KİK Kararı: 2017/UH.II-2048 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 88
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UH.II-2048

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Taksim Taah. Ltd. Şti.,

A.Öveçler Mah. 1325. Sok. No: 10/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kepez Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Teomanpaşa Mah. Yeşilırmak Cad. No: 4 07030 Kepez/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/261743 İhale Kayıt Numaralı Katı Atık Toplama, Süpürme ve Nakli Hizmet Alımı

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kepez Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 04.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Katı Atık Toplama, Süpürme ve Nakli Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Taksim Taah. Ltd. Şti.nin 20.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.07.2017 tarih ve 37676 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1691 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde resmi tatil günlerinde çalışma yapılacağına dair düzenlemelere yer verilmesine karşın hangi ücret grubunda kaç kişinin çalışacağına yönelik bir düzenleme yapılmadığı, ayrıca söz konusu resmi tatil günlerinin hafta tatili günleri ile çakıştığı tarihler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı iş kalemi oluşturulmamasının 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olduğu ve tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellediği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde yer verilen işçi ücretlerinin, yüklenici tarafından hakediş ödemesi alınmaması halinde dahi her ayın 10’u ile 15’i arasında ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34’üncü maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan hükümlere aykırı olduğu,

3. İhale dosyası kapsamında D2 ve K1 karayolu taşıma yetki belgelerinin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde yer verilen hükümlere aykırı olduğu, ayrıca söz konusu düzenleme ile istenilen belgelerin yabancı istekliler tarafından sunulması mümkün olmadığından ihalenin dolaylı olarak yabancı isteklilere kapalı olduğu, İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde kalite ve standarda ilişkin olarak istenilen TS 13111 Hizmet Yeterlik belgesinin hangi kuruluşlar tarafından düzenlenmiş olması gerektiği ve/veya bu kuruluşların nitelikleri hakkında bir düzenleme yapılmadığı, bununla beraber söz konusu belgenin yeterlik kriteri olarak istenilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi hükümlerine aykırı olduğu, diğer taraftan anılan belgenin Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenlenmesi halinde geçerli kabul edileceği varsayılsa dahi bahse konu hizmet yeterlik belgesi yabancı istekliler tarafından sunulamayacağından ihalenin dolaylı olarak yabancı isteklilere kapalı olduğu, bu bağlamda bahse konu düzenlemelerin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde resmi tatil günlerinde çalışma yapılacağına dair düzenlemelere yer verilmesine karşın hangi ücret grubunda kaç kişinin çalışacağına yönelik bir düzenleme yapılmadığına yönelik iddialara yer verildiği ve anılan başvuru üzerine idarece yapılan değerlendirme neticesinde söz konusu iddiaların yerinde görülerek 23.06.2017 tarihinde Zeyilname düzenlendiği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak idareye şikâyet dilekçesinde yer verilmeyen “resmi tatil günlerinin hafta tatili günleri ile çakıştığı tarihler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı iş kalemi oluşturulmamasının 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olduğu” yönündeki iddianın 06.07.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesine konu edildiği görülmekte olup, idarenin iradesini ortaya koymadığı bir hususta idarenin yerine geçerek değerlendirme yapılamayacağı açık olduğundan, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu hizmet alımına ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yüklenici işe başladığı tarihten itibaren, işin yapıldığı ayı takip eden ayın 5 ine kadar hak ediş evraklarını idareye teslim edecek, düzenlenen hak ediş 15 gün içerisinde tahakkuka bağlanacak ve takip eden 30 gün içerisinde ödeme yapılacaktır. Yüklenici her ayın 10 ile 15 arası çalışan personelin maaşını ödemekle yükümlüdür. Yüklenici idarenin kendisine hakediş ödenmemesini veya geç ödenmesini gerekçe göstererek bu yükümlülüğü yerine getirmekten kaçınamaz. Yüklenici yukarıda belirtilen tarihlerde çalışan personele maaşlarını ödememesi halinde sözleşme bedelinin % 0,01 (on binde bir) oranında cezai müeyyide uygulanır...” düzenlemesine yer verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” denilerek işçiyi koruyucu hükümler getirilmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde, kontrol teşkilatına iş kapsamında çalıştırılan personelin ücretlerinin ödenip ödenmediğinin denetlenmesi yükümlülüğü getirilmiş, ödenmeyen ücretlerin toplam üç aya kadar olan kısmının yüklenicinin hakedişinden kesilerek işçilere ödeneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca anılan Şartname’nin 42’nci maddesinde, hakedişlerin ödenmesiyle ilgili usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Bu bağlamda, Sözleşme Tasarısı’nın 12.1'inci maddesinde yer verilen, aylıkların her ayın 10’u ile 15’i arası ödeneceğine ilişkin düzenlemenin tamamen çalışanların ücretlerinin zamanında ödenmesini sağlamaya yönelik olduğu, işçi ücretlerinin ödenmesinde ve dolayısıyla işin yürütülmesinde gecikme olmaması amacıyla, işin yürütülebilmesi için gerekli olan ekonomik ve mali yeterlik kriterlerine sahip olduğu kabul edilen yükleniciden, personel ücretlerini ödemesinin istenmesinin mevzuata aykırı olmadığı, kaldı ki idarelere personel ücretlerinin ödenmesinde yüklenilen sorumluluğun da bu düzenlemeyi gerekli kıldığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

İhale konusu işte yüklenici firma tarafından çalıştırılacak olan kendi malı araç listesi aşağıda belirtilmiştir.

…

Ayrıca İhale kapsamı içerisinde bulunan minibüs ile personel taşıması yapılacağından ihaleye teklif veren isteklinin D 2 yetki belgesi ile K1 Karayolu Taşıma yetki belgesini ihale dosyasında ibraz etmek zorundadır.

7.5.3.

İsteklinin Kalite ve Standarda ilişkin; Çöp Toplama Hizmetlerini kapsayan ilgili istekli adına düzenlenmiş ve ihale tarihi itibarı ile geçerlilik süresini doldurmamış ISO EN 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi, ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi ve TS 13111 Hizmet Yeterlilik belgelerinin asıllarını veya noter onaylı suretlerini teklif ile birlikte sunmaları zorunludur.

Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir…” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Aynı düzenlemelerin, Elektronik Kamu Alımları Platformunda 30.05.2017 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın 4.3.2 ve 4.3.3’üncü maddelerinde de yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarının, ihale dokümanının 30.05.2017 tarihli ilana yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu anlaşılmış olup, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca şikâyetin en geç 09.06.2017 tarihi mesai saati bitimine kadar yapılması gerektiği, dolayısıyla 20.06.2017 tarihinde idareye yapılan başvurunun süre yönünden uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi