KİK Kararı: 2017/UH.II-2351 (25 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/042
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 25.08.2017
Karar No : 2017/UH.II-2351

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipm. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

Kirazlık Mah. 1029 Sok. No:43 Tekkeköy/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekkeköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

23 Nisan Mahallesi Tansu Çiller Caddesi Hükümet Konağı Kat: 4 No: 1 55300 Tekkeköy/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/307192 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı 1195 Temel Eğitim Öğrencilerine 180 Gün Sıcak Sulu Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Sonrası İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekkeköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı 1195 Temel Eğitim Öğrencilerine 180 Gün Sıcak Sulu Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Sonrası İşleri” ihalesine ilişkin olarak Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipm. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2017 tarih ve 44613 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1963 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Tebliğ'in 79'uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması sundukları, ana girdi birim fiyatları ve işçilik giderlerinin detaylı şekilde açıklandığı ve bu giderlere ilişkin tevsik edici belge sunulduğu, açıklamalarının hangi gerekçeye dayandırılarak uygun bulunmadığının anlaşılamadığı, mevzuata uygun açıklama yaptıkları ve ihale uhdesinde bırakılan isteklinin fiyat teklifinden 217.251,00 TL daha uygun teklif verdikleri hususları bir arada değerlendirildiğinde tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı 1195 Temel Eğitim Öğrencilerine 180 Gün Sıcak Sulu Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Sonrası İşleri

b) Miktarı ve türü:

1195 öğrenciye 180 gün öğle yemeği yapımı ve dağıtımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Tekkeköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç giderleri

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç giderleri

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı: A- Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları:” başlıklı 2’nci maddesinde “

Birinci Kap Yemekler

İkinci

Kap Yemekler

Üçüncü

Kap Yemekler

Et Yemekleri

Etli Sebze Yemekleri

Bahçıvan Kebabı

Ispanaklı Yumurta

Mercimek Çorba

Meyve

Tas Kebabı

Yum.T. Fasulye Kavurma

Ezogelin Çorba

Yoğurt

Orman Kebabı

Menemen

Yayla Çorba

Cacık

Haşlama Tavuk

Etli Biber Dolma

Domates Çorba

Sütlaç

Tavuk Sote

Kıymalı Patates

Sebze Çorba

Muhallebi

Tavuk Yahni

Fırın Patates

Şehriye Çorba

Şekerpare

Sebzeli Fırın Tavuk

Kıymalı Karnıbahar

Sebzeli Börek

Kıvrım Tatlı

Terbiyeli Sulu Köfte

Etli Bezelye

Peynirli Börek

Kuru Fasulye Piyazı

Sebzeli Fırın Köfte

Kıymalı Ispanak

Kıymalı Börek

Patates Piyazı

İzmir Köfte

Kıymalı Taze Fasulye

Patatesli Börek

Kabak Tatlısı

Kuru Köfte

Karnıyarık

Ispanaklı Börek

Kadayıf

Ve benzerleri

Patlıcan Musakka

Yum. Karnabahar Kızartma

Çoban Salata

Havuç Salatası

Marul Salatası

Etli Türlü( taze)

Zeytinyağlı Taze Fasulye

Üzüm Komposto

Nohut Yahni

İmambayıldı

Ayva Komposto

Kabak Musakka

Karışık Kızartma

Elma Komposto

Etli Kuru Fasulye

Şehriyeli Pirinç Pilav

Mevsim salata

Sucuklu Kuru Fasulye

Nohutlu Pirinç Pilav

Konsantre Meyve Suları

Ve benzerleri

Domatesli Pirinç Pilavı

Kolalı Meyve Suları

Sebzeli Bulgur Pilavı

Taze Sıkılmış Meyve Suları

Bezelyeli Pirinç Pilavı

Ayran

Mercimekli Bulgur Pilavı

Ve benzerleri

Peynirli Makarna

Kıymalı Makarna

Soslu Makarna

Barbunya Pilaki

Ve benzerleri

” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Teklifi sınır değerin altında olan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulan Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipmanları İnşaat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, ihale komisyonu kararında “…isteklinin idaremize sunduğu dosya incelenmiş Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesince değerlendirme dışı bırakılmasına.. karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmek suretiyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği ve isteklinin teklifinin reddedildiği, ihalenin Canem Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, idareye yapılan şikâyet başvurusuna ilişkin olarak idare tarafından başvuru sahibine gönderilen cevap yazısında “1- Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 22/05/2017 tarih ve 7288668 sayılı yazıları ile idaremize bu ihalede kullanılmak üzere bildirdiği fiyat beher öğün için KDV Hariç 3,87 TL olup bu bilgiler ışığında idaremizce hesaplanan yaklaşık maliyet 832.516,67 TL iken ilgili istekli olarak 219.481,00 TL fiyat vermiş bulunmaktasınız. Bu durumda öğrencilerin 180 gün süresince kaliteli yemek yiyebilme imkanının kalmayacağı değerlendirilmiştir.

2- Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.2 Maddesinde isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

Ayrıca idaremize sunduğunuz Ek —0.7 Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağında Ana girdilerden ekmek ana girdisinin açıklama yapılmış diğer ana girdilerin açıklaması yapılmamıştır.” ifadelerine yer verilmek suretiyle başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin teklifinin reddedilmesine gerekçe gösterilen 79.4.2.15’inci maddenin ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde yer almadığı tespit edilmiş olup, ihale komisyonu kararında yer verilen ifadelerden başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun görülmediği anlaşılamamaktadır. Öte yandan, idare tarafından şikâyet başvurusuna ilişkin olarak başvuru sahibine gönderilen cevap yazısında isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı hususlarına yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıya aktarılan 56’ncı maddesi kapsamında idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipmanları İnşaat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin iddialar yönüyle yapılan incelemede,

Başvuru sahibi isteklinin ihaleye sunmuş olduğu teklif tutarının 613.035,00 TL olduğu, dolayısıyla idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevap yazısında belirttiğinin aksine başvuru sahibi tarafından şikâyete konu ihaleye 219.481,00 TL tutarın teklif edilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalede teklif edilen bedelle bu işin yapılıp yapılamayacağının ancak aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ortaya konulabileceği, dolayısıyla öğrencilerin 180 gün süresince kaliteli yemek yiyebilme imkânının kalmayacağı şeklinde subjektif bir değerlendirmenin tek başına yeterli olmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin teklif etmediği bir bedel gerekçe gösterilerek bu bedelle işin yürütülemeyeceği değerlendirmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmış olup, bahse konu gerekçe açısından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İkinci olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı hususunda idarece ortaya konan gerekçelerden birinin, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu fiyat teklifi ekinde ilgili belgelere yer verilmediği hususu olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde teklifi açıklayıcı belgeler arasında herhangi bir fiyat teklifinin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmamış bir belge gerekçe gösterilerek açıklamanın uygun görülmemesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan Ek-H.4 “Malzemeli yemek Sunumu Hesap Cetveli”nde “A) Ana Girdiler” başlığı altında toplam 27 çiğ girdiye yer verildiği, bu çiğ girdilerden sadece “Ekmek” girdisinin Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklandığı, kalan 26 girdi için öngörülen fiyatlara ilişkin farklı ticaret borsaları tarafından yayımlanan fiyat bültenlerine açıklama kapsamında yer verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer verilen açıklamalardan, isteklinin aşırı düşük olarak tespit edilen teklifini aynı maddede yer verilen yöntemleri kullanarak açıklayabileceği, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile teklif ettiği tutarı açıklayabileceği gibi ticaret borsası fiyatları ile de teklif ettiği tutarı açıklayabileceği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, isteklinin ana çiğ girdiler arasında yer alan sadece “Ekmek” girdisine ilişkin Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapmayı tercih ettiği, diğer 26 ana çiğ girdi için ticaret borsası fiyatları ile açıklama yaptığı, her iki yöntemin de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan açıklama yöntemleri arasında yer aldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin “Ekmek” girdisi dışında kalan ana çiğ girdiler için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapmamasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği, bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, başvuru sahibi Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipmanları İnşaat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmeme gerekçelerinin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Pastel Taahhüt Plastik ve Metal Ekipmanları İnşaat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi