KİK Kararı: 2017/UH.II-1731

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/030
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 20.06.2017
Karar No : 2017/UH.II-1731

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

YSF Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti.,

Pınar Mah. 74004 Sk. Pınarpark Sitesi A Blok No: 46 D. 24 Seyhan/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Toroslar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Zeki Ayan Mah. Abdulkadir Kuru Sitesi Kuvayi Milliye Caddesi No: 251 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/192985 İhale Kayıt Numaralı “Toroslar İlçe Belediyesi Sınırları İçerisinde Çöp Toplama ve Nakli İle Kent Temizliği Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Toroslar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 30.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Toroslar İlçe Belediyesi Sınırları İçerisinde Çöp Toplama ve Nakli İle Kent Temizliği Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak YSF Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti.nin 03.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.05.2017 tarih ve 29977 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1313 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu hizmet alımı işinde idarenin toplam 40 araçla yapılmasını öngördüğü ve bu 40 aracın 11 adedinin yüklenicinin kendi malı olma şartını getirdiği, bu araçlardan;

- Çift kabin damperli kamyonet, damperli kamyon ve 39+2 kişilik servis aracının piyasadan kolaylıkla teminin mümkün olduğu, dolayısıyla kendi malı şartı getirilmesinin gereksiz olduğu,

- Araçların bakım ve onarımı ile şoför dahil her türlü giderinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği dikkate alındığında, yüklenicinin kendi malı olması istenilen mobil tamir ve bakım aracı ile birlikte kaynak ustası çalıştırılmasının mükerrer ödeme yapılacağı sonucunu doğuracağı,

- Kendi malı olma şartı getirilen araçlardan yol süpürme aracı için istenilen kar küreme ve tuzlama özelliğinin bölge koşulları göz önüne alındığında rekabeti daralttığı,

- Kendi malı olma şartı getirilen damperli kamyonun 4x4 çeker gücünde olmasının istenildiği, istenilen bu özelliğin bölge şartları da dikkate alındığında gereksiz ve temini güç olduğu, dolayısıyla rekabetin daralmasına sebebiyet vereceği,

- Kullanılacak araçların 2015 veya 2014 model olma zorunluluğunun getirildiği, bunun yanı sıra yüklenicinin temin edeceği araçlarda 3 yaş ve altı olma şartının bulunduğu, işin 31.08.2019 tarihinde sona ereceği göz önünde bulundurulduğunda 2018 yılında tüm araçların 3 yaş sınırını geçmiş olacağından yenilenmesi gerekeceği, dolayısıyla yapılan düzenlemenin çelişkili olduğu,

- Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde idarenin hizmetin yürütülmesi aşamasında 9 adet aracı kendi vereceği, diğer araçların ise yüklenici tarafından kendi malı veya kiralama suretiyle temin edileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemeden 31 aracın isteklinin kendi malı olması şartı getirildiği sonucunun doğduğu oysa İdari Şartname’de 11 araca kendi malı şartı getirildiği, bir önceki ihalenin süresinin 31.08.2017 tarihinde sona ereceği dikkate alındığında isteklilerin ihale konusu işi yürütebilmek için gerekli araçları temin edebilecekleri yeterli süreye sahip oldukları oysa idare tarafından özellikli araçların büyük çoğunluğuna kendi malı olma şartının getirildiği,

- İdare malı 9 aracın her türlü yakıt, amortisman, yedek parça, tamir, bakım-onarım ve sigorta ile kasko maliyetinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, idareye ait olan aracın amortisman maliyetinin teklif fiyata dahil edilmesinin kamu zararı oluşturacağı, kasko ve sigorta maliyetinin hesaplanabilmesi için gerekli olan hiçbir bilginin ihale dokümanında yer almadığı, dolayısıyla sağlıklı bir maliyet çalışması yapılmasının mümkün olmayacağı,

- Araçların yakıt maliyetinin hesaplanabilmesi için ortalama kilometre mesafesinin bilinmesi gerektiği, oysa ihale dokümanında araçların günde kaç saat çalışacaklarına ilişkin bir tabloya yer verildiği, haftada/ayda kaç gün çalışacağı dahi bilinmeden maliyetin %30’unu oluşturduğu yapılan fiyat farkı düzenlemesinden anlaşılan yakıt maliyetinin sağlıklı hesaplanmasının mümkün olmayacağı,

2. TS 13506 sayılı İş Yerleri - İş Makinalarını Kiralama Hizmeti Yeterlik Belgesi ile TS 8986 Motorlu Araç Tamirhaneleri Hizmeti Yeterlik Belgesi istenildiği, söz konusu belgelerin niteliği itibarıyla ihale konusu hizmet ile bir ilişkisinin olmadığı dolayısıyla istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale Toroslar İlçe Belediyesi sınırları içinde yer alan 67 mahallede cadde, sokak, refüj, kaldırım ve semt pazarlarının süpürülmesi ve çöplerinin toplanması ve depolama alanına nakli; çöp konteyner yıkama aracı ile konteynerlerin yıkanması ve dezenfekte edilmesi; semt pazarlarının halkın sağlığına zararlı olan çöpe bağlı kirliliğinin giderilmesi için sabunlu veya deterjanlı su ile yıkanması; idarenin gerekli gördüğü durumlarda ibadethane ve toplumun ortak kullanımına açık binalarda genel temizlik yapılması; boş arsalara ve kaldırım üstlerine atılarak çevre ve görüntü kirliliğine sebep olan eski ev eşyaları, inşaat ve moloz atıklarının kaldırılıp belediyenin belirlediği döküm sahasına nakledilmesi hizmetlerini kapsamakta olup, ihalenin 2 yıl sürecek şekilde planlandığı,

23 adet ihale dokümanı satın alınan ihaleye tek isteklinin teklif verdiği görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

01.09.2017 tarihi ile 31.08.2019 tarihleri arasında yürütüleceği öngörülen başvuruya konu hizmet alımı ihalesine ilişkin yayımlanan İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5.2’nci maddesinde yüklenicinin bu iş kapsamında temin etmesi zorunlu tutulan araçlar listesine yer verilmiş ve bu araçların sayı ve nitelikleri tabloda belirtilmiştir.

Toplam 40 adet araç çalıştırılması öngörülen şikayete konu ihalede bu araçlardan 11 adedi için yüklenicinin kendi malı olma şartı getirilmiştir.

Bu araçlar;

1- 1 adet 20+2 m3 hidrolik sıkıştırmalı sallamalı ilaçlama sistemli çöp kamyonu (2014 model ve üzeri),

2- 1 adet 13+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (2014 model ve üzeri),

3- 1 adet 7+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (2014 model ve üzeri),

4- 1 adet ibadethane yıkama aracı (2014 model ve üzeri),

5- 1 adet 10 ton su taşıma kapasiteli sulama arazözü (2015 model ve üzeri),

6- 1 adet çift kabin damperli kamyonet (2015 model ve üzeri),

7- 1 adet mobil tamir bakım aracı (2015 model ve üzeri),

8- 1 adet -1,2 -1,5 m3 arası hacimli yol süpürme aracı (2015 model ve üzeri),

9- 1 adet damperli kamyon (2015 model ve üzeri),

10- 1 adet 39+2 kişilik servis otobüsü (2015 model ve üzeri),

11- 1 adet çekici ile birlikte en az 70 m3 taşıma kapasiteli semitreyler (2015 model ve üzeri),

Olarak belirlenmiş ve söz konusu araçların isteklinin kendi malı olduğuna dair tevsik edici belgelerin teklif kapsamında sunulması istenmiştir.

Söz konusu araçların sahip olması istenilen özellikler ise yine İdari ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olup, isteklinin kendi malı olma şartı getirilen;

- 2014 model ve üzeri olması istenilen 20+2 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun hidrolik sıkıştırmalı, üstten vinçli, sızdırmazlık özellikli, hidrolik direksiyonlu, gece aydınlatma sistemli, şoför uyarı düdüklü, çöp kabı kaldırma düzeneğini haiz, en az 250 hp motor gücünde, gövde ön altına yerleştirilmiş kolay temizlenir en az 80 lt. pis su hazneli, arka kapak altında kolay temizlenebilir pis su tanklı, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2014 model ve üzeri olması istenilen 13+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun hidrolik sıkıştırmalı, ilaçlama sistemli, en az 260 hp motor gücünde ve klimalı olmasının,

- 2014 model ve üzeri olması istenilen 7+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun hidrolik sıkıştırmalı, en az 160 hp motor gücünde ve klimalı olmasının,

- 2014 model ve üzeri olması istenilen ibadethane yıkama aracının 17m3 panelvan minibüs olması, aracın minimum 125 hp gücünde olması, yıkama makinasının araç ruhsatına işlenmiş olması, yıkama makinesinin bağımsız 50 hp dizel motoru olması, açık boğazda 500 psi kapalı boğazda 700 psi vakum gücünde olması, makine su basınçlarının 30 ila 200 bar basınç arasında ayarlanabilecek olması, 400 metre direnç borular ile alanın her tarafına ulaşabilecek olması, 3’er adet vakum kanalı ve 3’er adet jet sismik püskürtmesi bulunacağı ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen arazözün çift kabinli 8-10 ton su taşıma kapasiteli, en az 200 bar basınçlı yol yıkama ve toz bastırma özellikli, en az 320 hp motor gücünde, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen çift kabin damperli kamyonetin açılır kapaklı, en az 7 kişi taşıma kapasiteli, en az 130 hp motor gücünde, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen mobil tamir bakım aracının çift kabin kamyonet olması, hidrolik jeneratörlü (min 12 KWA), araç üzerinde kaynak makinası (invertörlü), komprasör (hidrolik), hidrolik somun sıkma makinası, hidrolik kırıcı tabanca, araç önü çelik halatlı çekme makarası, alyan anahtar ve lokma anahtar takımı, açıkağız ve yıldız ağız anahtar takımının bulunması, araç üzerinde motor şanzıman vb. aparatları indirme bindirme yapabilen en az 200 kg taşıma kapasiteli vinç olması, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen yol süpürme aracının ayrıca 1,2 -1,5 m3 arası hacimli, 4x4 multi araç, çim biçme, kar küreme, tuz dağıtma özellikli, seyyar vakumlu, basınçlı yıkama sistemli, römork çekme özellikli, klima ve geri görüş kamera sistemli olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen damperli kamyonun azami yüklü ağırlığının 25 ton, 4x4 çeker gücünde, en az 360 hp motor gücünde, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen 39+1+1 kişilik servis aracının ayrıca roterdar frenleme sistemli, en az 210 hp motor gücünde, D türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

- 2015 model ve üzeri olması istenilen semitreylerin tırın (çekicisi ile birlikte) en az 70 m3 taşıma kapasiteli çöp taşıyıcılı, en az 800 lt pis su hacimli tanka sahip, semi treyler kendinden motorlu, çekici motor gücü en az 460 hp, K türü yetki belgeli ve klimalı olmasının,

İstenildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.3’üncü maddesinde “Malzeme giderleri: Makine ve ekipman giderleri: istekli tarafından çalıştırılacak tüm araçlar ile idare tarafından verilecek makine ve ekipmana ilişkin her türlü yakıt, amortisman yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi ile 25.3.4’üncü maddesinde “Diğer giderler: İşin kapsamında çalıştırılacak araçlarla ilgili her türlü şöför, yakıt, bakım, onarım, sigorta, vergi vb.giderler teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde ise “İhaleye konu olan Yüklenicinin kendi malı ve temin edeceği araçların tamamı 3 yaş ve altı olacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Şikâyet başvurusunun idare kayıtlarına alınmasını müteakip idarece bir zeyilname tanzim edilmiş ve bu zeyilname ile İdari ve Teknik Şartname’de değişiklik yapılmıştır.

16.05.2017 tarihinde yapılan zeyilname ile İdari Şartname’nin 25.3.3’üncü maddesi “Makine ve ekipman giderleri: istekli tarafından temin edilecek tüm araçlar için her türlü yakıt, amortisman, yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır. İdare tarafından verilecek makine ve ekipmana ilişkin yakıt, yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır.” şeklinde değiştirilmiş, 25.3.4’üncü maddesi ise Şartname’den çıkartılmıştır.

Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde de değişiklik yapılarak;

1- 1 adet en az 20+2 m3 hidrolik sıkıştırmalı sallamalı ilaçlama sistemli çöp kamyonu (2014 model ve üzeri),

2- 1 adet en az 13+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (2014 model ve üzeri),

…

10- 1 adet 39+1+1 kişilik servis otobüsü (2015 model ve üzeri) olacak şekilde araç kapasitelerinde değişiklik yapılmış ve söz konusu değişiklikler Teknik Şartname’de yer alan tabloya da işlenmiştir.

Bu değişikliklerin ayrıca İdari Şartname’ye de işlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesi mevcuttur. Söz konusu düzenleme uyarınca idarelerin işin niteliği çerçevesinde gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmandan belli bir miktarı için isteklinin kendi malı olmasını isteyebileceği hususunda takdir yetkisine sahip oldukları anlaşılmaktadır.

Ancak, bu yetkinin kullanılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı sonuç doğurmaması, rekabeti engellememesi, ihtiyaçların uygun şartlarda temininin önüne geçmemesi ve kamu zararı doğurmaması gerekmektedir.

- Bu çerçevede, hizmetin yürütülmesi aşamasında çalıştırılması öngörülen personelin işyerine taşınması için İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde yer alan “…yüklenici 1 adet servis aracı ile ayni olarak karşılayacaktır.” düzenlemesine istinaden temini öngörülen 1 adet 2015 model ve üzeri 39+1+1 kişilik servis otobüsünün isteklinin kendi malı olması yönünde getirilen şartın ihale konusu hizmetle uyumlu olmaması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

- Başvuru sahibince araçların bakım ve onarımı ile şoför dahil her türlü giderinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği dikkate alındığında, yüklenicinin kendi malı olması istenilen mobil tamir ve bakım aracı ile birlikte kaynak ustası çalıştırılmasının mükerrer ödeme yapılacağı sonucunu doğuracağı iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesi “İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti aşağıdaki gibidir.

2 Adet Çevre Mühendisi Asgari ücretin % 120 fazlası

8 Adet Ekip başı (Çavuş) Asgari ücretin % 55 fazlası

15 Adet Operatör-Başşöför Asgari ücretin % 50 fazlası

47 adet Şoför Asgari ücretin % 40 fazlası

1 adet Kaynak Ustası Asgari ücretin % 40 fazlası

65 adet Konteyner Yükleme İşçisi (Sırtçı) Asgari ücretin % 35 fazlası

5 adet Muhasebe ve İdari işler Elemanı Asgari ücretin % 30 fazlası

135 Adet Yol süpürme işçisi (Süpürgeci) Asgari ücretin % 7 fazlası

10 Adet Engelli Personel Asgari ücretin % 7 fazlası

Çalışacak personelin 24 ayda Resmi Tatil ve Dini Bayram günleri çalışma süreleri aşağıdaki gibi tespit edilip ödenecektir. Asgari ücretin %120 fazlasını alan 1 işçiye 33 gün, asgari ücretin %55 fazlasını alan 8 işçiye 264 gün, asgari ücretin %50 fazlasını alan 15 işçiye 495 gün, asgari ücretin %40 fazlasını alan 48 işçiye 1584 gün, asgari ücretin %35 fazlasını alan 65 işçiye 2145 gün, asgari ücretin %30 fazlasını alan 5 işçiye 165 gün, asgari ücretin %7 fazlasını alan 135 işçiye 4455 ve yine asgari ücretin %7 fazlasını alan 10 engelli işçiye 330 gün olarak Ulusal Bayram ve genel tatil günleri için hesap edilerek ödeme yapılacaktır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İdare başvuru sahibinin iddiasını, bahse konu kaynakçının ihale kapsamında çalışacak araçların tamir bakımında değil, Temizlik İşleri Müdürlüğünün ilçe genelinde dağıttığı çöp konteynerlerinin tamir bakım ve onarımı ile temizlik işleri için şantiyede gerek görülen kaynak işlerinde çalıştırılacağını ifade ederek reddetmiş olup, ihale dokümanının bir bütün olarak incelenmesinden de asgari ücretin % 40 fazlası üzerinden ücret ödenecek kaynakçı ustasının sadece yüklenicinin sorumluluğunda olan araçların tamir-bakım ve onarımından sorumlu olarak çalıştırılacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği, çalıştırılması öngörülen kişilerin görev yerleri ve sorumluluklarına dair belirlemenin idarenin tasarrufunda olduğu, bu hususa ilişkin mükerrer ödemeye sebep olacak herhangi bir durumun mevcut olmadığı, aynı şekilde mobil tamir ve bakım aracının da idarece istenilmesinin idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu ve doğrudan mükerrer ödemeye sebep olacak bir sonuç doğurmayacağı görülmüş ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- İdare hizmetin yürütülmesi aşamasında 2 adet yol süpürme aracı çalıştırılmasını öngörmüş, bu araçtan biri için isteklinin kendi malı olma şartını getirmiştir. Her iki araç için kar küreme ve tuzlama özelliğinin olması istenilmiş olup başvuru sahibince bölge koşulları göz önüne alındığında getirilen bu şartın rekabeti daralttığı iddia edilmiştir. Ancak idare şikâyet başvurusuna verdiği cevapta Toros dağlarının eteklerinde yer alan Arslanköy, Değirmendere, Horozlu vs. ilçelerinin en yüksek kesimlerinde kış şartlarının oldukça ağır yaşandığını, yağan kar ile mahalle yollarının kapanarak ulaşımın aksadığını, dolaysıyla kar küreme özellikli yol süpürme aracı istenilmesinin zorunlu olduğunu ifade etmiştir. İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevap dikkate alındığında yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

- Aynı şekilde idare hizmetin yürütülmesi aşamasında 2 adet damperli kamyon çalıştırılmasını öngörmüş, bu araçtan biri için isteklinin kendi malı olma şartını getirmiştir. Her iki araç için kamyonların 4x4 çeker gücünde olası istenilmiş olup başvuru sahibince bölge koşulları göz önüne alındığında getirilen bu şartın rekabeti daralttığı iddia edilmiştir. Ancak idare şikâyet başvurusuna verdiği cevapta Toros dağlarının eteklerinde yer alan mahallere ulaşımın oldukça zor koşullarda yapıldığını, yollarının rampa ve meyilli olduğunu dolayısıyla bahse konu 4x4 çeker damperli kamyonun bu ihtiyaçlar doğrultusunda istenildiğini ifade etmiştir. İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevap dikkate alındığında yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

- Diğer taraftan, kendi malı olma şartı getirilen araçların 4 adedi için en az 2014, 7 adedi için ise en az 2015 model olma şartı getirilmiştir. Teknik Şartname’nin zeyilname yapılmadan önceki 17’nci maddesinde ise “İhaleye konu olan Yüklenicinin kendi malı ve temin edeceği araçların tamamı 3 yaş ve altı olacaktır.” düzenlemesine yer verildiğinden bahisle başvuru sahibince ihalenin süresi bitmeden araçların 3 yaşını doldurmuş olacakları ve yeni araç temin etme zorunluğunun doğacağı iddia edilmekte ise de yapılan zeyilname ile Teknik Şartname’nin söz konusu maddesi metinden çıkarılmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde ihale dokümanında bir çelişki ve yeni araç temin edilmesi zorunluğunu ortaya çıkaracak bir husus kalmamıştır.

2 yıl sürecek olan 2017 yılının ortalarında başlaması öngörülen hizmet alımı işi için 2014 ve 2015 model araçların isteklinin kendi malı olarak istenilmiş olmasının hizmetin doğru bir şekilde ve aksamadan yürütülmesi için ilave katkı sunacağı anlaşıldığından bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.

- Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde “Belediye yükleniciye aşağıdaki tabloda belirtilen 9 araç verecektir. Bunların dışında ihtiyaç duyulan diğer araçları yüklenici mülkiyet veya kiralık olarak temin edecektir.

Sıra No

İdare Malı Araçlar

Adet

1

Çöp Kamyonu (7+1 m3’lük Hidrolik Sıkıştırmalı)

2

2

Damperli Kamyon (120 Hp, 5 Ton Taşıma Kapasiteli)

1

3

Kazıcı Yükleyici (100 Hp, 2,5 m3)

1

4

Mini Yükleyici (Bobcat) (80 Hp, Lastik Tekerlekli)

1

5

Yol Süpürme Aracı (4 m3,Vakumlu, 130+81 Hp)

4

Toplam

9 araç

8.3- Belediye müteahhide vereceği araçları ilgili müdürlükçe oluşturulacak bir komisyon marifetiyle ile teslim edecektir. Bu komisyonun dışındaki kişi veya kişilerce teslim edilen araçlar hiç teslim edilmemiş kabul edilecek ve araçlar için akaryakıt ve işçilik bedeli ve benzeri adlar altında hiçbir şekilde hak ediş ödenmeyecektir.

8.4-Madde 8. 2’de belirtilen komisyon şartnameye göre belediyece müteahhide teslim edilecek araçların plakası motor ve şase numarasına göre özelliklerini tespit edecek araçların analizi veya faal olup olmadığını, lastiklerinin durumunu da raporunda belirtecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeden başvuru sahibince idarenin verdikleri dışında çalıştırılacak diğer (40-9 araç) 31 aracın yüklenicinin kendi malı olmasının istendiğini sonucunu çıkardığı ve dokümanda çelişkili düzenleme yapıldığını iddia ettiği görülmekle birlikte, idarenin yukarıda belirtilen 9 aracı yüklenicinin çalıştırması öngörülen 40 aracın dışında tuttuğu, araçların teknik özellikleri vb diğer doküman düzenlemelerinden anlaşılmaktadır. Kaldı ki, Teknik Şartname’nin 8.2’nci maddesinde yapılan düzenlemeden geriye kalan araçların tamamına kendi malı olma şartı getirilmediği, kendi malı veya kiralama olarak temininin istenildiğinin açıkça ifade edildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Başvuru sahibince “İdare malı 9 aracın her türlü yakıt, amortisman, yedek parça, tamir, baıkm-onarım ve sigorta ile kasko maliyetinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, idareye ait olan aracın amortisman maliyetinin teklif fiyata dahil edilmesinin kamu zararı oluşturacağı, kasko ve sigorta maliyetinin hesaplanabilmesi için gerekli olan hiçbir bilginin ihale dokümanında yer almadığı, dolayısıyla sağlıklı bir maliyet çalışması yapılamasının mümkün olmayacağı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İdarece 16.05.2017 tarihinde bir zeyilname düzenlendiği, bu zeyilname ile İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.3’üncü maddesinde “Malzeme giderleri: Makine ve ekipman giderleri: istekli tarafından çalıştırılacak tüm araçlar ile idare tarafından verilecek makine ve ekipmana ilişkin her türlü yakıt, amortisman yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi, 25.3.4’üncü maddesinde ise “Diğer giderler: İşin kapsamında çalıştırılacak araçlarla ilgili her türlü şöför, yakıt, bakım, onarım, sigorta, vergi vb. giderler teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi yer almakta iken, İdari Şartname’nin 25.3.3’üncü maddesinin “Makine ve ekipman giderleri: istekli tarafından temin edilecek tüm araçlar için her türlü yakıt, amortisman, yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır. İdare tarafından verilecek makine ve ekipmana ilişkin yakıt, yedek parça, tamir bakım, onarım ve sigorta ile kasko giderleri teklif fiyata dahil olarak hesaplanacaktır.” şeklinde değiştirildiği, 25.3.4’üncü maddesinin ise Şartname’den çıkartıldığı görülmüştür.

Yapılan bu değişiklikle, idare malı 9 aracın amortisman maliyetinin teklif fiyata dahil edilmeyeceği anlaşılmakla beraber, söz konusu araçlar için sigorta ile kasko giderlerinin yine yükleniciye bırakılarak teklif fiyata dahil edilmesinin istenildiği görülmüştür.

Sağlıklı bir teklif verilebilmesi için ön şart, isteklilerin maliyet unsurlarını gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun şekilde hesaplamaları, bu hususa ilişkin teklif fiyata dahil edilmesi istenilen kalemlerin ilgili doküman maddesinde tereddüte yer vermeyecek şekilde idarece belirtilmesidir.

İdarece verilecek araç ve ekipmanın kasko ile sigorta maliyetinin teklif fiyata dahil olmasının istenilmesi karşısında, söz konusu araçlara ait maliyetin sağlıklı ve gerçekçi hesaplanabilmesi için araçlara ilişkin bilinmesi zorunlu olan diğer bilgilerin dokümanda düzenlenmemiş olmasının ve dokümana yönelik şikâyet başvurusu üzerine söz konusu araçların amortisman maliyeti teklif fiyata dahil giderler arasından çıkartılmış olmasına rağmen tutarı bilinmeyen sigorta ve kasko gibi diğer unsurlara ilişkin herhangi düzenleme yapılmamış olmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

- İhale dokümanında işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak araçların her türlü yakıt, yedek parça tamir, bakım ve onarım giderinin teklif fiyata dahil olmasının istenildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de “8.5- Belediyemiz sınırları içerisindeki kent temizliğinde kullanılan araçların günlük çalışma süreleri saat cinsinden aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi olacaktır.

Araçlar

Çalışma Süreleri (Saat/Gün)

1

Yüklenici Malı Çöp Kamyonu(20+2 m3)

7,0

2

Yüklenici Malı Çöp Kamyonu(13+1,5 m3)

7,0

3

Yüklenici Malı Çöp Kamyonu(7+1 m3)

7,0

4

İdare Malı Çöp Kamyonu(7+1 m3)

6,0

5

Yüklenici Malı Konteyner Yıkama Aracı

6,0

6

Yüklenici Malı Sulama Arazözü

6,0

7

Yüklenici Malı Damperli Kamyon

6,0

8

İdare Malı Damperli Kamyon

6,0

9

İdare Malı Kazıcı Yükleyici

6,0

10

İdare Malı Mini Yükleyici(Bobcat)

6,0

11

Yüklenici Malı Servis Aracı

5,0

12

Yüklenici Malı Denetim Aracı-Pickup

7,0

13

Yüklenici Malı Çift Kabin Damperli Kamyonet

7,0

14

Yüklenici Malı Mobil Tamir Bakım Aracı

6,0

15

Yüklenici Malı Yol Süpürme Aracı

5,0

16

İdare Malı Yol Süpürme Aracı

5,0

17

Yüklenici Malı Traktör İle Çekilir Tip Yol Süpürme Makinası

6,0

18

Yüklenici Malı Semitreyler

5,0

19

Yüklenici Malı Bina Ve Halı Yıkama Aracı

5,0

20

Yüklenici Malı Traktör (Römorklu)

5,0

21

Yüklenici Malı Semitreyler

7,0

8.6-İhale süresi sonunda araçlar yine ilgili müdürlükçe oluşturulacak bir komisyon marifeti ile teslim alınacaktır. Her araç teslim edildiği zamanki özellikleriyle teslim alınacaktır. Arıza varsa giderilecek lastikler teslim edildiği hale getirilerek teslim alınacaktır.

8.7-Yüklenici Belediyeden teslim aldığı araçların bakım ve onarımlarını nerede ve nasıl yaptıracağını önceden Belediyeye yazılı olarak bildirecektir. Tüm araçların aylık periyodik bakımları muntazam yapılacaktır. Arızanın giderilmesinde orijinal parça kullanılacaktır. Aylık periyodik bakım yapıldığı oluşturulacak komisyon tarafından tespit edilerek düzenlenecek, tutanak hak edişe eklenecektir.

8.8-Araç park yeri Belediyenin uygun gördüğü yer veya Belediye Temizlik İşleri Müdürlüğü park yeridir.

8.9-Belediyece teslim edilen araçların her türlü günlük, aylık, yıllık periyodik bakımları ile buna bağlı yedek parça, işçilik, akaryakıt ve yağ giderleri yükleniciye aittir.

8.10-10 tonluk su arazözünü yüklenici yılda toplam 12 ay süre ile temin ederek çalıştırmaya başlayacaktır. Su arazözünü yüklenici temin ederek çalıştırmazsa her gün için 400-(dört yüz)TL ceza öder. Ayrıca su arazözünü getirdiği halde arıza dışında kasten çalıştırmazsa her gün için yine 400-(dört yüz)TL ceza öder. Kesinleşen cezalar müteahhidin ilk hak edişinden bir defada kesilerek tahsil edilir.

8.11-Yüklenici idare tarafından yükleniciye teslim edilen araçların arızalarını en geç 3 iş günü içerisinde giderecektir. Gidermediği takdirde araç kontrol komisyonu tarafından tutanakla belgelendirilip arızası giderilerek ücreti yüklenicinin müteakip ayın hak edişinden kesilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde işin yürütülmesi aşamasında çalıştırılması öngörülen araçlar için de ay üzerinden teklif verilmesini teminen satır açıldığı görülmüştür.

İhale konusu hizmette çalışacak tüm araçların günlük çalışma süreleri ve bu araçlara ait teknik özelliklerin tamamının şartnamede belirtildiği, ayrıca İdari Şartname hükümleri doğrultusunda isteklilerin işin yapılacağı yeri ve çevresini gezerek inceleyecekleri ve tereddüt duydukları hususlarla ilgili tüm bilgileri idareden almakla sorumlu oldukları, tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığının kabul edileceği hususu; kamyon, çöp kamyonu vb araçların saatte ortalama kaç km hızla çalışacakları bilgisinden hareketle saatlik ortalama yakıt bilgisinin hesaplanabileceği hususu ile birlikte ele alındığında iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ilişkin ilan 26.04.2017 tarihinde yayımlanmış olup, İhale İlanı’nın “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde isteklilerin teklif ekinde;

ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi

ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi

TS 13111-İş Yerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi

TS 13506 İş Yerleri-İş Makinalarını Kiralama Hizmeti Yeterlilik Belgesi

TS 8986 Motorlu Araç Tamirhaneleri Hizmeti Yeterlik Belgesi sunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde işin niteliği göz önünde bulundurularak; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

…

74.5. Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.5.2. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmetler (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmesi uygun olmayan hizmet alımı ihalelerinde (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.6. Hizmet yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeterlilik belgesi istenmesi uygun olmayan (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) ihalelerde bu belge istenmeyecektir. İdareler, hizmet yeterlilik belgesine yönelik düzenlemelerde; hizmet yeterlilik belgesinin hizmet kapsamını ve standardını açık olarak yazmalıdır.

74.7. Çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

TS 13506 İş Yerleri-İş Makinalarını Kiralama Hizmeti Yeterlilik Belgesi ile TS 8986 Motorlu Araç Tamirhaneleri Hizmeti Yeterlik Belgesi incelendiğinde;

TS 13506 standardının, iş makinalarını kiralama hizmeti veren iş yerlerinin yapısal özellik, işletmecilik, teknik donanım ve çalışanlar ile ilgili genel kurallarını,

TS 8986 standardının ise motorlu araç tamirhanelerinin sınıflandırılma, fiziki şartlar, işletmecilik, çalışanlar ve teknik donanım ile ilgili kuralları kapsadığı,

Anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesindeki ihale konusu işin miktarı ve türüne yönelik açıklama ile Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki benzer işe yönelik düzenleme dikkate alındığında şikâyete konu hizmet yeterlilik belgelerinin ihale konusu işle doğrudan bir ilişkisi olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu hizmetin çöp toplama ve kent temizliği işi olduğu ve şikâyet konusu edilen her iki hizmet yeterlilik belgesinin kapsamı dikkate alındığında söz konusu belgelerin doğrudan ihale konusu hizmetle bir bağlantısının bulunmadığı; ihaleye teklif verecek olan ve ihale konusu alanda faaliyet gösteren kişilerin söz konusu belgelere sahip olmalarının edimin ifası aşamasında bir kalite/süre vb konular açısından fayda sağlamayacağı, söz konusu belgelerin hizmetin yürütülmesi için zorunlu bir yeterlik kriteri olarak aranması ile rekabetin daralacağı değerlendirilmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.7’nci maddesi de dikkate alındığında bu hususa yönelik iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi