KİK Kararı: 2017/UH.II-1662

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/029
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 14.06.2017
Karar No : 2017/UH.II-1662

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Nizam DAŞÇİ,

Dere Mevkii Merkez Ölçek Köyü No: 29 ARDAHAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı 25. Hudut Tugay Komutanlığı,

Sanayi Sitesi Karşısı Kars Yolu Üzeri No: 1 75100 ARDAHAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/150214 İhale Kayıt Numaralı “6 (Altı) Güzergahta 560 (Beşyüzatmış) Sefer ve 2000 Km Muhtelif İkmal Maddesi Taşıması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı 25. Hudut Tugay Komutanlığı tarafından 26.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “6 (Altı) Güzergahta 560 (Beşyüzatmış) Sefer ve 2000 Km Muhtelif İkmal Maddesi Taşıması” ihalesine ilişkin olarak Nizam Daşçi’nin 10.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.05.2017 tarih ve 28773 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1281 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin birinci kısmında aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

a) İhalenin tüm kısımları için aşırı düşük teklif savunmaları uygun görülen istekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci ve 79.2.4’üncü maddelerine aykırı olduğu ve bu fiyat tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9.1’inci maddesi uyarınca sunulan aşırı düşük teklif savunmalarında araç giderlerini tevsik etmek amacıyla amortisman giderlerinin hesaplanabilmesi için öncelikle SMMM/YMM raporları ile envanter defterlerine kayıtlı olduklarını tevsik ettikten sonra araçların edinim değerleri üzerinden amortisman hesaplanabileceği, araç giderlerini tevsik amacıyla sundukları belgelerin uygun olmadığı,

c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgeler ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu, ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından söz konusu maddede belirtilmeyen kiralama sözleşmesi sunulduğu, ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen istekliler tarafından araçların kilometrede tüketecekleri yakıt giderlerini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca yakıt giderlerini tevsik amacıyla ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında il bazında EPDK tarafından yayımlanan fiyatların kullanılması gerektiği ancak istekliler tarafından piyasadan fiyat teklifi alınarak yakıt giderinin tevsik edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca istekliler tarafından sigorta giderlerini tevsik amacıyla sunulmuş olan belgelerin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü onaylı olmadığı ve işin süresini kapsamadığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşenleri için teklif edilen bedelin işin süresini kapsayacak şekilde enflasyon farkını karşılayacak şekilde sunulmasının istendiği ancak yapılan hesaplamalarda herhangi bir enflasyon artışının dahil edilmediği,

2. Çalıştırılması öngörülen araçlarda çalıştırılacak şoförler için işçilik ücretlerinin yasal sınırın altında belirlendiği, bunun yanında ihale konusu işin 12 aylık dönemini kapsayacak şekilde hesaplama yapılmadığı, işin gereği olarak kısmi çalıştırma da yapılmasının mümkün olmadığı ve işçilik hesaplamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalenin Milli Savunma Bakanlığı 25'inci Hudut Tugay Komutanlığının, 6 (Altı) Güzergahta 560 (Beşyüzatmış) Sefer ve 2000 Km Muhtelif İkmal Maddesi Taşıması İşi olduğu ve ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirildiği, ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 26.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, birinci kısma ilişkin olarak 4 adet teklifin sunulduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Nurmar Gıda ve Taşımacılık/Nurettin Çimen’in, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi Nizam Daşçi’nin belirlendiği, ihalenin ikinci kısmında ise iki adet teklif bulunduğu, isteklilerin teklifleri kapsamında yetki belgeleri bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin ikinci kısmının iptal edildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 09.05.2017; işi bitirme tarihi 08.05.2018

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamındaki standart formda, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

ARDAHAN-GÖLE(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

105,000

2

ARDAHAN-POSOF-YENİKÖY-YURTBEKLER-TÜRKGÖZÜ(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

105,000

3

ARDAHAN-DAMAL(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

105,000

4

ARDAHAN-ÇILDIR, KENARBEL, AKTAŞ, KURTKALE(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

105,000

5

ARDAHAN-ÇILDIR-DOĞRUYOL-BAŞKÖY(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

105,000

6

BAŞKÖY-YAYLA(MUHTELİF İKMAL MADDESİ TAŞINMASI)

sefer

35,000

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin 1’inci kısmında KİK sınır değer hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 170.128,42 TL olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Nurmar Gıda ve Taşımacılık/Nurettin Çimen’in teklifinin sınır değerin altında bulunmasından dolayı idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı görülmüştür.

Adı geçen istekliye idarece gönderilen 26.04.2017 tarihli ve 9250-48-17 sayılı “Sınır değerin altında teklif sorgulaması” yazısında isteklinin teklifinin sınır değerin altında bulunduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğinin belirtildiği, ayrıca bahis konusu yazıda “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereği teklifiniz komisyonumuzca sınır değerin altında teklif olarak değerlendirildiğinden, teklifinizin sınır değerin altında kalmasına gerekçe olabilecek;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

konularında yazılı açıklamanızı en geç 28.04.2017 saat 16:00’ kadar …..” ifadelerine yer verildiği görülmüş, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 28.04.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu belirlenmiştir.

Anılan mevzuat maddelerinde idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu açıkça düzenlenmiştir. Ancak idarenin 26.04.2017 tarihli yazısında açıklamaya ilişkin önemli teklif bileşenlerini belirtmediği tespit edilmiş, sorgulama yazısında açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmemesinin kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanmasına ve sunulan açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel olacağı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, idare tarafından önemli teklif bileşenleri (araç amortismanı, kiralama bedeli, akaryakıt giderleri, trafik sigortası vb.) açıkça belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iddianın idareye şikâyet başvuru konusu yapılmadığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “(2) İdareye şikâyet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından şikâyet başvurusunda yer almayan iddia konularına itirazen şikâyet başvurusunda yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede başvuru sahibinin şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçeleri karşılaştırıldığında, başvuru sahibi tarafından şikâyet başvurusunda yer almayan söz konusu iddiaya itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği görülmektedir. Dolayısıyla aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası ile ilgili başvurusunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenleri belirtilerek Nurmar Gıda ve Taşımacılık/Nurettin Çimen’in tekrar aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi