KİK Kararı: 2017/UH.II-2051 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 91
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UH.II-2051

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Star Tem. İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Turz. Öz. Eğt. ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Cumhuriyet Mah. Adnan Menderes Bul. Kocaeli Apt. No: 287/1 Atakum/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi,

Kurupelit Kampüsü Atakum/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2010/515827 İhale Kayıt Numaralı “Hastane Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 09.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hastane Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Star Tem. İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Turz. Öz. Eğt. ve Saglık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.11.2010 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2010 tarih ve 50234 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 20.06.2017 tarihli ve 2017/MK-257 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2010/3756-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken zorunlu asgari maliyet tutarının 10.229.036,07 TL olduğu, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait tekliflere bakıldığında, zorunlu asgari işçilik maliyetinin dışındaki tutarının, üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası ve kıyafet giderlerini karşılayabileceğinin idarece kabul görmesinin hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğu, her iki isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının gerektiği, fakat aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespitine ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. … Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Hastane Temizlik Hizmeti

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. Omusuvam, Çocuk Hastalıkları ve Kardiyoloji Merkezi, Şehir Merkezi Hemodiyaliz ve Onkoloji Ünitelerinde 01.01.2011-31.12.2012 Tarihleri arası 395 Kişi ile Hastane Temizlik Hizmeti alımı

c) Yapılacağı yer: Omusuvam, Çocuk Hastalıkları ve Kardiyoloji Merkezi, Şehir Hemodiyaliz ve Onkoloji Üniteleri SAMSUN

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, işin tamamı için ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç) , resim, harç, sigorta ve benzeri giderler istekliye ait olup, teklif fiyatına dahil edilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: I’nci Grup olarak belirlenen işçiler günde 3 (üç) vardiya çalışacak, her vardiyada 35 kişi çalışacaktır. Toplamda 105 kişi x 27,5 gün = 2887,5 gün.
III ncü Grup olarak belirlenen şef tek vardiya çalışacaktır. Toplamda 1 kişi x27,5=27,5 gün
III grup olarak belirlenen 1 proje müdürü ve 6 ekip şefi vasıflı işçi statüsüyle çalıştırılacak olup, brüt asgari ücretin yüzdeyüzon (%110) fazlası ödeme yapılacaktır.
I, II, IV grup için brüt asgari ücretin yüzdeon %10 fazlası üzerinden ödeme yapılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) İşçilerin yol ücreti bedel ön görülmeyecektir. Teklif fiyatına yol bedeli dahil edilmeyecektir.
b) İşçilerin yemek ücreti için bedel ön görülmeyecektir. Yemek idare tarafından karşılanacaktır.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 1,5 (birbuçuk) dur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece hesaplanan giyim dahil toplam asgari işçilik maliyetinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arası için belirlemiş olduğu tutarlar ile personele ayni olarak verilecek giyim malzemeleri için 2010 Yılına Ait Giyecek Yardımına İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Genelge’de yer alan tutarlar ve ilgili firmalardan alınan proforma faturalar değerlendirilerek 9.984.376,25 TL olarak hesaplandığı, %3 sözleşme giderleri dahil edildiğinde teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 10.283.907,54 TL olarak belirlendiği, %7 yüklenici karı eklenmek suretiyle (698.906,34) toplam yaklaşık maliyetin 10.982.813,88 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

Yapılan tespitler neticesinde, idarenin yapmış olduğu yaklaşık maliyet hesabında mevzuata aykırılık bulunmadığı, 2010 yılının ikinci yarısına ait işçilik maliyeti üzerinden yapılan hesaplama neticesinde, giyim dahil asgari işçilik maliyetinin 9.984.376,25 TL, kârsız yaklaşık maliyetin ise 10.283.907,54 TL olduğu anlaşılmıştır.

İncelenen ihalede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ihalenin en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde yer alan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında, Kamu İhale Kurumu tarafından, hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmediği görülmektedir.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisinin ihale komisyonlarında olduğu görülmüş olup, bu yetkinin, Kanunun 38’inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre, söz konusu yetkinin kullanılmasında önem arzeden etkenlerin yaklaşık maliyet ve diğer teklifler olduğu, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenip belirlenmeyeceği, yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin altında teklif sunmuş hangi sayıda isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.

“Diğer tekliflere göre aşırı düşük teklifler” kavramı bakımından yapılacak değerlendirmede, ihaledeki teklif sayısı, tekliflerin birbirine ve kârdan ari yaklaşık maliyete göre yakınlık–uzaklık veya yükseklik–düşüklük dereceleri, tekliflerden bir kısmının veya tamamının belli bir fiyat mertebesinde toplanması, tekliflerin tamamının kârsız yaklaşık maliyetin üstünde veya altında olması gibi ihaleden ihaleye farklılık gösteren faktörler belirleyici olmaktadır.

Teklifleri geçerli kabul edilen isteklilerce verilmiş fiyatlar ve yaklaşık maliyet birlikte değerlendirildiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci ve 2’nci teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı, fakat anılan mevzuat düzenlemeleri değerlendirildiğinde, isteklilerin teklif ettiği fiyatlar arasında, aşırı düşük teklif oluşmasına neden olacak nitelikte büyük bir fark bulunmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, idarece ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi