KİK Kararı: 2017/UH.I-920

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-920

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.(01.03.2017 Tarih ve 2017/M.K-59 Sayılı Kurul Kararı),

Menekşe-1 Sokak No: 3/8-9 Kızılay/Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Dumlupınar Bulvarı No:151 Eskişehir Yolu 9.Km. (B Blok) Çankaya/Ankara 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/328641 İhale Kayıt Numaralı “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.(01.03.2017 Tarih ve 2017/M.K-59 Sayılı Kurul Kararı)nin 24.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2016 tarih ve 63095 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 01.03.2017 tarihli ve 2017/MK-59 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2603-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin sınır değer hesabında aritmetik hata yapmış olduğu idarenin belirlemiş olduğu maliyet kalemlerine göre sınır değerin 3.195.500,83 TL olarak hesap edilmiş olması gerekirken yüksek belirlemesi neticesinde 3.415.799,47 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin fazla hesaplanması neticesinde sınır değerin olması gerekenden daha yüksek çıktığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin ihale konusu işe ilişkin bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Özel Güvenlik Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

Özel Güvenlik Görevlisi - 70 kişi

Özel Güvenlik Grup Sorumlusu - 7 kişi

Özel Güvenlik Şefi - 1 kişi

Toplam 78 özel güvenlik personeli ile 01/01/2017 - 31/12/2017 tarihleri arasında özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi işidir.

….” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

…

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; bu maliyetlerin brüt tutarları da eklenir. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.

(3)Yaklaşık maliyetin hesabında ilgili mevzuatı uyarınca belirlenmiş kısa vadeli sigorta kolları prim oranı dikkate alınır ve bu oran idari şartnamede belirtilir.

(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.

(5) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgelerden idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi amacıyla 15.07.2016 tarihinde “…yaklaşık maliyetin tespitinde yararlanılmak üzere; ekte gönderilen teknik şartnameye uygun ve firmanız karı hariç olmak üzere hazırlayacağınız teklifin(…)en geç 22.07.2016 Cuma günü saat 17.30’ kadar…” denilerek 5 firma ve Ankara Ticaret Odası olmak üzere 6 ayrı yerden fiyat teklifi talebinde bulunulduğu, ilgili yazı ekinde ihaleye ait Teknik Şartname’nin yer aldığı görülmüştür. Fiyat teklifi istenen “Ankara Ticaret Odası”, “Kadak Özel Güv. Hizm. Tic. Ltd. Şti.”, “Vadi Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.”, “Gazneli Özel Güv. Ltd. Şti.” olmak üzere 3 firma ve 1 odanın fiyat teklifi verdiği, idarece söz konusu fiyatlar ile birlikte kendi oluşturduğu yaklaşık bedelin ortalaması alınıp yaklaşık maliyetin %10 kar tutarı ile birlikte 3.757.379,41 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi uyarınca yaklaşık maliyet oluşturulurken kullanılacak esas ve usullerin seçiminde idareye takdir hakkı tanınmakla birlikte söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olması nedeniyle aynı Yönetmelik’in yukarıda yer verilen 10’uncu maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde yaklaşık maliyetin işçilik ücreti ile ilgili kısmının bu hükümlere göre hesaplanması ihale konusu işle bağlantılı diğer kalemlere (devriye aracı, telsiz bedeli vb.) ilişkin yaklaşık maliyetin ise mevzuatta belirlenen yöntemler çerçevesinde hesaplanması gerekmektedir.

İdare, kendi bünyesinde yaklaşık maliyeti belirlerken yukarıda aktarılan usule uygun olarak hesaplama yapmış olsa da buna ek olarak personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesinde işçilikle ilgili kalemleri de dahil ederek yapmış olduğu piyasa araştırması neticesinde fiyat teklifi veren üçüncü kişilerin bazılarının (Kadak Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve Vadi Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.) asgari işçilik maliyetinin üzerinde işçilik maliyetini içeren fiyat teklifi vermesi neticesinde yaklaşık maliyet ortalamasının yükseldiği anlaşılmıştır.

Personele asgari ücretin belirli yüzde üzerinde ödeme yapılmasının öngörüldüğü söz konusu ihalede, ödenecek bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanacağından işçilik ile ilgili kısımların piyasa araştırmasına konu edilmemesi gerekmektedir.

Bu çerçevede işçilik giderlerine ilişkin KİK İşçilik Hesaplama Modülünde yapılan hesaplama neticesinde işçilik giderine ilişkin kârsız yaklaşık maliyetin 3.155.391,31 TL olduğu, piyasa araştırmasına konu olan diğer giderler için ise (devriye aracı ve telsiz ekipmanı ile ilgili giderler) 3 firmanın ve idarenin kendisinin bu giderlere ilişkin öngördüğü fiyatların ortalaması alınmak suretiyle [(93.936+99.000+85.000+40.109,52) ÷ 4 =] bulunan tutarın 79.511,38 TL olduğu (Ankara Ticaret Odasının vermiş olduğu fiyat teklifinde bu giderlere ilişkin tutarlar ayrıştırılmadığından ortalamaya dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır.), işçilik maliyeti ile bu tutarın toplanması suretiyle bulunacak karsız yaklaşık maliyet tutarının, bir diğer ifadeyle sınır değerin, 3.234.902,69 TL olması gerektiği, idarece %10 olarak belirlenen kâr oranının, KİK İşçilik Modülü üzerinden sözleşme ve genel gider ile kdv hariç olmak üzere hesaplanan asgari işçilik maliyetiyle birlikte telsiz ve devriye aracının maliyetlerinin toplamıyla bulunan tutar üzerinden (3.034.030,99 + 79.511,38 = 3.113.542,37) alınmasıyla hesaplanan 311.354,24 TL’lik kâr tutarının kârsız yaklaşık maliyete (sınır değere) ilave edilmesiyle oluşan yaklaşık maliyet tutarının ise 3.546.256,93 TL olması gerektiği anlaşılmıştır.

Hesaplanan yeni yaklaşık maliyetin ihale ilan süreleri, parasal limitlere bağlı yeterlik kriterleri ve ihaleye sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde kalıp kalmadığı açısından bir fark yaratmadığı, sınır değerin değişmesi neticesinde ise daha öncesinde teklifi ilk sınır değerin altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen Başkent Güv. Hizm. Ltd. Şti., Cnt Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. ve İlk-Kent Özel Güv. ve Kor. Hizm. Ltd. Şti.den bu yeni duruma göre aşırı düşük açıklaması istenilmesinin mümkün olmadığı, öte yandan hem eski hem de yeni durumda teklifi sınır değerin altında kaldığı anlaşılan Abs Özel Güv. Kor. ve Eğit. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ile Kadak Özel Güv. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının hali hazırda mevzuata uygun görülmediğinden bu 2 istekliye ilişkin bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ilk sınır değerin altında kalıp yeni hesaplanan sınır değerin üzerinde teklif verdiği anlaşılan Başkent Güv. Hizm. Ltd. Şti., Cnt Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. ve İlk-Kent Özel Güv. ve Kor. Hizm. Ltd. Şti. olmak üzere 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi