KİK Kararı: 2017/UH.I-916

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-916

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

On-İs İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme Pazarlama Temizlik Gıda Makine Bakım Onarım Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Diyarbakır Caddesi Nasıroğlu İş Merkezi Kat: 4 D: 404 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bornova Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü,

Kazım Dirik Mahallesi Fevzi Çakmak Cad. No: 38 35040 Bornova/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/586043 İhale Kayıt Numaralı “Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü 31 Aylık Araçlı Personel Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bornova Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü tarafından 26.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü 31 Aylık Araçlı Personel Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak On-İs İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme Pazarlama Temizlik Gıda Makine Bakım Onarım Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 27.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu üzerine, idarenin 10.03.2017 tarihli işlemi ile ihalenin iptal edilmesi üzerine başvuru sahibince 15.03.2017 tarih ve 15379 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur

Başvuruya ilişkin olarak 2017/672 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından istenilen aşırı düşük teklif açıklama talebi ile ilgili olarak sundukları açıklamaların araçların kiralık veya kendi malı olduğuna dair tevsik edici bilgi ve belgelere yer verilmemesi gerekçesi ile uygun bulunmamasının, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bu giderlerin önemli bir teklif bileşeni olarak gösterilmemesi nedeniyle mevzuata aykırı olduğu,

2. İdareye yapılan şikâyet başvuruları üzerine ihalenin idare tarafından iptal edildiği, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken Bayındırlık ve İskan Bakanlığının formül ve katsayılarını kullandığı, yaklaşık maliyet hesabında bazı maliyet kalemlerine yer verilmemesinin iptal gerekçesi olamayacağı,

3. İdare tarafından hizmet alımı ve araçların bir arada ihale edilemeyeceği gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin uygun olmadığı, önceki yıllarda da idare tarafından bu şekilde ihale edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, damga vergileri, karar pulu, KİK payı, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1- İş süresince; 1 Sosyal Tesisler Yöneticisi, 1 Müdür Yardımcısı, 3 İngilizce Eğitmeni, 5 Sosyolog, 1 Gıda Teknikeri, 10 Büro Yöneticisi, 28 Büro Elemanı, 2 Engelli Büro Elemanı, 13 Şoför, 3 Taşıyıcı İşçi, 7 Yardımcı Eleman, 1 Engelli Yardımcı Eleman, 1 Mutfak Elemanı, 1 Engelli Mutfak Elemanı, olmak üzere 77 kişi tam zamanlı olarak çalışacaktır. Müdür, Türkçe-Edebiyat, Matematik-Geometri, Fizik, Kimya, Biyoloji, Fen ve Teknoloji, Tarih, Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Felsefe, İngilizce branşlarında saat ücretli eğitimciler toplam 67250 ders saati üzerinden yarı zamanlı olarak çalışacaktır. 3 adet binek araç, 1 adet kamyonet (tek kabin, 3,5 ton, monopan kasa), 2 adet ikram aracı olmak üzere toplam 6 adet araç kiralanacaktır.

2- Bir işçinin çalışma süresi 31 ay'dır.

3- İşin özelliği ve riskleri dikkate alınarak;

3.1-Sosyal Tesisler Yöneticisi brüt aylık asgari ücretin % 150 fazlası olmak zorundadır.

3.2-Müdür Yardımcısı brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin %130 fazlası olmak zorundadır.

3.3-İngilizce Eğitmeni, Sosyolog, brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin %120 fazlası olmak zorundadır.

3.4-Gıda Teknikeri brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 95 fazlası olmak zorundadır.

3.5-Büro Yöneticisi brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 90 fazlası olmak zorundadır.

3.6-Şoför, Taşıyıcı İşçi brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 65 fazlası olmak zorundadır

3.7-Büro Elemanı brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 65 fazlası olmak zorundadır

3.8-Yardımcı Eleman, Mutfak Elemanı brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 50 fazlası olmak zorundadır

3.9-Engelli Büro Elemanı brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 65 fazlası olmak zorundadır

3.10-Engelli Mutfak Elemanı, Engelli Yardımcı Eleman brüt aylık ücretleri; brüt aylık asgari ücretin % 50 fazlası olmak zorundadır.

3.11-Saat ücretli eğitimciler (Müdür, Türkçe-Edebiyat, Matematik-Geometri, Fizik, Kimya, Biyoloji, Fen ve Teknoloji, Tarih, Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Felsefe, İngilizce), brüt saatlik ücretleri; brüt aylık ücretin % 540 fazlası olmak zorundadır.

(Bayram ve Genel Tatil ve Fazla Mesai çalışmalarında da bu oranlar dikkate alınacaktır.) Çalışanlara belirtilen oranların altında ödeme yapılmayacaktır.

4-İş süresince ortalama/ yaklaşık olarak; Şoför ve taşıyıcı işçiler (toplam 16 işçi) 11.160 saat fazla mesai yapacaktır.

5-İş süresince ortalama/ yaklaşık olarak; Şoför ve taşıyıcı işçiler (toplam 16 işçi) 480 gün Bayram ve Genel Tatil çalışması yapacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yemek Giderleri;
-Yemek Ücreti:14,60 TL/gün
Tam zamanlı çalışan tüm işçilere günlük nakdi olarak ödenmesi ve bordroda gösterilmesi zorunlu olan brüt ücret.
-Yol Giderleri;
Yol Ücreti:4,10 TL/gün
Tam zamanlı çalışan tüm işçilere, günlük nakdi olarak ödenmesi ve bordroda gösterilmesi zorunlu olan brüt ücret.
-İstekliler tekliflerinde yol ve yemek bedelini aylık 26 gün üzerinden vereceklerdir.31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. İş süresince yukarıda verilen yol ve yemek bedelleri sabit kalacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici tarafından temin edilecek olan,Teknik şartnamenin 16, 17, ve 18. maddelerinde teknik özellikleri verilen, ayrıca birim fiyat tariflerinde nasıl hesaplanabileceği tarif edilen araçların her türlü yedek parça, tamir bakım, akaryakıt, lastik, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı sigortalının prime esas kazancının % 2'sidir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde“9.1. İşe başlama tarihi 01.03.2017; işi bitirme tarihi 30.09.2019” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “İhale konusu iş Bornova Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü bünyesinde yapılacak olan ilçemiz sınırları içerisindeki her türlü yardıma muhtaç ve ihtiyaç sahiplerine yönelik Sosyal Yardım hizmetlerinin yürütülmesi için büro elemanı, yardımcı eleman, Şoför, sosyolog vb. ile ekonomik durumu iyi olmayan ilköğretim ve lise düzeyindeki çocuk ve gençlere yönelik kurslar için eğitmen, rehberlik ve danışmanlık vb. hizmetlerin yürütülmesinde ihtiyaç olan personel temini ve bu hizmetlerin yürütülmesinde ihtiyaç duyulan araçlar için hizmet alımı işidir.

İş süresince;

Tam zamanlı olarak 1 Sosyal Tesisler Yöneticisi, 1 Müdür Yardımcısı, 3 İngilizce Eğitmeni, 5 Sosyolog, 1 Gıda Teknikeri, 10 Büro Yöneticisi, 28 Büro Elemanı, 2 Engelli Büro Elemanı, 13 Şoför, 3 Taşıyıcı İşçi, 7 Yardımcı Eleman, 1 Engelli Yardımcı Eleman, 1 Mutfak Elemanı, 1 Engelli Mutfak Elemanı, olmak üzere 77 kişi tam zamanlı çalışacaktır;

Saat ücretli eğitimciler: Müdür, Türkçe- Edebiyat, Matematik- Geometri, Fizik, Kimya, Biyoloji, Fen ve Teknoloji, Tarih, Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Felsefe, İngilizce branşlarında 67250 ders saati eğitim hizmeti alınacaktır.

Araç: 3 adet Binek, 1 adet Kamyonet, 2 adet ikram aracı olmak üzere toplam 6 araç olacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Anılan Şartname’de ise temin edilecek araçların özellikleri ise;

“1-BİNEK ARAÇ ( 3 adet )

En az 2015 Model ve/veya üzeri olacaktır. Silindir Hacmi ( cm
3 ) en az 1460, Silindir sayısı 4, Maksimum güç (bg.) en az 90, Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, en az 5 kişi taşıma kapasitesi olmalıdır. Arka kapılar camlı ve sürgülü olarak açılabilmelidir.

2. KAMYONET, TEK KABİN 3,5 TON (MONOPAN KASA) (1 adet)

En az 2015 Model ve/veya üzeri olacaktır. Silindir Hacmi (cm
3 ) en az 2200, Silindir sayısı 4, Maksimum güç (bg.) en az 120, Yakıt Tipi Dizel, Maksimum Tork Nm(devir-dakika) en az 300, Azami yüklü ağırlık (kg) 3500, kasa ağırlığı en az 300, koltuk sayısı 3, kasa ebatları en az (boy/en/yükseklik) 415/205/225, faydalı hacmi en az 12,5 m3, Önden Çekişli, Klimalı, kapalı kasa kamyonet olacaktır

3-İKRAM ARACI TEKNİK ŞARTNAMESİ (2 adet)

En az 2015 Model ve/veya üzeri olacaktır. Silindir Hacmi (cm
3 ) en az 2200, silindir sayısı 4, Maksimum güç en az Kw (bg.) (120), Yakıt Tipi Dizel, Maksimum Tork Nm(devir-dakika) en az 300, Tip Arkadan itişli, Boş ağırlık (kg) en az 1700, Azami yüklü ağırlık (kg) 3500, kasa ağırlığı en az 300, istiap haddi (sürücü hariç) en az 1300, koltuk sayısı 3, kasa ebatları en az (boy/en/yükseklik) 415/205/225, Klimalı olacaktır.

1. Kasa profili 40x40x1,5-2 mm kalınlığında olacak
2. Araç kasası ana taşıyıcıları 40x40, 40x60, 40x80 profil kullanılarak yapılacaktır
3. Araç kasası kapakları toz ve su geçirmez özellikte elektrikli eloxallı alüminyum panjur olacaktır. Panjur kapakları raylı sistem ile bir yatak üzerinde dolap üst kısmına geri sarım mekanizmalı tambur sistemi ile toplanacak kol mekanizması ile rahatça açılıp kapatabilecek, sessiz ve titreşimsiz çalışacaktır. Panjur sistemindeki kol mekanizması kilit görevi yapacaktır.
4. Aracın tavan iç kısmına havalandırma sistemi olacaktır. sistem muhafazası krom olacaktır.
5. Araca 2 adet benmari konulacaktır.
6. Aracın kasasına yerleştirilecek benmari krom olacaktır.
7. Araca 2 adet limonata, şerbetlik konulacaktır.
8. Araca 2 adet su sebili konulacaktır.
9. Araca 2 adet en az 200 bardaklık çay-kahve makinesi konulacaktır.
10. Araç kasa iç aydınlatmaları led ışıklandırma sistemi olacaktır.
11. Aracın anons sistemi için 1000 Watt çıkış gücünde hoparlör konulacaktır. Anons cihazı ses sistemi şoför kabinine monte edilecektir.
12. Aracın tavan üst kısmı 1.5x2.5 baklava desenli alüminyum saçla döşenecektir.
13. Aracı mutfak tezgâhı krom malzeme kullanılarak yapılacaktır. Aracın uygun yerine gerekli malzemeleri koyabilmek için yeterli sayıda dolap imal edilecektir.
14. Araç üzerine donanımın harcayacağı elektriği karşılamak için 8-9 kw dizel trifaze 220 volt (ses izolasyonlu )jeneratör koyulacaktır.
15. Araç park halinde iken dışarıdan elektrik alma imkânı olduğu anlarda, aracın elektriğini almak için bir adet besleme ünitesi konulacaktır ve bu şekilde araç istenildiğinde şehir elektriğinden istenildiğinde jeneratörden elektrik alabilecektir.
16. Araç üst spot konsolları krom olacaktır.
17. Araç karoseri akrilik ve fırın boya olacaktır.” şeklinde belirtilmiştir.

Bu düzenlemeler çerçevesinde idare tarafından yaklaşık maliyetin 15.275.969,23 TL olarak belirlendiği, ihale tarihinin 26.01.2017 olması nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale komisyonu tarafından ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret doğrultusunda güncellenerek kârsız yaklaşık maliyetin 15.874.880,61 TL olarak, %3 yüklenici kârı dâhil olmak üzere ise 16.303.458,21 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde alınan ihaleye teklif veren 20 istekliden 5’inin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına; diğer tekliflerin uygun ve geçerli olduğuna, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.” açıklamasına göre belirlenen sınır değerin altında kalan 10 istekliye 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi kapsamında aşırı düşük fiyat sorgulaması yapılmasına karar verilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen firmalara EKAP üzerinden tebliğ edilen 03.02.2017 tarihli “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması” konulu yazı ile “Çalışacak personele yapılacak ödemelerin birim fiyat tariflerinde tarif edildiği şekilde yapılması, ayrıca sözleşmenin 7.maddesinde belirtilen Yüklenici tarafından temin edilecek olan, Teknik şartnamenin 16, 17, ve 18. maddelerinde teknik özellikleri verilen, araçların her türlü yedek parça, tamir bakım, akaryakıt, lastik, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri, sözleşme giderleri ve diğer giderlerin de firmalar tarafından yapılması zorunlu olduğundan, teklif ettikleri bedelle bu işi nasıl gerçekleştirecekleri, verilen hizmet yönteminin nasıl ekonomik olacağı, seçilen teknik çözümler ve hizmetin temini sırasında kullanacakları avantajlı koşulların, teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle, yapacağınız açıklamanızı, bu yazımızın tebliğden itibaren (tebliğ günü dahil) 3 (üç) iş günü içinde idaremize
bildirilmesi” ifade edilmek suretiyle açıklama talep edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında araçlara tüm gider kalemlerinin sayıldığı, sözleşme giderleri ve diğer giderlerin de firmalar tarafından yapılmasının zorunlu olduğunun belirtildiği ve tüm bu giderlere ilişkin olarak belgelendirmek suretiyle açıklama yapılmasının talep edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sunulan 07.02.2017 tarihli açıklamalar incelendiğinde, sözleşme gideri dahil işçilik için 15.473.659,96 TL, 3 adet binek araç için 18.970,86 TL, 1 adet kamyonet için 7.396,12 TL, 2 adet kamyonet (ikram aracı) için 14.792,24 TL, toplam 3 adet kamyonet ve ikram aracı yakıt gideri için 106.554,11 TL, 3 adet binek aracı yakıt gideri için 49.584,59 TL, çıkması muhtemel diğer masraf ve giderler için 2.465,00 TL ve firma kârı için 1,08 TL olmak üzere toplam 15.673.423,96 TL bedel öngördüğü görülmüştür. İsteklinin açıklamalarında, idare tarafından talep edilen 3 adet binek aracı, 1 adet kamyonet ve 2 adet kamyonet ikram aracına ilişkin olarak amortisman giderinin öngörüldüğü ve amortisman giderinin Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda %4 genel giderler ve sözleşme giderleri içerisinde değerlendirildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük açıklamalarında; “İdarenizin öngördüğü ve teklif cetvelinde satır açılan 3 adet binek araç/ Tek Kabin kamyonet/ 2 adet Tek kabin kamyonete (ikram aracı) ait bedeller, Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda % 4 genel giderler ve sözleşme giderleri içerisinde değerlendirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir. Başvuru sahibi tarafından bu şekilde açıklama yapılmış olmasına rağmen söz konusu araçların kendi malı olduğuna dair herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüştür. Ayrıca temin edilecek araçların kiralanacağına ilişkin de herhangi bir belgenin aşırı düşük açıklamalarında bulunmadığı görülmüştür. Bu gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

16.02.2017 tarih ve 3 no’lu ihale komisyonu kararının 17.02.2017 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanmasından sonra, kesinleşen ihale kararı isteklilere tebliğ edilmiş, bu isteklilerden aşırı düşük açıklamaları uygun görülmeyerek teklifleri reddedilen 5 istekli idareye şikâyet başvurusunda bulunmuş, bu başvurular üzerine idare tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, “1- Yaklaşık maliyet hazırlanırken, araç ve akaryakıt giderleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının formül ve katsayıları kullanılmıştır. Ancak idari şartnamenin 25.3.4. maddesinde teklif edilen fiyata dahil edilen giderler “her türlü yedek parça, tamir bakım, akaryakıt, lastik, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri” olarak belirlenmiş ve “her türlü yedek parça, tamir bakım, akaryakıt, lastik, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri, sözleşme giderleri ve diğer giderler” için aşırı düşük sorgulamalarında önemli bir teklif bileşeni olarak belgelendirmek suretiyle açıklama istenmiştir. Ancak bu giderlerden lastik, kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerinin idarece yaklaşık maliyet içerisine konulduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiş olduğu görülmüştür. Bu giderlerin yaklaşık maliyetin içerisine konulmaması, sınır değeri de etkilemiştir. Yaklaşık maliyette yapılan bu hata düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu görülmüştür.

2- Yapılan şikayet başvurularının 4 (dört) tanesi, temin edilecek araçlar doğrultusunda yapılan aşırı düşük sorgulamalarına verilen açıklamaların uygun bulunmayarak tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına yöneliktir.

3- Yapılan değerlendirmede şikayet başvurularından yalnızca birinin sınır değer hesaplamasına ilişkin olduğu (işçilik giderleri + araç ve akaryakıt giderleri) görülmüş,

4- İhaleye yapılan şikayet başvurulan değerlendirmeleri sonucu Müdürlüğümüzün ihtiyacı olan işin süreklilik arz eden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olması ve bu iş içinde yer alan araçların hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olası amacıyla araç kiralaması olduğu, bu kalemlere yapılan şikayet başvuru ve itirazların asıl ihtiyacımız olan personel çalıştırılması hizmetlerinin aksamasına neden olduğu tespit edilmiş,

5- Araç kiralama işinin ayrıca temin edilmesi, hizmet alımı işinin süreklilik arz etmesi nedeni ile hizmetin işleyişini kolaylaştıracağı ve kurumumuzun işlerinin sürekliliği açısından daha sağlıklı yürütüleceği tespit edilmiş,

6- Araç kiralaması işi, personel hizmet alımı işinden ayrı tutulduğunda, piyasadan daha kolay temin edileceği ve bu doğrultuda herhangi bir aksaklıkla karşılaşılması durumunda da asıl işimizin aksamadan devam edebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıdan açıklanan nedenlerden dolayı; İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 11 nci Maddesinin a bendine göre; ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılık tespit edildiğinden ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” şeklinde karar verilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) İhale yetkilisince ihale onayının verildiği tarihten itibaren; sözleşmenin taraflarca imzalanıp notere onaylattırılması ve tescili ile noter onayı ve tescili gerekmeyen hallerde ise taraflarca sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçteki idari işlem ve eylemlere karşı aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından yapılacak başvuruların öncelikle idareye yapılması gerekmektedir.

(2) Ancak, idare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı idareye şikayet başvurusunda bulunulmadan, doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.

(3) İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Ancak ihalenin iptali işleminden önce bir şikayet başvurusunun olduğu hallerde, başvuru veya teklifi değerlendirme dışı bırakılan aday veya isteklinin, teklifinin geçerli olduğuna ve bu nedenle ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik olarak 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması da mümkündür.

(4) Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından başvuru sahibinin teklifinin geçerli olduğuna dair düzeltici işlem kararı verilen hallerde, idarenin ihalenin iptali kararını geri alarak düzeltici işlem kararının gereğini yerine getirmesi zorunludur. İdarenin ihalenin iptali kararını geri almaması durumunda iptal kararına karşı yapılacak başvurunun doğrudan idari yargı mercilerine yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalenin idare tarafından iptal edildiğinin isteklilere 10.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilmesi üzerine, başvuru sahibi istekli tarafından Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Söz konusu başvuruya ilişkin olarak iptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işin personel ve araç maliyetinden oluştuğu, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında, personel maliyetlerinin hesaplanması için Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü’nün kullanıldığı, toplam personel maliyetinin 14.446.170,98 TL olarak belirlendiği, daha sonra 2017 yılı asgari ücretleri doğrultusunda personel maliyetinin ihale komisyonu tarafından 15.473.659,96 TL olarak güncellendiği görülmüştür.

İhale konusu işte kullanılacak araçların maliyetlerinin hesaplanması için ise ihale dokümanı içerisinde bulunan “Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü 31 Aylık Araçlı Personel hizmeti Alımı İhalesi Birim Fiyat Tarifleri” dokümanında yer alan; “14. Toplam 6 araç için Araç Giderleri: Teknik Şartnamenin 16. , 17.ve 18. maddelerinde belirtilen yüklenicinin temin edeceği araçların yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve diğer giderleri; Bayındırlık ve İskan Bakanlığının aşağıda belirtilen formül ve katsayılarına göre hesaplanabilir.

Yedek parça = 0,53.A/N1 TL/Saat

Tamir-bakım = 0,13.A/N1 TL/Saat

Sigorta ve diğer giderler = 0,08(N+1).A/2.N1 TL/Saat

A= Araç veya makinenin satın alma bedeli (TL)

N= Amortisman Müddeti (sene)

N1=Amortisman müddeti (saat)

Yüklenicinin temin edeceği binek araç için N değeri 5 sene, N1 değeri 12000 saat alınacaktır.

Yüklenicinin temin edeceği kapalı kasa kamyonet ve ikram aracı için N değeri 4 sene, N1 değeri 10800 saat alınacaktır.

Binek araçlar iş süresince toplam 2790 gün çalışacaktır.

İkram araçları iş süresince toplam 1860 gün çalışacaktır.

Kamyonet iş süresince toplam 930 gün çalışacaktır.

Yüklenici tarafından temin edilmesi gereken bir aracın yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve diğer giderleri; yukarıda verilen formül yardımıyla TL/ saat olarak hesaplanıp, bulunan değer Teknik Şartnamede belirtilen aracın, günlük çalışma saati ile çarpılarak (7,5 saat), bir günlük yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve diğer giderleri bulunacaktır.

15- Toplam 6 Araç İçin Akaryakıt Gideri: Yüklenici tarafından temin edilip kullanılacak olan aracın iş sırasında bir günde kullanacağı akaryakıt miktarı; Teknik Şartnamede teknik özellikleri verilen araçların herbirinin bir günde 100 km yapacağı kabul edilerek, 100 km’de tüketilen yakıt miktarının (lt) yakıt bedeli (TL) ile çarpılarak, günlük akaryakıt gideri bulunacaktır.

Aracın iş sırasında her gün yaptığı km ve çalıştığı günleri gösteren puantaj kaydı tutulacaktır.

Aylık yapılan toplam km.ler çalışması gereken toplam km.’nin altında ise ay sonunda eksik yapılan her 100 km için bir günlük akaryakıt gideri kesilir, aylık yapılan toplam km.ler çalışması gereken toplam km.nin üstünde ise fazla yapılan her 100 km için bir günlük akaryakıt gideri ödenir.

Çalışılmayan gün için araç gideri ve akaryakıt gideri ödenmez.” düzenlemelerinin esas alındığı ve idare tarafından araçların yedek parça, tamir-bakım sigorta ve diğer giderlerinin hesaplanması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının genel fiyat analizlerinde yer alan inşaat makinelerinin bir saatlik ücretlerinin hesaplanmasında kullanılan analiz formülünden yararlanıldığı görülmüştür.

Bu hesaplamalar doğrultusunda toplam 6 adet aracın akaryakıt ile yedek parça, tamir bakım, sigorta ve diğer giderlerinin 401.220,65 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

İdare tarafından ihalenin iptal gerekçeleri arasında, “Ancak bu giderlerden lastik, kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerinin idarece yaklaşık maliyet içerisine konulduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiş olduğu görülmüştür. Bu giderlerin yaklaşık maliyetin içerisine konulmaması, sınır değeri de etkilemiştir.” hususuna yer verilmiş olup, bu konuya ilişkin olarak yapılan incelemede idare tarafından araçların giderlerini hesaplamak için kullanılan formülün Çevre ve Şehircilik Bakanlığının genel fiyat analizlerinde yer alan inşaat makinelerinin bir saatlik ücretlerinin hesaplanmasında kullanılan bir analiz formülünün olduğu, formülde yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve diğer giderleri olarak 3 kaleme yer verildiği, söz konusu formül inşaat makineleri için kullanıldığından, inşaat makineleri için öngörülen giderlerin idarenin ihtiyacı için temin edilecek binek araç, kamyonet ve ikram aracına göre farklılık gösterebileceği, bu nedenle yaklaşık maliyet hesaplanırken söz konusu formül kullanılsa dahi binek araç ve kamyonetler için öngörülen kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon gibi giderlerin yaklaşık maliyet hesabına ayrıca dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında, formül kullanılarak yapılan hesaplama haricinde belirtilen giderlerin yaklaşık maliyete eklendiğine ilişkin bir bilgi ve belgenin bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca, ihale sürecinde teklifleri aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek kendilerinden açıklama istenilen isteklilerin bazılarının açıklamalarında araç giderlerine ilişkin olarak idare tarafından verilen formülü kullanmalarına rağmen, bu firmaların açıklamalarının lastik, kasko giderleri, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerine ilişkin olarak belgelendirme yapmak suretiyle açıklama yapmadığından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmediği görülmüştür. Dolayısıyla idare tarafından kasko giderleri, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının genel fiyat analizlerinde yer alan inşaat makinelerinin bir saatlik ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin analiz formülünde belirtilen kalemlerden ayrı olarak bir maliyet kalemi olarak görüldüğü, ancak idare tarafından da yaklaşık maliyet hesabında anılan formül kullanılarak yapılan hesaplama dışında bu kalemlere ilişkin bir maliyetin öngörülmediği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması doğrultusunda, yaklaşık maliyete eklenmesi gerektiği halde eklenmeyen kalemlerin bulunması sınır değeri ve aşırı düşük teklif sorgulamalarını doğrudan etkilediğinden, idare tarafından belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin 15.874.880,61 TL olarak belirlenmesi ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu değerin 1 kuruş üzerinde teklif verdiği de göz önünde bulundurulduğunda idare tarafından anılan gerekçe ile ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihalenin iptal edilme gerekçeleri arasında;

“4-İhaleye yapılan şikayet başvurulan değerlendirmeleri sonucu Müdürlüğümüzün ihtiyacı olan işin süreklilik arz eden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olması ve bu iş içinde yer alan araçların hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olası amacıyla araç kiralaması olduğu, bu kalemlere yapılan şikayet başvuru ve itirazların asıl ihtiyacımız olan personel çalıştırılması hizmetlerinin aksamasına neden olduğu tespit edilmiş,

5- Araç kiralama işinin ayrıca temin edilmesi, hizmet alımı işinin süreklilik arz etmesi nedeni ile hizmetin işleyişini kolaylaştıracağı ve kurumumuzun işlerinin sürekliliği açısından daha sağlıklı yürütüleceği tespit edilmiş,

6- Araç kiralaması işi, personel hizmet alımı işinden ayrı tutulduğunda, piyasadan daha kolay temin edileceği ve bu doğrultuda herhangi bir aksaklıkla karşılaşılması durumunda da asıl işimizin aksamadan devam edebileceği kanaatine varılmıştır.” hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin beş, altı ve yedinci fıkrasında ise “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat hükümlerinde idareye ihaleyi iptal etme konusunda yetki verilmekle beraber, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılması gerekmektedir.

Bu kapsamda, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, işin niteliği gereği ihtiyaç duyulan araçların birlikte ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ihtiyaç duyulan personel ile araçların ayrı ayrı ihale edilmesinin hizmetin işleyişini kolaylaştıracağı ve piyasadan daha kolay temin edileceği yönündeki gerekçenin idare tarafından ihale işlemlerinin başlangıcı aşamasında değerlendirilmesi ve ihale sürecinin buna göre planlanması gerektiği, ayrıca Teknik Şartname’de yapılan iş tanımı gereğince ihale konusu iş olan sosyal hizmetlerin yürütülmesi için personel ile birlikte araçlara da ihtiyaç duyulduğu, bu nedenle araçların ayrı olarak ihale edilmesinin uygun olmayacağı ve söz konusu ihtiyaçların birlikte ihaleye çıkıldıktan sonra, bu durumun iptal gerekçesi olarak gösterilmesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi