KİK Kararı: 2017/UH.II-1647

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/029
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 14.06.2017
Karar No : 2017/UH.II-1647

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Tepsan Üretim Destek Hizmetleri Ltd. Şti.,

A. Öveçler Mahallesi 1325. Sokak No: 10/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Toroslar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Zeki Ayan Kuvayi Milliye Cad. No: 251 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/152400 İhale Kayıt Numaralı “Toroslar Belediyesi Parkların, Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toroslar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 11.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Toroslar Belediyesi Parkların, Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Tepsan Üretim Destek Hizmetleri Ltd. Şti.nin 25.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.05.2017 tarih ve 27946 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1237 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işte çalıştırılacak ve yüklenici tarafından temin edilecek araçların isteklinin kendi malı olma şartı getirildiği, bahse konu araçların piyasadan rahatlıkla temin edilme imkânının bulunduğu, mevcut ihale dokümanının henüz ihale kendi üzerlerinde kalmadan araçların satın alınmasını zorunlu hale getirdiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

2. İdari Şartname'nin 7.5.2'nci maddesinden, kendi malı olarak istenen araçları kanıtlayıcı belge olarak serbest muhasebeci tarafından düzenlenen belgelerin kabul edilmeyeceğinin anlaşıldığı, bu durumun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41'inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

3. İhale dokümanında yer verilen benzer iş tanımının ihale konusu işin adıyla birebir aynı olduğu, söz konusu benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi sahibi firmanın bulunmadığı, rekabetin sağlanabilmesi için benzer iş tanımının benzer nitelikteki işleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği,

4. İdari Şartname'nin fiyat farkı uygulanmasına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı 46.1.1'inci maddesinde yer verilen fiyat farkı formüllerine göre yaklaşık maliyetin %67,40'lık kısmını mesaisinin tamamını idarenin işyerinde geçirecek işçilere ait işçilik maliyetinin oluşturduğu, dolayısıyla ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı işi olduğunun kabul edildiği, ancak İdari Şartname'nin 25'inci maddesine göre hesaplandığında %4 oranında sözleşme ve genel giderler hariç asgari işçilik maliyetinin 13.909.372,56 TL olduğu ve yaklaşık maliyetin %70,89'luk kısmını işçilik maliyetinin oluşturduğu, buradan şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmaya dayalı bir hizmet alımı olduğunun anlaşıldığı, İdari Şartname'nin 25'inci ve 46.1.1'inci maddeleri bir arada değerlendirildiğinde işçilik ağırlık oranı düşük tutularak akaryakıt, amortisman ile malzeme ve diğer giderler için belirlenen ağırlık oranlarının yüksek tutulduğu, söz konusu durumun akaryakıt, amortisman ile malzeme ve diğer giderlere olması gereğinden fazla fiyat farkı hesaplanmasına neden olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci, 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.3.2. Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu:

İşyerinde Hazır Bulundurulacak Araç Sayısı Tablosu

S.N.

Aracın Cinsi

Birim

Ortalama

Araç Başı

Günlük Çalışma

Miktarları

Miktar

1

Şoförü ile birlikte Çift Kabinli Pick-up

Adet

200KM.

6

2

Şoförsüz 4*4 çift kabin Kamyonet

2 Adet

6200KM.

1

3

Şoförsüz Kapalı kasa kamyonet

Adet

200KM.

1

4

Şoförlü Kovalı-Ataşmanlı Vinç Aracı

Adet

200KM.

2

5

Şoförü ile birlikte Arazöz

Adet

200KM.

6

6

Şoförü ile birlikte minibüs (18+1 Servis Kapasitesi)

Adet

150

1

Yukarıda belirtilen araçların; iki adet ticari kamyonet şoförsüz olarak diğer araçları şoförlü olacak şekilde, Akaryakıt, tamir-bakım, yedek parça, sigorta, vergi vs. tüm masrafları Yükleniciye ait olmak üzere iş yerinde bulunduracaktır. 3 adet arazöz ve 2 adet kovalı araç yüklenici malı olacaktır.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir raporu veya Serbest muhasebeci mali müşavir raporuyla tevsik edilecektir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında makine, teçhizat ve diğer ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.

4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1.Personel Çalıştırmaya Dayallı Parkların, Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı benzer iş olarak kabul edilecektir, Personel Çalıştırmaya Dayalı Parkların Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı Benzer işi birlikte aranır.” düzenlemesi,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2.

İşyerinde Hazır Bulundurulacak Araç Sayısı Tablosu

S.N.

Aracın Cinsi

Birim

Ortalama

Araç Başı

Günlük Çalışma

Miktarları

Miktar

1

Şoförü ile birlikte Çift Kabinli Pick-up

Adet

200KM.

6

2

Şoförsüz 4*4 çift kabin Kamyonet

2adet

6200KM.

1

3

Şoförsüz Kapalı kasa kamyonet

Adet

200KM.

1

4

Şoförlü Kovalı-Ataşmanlı Vinç Aracı

Adet

200KM.

2

5

Şoförü ile birlikte Arazöz

Adet

200KM.

6

6

Şoförü ile birlikte minibüs (18+1 Servis Kapasitesi)

Adet

150

1

Yukarıda belirtilen araçların; iki adet ticari kamyonet şoförsüz olarak diğer araçları şoförlü olacak şekilde, Akaryakıt ,tamir-bakım, yedek parça, sigorta, vergi vs. tüm masrafları Yükleniciye ait olmak üzere iş yerinde bulunduracaktır. 3 adet arazöz ve 2 adet kovalı araç yüklenici malı olacaktır.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir raporu veya Serbest muhasebeci mali müşavir raporuyla tevsik edilecektir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında makine, teçhizat ve diğer ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Personel Çalıştırmaya Dayallı Parkların, Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı Ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı benzer iş olarak kabul edilecektir, Personel Çalıştırmaya Dayalı Parkların Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı Benzer işi birlikte aranır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Somut olayda, başvuru sahibinin araçların kendi malı olma şartı ve bu yeterlik kriterinin belgelendirilmesi hususu ile benzer iş tanımına ilişkin hususun 04.04.2017 tarihli ihale ilanında yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan kendi malı olma şartı ve bu yeterlik kriterinin belgelendirilmesi hususu ile benzer iş tanımına ilişkin hususların dokümanın ilana yansıyan hükümleri olduğu, dolayısıyla başvurunun ilana (dokümanın ilana yansıyan hükümlerine) yönelik olduğu, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin ilan tarihi olan 04.04.2017 tarihi olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde en geç 14.04.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.04.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 1’inci, 2’nci ve 3’üncü iddiaların süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Toroslar Belediyesi Parkların, Refüjlerin Yeşil Alanların Bakımı ve Elektrik Tesisatlarının Onarımı Hizmeti Alımı İşi

B) Miktarı ve Türü:

200 Personel Alımı ve 17 Adet Araç

Ayrıntılı Bilgi İdari Şartnamenin Ekinde Yer Almaktadır.

C) Yapılacağı Yer: Toroslar Belediyesi Yetki Alanlarında” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İşin gerçekleşmesi sırasında gerekli olan, teknik ve idari şartnamede belirtilen tüm giderler.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu iş için yüklenici toplam 200 personel çalıştıracak olup 12 adet elektrik tesisatçısı, 2 adet İş makinası operatörü, 22 adet tırpancı(çimci), 2 adet kaynakçı, 4 adet su tesisatçısı, 4 adet testere motorcusu, 8 adet traktör şoförü, 4 adet çapa motoru kullanıcısı, 4 adet kalıp ve Duvar Ustası, 8 adet Formen, 3 adet mimar ve mühendis,2 adet veteriner hekim, 4 adet şoför(E sınıfı ehliyetli), 115 adet bahçıvan, 6 adet Engelli işçi olacaktır.
Yüklenici 12 adet elektrik tesisatçısı için yürürlükteki asgari ücretin %50 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 2 adet İş makinası operatörüne asgari ücretin % 50 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 22 adet tırpancı(çimci) asgari ücretin % 20 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 2 adet kaynakçı asgari ücretin %40 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 4 adet su tesisatçısına asgari ücretin %20 fazlası 15 tl yemek bedeli, 4 adet testere motorcusuna asgari ücretin %10 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 8 adet traktör şoförü 15 tl yemek bedeli, 4 adet çapa motoru kullanıcıs asgari ücretin %10 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 4 adet kalıp ve duvar ustası asgari ücretin % 20 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 8 adet Formen asgari ücretin %50 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 3 adet mimar ve mühendis asgari ücretin %120 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 2 adet veteriner hekim asgari ücretin %70 fazlası ve 15 tl yemek bedeli, 4 adet şoför E sınıfı ehliyetli asgari ücretin %40 fazlası 15 tl yemek bedeli, 115 adet bahçıvan 15 tl yemek bedeli, 6 adet Engelli işçi 15 tl yemek bedeli ücreti verilecektir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yemek bedeli ayda 26 gün üzerinden günlük 15-TL. olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İşin kapsamında çalıştırılacak araçlarla ilgili her türlü şoför, yakıt, bakım, onarım, sigorta, vergi vb. giderler teklif fiyatına dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta pirim oranı 2,0'dir.” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Yürürlükteki Fiyat Farkı Kararnamesinin ekinde yer alan esasların hükümlerine göre uygulama yapılacaktır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Hizmet Alımı İşlerinde Fiyat Farkı Uygulama Esasları Madde: 5 ve 6 'ya göre fiyat farkı verilecektir.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

a1=0,6740 a2=0,0636 b1= 0,1519 b2= 0,1001 c= 0,0104

a1+ a2+ b1+ b2+c =1,00

F = An x B x ( Pn-1)

Pn = [a1 + a2(in/io) + b1(Yn/Yo)+ b2 (Gn/Go)+ c(Mn/Mo)]

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ifade eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

31.08.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında;

F = An x B x [(Sn/So)-1]

b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında;

F = An x B x [(En/Eo)-1]

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

(…) ifade eder.

…(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.” hükmü,

Aynı fiyat farkı kararnamesinin, “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde “83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6 ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6 ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen fiyat farkı kararnamesinin 6’ncı maddesinde, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın ödeneceği veya kesileceği hükmüne yer verildiği, aynı maliyet kalemine ilişkin mükerrer fiyat farkı ödenmesinin önüne geçmek amacıyla aynı Kararname’nin 5’inci maddesinde haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden a1 katsayısına herhangi bir endeksin uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu oranların toplamlarının bire (1) eşit olması gerektiğinden, a2, b1, b2 ve c katsayılarının ağırlığının daha sağlıklı belirlenmesi amacıyla, herhangi bir endeks belirlenmemesine rağmen Kararname’nin 5’inci maddesinde a1 katsayısına yer verildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla herhangi bir endeks uygulanmamasına rağmen a1 katsayısı için belirlenecek oranın diğer katsayıların sağlıklı bir şekilde belirlenmesi amacıyla önem taşıdığı anlaşılmaktadır.

Ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenmesi gerektiği, bu bağlamda idarenin elinde bulunan en önemli göstergenin yaklaşık maliyet olduğu, dolayısıyla katsayıların belirlenmesi aşamasında yaklaşık maliyetin dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilik ücretinin yaklaşık maliyetin %67,4’üne karşılık geldiği kabulüyle a1 katsayısının 0,6740 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için %4 sözleşme gideri ve genel giderler dâhil 14.465.728,56 TL bedel öngörüldüğü, bu tutarın yaklaşık maliyetin %73,7’sine karşılık geldiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, fiyat farkı hesaplanmasına kullanılacak a1 katsayısının, yaklaşık maliyet tam olarak dikkate alınmadan belirlendiği anlaşılmaktadır.

Ancak, fiyat farkı hesaplanması için kullanılan tek girdinin ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar olmadığı, bu katsayıların yanı sıra gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarının da fiyat farkı hesaplama formülünde An ve Pn katsayıları kapsamında yer aldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, fiyat farkı hesaplamasında yaklaşık maliyetin tek kriter olmadığı, bununla birlikte sözleşme fiyatları, yani ekonomik açıdan en avantajlı teklifin de fiyat farkı hesabında etkili olduğu anlaşılmaktadır. Zira, idare tarafından iş kalemleri için yaklaşık maliyet hesabında bedeller öngörülürken isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetle aynı ağırlık oranları dahilinde gelmesinin kesinlik arz etmediği açıktır.

Örneğin, somut olaydan bağımsız olarak, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için belirlenen tutarın yaklaşık maliyetin %73,7’sine karşılık geldiği bir ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı teklifte haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilik ücretinin toplam teklif bedelinin %67,4’üne karşılık gelme ihtimali ve bu şekilde sunulan teklif üzerinden sözleşme imzalanması ihtimali bulunmaktadır.

Sonuç olarak, her ne kadar ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların belirlenmesi aşamasında yaklaşık maliyet çok önemli bir gösterge olsa da, yaklaşık maliyetin tek kriter olarak değerlendirilmesinin fiyat farkı hesaplanmasında birebir sonuç vermediği, fiyat farkının azami ölçüde doğru hesaplanması için yardımcı bir kriter olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, a1 katsayısının yanı sıra, a2, b1, b2 ve c katsayılarının da birebir gerçeği yansıttığı sonucuna sadece yaklaşık maliyet dikkate alınarak ulaşılamayacağı, katsayıların gerçeği hangi oranda yansıtıp yansıtmadığı sonucuna ihale sonucunda imzalanan sözleşme fiyatları dikkate alınarak ulaşılabileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede İdari Şartname’de belirlenen fiyat farkı katsayı oranlarının (a1, a2, b1, b2 ve c) bir öngörü niteliğinde olduğu dikkatlerden kaçmamalıdır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların belirlenmesi hususunda idarenin takdir yetkisinin olduğu, ağırlık katsayıları belirlenen gider kalemlerinin işin niteliğine uygun olduğu, İdari Şartname’de yer verilen ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların toplamları bire (1) eşit olacak şekilde belirlendiği, dolayısıyla şikâyete konu hususlar itibariyle anılan fiyat farkı kararnamesi ve Tebliğ açıklamalarına aykırılık tespit edilmediğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi