KİK Kararı: 2017/UH.II-1904

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/036
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 19.07.2017
Karar No : 2017/UH.II-1904

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi,

Aydoğdu Mah. Hükümet Caddesi Özdoyuran İş Hanı No: 224 Kat: 2 Süleymanpaşa/TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Ertuğrul Mah. Hasan Şekerözü Sok. No: 5 Süleymanpaşa/TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/192350 İhale Kayıt Numaralı “306 Kişi Özel Güvenlik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “306 Kişi Özel Güvenlik” ihalesine ilişkin olarak Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketinin 14.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.06.2017 tarih ve 36027 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1602 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi ve Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin birim fiyat teklif cetveli standart formuna uygun teklif vermedikleri,

2. Araç için öngörülen fiyat ile asgari işçilik tutarının birlikte aşırı düşük teklif sınır değerini oluşturduğu, idarece yaklaşık maliyet dikkate alınmadan sınır değerin hatalı şekilde tespit edildiği, sınır değerin yeniden tespit edilmesi gerektiği,

3. İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde yürürlükte olan fiyat farkı esaslarına göre fiyat farkı ödeneceğinin belirtildiği, ancak yürürlükte bulunan hangi fiyat farkı esaslarına göre fiyat farkı verileceğinin belirtilmediği, bu durumun uygulamada tereddüde sebep olacağı, Teknik Şartname’nin 9.16’ncı maddesi ile Birim Fiyat Teklif Cetveli standart formu arasında çelişki bulunduğu, Teknik Şartname’nin 9.16’ncı maddesi ile birim fiyat teklif cetveli standart formu arasında bulunan çelişkiden dolayı isteklilerin bir kısmının Teknik Şartname’ye göre, bir kısmının birim fiyat teklif cetveli standart formuna göre teklif verdiği, teklifler arasında uyumsuzluk olduğu, idarenin hatasının teklifleri etkilediği, anılan gerekçeyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

4. Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi ve Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, kasko sigorta ve trafik sigorta tekliflerinin sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünce teyit edilmesinin gerektiği, işin süresinin 16 ay olduğu, 12 aydan fazla süre olan 4 aylık bedel farkının isteklilerce öngörülmediği, istekliler tarafından araç için öngörülen MTV giderlerinin yasal tutarı karşılamadığı, yasal tutar üzerinden indirim yapma imkânının bulunmadığı, dolayısıyla proforma fatura ile açıklama yapılamayacağı, firmaların araç için teklif ettikleri birim fiyatın kuruşun on binde birine karşılık geldiği, bu şekilde bir para birimi olmadığı için isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

5. Kendi tekliflerinde aritmetik hata bulunamamasına rağmen bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, 5.784,64 TL kârlı teklif vermelerine rağmen 0,56 TL ile tekliflerinin düşük bulunduğu, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 306 Kişi Özel Güvenlik

b) Miktarı ve türü:

306 Kişi Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi - 16 Aylık

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1. Belediye Yeni Ana Hizmet Binası 2. Ek Hizmet Binası (Kızılay Binası Ertuğrul Mah. ) 3. Ulaşım Dairesi Başkanlığı 4 . Park Bahçeler Şube Müdürlüğü 5 . Fen İşleri Dairesi Başkanlığı 6. Fen İşleri Dairesi Başkanlığı(Mak. İkmal Müd.) 7. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı 8 . Deprem Risk ve Yönetimi Kentsel İyileştirme Daire Başkanlığı Hizmet Binası 9. İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Hizmet Binası 10. Fen İşleri Malzeme Depoları 11. Fen İşleri Daire Başkanlığı (araç park alanı) 12. Şehir Mezarlığı ve Gasilhane 13. Yeni Şehir Mezarlığı ve Şehitlik 14. Tarihi Binalar 15. Asfalt Şantiyesi 16. Barbaros Feribot İskelesi 17. Süleymanpaşa Kadın Danışma Merkezi 18. Çorlu Hizmet Binası 19. Malkara Hizmet Binası 20. Şarköy Hizmet Binası 21. Muratlı Hizmet Binası 22. Hayrabolu Hizmet Binası 23. Marmara Ereğlisi Hizmet Binası 24. Saray Hizmet Binası 25. Çerkezköy Hizmet Binası 26. Ergene Hizmet Binası 27. Kapaklı Hizmet Binası 28. Süleymanpaşa İlçe Otogarı 29. Kapaklı İlçe Otogarı 30. Muratlı İlçe Otogarı 31. Malkara İlçesi Otogarı 32. Çorlu İlçesi Otogarı 33. Çerkezköy İlçesi Otogarı 34. Saray İlçesi Otogarı 35. Hayrabolu İlçesi Otogarı 36. Kapaklı İlçe Mezarlığı 37. Hayrabolu İlçe Mezarlığı 38. Şarköy Mezbahası 39. Malkara İlçe Mezarlığı 40. Saray İlçe Mezarlığı 41. Muratlı İlçe Mezarlığı 42. Marmara Ereğlisi İlçe Mezarlığı 43. Çorlu Sebze ve Meyve Hali 44. Çorlu Mezbahası 45. Çorlu Çöp Döküm Alanı 46. Çorlu Cumhuriyet Parkı 47. Çorlu Gölbaşı Gençlik ,Parkı 48. Fen İşleri Daire Başkanlığı Çorlu Şantiye Binası 49. Çorlu Kadın Danışma Merkezi 50. Şarköy İlçe Otogarı“ düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Mali sorumluluk sigortası, ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

16 ay üzerinden;

Özel Güvenlik Proje Müdürü brüt asgari ücretin % 70 fazlası - 1 Kişi

Başkan Yakın Koruma (Silahlı) brüt asgari ücretin % 50 fazlası - 1 Kişi

Güvenlik Şefi brüt asgari ücretin % 50 fazlası - 2 Kişi

Güvenlik Amiri brüt asgari ücretin % 50 fazlası - 1 Kişi

İlçe Güvenlik Amiri brüt asgari ücretin % 50 fazlası - 2 Kişi

Güvenlik Birim Sorumlusu brüt asgari ücretin % 40 fazlası - 2 Kişi

Özel Güvenlik Personeli brüt asgari ücretin % 15 fazlası - 297 Kişi

Özel Güvenlik Proje Müdürü fazla çalışma- 360 saat

Başkan Yakın Koruma (Silahlı) fazla çalışma- 360 saat

Güvenlik Şefi fazla çalışma- 720 saat

Güvenlik Amiri fazla çalışma- 360 saat

İlçe Güvenlik Amiri fazla çalışma- 720 saat

Güvenlik Birim Sorumlusu fazla çalışma- 720 saat

Özel Güvenlik Personeli fazla çalışma- 106.920 saat

Özel Güvenlik Proje Müdürü resmi tatil çalışması - 25,5 gün

Başkan Yakın Koruma (Silahlı) resmi tatil çalışması - 25,5 gün

Güvenlik Şefi resmi tatil çalışması - 51 gün

Güvenlik Amiri resmi tatil çalışması - 25,5 gün

İlçe Güvenlik Amiri resmi tatil çalışması - 51 gün

Güvenlik Birim Sorumlusu resmi tatil çalışması - 51 gün

Özel Güvenlik Personeli resmi tatil çalışması - 7.573,50 gün

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Özel Güvenlik Proje Müdürü,Başkan Yakın Koruma (Silahlı),Güvenlik Şefi,Güvenlik Amiri,Güvenlik Birim Sorumlusu,Özel Güvenlik Personeline 26 gün üzerinden yol ücreti günlük brüt 7,00 TL, yemek ücreti 18,30 TL nakdi olarak ödenecektir.
İlçe Güvenlik Amirine 26 gün üzerinden yol ücreti günlük brüt 20,00 TL, yemek ücreti günlük brüt 18,30 TL nakdi olarak ödenecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

El Telsizi (batarya, şarz dahil) - 100 adet
Düdük - 297 adet
Kelepçe ve kılıfı - 297 adet
Jop ve kılıfı - 297 adet
Tur kontrol kalemi - 35 adet
El dedektörü - 100 adet
Büyük boy el feneri - 50 adet
Teçhizat kemeri - 297 adet
Kapı dedektörü - 16 adet
Laptop bilgisayar (yazıcı dahil) - 3 adet sözleşme imzalanmasından donra personele verecektir. Teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

1. Gömlek yazlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017, 2 adet 2018 - 297 kişi
2. Pantolon yazlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017, 2 adet 2018 - 297 kişi
3. Şapka yazlık - 1 adet 2017, 2 adet 2018 - 297 kişi
4. Ayakkabı yazlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 1 çift 2018 - 297 kişi
5. Apolet - 2 takım 2017, 2 takım 2018 - 297 kişi
6. Arma - 2 takım 2017, 2 takım 2018 - 297 kişi
7. Kemer (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) -1 adet 2017, 2 adet 2018 - 297 kişi
8. Kravat (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017, 2 adet 2018 - 297 kişi
9. Gömlek kışlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017- 297 kişi
10. Pantolon kışlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017 - 297 kişi
11. Şapka kışlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 2 adet 2017 - 297 kişi
12. ayakkabı (kışlık bot) (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 1 çift 2017 - 297 kişi
13. Mont veya Parka kışlık (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 1 adet - 297 kişi
14. Yağmurluk (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 1 adet - 297 kişi
15. Eldiven - 1 adet - 297 kişi
16. Kazak (teknik şartnamede belirtilen özelliklerde) - 1 adet - 297 kişi

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. % 2“ düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin, “

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Özel Güvenlik Proje Müdürü(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)

Ay

1

16

2

Başkan Yakın Koruma (Silahlı)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1

16

3

Güvenlik Şefi(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

2

16

4

Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1

16

5

İlçe Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

2

16

6

Güvenlik Birim Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %40 fazlası)

Ay

2

16

7

Özel Güvenlik Personeli(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

297

16

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Özel Güvenlik Proje Müdürü Fazla Çalışma (Brüt asgari ücretin %70 fazlası - 1 Kişi - 22,5 saat)

saat

360

2

Başkan Yakın Koruma (Silahlı)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 1 Kişi - 22,5 saat)

saat

360

3

Güvenlik Şefi(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 2 Kişi - 22,5 saat)

saat

720

4

Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 1 Kişi - 22,5 saat)

saat

360

5

İlçe Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 2 Kişi - 22,5 saat)

saat

720

6

Güvenlik Birim Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %40 fazlası - 2 Kişi - 22,5 saat)

saat

720

7

Özel Güvenlik Personeli(Brüt asgari ücretin %15 fazlası - 297 Kişi - 22,5 saat)

saat

106.920

8

Özel Güvenlik Proje Müdürü Fazla Çalışma (Brüt asgari ücretin %70 fazlası - 1 Kişi - 25,5 gün)

gün

25,5

9

Başkan Yakın Koruma (Silahlı)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 1 Kişi - 25,5 gün)

gün

25,5

10

Güvenlik Şefi(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 2 Kişi - 25,5 gün)

gün

51

11

Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 1 Kişi - 25,5 gün)

gün

25,5

12

İlçe Güvenlik Amiri(Brüt asgari ücretin %50 fazlası - 2 Kişi - 25,5 gün)

gün

51

13

Güvenlik Birim Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %40 fazlası - 2 Kişi - 25,5 gün)

gün

51

14

Özel Güvenlik Personeli(Brüt asgari ücretin %15 fazlası - 297 Kişi - 25,5 gün)

gün

7.573,5

15

Kontrol Aracı ( 1 adet - Ford tourneo connect 1.5 TDCI 120 E6 tıtanıum ov veya dengi)

ay

16

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

”şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihaleye sundukları teklif mektupları incelendiğinde, her iki isteklinin de birim fiyat teklif cetveli standart formuna uygun teklif sundukları, teklif cetveline araç giderlerine ilişkin tekliflerini yansıttıkları tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin her iki isteklinin de birim fiyat teklif cetveli standart formuna uygun teklif vermedikleri iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İlgili Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde aşırı düşük teklif sınır değerinin idarece 19.520.201,25 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyete dayanak belgeler incelendiğinde, kâr hariç yaklaşık maliyetin 19.520.201,25 TL olarak belirlendiği, bu tutarın 19.489.206,05 TL’sinin işçilik giderlerine ilişkin olduğu, söz konusu tutar üzerine %7 oranında yüklenici kârı eklenmesi suretiyle toplam yaklaşık maliyetin 20.886.615,34 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, aşırı düşük teklif sınır değerinin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 19.520.201,25 TL olması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı göz önünde bulundurulmak suretiyle aşırı düşük teklif sınır değerinin mevzuata uygun şekilde tespit edildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b)Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 03.05.2017 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı, ihale tarihi olan 24.05.2017 tarihinde ihaleye teklif verildiği, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin 03.05.2017 olduğu ancak bahse konu hususlara ilişkin idareye 14.06.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiş olup, buna göre, başvuru sahibi isteklinin şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihten itibaren 10 gün içinde ve ihaleden 3 iş günü öncesinde, idareye dokümana itiraz olarak kabul edilebilecek nitelikte şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Buradan hareketle yukarıda yer verilen hükümler uyarınca, başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının dokümana itiraz kapsamında olduğu, dokümana itiraz edebilmek için istekli olabilecek sıfatını haiz olunması gerektiği, başvuru sahibinin ise ihaleye teklif verip istekli sıfatını kazandıktan sonra dokümana yönelik iddiada bulunduğu, bulunulan aşama itibariyle ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ihale komisyonunca kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, ayrıca şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihin dokümanın satın alındığı tarih olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı tespit edildiğinden, öte yandan teklif mektubunun altında dokümanın okunup kabul edildiği beyan edildiğinden, başvuru sahibinin yürürlükte bulunan hangi fiyat farkı esaslarına göre fiyat farkı verileceğinin belirtilmediği ve Teknik Şartname’nin 9.16’ncı maddesi ile Birim Fiyat Teklif Cetveli standart formu arasında çelişki bulunduğu iddialarının ehliyet ve süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama istenileceği anlaşılmakta olup, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen açıklamalar uyarınca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Bu doğrultuda, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmesi gerekmektedir.

Aktarılan bu hususlardan hareketle, fiyat teklifinin ya fiyat teklifine konu mamul, mal veya hizmetle ilgili ağırlıklı ortalama/toplam birim maliyet tespitine yönelik olarak ya da ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tespitine yönelik olarak verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesine ilişkin aşırı düşük teklif sınır değerinin 19.520.201,25 TL olduğu, söz konusu değerin altında teklif veren Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi, Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş., Şark Özel Güvenlik Ltd.Şti. ile Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “İdarece Önem Arz Eden Bileşenler

1. Teklif mektubu 15. Kalemde belirtilen Kontrol Aracı ( 1 adet - Ford tourneo connect 1.5 TDCI 120 E6 titanium ov veya dengi)

A - Araç kiralık ise kiralama giderleri

B – Aracın bakım, onarım, lastik giderleri

C – Aracın sigorta, MTV ve zorunlu trafik sigortası giderleri

2. Birim fiyat teklif cetveli 1,2,3,4,5,6,7. Kalemlerinde teklif ettiğiniz işçiliklere ait bedeller ile 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14. Kalemlerde teklif etmiş olduğunuz fazla çalışma ücreti ve resmi tatil çalışmasına ait ücretlerin kanun ve yönetmelikler doğrultusunda aşırı düşüklüğe sebep olan bileşenleri

Yukarıda belirtilen kriterlere ilişkin açıklamaların, belgeleriyle birlikte 01/06/2017 mesai bitimine kadar (saat 17:00) tarafımıza sunulması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmesi suretiyle aracın temini ve yukarıda sayılan araç giderlerinin önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, ihale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İstekli tarafından, araç maliyeti için aylık teklif edilen birim fiyatın 0,000625 TL olduğu, bu kapsamda 16 aylık maliyet için 0,01 TL tutar öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Araç maliyetinin tevsiki amacıyla, Nebrass Turizm İnş. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 0,01 TL tutarında fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubu kaşesi ve imzası ile “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30/05/2017 tarih ve 1 (Bir) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu fiyat teklifi üzerinde yer alan maliyet kalemlerine bakıldığında, 2017 model Ford - Tourneo Connect ticari aracının kiralama maliyeti için 17.600,00 TL, kiralanan araca ait motorlu taşıtlar vergisi için 1.552,50 TL, kasko bedeli için 2.200,00 TL, trafik sigorta bedeli için 1.600,00 TL, araç muayene gideri için 200,00 TL, egzoz emisyon bedeli için 60,00 TL, aracın bakım gideri için 2500,00 TL, lastik bedeli için 1.800,00 TL bedel öngörülmüş olup, söz konusu kalemlerin maliyetlerinin toplanması ile 27.512,50 TL tutarına, bu tutar üzerinden “özel iskonto indirimi” adı altında 27.512,49 TL indirim öngörülmek suretiyle toplam 0,01 TL tutarına ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu fiyat teklifinin ekinde, Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü, TÜVTÜRK’ten alınmış 2017 yılı araç muayene ve egzoz gazı emisyonu ölçüm fiyat listesi internet çıktısı, fiyat teklifini düzenleyen firma adına düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk poliçesi teklifi ve genişletilmiş kasko poliçesi teklifi sunulduğu görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İstekli tarafından, araç maliyeti için aylık teklif edilen birim fiyatın 0,01 TL olduğu, bu kapsamda 16 aylık maliyet için 0,16 TL tutar öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Araç maliyetinin tevsiki amacıyla, Pay Servis İşletmeciliği tarafından düzenlenen 0,16 TL tutarında fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubu kaşesi ve imzası ile “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30/05/2017 tarih ve 1 (Bir) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu fiyat teklifi üzerinde yer alan maliyet kalemlerine bakıldığında, 2017 model Ford-Tourneo Connect ticari aracının kiralama maliyeti için 20.800,00 TL, kiralanan araca ait motorlu taşıtlar vergisi için 1.552,50 TL, kasko bedeli için 2.879,00 TL, trafik sigorta bedeli için 1.020,00 TL, araç muayene gideri için 198,25 TL, egzoz emisyon bedeli için 58,50 TL, aracın bakım gideri için 2.051,75 TL, kış lastiği bedeli için 796,00 TL, yaz lastiği bedeli için 632,00 TL bedel öngörülmüş olup, söz konusu kalemlerin maliyetlerinin toplanması ile 29.988,00 TL tutarına, bu tutar üzerinden “özel iskonto indirimi” adı altında 29.987,84 TL indirim öngörülmek suretiyle toplam 0,01 TL tutarına ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu fiyat teklifinin ekinde, Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü, TÜVTÜRK’ten alınmış 2017 yılı araç muayene ve egzoz gazı emisyonu ölçüm fiyat listesi internet çıktısı, fiyat teklifini düzenleyen firma adına düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk poliçesi teklifi ve genişletilmiş kasko poliçesi teklifi sunulduğu görülmüştür.

Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin bazı kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere yönelik olarak standart fiyat tarifelerinin bulunduğu görülmüştür. Bu bağlamda, maliyet bileşenleri arasında yer alan motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene, egzoz gazı emisyon ölçümü ve motorlu araç egzoz gazı emisyon ruhsatı gibi maliyet kalemleri için, bu maliyet kalemlerine yönelik ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenen standart fiyatlar üzerinden hizmetlerin yerine getirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu hizmet/hizmetlerin yerine getirilmesinde üçüncü kişiler tarafından, söz konusu maliyetler için kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenen standart fiyatlardan daha düşük maliyetlerin sunulamayacağı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, söz konusu fiyat teklifinde yer alan maliyet kalemlerine bakıldığında, motorlu taşıtlar vergisi giderinin yer aldığı, Motorlu Taşıtlar Vergisinin ne kadar olacağı hususunun Maliye Bakanlığı tarafından açıklandığı, açıklanan tutardan farklı tutarda ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla İhale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan söz konusu fiyat teklifinin toplam tutarının 0,01 TL olduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş. Şirketi tarafından sunulan söz konusu fiyat teklifinin toplam tutarının 0,16 TL olduğu dikkate alındığında, bu maliyete ilişkin açıklanan tutar göz önünde bulundurulmadan açıklama yapıldığı,

Aynı şekilde, anılan fiyat teklifinde muayene ve egzoz emisyon harcı giderinin de bulunduğu, egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatının, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımladığı, araç muayene ücretlerinin ise T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan genelge doğrultusunda belirlendiği, TÜVTÜRK Araç Muayene İstasyonlarının internet sitesinde araç muayenesi bedeli ile egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatlarının belirtildiği, bu bağlamda isteklilerce sunulan söz konusu fiyat tekliflerinin toplam tutarının sırasıyla 0,01 TL ve 0,16 TL olduğu dikkate alındığında, adı geçen maliyet kalemlerine ilişkin açıklanan tutarlar göz önünde bulundurulmadan açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, önemli maliyet bileşenlerine ilişkin öngörülen maliyet bedellerinin, anılan istekliler tarafından sunulan fiyat teklifleri üzerinde ayrı ayrı belirlendiği ve fiyat teklifleri ekine de söz konusu maliyet bileşenlerini tevsik edici belgelere yer verildiği görülmüştür. Bu bağlamda, fiyat teklifinin ekinde yer alan ve maliyet bileşenlerini tevsik etmek üzere sunulan belgeler incelendiğinde;

Ekte yer alan tevsik edici belgeler üzerinde yer alan maliyet tutarlarının fiyat teklifine aynı şekilde yansıtıldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan maliyet kalemlerinin toplanması ile ulaşılan 27.512,50 TL tutarındaki toplam bedel üzerinden “özel iskonto indirimi” adı altında 27.512,49 TL indirim öngörüldüğü, benzer şekilde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş. tarafından sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan maliyet kalemlerinin toplanması ile ulaşılan 29.988,00 TL tutarındaki toplam bedel üzerinden “özel iskonto indirimi” adı altında 29.987,84 TL indirim öngörüldüğü, dikkate alındığında, söz konusu tevsik edici belgelerin fiyat teklifi üzerinde yer alan maliyet kalemlerine ilişkin tutarları tevsik edici niteliğini kaybettiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan Tebliğ’in 79.3.1’inci maddesinde yer alan açıklamada, teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği hususu karşısında, ihale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklifine yönelik açıklaması kapsamında önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen araç maliyetine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar ışığında, ihale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale dokümanı eki birim fiyat teklif cetveli standart formunda “Kontrol Aracı ( 1 adet - Ford tourneo connect 1.5 TDCI 120 E6 titanium ov veya dengi)” iş kalemine ilişkin miktarın 16 ay olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihaleye sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde şikâyete konu 15’inci sırada yer alan kontrol aracı için 0,000625 TL birim fiyat teklif edildiği, söz konusu tutarın miktar sütununda yer alan 16 sayısı ile çarpılması neticesinde ilgili iş kalemi için 0,01 TL teklif edildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihaleye sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde ise şikâyete konu 15’inci sırada yer alan kontrol aracı için 0,01 TL birim fiyat teklif edildiği, söz konusu tutarın miktar sütununda yer alan 16 sayısı ile çarpılması neticesinde ilgili iş kalemi için 0,16 TL teklif edildiği, ilgili çarpım işlemlerinde aritmetik hata bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamalarından; hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatların ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebileceği, ancak toplam teklif tutarının virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacağı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlanacağı, yarım kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmayacağı, birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, başvuruya konu kontrol aracı iş kaleminin işçi sayısı üzerinden teklif alınan bir işçilik kalemi olmadığı, dolayısıyla isteklilerin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceği, kontrol aracına ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat olarak virgülden sonra 6 ondalık basamaklı olacak şekilde 0,000625 TL ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin 0,01 TL teklif etmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

…ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, araç giderini belgelendirmek amacıyla Er-Ma Sos. Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nakl. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, aracın trafik sigortası giderine ilişkin ise Güneş Sigorta acentesi tarafından Er-Ma Sos. Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nakl. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen trafik sigortası teklifinin sunulduğu, bahse konu sigorta teklifinde ödenecek prim tutarının 1.053,92 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin teklifine ilişkin açıklama getirdiği yazıda “Trafik sigorta için almış olduğumuz poliçe teklifi yıllık 1.053,52 TL, yıllık bedel olan 1.053,52 TL’yi 12 ay’a böldüğümüz zaman aylık bedel 87,79 TL’dir. 4 ayı bir yıllık trafik sigorta değerini aştığı için 4 aylık bedel farkı için sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek hesaplanması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, 12 ayı aşan toplam 4 ayın trafik sigorta bedelini açıklamak amacıyla 1 yıllık trafik sigorta bedeli olarak 1.053,52 TL’nin dikkate alındığı, bu tutarın dikkate alınması suretiyle 16 aylık toplam trafik sigorta bedelinin %4 oranında sözleşme ve genel giderler dâhil 1.482,29 TL olarak belirlendiği ve teklif icmaline bu şekilde yansıtıldığı tespit edilmiştir. Trafik sigorta teklifinde yer alan tutar dikkate alındığında söz konusu gider kaleminin 16 ay süre için 1.053,92 + (1.053,92/12) ×1,0587×4= 1.425,85 TL olması gerektiği, araca ilişkin gider kaleminin işçilikle ilgisi bulunmaması nedeniyle %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin hesaba dâhil edilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamalarından, teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra Tebliğ’de yer alan yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklinin teklifinin geçerli kabul edileceği, aksi durumda aşırı düşük teklif açıklamasının reddedileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamanın, sunduğu teklif fiyatların üzerinde olması halinde isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında trafik sigorta giderine ilişkin 1.482,29 TL bedel öngörüldüğü, ancak sunulan fiyat teklifine göre yapılan hesaplamada ilgili gider kalemi maliyetinin 16 ay süre için 1.425,85 TL’ye karşılık geldiği, yani trafik sigorta giderinin açıklama icmaline 56,44 TL daha yüksek aktarıldığı, söz konusu tutarın aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan icmalde hesaba katılması halinde açıklama tutarının 19.517.949,61 TL’ye karşılık geldiği ve bu tutarın isteklinin teklif bedeli olan 19.518.006,05 TL’nin altında olduğu, yani isteklinin teklif ettiği tutardan daha düşük bir tutarı açıkladığı anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin yaptığı açıklamanın, sunduğu teklif fiyatının üzerinde olması halinde isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, öte yandan isteklinin mevzuata uygun şekilde yapacağı açıklamanın teklif fiyatının altında olması halinde bu durumun mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla somut olayda isteklinin teklif ettiği tutardan daha düşük bir tutarı açıklamasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınması, ihale üzerinde bırakılan istekli Vip Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi