SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UH.II-1152

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2017/UH.II-1152

Karar Tarihi

19 Nisan 2017

İhale

2017/44203 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süreli 4 ... c, Camii Ve Çevrelerinin Temizliği İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/019
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 19.04.2017
Karar No : 2017/UH.II-1152

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Prizma Sosyal Hizmetler İnşaat Bilgisayar Taşımacılık ve Danışmanlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

Kabil Cad. 1337-2 Sok. İnci Apt. Kat: 2 No: 2 Öveçler Çankaya/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Melikgazi Belediye Başkanlığı,

Seyitgazi Mah. N. Naci Yazgan Cad. No: 38 38030 Melikgazi/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/44203 İhale Kayıt Numaralı “12 Ay Süreli 450 Kişi ile Melikgazi İlçesi Sınırları İçerisinde Çöp Toplama, Cadde, Sokak, Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Konteynırların Boşaltılması, İlaçlanması, Çöplerin Nakli, Umumi Wc, Camii ve Çevrelerinin Temizliği İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Melikgazi Belediye Başkanlığı tarafından 06.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Ay Süreli 450 Kişi ile Melikgazi İlçesi Sınırları İçerisinde Çöp Toplama, Cadde, Sokak, Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Konteynırların Boşaltılması, İlaçlanması, Çöplerin Nakli, Umumi Wc, Camii ve Çevrelerinin Temizliği İşi” ihalesine ilişkin olarak Prizma Sosyal Hizmetler İnşaat Bilgisayar Taşımacılık ve Danışmanlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2017 tarih ve 18169 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/778 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin “Cadde, sokak, pazar yerlerinin temizliği, evsel atıkların toplanması, nakli ve ilaçlama hizmetlerinin bir arada yapılmış olması kabul edilecektir” şeklinde tanımlandığı, ihale konusu işin yüklenicinin temin edeceği araçlar ile evsel atıkların toplanması nakli, cadde, sokak ve pazar yerlerinin temizliği ve ilaçlama hizmeti olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli tarafından sunulan iş bitirme belgelerinin ilaçlama işi dahil benzer işi tam olarak kapsamadığı bu nedenle ilgili firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

  2. Plaka zorunluluğu bulunmadığı gerekçesiyle idare tarafından talep edilen 20 adet şarjlı motor için kasko, trafik sigortası, MTV ve muayene giderlerinin ve Teknik Şartname’nin 16.5’inci maddesinde talep edilen ambulans maliyetinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, ihale dokümanında motorların 3000 watt (3000 watt=0,3 KW) olmasının istendiği, ancak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre 0,25 KW’ı aşan motorların plaka zorunluluğunun aşikar olduğu, dolayısıyla 20 adet şarjlı motorun kasko, trafik sigortası, MTV ve muayene masraflarının ve ambulans maliyetinin yaklaşık maliyete dahil edilerek revize edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyet eksik ve hatalı hazırlandığı için firmalarından daha düşük teklif veren isteklilerin sınır değerin altında kalmadığı ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, bu durumun mağduriyetlerine sebep olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde “a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “12 Ay Süreli 450 Kişi İle Melikgazi İlçesi Sınırları İçerisinde Çöp Toplama, Cadde, Sokak, Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Konteynırların Boşaltılması, İlaçlanması, Çöplerin Nakli, Umumi Wc, Camii ve Çevrelerinin Temizliği İşi” şeklinde belirtilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Benzer iş olarak kabul edilecek işlerin düzenlendiği aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak; cadde, sokak, pazar yerlerinin temizliği, evsel atıkların toplanması, nakli ve ilaçlama hizmetlerinin bir arada yapılmış olması kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde işin adı “Melikgazi Belediyesi mücavir alanlarının temizliğinin yapımı, süpürülüp temizlenip, çöplerin çöp istasyonuna taşınması ve Melikgazi Belediyesi sınırları içerisinde kalıp, temizleme yükümlülüğü, Melikgazi Belediyesi'ne verilmiş olan; umumi wc’lerin ve bölgemizdeki camilerin iç ve dışlarının temizlenmesidir.” olarak belirtilmiş olup anılan Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Melikgazi Belediyesi sınırları içerisinde kalıp, temizleme yükümlülüğü kanunen Melikgazi Belediyesi'ne verilmiş olan; (Mahalle listesinde, meskûn mahallelerin ve boş alanların mıntıkasının, temizliğinin yapılarak çıkan evsel atık, bitkisel atık, endüstriyel, sanayi ve teknolojik atıklarının toplanıp, naklinin yapılması” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen düzenlemelerden ihale konusu işin çöp toplama, cadde, sokak, pazar yerlerinin süpürülmesi, konteynırların boşaltılması, ilaçlanması, çöplerin nakli, umumi wc, cami ve çevrelerinin temizlik işinden oluştuğu anlaşılmıştır. Benzer iş tanımında ise cadde, sokak, pazar yerlerinin temizliği, evsel atıkların toplanması, nakli ve ilaçlama hizmetlerinin bir arada yapılmış olmasının istenmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı başvuruya konu ihale 06.03.2017 tarihinde gerçekleştirilmiş olup 4 isteklinin teklifi ihale komisyonunca geçerli teklif olarak değerlendirilmiştir. İhale komisyonunun 07.03.2017 tarihinde onaylanan kararıyla ihale, söz konusu istekliler arasında en düşük teklifi (18.764.160,00 TL) veren Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Arc Sosyal Hiz. Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hiz. Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak ise 18.790.645,00 TL teklif veren başvuru sahibi Tekten Grup Taahhüt A.Ş. belirlenmiştir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağı Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, Manavgat Belediyesi Temizlik ve Çevre Koruma Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 03.03.2015 tarihli ve 2011/151881-1101812-2-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adı ile ihale kayıt numarasının “Kent İçi ve Mücavir Alanda Malzemesiz Katı Atık Toplama, Temizlik ve İlaçlama (Sivrisinek, Karasinek, ve Haşere Mücadelesi) İşinde Kullanılma Üzere 265 Kişilik Personel Hizmet Alımı 2011/151881” şeklinde belirtildiği, işin %70’inin bahse konu istekli tarafından gerçekleştirildiği, söz konusu belgede sözleşme tarihinin 13.03.2012 olarak, işin kabul tarihinin 11.03.2013 olarak belirtildiği, ayrıca işin ilk sözleşme bedelinin 3.530.758,60 TL, gerçekleştirilen iş tutarı, toplam sözleşme tutarı ve belge tutarının ise 4.197.695,65 TL olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağı Arc Sosyal Hiz. Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hiz. Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise aynı işe ilişkin olarak aynı idare tarafından düzenlenmiş 09.02.2015 tarihli ve 2011/151881-1101812-1-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan belgedeki işin %30’unun özel ortak tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür.

Bu itibarla, aynı ortaklarca daha önce kurulan iş ortaklığı tarafından gerçekleştirilmiş bir işten elde edilen iş deneyim belgelerinin, başvuruya konu ihalede iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının elde ettiği iş deneyim belgeleri kapsamında yapılan işin Teknik Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde işin konusu “Manavgat Belediyesi hudutları ve mücavir alanı içerisinde bulunan mahalle, köy, otel, tatil köyleri, tatil siteleri, ikinci konutlar, sorgun çamlığı, boğaz mevkii çamlığı ve sahil şeridinin katı atık ve çöplerinin toplanması, temizlenmesi ve sivrisinek, karasinek ve haşere mücadelesi için ilaçlama işlerini oluşturmaktadır. Bu iş için çalıştırılacak araç ve ekipmanlar idare tarafından verilmek şartı ile 2 adet kepçe operatörü, 1 adet çevre mühendisi, 1 adet formen, 1 adet (biyolog, biyokimyager, ziraat müh. vb.) 4 adet tır şoförü, 4 adet çavuş, 3 adet süpürge aracı şoförü, 31 adet şoför, 55 adet araç elemanı, 163 adet düz işçi olmak üzere toplam 265 kişi çalıştırılacaktır.” şeklinde belirtilmiştir.

Aynı Şartname’nin 4’üncü maddesinde işin kapsamı “Manavgat Belediyesi hudutları içerisinde bulunan 20 mahallenin (A.Hisar, Y.Hisar, Çağlayan, Bahçeli Evler, Aydın Evler, Mimar Sinan, Kavaklı, Sorgun, A.pazarcı, Y.Pazarcı, Yayla, Şelale, Emek, Örnek, Kasaplar, Milli Egemenlik, Eski Hisar, Salkımevler, Sürücüler Beleni ve Sanayi mahalleleri) Titreyengöl bölgesindeki otel ve tatil köyleri Kızılağaç Köyü otel ve motelleri ve tüm mücavir alanı içerisinde bulunan site ve ikinci konutlar, köyler (Hatıplar, Çayyazı, Çeltikçi, A. Işıklar, Demirciler, Ulukapı) katı atık (çöp) toplama işi, cadde, sokak, pazar yerlerinin, mahalle, piknik alanları ve Sorgun Çamlığının, boğaz mevkide sahil şeridinin, Manavgat ırmağının katı atıklarının (çöplerinin) toplanması, temizliği ve ilaçlama (sivrisinek, karasinek ve haşere mücadelesi) hizmetlerinin yürütülmesi

a) Katı atıkların (çöp) toplanması ve MATAB' a ait 30 km uzaklıkta bulunan Katı Atık Ayrıştırma ve Düzenli Depolama Tesisine taşınması.

b) Moloz (inşaat, tadilat atıkları) ve budantı türü park-bahçe atıklarının ayrı araçlarla şehrin muhtelif noktalarından toplanarak nihai bertaraf sahasına yada geçici depolama noktasına taşınması,

c) Cadde, sokak, kaldırım, meydan ve pazar yerlerinin süpürülüp, yıkanarak genel temizliğinin yapılması,

d) Manavgat ırmağının temizliğinin yapılması,

e) Manavgat Merkezdeki ve Mücavir alandaki sağlık kuruluşlarında oluşan tıbbi atıkların tıbbi atık aracı ile toplanarak tıbbi atık bertaraf sahasına taşınması,

f) Manavgat Belediyesi hizmet binası, otogar, boğaz otel ve halin temizliğinin yapılması,

g) Manavgat Belediyesi hudutları ve mücavir alanın sivrisinek, karasinek ve haşere mücadelesi için ilaçlama işinin yapılması,

h) Diğer temizlik ve bakım hizmetleri” şeklinde açıklanmıştır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunmuş olduğu belgelere konu işin, ilgili belediyeye ait mücavir alan içerisinde bulunan mahalle, köy, otel, tatil köyleri vb. yerleşim yerlerinin katı atık ve çöplerinin toplanması, temizlenmesi, nakli, haşere mücadelesi için ilaçlama işlerinin yapılması ile cadde, sokak, kaldırım, meydan ve pazar yerlerinin süpürülüp yıkanarak genel temizliğinin yapılmasından oluştuğu anlaşılmıştır. Belgeye konu iş kapsamında yerleşim yerlerinin katı atık ve çöplerinin toplandığı göz önüne alındığında söz konusu atıkların aynı zamanda evsel atık niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. Ayrıca yapılan iş kapsamında çöp nakli, ilaçlama hizmeti ve cadde, sokak, meydan ve pazar yerleri gibi ortak kullanım alanlarının genel temizliğinin de olduğu dikkate alındığında, sunulan belgeler kapsamında yapılan işin ihale konusu işin tanımına ve benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli Tekten Grup Taahhüt A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere Talas Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 16.23.2017 tarihli ve 2014/86761-1050646-1-3 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan iş deneyim belgesinin Tekten İnş. Tur. Yem. Nak. Tem. İlaçama Med. Tek. Bilg. Sig. Pet. Mob. Tar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği, ancak teklif dosyası kapsamında sunulan 30.06.2016 tarihli ve 9108 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde söz konusu isteklinin unvan ve tür değişikliğine giderek yeni unvanının Tekten Grup Taahhüt A.Ş. olarak tescil edildiği, söz konusu belgede işin adı ile ihale kayıt numarasının “Kent içi temizlik hizmetleri, evsel nitelikli çöplerin toplanması ve çöp depolama sahasına nakli, muhtelif cadde ve sokakların el ve makineler temizlik çalışmaları işi 2014/86761” şeklinde, işin tanımının ise “Kent içi temizlik hizmetleri, çöp toplama ve nakli cadde ve sokakların el ve makine ile temizletilmesi, genel çevre temizlik ve hijyen ilaçlama bakıma muhtaç hayvanların yerinde tedavi, toplatılma ve taşınması hizmeti alımı işi” olarak belirtildiği, söz konusu belgede sözleşme tarihinin 24.11.2014 olarak, işin kabul tarihinin 16.03.2016 olarak ifade edildiği, ayrıca işin ilk sözleşme bedelinin 9.990.000,00 TL, gerçekleştirilen iş tutarı, toplam sözleşme tutarı ve belge tutarının ise 10.424.467,04 TL olduğu görülmüştür.

Tekten Grup Taahhüt A.Ş.nin elde ettiği iş deneyim belgesi kapsamında yapılan işin Teknik Şartnamesi’nin 1i’nci maddesinde işin konusu “Bu ihale konusu; kent içi temizlik hizmetleri, evsel nitelikli çöplerin toplanması ve çöp depolama sahasına nakli, muhtelif cadde ve sokakların el ve makineler ile temizlik çalışmaları işini ihtiva etmektedir.

TALAS Belediyesi sınırları dahilindeki mahalleler ve yerleşim birimleri ile okullar, resmi ve özel işyerleri, boş arsalar, sanayi siteleri ve pazar yerlerinden kaynaklanan tüm atıkların ve artıkların uygun araçlar ile toplanarak Kayseri-Ankara Kuzey Çevre Yolu – 24. Km. de Molu Köyü mevkiinde bulunan Çöp Deponi Sahasına taşınması ile kent merkezinin, muhtelif cadde ve sokakların, orta refujların, çevre yolunun, kavşakların, yaya kaldırımlarının, bordür diplerinin, sulama kanalları kenarı, fosseptik ve rögar açma çalışmaları, el ve makineler ile temizlik çalışmaları ve bu mahallelerde çevre ilaçlama hizmeti ile bakıma muhtaç hayvanların mahallinde tedavileri, toplatılması ve taşıtılması işinin yapılmasıdır.” şeklinde belirtilmiştir.

Buna göre Tekten Grup Taahhüt A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesi kapsamında yapılan işin, kent içi temizlik hizmetleri, evsel nitelikli çöplerin toplanması ve nakli ve muhtelif cadde ve sokakların el ve makineler ile temizlenmesi işinden oluştuğu, ayrıca işin yapılacağı mahallelerin ilaçlama hizmetinin de anılan iş kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, sunulan belge kapsamında yapılan işin ihale konusu işin tanımına ve benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin 06.03.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, 07.03.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yemek Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Arc Sosyal Hiz. Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hiz. Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin 16.03.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, şikâyet başvurusu üzerine idarece 16.03.2017 tarihinde karar alındığı ve söz konusu kararın aynı tarihte başvuru sahibine bildirildiği, bunun üzerine başvuru sahibinin 27.03.2017 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Firmadan istenilen kiralık araç ve personeli” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2 Firmanın getireceği araçların yakıtı belediyeden olacaktır. Bu araçların km sınırlaması günlük 100 km üzerine çıkılmamasına dikkat edilecektir. Elektrikli motorlarda sınır olmayıp elektrikli motorlar için 1’er adet yedek akü olacaktır. İhale süresince yedek akülerde çalışamaz hale gelirse yüklenici aracın çalışması için gerekli aküyü temin edecektir. Elektrikli motorların şarjlarını toplanma yerlerinde ve wc’lerde doldurabilecektir.

7.3 Tüm araçlara belediye tarafından araç takip cihazı takılacaktır, cihazın arızası, takılıp-sökülmesi işleri belediyenin yönlendireceği yerlerde yapılacaktır (elektrikli, benzinli motorlar ve kontrol araçları hariç).

7.4 Firmanın getireceği araçların bir kısmı kendi malı, bir kısmı ise kendi malı veya kiralık olabilir (aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilmiştir). Bu araçların lastik, bakım, yağ ve filtreler, taşıt vergileri, trafik sigortası ve kaskosu vb. tüm giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Araçların arızası veya kaza yapması sonucunda çalışamaz duruma gelirse iki gün içerisinde yeni bir araç verecek veya tamirinin yapılması sağlanacaktır. İki günden sonraki çalışmadığı süreler için yaklaşık maliyet günlük bedel fiyat üzerinden günlük miktarı tespit edilip hak edişinden düşülecektir. Firmanın getireceği araçlar ihale tarihinde 2014 model ve üzeri olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale kapsamında yüklenici tarafından temin edilecek araçlara ve teknik özelliklere Teknik Şartname’nin 7’inci maddesinde tablo halinde,

Sıra

ARAÇLAR

MİKTAR

Elektrik şarjlı motor şoförsüz güç= 3000 watt olacaktır. (12 ay çalışacak)

20 Adet

Hafif ticari araç. Klimalı dizel camlı, koltuklu, panel combi türü motor hacmi 1300-1600 cm3 4+1 oturma kapasiteli araç olacaktır.(1 adeti kendi malı olacak) (12 ay çalışacak)

3 Adet

Kontrol binek aracı dizel motor hacmi 1300-1600 cm3 (tek vardiya) (1 adeti kendi malı olacak) (12 ay çalışacak)

2 Adet

Panelvan tip kapalı kasa kamyonet dizel motor hacmi 2000-2500 (tek vardiya) (1 adeti kendi malı olacak) (12 ay çalışacak)

2 Adet

Uzak mesafeli ve yokuşlu bölgelerdeki işçiler için benzinli motosiklet (tek vardiya çalışacaktır) 100’lük ve üzeri (12 ay çalışacak)

5 Adet

13+1 veya 16+1 servis aracı (kendi malı olacak) dizel (12 ay çalışacak)

1 Adet

Beko loder (operatörlü) yağcı verilmeyecek (kendi malı olacak) (10 ay çalışacak) 92-100 hp ve üzeri lastikli yükleyici

1 Adet

Çift kabinli pikap (kendi malı olacak) dizel (12 ay çalışacak)

2 Adet

Çift kabinli pikap 4X4 (kendi malı olacak) dizel (12 ay çalışacak)

1 Adet

Yaprak toplama aracı 24 V elektrikli fil tipi (6 ay çalışacak) (1 adeti kendi malı olacak)

2 Adet

4,5 m3 kapasiteli yol süpürme aracı (yaprak toplama üniteli) (kendi malı olacak) (9 ay çalışacak) dizel 100 hp ve üzeri

1 Adet

Greyder 6 Ay çalışacak. Operatörlü, yağcı verilmeyecek (kendi malı olacak) 187 hp ve üzeri motor gücü. Dizel motor. Çalışma ağırlığı 15.000 kg ve üzeri. Bıçak yükselmesi min 400 mm, kesme min 500 mm. Belden kırma 20 derece + - patinaj sistemli

1 Adet

TOPLAM

41 Adet

şeklinde yer verilmiştir. Yukarıda aktarılan tabloda yer alan araç cins ve miktarlarına birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açıldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İş Sağlığı ve İş Güvenliği” başlıklı 16’ncı maddesinde iş güvenliği giderlerine tablo halinde,

Sıra

B-İŞ GÜVENLİĞİ GİDERLERİ

MİKTAR

1

Yağmurluk ( su geçirmeyen dayanıklı kalın bir malzeme olmalıdır. Her işçiye 2 sefer verilecek (320 işçi x 2 sefer)

640

Adet

2

Çalışma Ayakkabısı( çelik burunlu TSE ye uygun EN İSO 20345 3-3 e uygun yazlık iş ayakkabısı)Her işçiye 1 sefer verilecek (350 işçi x 1 sefer) Yazlık

350

Adet

3

Çalışma Ayakkabısı ( çelik burunlu TSE ye uygun EN İSO 20345 3-3 e uygun kışlık iş ayakkabısı)Her işçiye 1 sefer verilecek (350 işçi x 1 sefer) Kışlık

350

Adet

4

İş eldiveni (etli)

20.000

Adet

5

Yazlık iş giysisi+şapka + tişört 1 Sefer pamuk gabardin kumaştan kullanımı rahatsız etmeyen üstü yelek şeklinde istenilen renkte reflektörlü yazılar belediyece belirlenecek

350

Adet

6

Mevsimlik iş giysisi+şapka 2 sefer pamuk gabardin kumaştan içi astarlı kollu reflektörlü istenilen renkte yazılar belediyece belirlenecektir

700

Adet

7

Kışlık iş giysisi+şapka 1 sefer gabardin kumaş içi kalın elyaflı ve astarlı kullanımı rahat renkli reflektörlü yazılar belediyece belirlenecektir

350

Adet

8

Maske standartlar uygun ve yumuşak lastikli olacaktır

1.000

Adet

9

Çalışma yeleği 320x2 polyester ince renkli

640

Adet

10

Şoför ve Çavuşlar için yazlık gömlek+ pantolon + ayakkabı günlük giysi şeklinde logo ve yazı belediyece belirlenecek

100

Adet

11

Şoför ve Çavuşlar için Kışlık yelek + gömlek+ pantolon + ayakkabı kış şartlarına uygun mont elbise ayakkabı renk ve logo belediyece belirlenecek

100

Adet

12

Kaynak ve İnşaat ekibi için baret + gözlük + eldiven + ayakkabı 1 sefer çelik burunlu iş güvenliğine uygun malzeme olacaktır

8

Adet

13

Baret iş güvenliğine uygun olacaktır

320

Adet

14

Çizme standartlara uygun lastik yumuşak çizme

400

Adet

15

Plastik temizlik eldiveni

500

Adet

şeklinde yer verilmiştir. Anılan Şartname maddesinde ayrıca “16.5. 6331 sayılı “İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu” ve ilgili “işyerlerinde acil durumlar yönetmeliği” ne istinaden işyerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu ile iş sağlığı ve güvenliği birimi kurulacaktır. Yüklenici aynı kanunun ilgili yönetmelikleri gereği 2 şantiyede ayrı ayrı olmak ve en az bir tanesi kendi adına tescil edilmiş olmak kaydıyla hazırda 0-5 yaş ve üzeri hasta nakil aracı (ambulans) bulundurulacaktır. Yüklenici sahibi olduğu hasta nakil aracı ile ilgili trafik tescil belgesi ve diğer evrakları teklifte sunacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında toplam 41 adet araç çalıştırılacağına yönelik düzenlemenin bulunduğu, bunun yanında anılan Şartname’nin 16.5’inci maddesinde iki şantiyede ayrı ayrı olmak üzere 0-5 yaş ve üzeri hasta nakil aracı (ambulans) bulundurulması ve bu araçlardan en az birinin yüklenicinin kendi malı olması gerektiğine yönelik düzenlemenin yer aldığı, ayrıca kendi malı olan hasta nakil aracı ile ilgili trafik tescil belgesi ile diğer evrakın teklifle birlikte sunulmasının istendiği,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu, ihale kapsamında kullanılacak araçların akaryakıtlarının idarece karşılanacağının düzenlendiği, iddia konusu ambulansların çalıştırılmasına dair birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı anlaşılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedellerinin varsa yüklenici kârı ile Tebliğin 78.30’uncu maddesinde yer alan bileşenlerden oluşacağı, bu teklif bileşenleri arasında “Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler” kapsamı içerisinde Tebliğin 78.30’uncu maddesinin (ç) bendinde belirtilen kalemler arasında bahse konu maddede sayılan diğer bileşenlerin yanında “amortisman... önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, ...” ibaresine yer verildiği, bütün bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu araçların amortisman/kiralama maliyetinin yanı sıra bakım-onarım, vergi ve sigorta gibi maliyetlerinin bu ölçekteki bir “genel temizlik hizmeti alımı” işinde Tebliğ’in 78.30’uncu maddesinin (ç) bendi kapsamındaki genel giderler içerisinde değerlendirilebileceği anlaşıldığından anılan araçların giderlerinin ayrı bir kalem olarak yaklaşık maliyet hesaplamasında dikkate alınmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, ihale dokümanında 20 adet 3000 watt gücünde elektrik şarjlı motorun çalıştırılacağına yönelik düzenlemeye yer verildiği, söz konusu elektrikli motorlara ilişkin üç farklı firmadan fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinde yer alan tutarların aritmetik ortalaması esas alınarak bir araca ait aylık amortisman giderinin 77,00 TL olarak hesaplandığı, ayrıca söz konusu araçlar elektrikle çalışacağından bir araç için aylık 6,5 TL yakıt gideri öngörüldüğü ve bir aracın yıllık maliyetinin (83,5 TL x 12 = 1.002,00 TL) 1.002,00 TL, toplam elektrikli motor maliyetinin ise (1.002,00 TL x 20 = 20.040,00 TL) 20.040,00 TL olarak hesaplandığı, söz konusu elektrikli motorlar için kasko, trafik sigortası, MTV ve muayene gideri olarak bir maliyet öngörülmediği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…Motosiklet: Azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 santimetreküpten fazla olan sepetli veya sepetsiz iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ve net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır. Elektrik ile çalışanların net ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıkları dikkate alınmaz. Bunlardan karoseri yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan üç tekerlekli motosikletlere yük motosikleti (triportör) denir.

Bisiklet: Üzerinde bulunan insanın adale gücü ile pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden motorsuz taşıtlardır. Azami sürekli anma gücü 0,25 KW’ı geçmeyen, hızlandıkça gücü düşen ve hızı en fazla 25 km/saate ulaştıktan sonra veya pedal çevrilmeye ara verildikten hemen sonra gücü tamamen kesilen elektrikli bisikletler de bu sınıfa girer.

Motorlu bisiklet (Moped): Azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kilovatı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar ile aynı özelliklere sahip net ağırlığı 350 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır. Elektrik ile çalışanların net ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıkları dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Kanunun “Motorsuz taşıtlar ve motorlu bisiklet” başlıklı 103’üncü maddesinde “Motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanında 3000 watt güce sahip olması gerektiği belirtilen “elektrik şarjlı” motorun motorlu bisiklet tanımına girdiği görülmektedir. Anılan Kanunun 103’üncü maddesinden motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi olduğu anlaşıldığından motorlu bisiklet sürücülerinin trafik sigortası ve kasko sigortası yaptırma sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle anılan giderler için idarece maliyet öngörülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan elektrik şarjlı motorlara ilişkin olarak idarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında, üç adet firmadan alınan satış fiyatlarının kullanıldığı ve söz konusu fiyatlar üzerinden amortisman öngörülerek hesaplama yapıldığı, bahse konu firmalarca verilen fiyat tekliflerinin sıfır araçlara ilişkin olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan araçların işin süresi boyunca muayene yapılmasına gerek olmayacak araçlar olduğu, bu itibarla muayene giderinin de araç maliyetine dahil olacak şekilde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından idarece söz konusu araçlar için ayrıca muayene gideri öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 05.08.2015 tarihli ve 97895701-170[3-2013/4.1.5.7233]-72679 sayılı elektrikli araçların MTV’si konulu Özelgesi’nde “…197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2 nci maddesinde;

“Motorlu taşıt: Karada, havada insan, hayvan ve eşya taşımaya yarayan ve makine kuvvetiyle hareket eden taşıtlardır. Motosiklet: İki veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır. Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan üç tekerlekli motosikletlere yük motosikleti (triportör) denir." hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan (I) sayılı tarifeye göre motor silindir hacimleri 100 cm³ ve yukarısında olan motosikletler motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulmaktadırlar.

Söz konusu taşıtların motor silindir hacimlerinin tespitine ilişkin olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınan 3/6/2008 tarihli ve 3104 sayılı yazıda, elektrikli motosikletlerin silindirlerinin bulunmadığı, güç kaynaklarının akü (batarya) olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda elektrik motorlu motosikletlerle ilgili bir tarife bulunmadığından, elektrik motorlu motosikletlerin motorlu taşıtlar vergisine tabi olması mümkün bulunmamaktadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu çerçevede, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda elektrik motorlu motosikletlerle ilgili tarife bulunmadığından elektrik motorlu motosikletlerin motorlu taşıtlar vergisine tabi olmadığı, ihale kapsamında çalıştırılacak motorlu bisikletlerin de elektrik motorlu olduğu dikkate alındığında söz konusu araçlar için MTV gideri öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, ihale kapsamında çalıştırılacak elektrik şarjlı motorların yaklaşık maliyetinin mevzuata uygun olarak hesaplandığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim