kısmının tek teklif sahibi istekli üzerinde bırakılmasının yeterli rekabet ortamını sağlamadığı ve kamu zararına yol açtığı, bu itibarla ihalenin bu kısmının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72.3’üncü maddesinde “... 72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Kısmı teklife açık ihalenin 2 kısımdan oluştuğu, 1’inci kısmın yakıt hariç şoförlü 20 adet binek otomobil kiralanması, 2’nci kısmın ise yakıt hariç şoförlü 20 şer adet pikap ve panel kiralanması olduğu, ihalede 2 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihalenin 1’inci kısmına 1 isteklinin teklif verdiği, 2’nci kısma ise 2 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi isteklinin yalnızca 2’nci kısım için teklif oluşturduğu, söz konusu isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı, ayrıca K1 belgesinin eki olan taşıt belgesinde belirtilen araçlar ile kasko değer listesinde belirtilen araçların birbirleri ile örtüşmediği, farklı listeler sunulduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin her iki kısmının Adıyaman Fırat üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyetin tespitinde, araçların ortalama kasko değeri, araç kaskosunun %2 değeri ve şoför için brüt asgari ücretin %50 fazlası esas alınarak 20 şer adet binek otomobil, pikap ve panel için 12 ay üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplandığı tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…h) İhaleye girecek firmaların adına düzenlenmiş A1 ve K1 belgelerini ihale öncesinde dosyasıyla sunacaklardır. Panel ve Pikaplar için K1 belgesi olacak (K1 Belgesi ve Eki taşıt belgesinde belirtilen araçların tamamı ticari ve kendi özmalı olmalıdır.) Otomobiller için olması gereken A1 Belgesi ve eki taşıt belgesindeki araçlarda ticari ve özmal olacaktır.
- Ortak girişim olarak müracaat edilmesi halinde; Ortak girişime A1 Belgesi verilmediğinden taraflardan biri lehine feragat etmek ve taşıtlarını feragat edilen kişi adına düzenlenmiş ilgili yetki belgelerine (A1,K1) kaydettirmek suretiyle çalıştırılacaklardır.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Personel taşımacılığı veya karayolu ile ulaştırma hizmetleri kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de ihalenin 2’nci kısmındaki pikap ve panel araçlarına ilişkin yeterlik kriteri kapsamında K1 yetki belgesinin sunulması ve söz konusu yetki belgesi eki taşıt belgesindeki araçların tamamının ticari ve kendi malı olması gerektiğine yönelik düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Benzer iş olarak kabul edilecek işlerin personel taşımacılığı veya karayolu ile ulaştırma hizmetlerinin kabul edileceği anlaşılmıştır.

İhalenin 2’nci kısmında yeterlik kriteri kapsamında sunulması istenen K1 yetki belgesinin belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya taşımacılığı yapılacaklara verilen bir belge niteliğinde olduğu şeklinde tanımlanmaktadır.

Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi incelendiğinde, 30.06.2016 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, işin adının “Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı 2 nolu asfalt şantiyesi bünyesinde Kamyon, Mıcır Serici (Dum Truck) ve Ön Süpürge Monteli Kamyon Çalıştırılması” olduğu, işin tanımının ise “Kamyon, Mıcır Serici (Dum Truck) ve Ön Süpürge Monteli Kamyon Çalıştırılması Hizmet İşleri” olarak belirtildiği, sözleşme tarihinin 15.05.2012, belge tutarının ise 608.180,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin benzer iş olarak kabul edilecek işlerin belirlenmesinde personel taşımacılığının yanı sıra “veya” bağlacını kullanarak karayolu ile ulaştırma hizmetlerine yönelik işlerin de benzer iş olarak kabul edileceği şeklinde düzenleme yaptığı anlaşılmıştır.

Buna göre, karayolu ile ulaştırma hizmetleri kapsamında taşınacak ya da ulaştırılacak olan nesneler yolcu olabileceği gibi eşya, malzeme ya da yük olabilmektedir.

Benzer iş düzenlemesinde birden fazla işin benzer iş olarak kabul edilmesi halinde bu işlerin birlikte mi ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartname’de belirtilmesi gerektiği, şayet söz konusu şartname’de bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılma zorunluluğuna ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 72.3’üncü maddesinde açıklama yapılmıştır.

Yapılan tespitler neticesinde, idarenin benzer iş olarak kabul edilecek işler kapsamında personel taşımacılığının yanı sıra karayolu ile ulaştırma hizmetlerini de benzer iş çerçevesinde belirlediği, ayrıca birden fazla benzer iş belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğine ilişkin ihale dokümanında bir düzenleme yapılmadığı, dolayısıyla benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılma zorunluluğu dikkate alındığında başvuru sahibi isteklinin sunduğu iş bitirme belgesinin karayolu ile ulaştırma hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…h) İhaleye girecek firmaların adına düzenlenmiş A1 ve K1 belgelerini ihale öncesinde dosyasıyla sunacaklardır. Panel ve Pikaplar için K1 belgesi olacak (K1 Belgesi ve Eki taşıt belgesinde belirtilen araçların tamamı ticari ve kendi özmalı olmalıdır)…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’de ihalenin 2’nci kısmındaki pikap ve panel araçlarına ilişkin yeterlik kriteri kapsamında K1 yetki belgesinin sunulması ve söz konusu yetki belgesi eki taşıt belgesindeki araçların tamamının ticari ve kendi malı olması gerektiğine yönelik düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik olarak teklifi kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, anılan isteklinin veriliş tarihi 10.09.2013, geçerlilik tarihi 10.09.2018 olan K1 yetki belgesini sunduğu, söz konusu yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kendi malı 51 adet araç listesinin sunulduğu, bahse konu araçlardan 2012 ve üstü araçların kendi malı olduğunu kanıtlayan taşıt kartlarının her bir araç için ayrı ayrı tevsik edildiği, ayrıca ihalenin 2’nci kısmında istenen 20 adet kısa şasi panel için “kiralanması taahhüt edilen kısa şasi panel listesi” ve söz konusu listeye dayanak teşkil eden 2012 model, cinsi ve markası “T.connect kombi k210 1.8 tdcı 75” olan araç kasko değerler listesi, yine 20 adet picap için “Kiralanması taahhüt edilen çift kabinli picap listesi” ve anılan listeye dayanak teşkil eden 2012 model, cinsi ve markası “Mıtsubıshı 1200 çift kabin 4x2 ıntense” olan araç kasko değerler listesi sunulduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde, idarenin yeterlik kriteri kapsamında sunulmasını istediği belgelerin K1 yetki belgesi ve eki taşıt belgesi olarak düzenlendiği, ayrıca kasko değer listesi sunulması gerektiğine yönelik bir düzenleme yapılmadığı, başvuru sahibi isteklinin K1 yetki belgesi ve kendi malı araçları belirten taşıt listesi ve 2012 model ve üstü araçlara ilişkin taşıt kartlarını sunduğu anlaşılmış olup, idarece yeterlik kriteri çerçevesinde sunulmasına ilişkin İdari Şartname’de düzenleme yapılmayan araç kasko değer listesi ile yeterlik kriteri kapsamında sunulması istenen taşıt belgesinde yer verilen araçların örtüşmediği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin ihaleye katılımı engelleyecek şekilde araçların tamamının kendi malı olmasının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği ve bu yönüyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğine yönelik iddiasında yer alan hususun dokümanın ilana yansıyan bir hükmü olduğu, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin ilan tarihi olan 27.10.2016 olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde en geç 07.11.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 16.12.2016 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu itibarla anılan iddia bakımından başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin ihalenin 1’inci kısmının tek teklif sahibi istekli üzerinde bırakılmasının yeterli rekabet ortamını sağlamadığı ve kamu zararına yol açtığı, bu itibarla ihalenin bu kısmının iptal edilmesi gerektiği iddiasına yönelik olarak ise, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, kısmi teklife açık ihalede başvuru sahibi isteklinin ihalenin iddia konusu 1’inci kısmına teklif vermediği, dolayısıyla söz konusu kısma ilişkin iddiası yönünden herhangi bir hak kaybı ya da zarar görme ihtimali bulunmadığından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2’nci kısmına yönelik olarak Zch Nak. Mad. Petrol Tur. Yemek Hizm. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak başvurunun reddine,

2. İhalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi