KİK Kararı: 2017/UH.I-912

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-912

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Su Teknik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

Turgut Reis Caddesi Akyol Apt. No: 37/4 Anıttepe/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ Antalya 13. Bölge Müdürlüğü,

Barış Mah. Halide Edip Adıvar Cad. No: 24 07098 Kepez/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/579715 İhale Kayıt Numaralı “Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ Antalya 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 19.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Su Teknik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 21.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.03.2017 tarih ve 12981 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/576 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 19.01.2017 tarihinde yapılan 2016/579715 İKN’li “Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı Hizmet Alımı” ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- EMMA Yapı Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığınca aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne ve Özel Teknik Şartname’deki iş kalemlerine uygun olmadığı, şöyle ki,

1. Fiyat tekliflerinin şekil yönüyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı,

2. Özel Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde iş kapsamında istihdam edilecek asgari teknik personel olarak 1 adet 5 yıl deneyimli proje müdürü (inş. müh.), 1 adet 3 yıl deneyimli inşaat mühendisi, 1 adet 3 yıl deneyimli harita mühendisi, 1 adet 5 yıl deneyimli jeoloji mühendisi istendiği, anılan İş Ortaklığının açıklamasında, Şartname’de verilen teknik personel listesindeki personelin istihdamının dikkate alınmadığı,

3. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği arasında imzalanan 31.07.2012 tarihli protokol kapsamında, TMMOB tarafından her yıl mühendislik, mimarlık ve şehir planlama alanlarında meslek icra eden disiplinlere ilişkin asgari ücret seviyesinin belirleneceği ve belirlenen asgari ücretin altında mühendis, mimar ve şehir plancılarının çalıştırılamayacağı, anılan protokol gereğince TMMOB’nin 19.11.2016 tarihli ve 94 No’lu kararı ile söz konusu ücretli çalışan mühendis, mimar ve şehir plancıları için 2017 yılı ilk işe giriş bildirgesinde baz alınacak asgari brüt ücretin 3.500,00 TL olarak belirlendiği, anılan İş Ortaklığı tarafından istihdam edilen personelin maliyetinin SGK- TMMOB arasındaki protokole uygun olmadığı,

4. Gölet Özel Teknik Şartnamesi’nin “Ön Rapor” başlıklı 2.2’nci maddesinde yer alan “Planlama Raporunun tasdik edilme tarihine bakılmaksızın hidrolojik veriler ve malzeme sahalarındaki bilgiler güncelleştirilecektir. Bu güncelleştirme sonucunda bulunan değer ve bilgiler tasarım çalışmalarında kullanılacaktır.” düzenlemesi gereğince gölet ve sulama projeleri kapsamında hazırlanacak hidroloji raporlarının meteoroloji mühendisi tarafından hazırlanma zorunluluğu bulunduğu, ihale üzerinde kalan İş Ortaklığının açıklamasında meteoroloji mühendisi çalıştırılmasına ilişkin maliyetin dikkate alınmadığı,

5. Söz konusu iş kapsamında Özel Teknik Şartname’nin 3.1, 3.2.1, 3.8’inci maddelerinde yer alan jeofizik etüdlerin değerlendirilmesi için jeofizik mühendisinin çalıştırılması zorunluluğunun bulunduğu, anılan İş Ortaklığının açıklamasında jeofizik mühendisi çalıştırılmasına ilişkin maliyetin dikkate alınmadığı,

6. Özel Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde yer alan düzenleme gereğince proje kapsamında üst havza etütlerinin yapılması için orman mühendisi çalıştırılması gerektiği, bu hususun DSİ Genel Şartnamelerinde belirtildiği, anılan İş Ortaklığının açıklamasında verilen fiyat tekliflerinde orman mühendisi çalıştırılmasına ilişkin maliyetin dikkate alınmadığı,

7. Gölet ve tesislerine ait projelerin elektrik ve mekanik bölümleri ile ilgili olarak anılan İş Ortaklığının açıklamasında elektrik ve makine mühendisi çalıştırma ya da bu konuda hizmet alımı maliyetinin dikkate alınmadığı,

8. Projelerin kırtasiye ve çoğaltma giderleri için Özel Teknik Şartname’de belirtilen sayılara uygun resmi bir fiyat teklifinin sunulmadığı,

9. Ulaşım yolları jeoteknik etüdleri ve harita alımına ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı,

10. Kamulaştırma planlarının Kadastro Müdürlüğünde kontrolü için ödenen harçlara ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı,

11. Anılan İş Ortaklığının açıklamasında doğal yapı gereci etüdleri için araştırma çukuru açılması, temel araştırma sondajlarında yapılacak deneyler (Basınçlı Su Testi, Standart Penetrasyon Testi), malzeme sahası araştırmaları, laboratuvar deneylerinin yapılmasına ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı, birim fiyat halinde sunulması gereken tekliflerin birden fazla iş kalemini içerecek şekilde verildiği,

12. ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyasının hazırlanması ile ilgili olarak, Proje Tanıtım Dosyası Format Bedeline ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı,

13. Sözleşme ve Genel Giderlere ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı,

14. İdarece açıklama istenen iş kalemleri dışında kalan “Ulaşım Yolları Harita Alımı, Ulaşım Yolları Jeoteknik Etüdü, Jeofizik Etütler, ÇED Proje Tanıtım Dosyası Bedeli, ilgili Bakanlığa ödenen format bedeli, kırtasiye, seyahat, sözleşme giderleri, yüklenici karı vs.” giderlerin de anılan İş Ortaklığı tarafından açıklanması gerektiği,

15. Anılan İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat tekliflerinde birim fiyat halinde sunulması gereken tekliflerin birden fazla iş kalemini içerecek şekilde verildiği,

Özel Teknik Şartname, DSİ Genel Teknik Şartnameleri, yürürlükteki mevzuatta yer verilen, tartışılmayacak ve tüm firmaların maliyete dahil edeceği iş kalemleri ile ilgili olarak MSK- EMMA İş Ortaklığının açıklamasının yetersiz olduğu, Şartname’de verilen işleri kapsamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden istekliler tarafından ihale dokümanı içerisinde yer alan teklif fiyata dahil giderler esas alınarak teklif bedellerinin oluşturulması, aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde teklif fiyata dahil giderler arasında yer alan maliyet kalemlerinden idare tarafından belirlenen önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklama yapmaları, söz konusu giderlere ilişkin olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtilen usuller uyarınca giderleri belgelendirmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı Hizmet Alımı İhalesi

b) Miktarı ve türü:

244 ha alanı sulayacak Akseki Cevizli Göleti ve sulama yenileme projeleri ile Gölet revize projelerin yapımı

244 ha alanı sulayacak Akseki Cevizli Göleti ve sulama yenileme projeleri ile Gölet revize projelerin yapımı

c) Yapılacağı yer: ANTALYA” düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 450 (Dörtyüzelli) gün olarak belirlendiği,

İdari Şartname’de “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlenmesinin,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Özel Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yüklenici tarafından yapılacak işlerin, “Harita alımı, gölet ve sulama ön raporunun hazırlanması, jeoteknik hizmetler ve doğal yapı gereçleri raporu hazırlanması, aplikasyona müstenit projelerin hazırlanması, kamulaştırma planlarının ve haritalarının yapımı, işin yeşil dosyalarının ve proje raporlarının hazırlanması, projeye ait orijinal çizim paftaları ile hesap dosyalarının çoğaltılması, projeye ait CBS bilgileri CD’lerin idareye teslimi olmak üzere düzenlendiği ve yapılacak işlerin sırası ve yapım sürelerinin açıklandığı,

Anılan Şartname’nin “Ödemeye esas pursantaj oranları” başlıklı 5’nci maddesinde, “Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı” işi mühendislik hizmetleri, karşılığı aşağıda belirtilen üniteler halinde gerçekleştirilecektir. Ünite çalışmaları tamamlandığında aşağıda belirtilen oranlarda ve ödenek nispetinde İdarece ödemeler yapılacaktır.

Yükleniciye hakedişler, hizmet safhasına ve verilen pursantaj oranlarına göre projelerin idare tarafından onaylanmasını takiben ödenecektir. Projeler ve raporlar idareye teslim edildikten sonra Yüklenici, İdare ile sürekli temasta bulunarak, İdarenin isteyeceği gerekli düzeltmeleri ivedilikle yerine getirecek ve projelerin zamanında tasdik edilmesini sağlayacaktır.

Ödemeye Esas İşin Tanımı

Ödemeye Esas Oran (%)

1-Haritaların İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

2- Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Ön raporlarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

5

3- Mamatlar Göleti Ön raporun İdare’ce Tasdik Edilmesi

5

4- Akseki Cevizli Göleti Jeoteknik ve YAS, Doğal Yapı Gereçleri Etütlerinin İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

5- Mamatlar Göleti Jeoteknik ve YAS, Doğal Yapı Gereçleri Etütlerinin İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

6- Akseki Cevizli Göleti Aplikasyona Müstenit Gölet Tesisleri Projelerinin ve Hesaplarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

7- Mamatlar Göleti Aplikasyona Müstenit Gölet Tesisleri Projelerinin ve Hesaplarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

5

8- Aplikasyona Müstenit Sulama Şebekesi Plan ve Profil Projelerinin ve hesaplarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

9- Aplikasyona Müstenit Sulama Şebekesine ait Sanat Yapıları Projelerinin ve Hesaplarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

10- Kamulaştırma Planlarının İdare’ce Tasdik Edilmesi

10

11- İşin Yeşil Dosyalarının ve Proje Raporlarının Hazırlanarak İdarece Tasdik Edilmesi

5

12- Projelere ait orijinal çizim paftaları ile hesap dosyalarının çoğaltılarak İdarece Onaylanması

5

13- Projelere ait Coğrafi Bilgi Sistemi Bilgileri (CBS) İşlerinin İdarece Onaylanması

5

TOPLAM :

100

düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin “Personel durumu” başlıklı 6’ncı maddesinde “Teknik personelin ihale konusu hizmetin uzmanı olması şarttır. Deneyim süresi, Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt belgesiyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası kayıt belgesiyle tevsik edilir. İş ortaklıklarında ortaklık oranına bakılmaksızın pilot ve diğer ortaklara ait teknik personelin tamamı değerlendirilir. İhale üzerinde kalan Yüklenicinin bu iş için aşağıda unvan ve nitelikleri belirtilen her bir Teknik Personeli kendisine ait iş bölümünün idarece onaylanmasına kadar iş başında bulundurması zorunludur.

Teknik Personel:

1 adet 5 yıl deneyimli Proje Müdürü (İnşaat Müh.)

1 adet 3 yıl deneyimli İnşaat Mühendisi

1 adet 3 yıl deneyimli Harita Mühendisi

1 adet 5 yıl deneyimli Jeoloji Mühendisi

İstekli, kendisinin veya yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeleri Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40. Maddesi gereğince sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce idareye sunacaktır. Onaya sunulacak proje ve raporlarda antetler aşağıdaki örneğe uygun olarak düzenlenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, ihale konusu “Antalya Akseki Cevizli Göleti ve Sulaması Yenileme Proje ve Kamulaştırma Planı Yapımı Hizmet Alımı” işinde, isteklilerin, tekliflerini götürü bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacağı, isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, Özel Teknik Şartname’de yüklenici tarafından yapılacak işlerin sırası ve yapım sürelerinin açıklandığı, ihale konusu hizmetin uzmanı olması şartıyla 1 adet 5 yıl deneyimli Proje Müdürü (İnşaat Müh.), 1 adet 3 yıl deneyimli İnşaat Mühendisi, 1 adet 3 yıl deneyimli Harita Mühendisi, 1 adet 5 yıl deneyimli Jeoloji Mühendisi bulundurması zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İdarece alınan 16.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, 3 istekliden tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı gerekçesi ile açıklama istenmesine karar verildiği, Gölsu-Hes Müh. Mim. ve Müş. Ltd. Şti.nin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesi ile teklifinin reddedildiği, açıklamaları uygun bulunan MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- EMMA Yapı Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Su Teknik Müh. Müş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin 02.02.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…Teklifiniz, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. Maddesinde belirtildiği üzere ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesi gereğince sınır değer hesaplanmış ve teklifiniz sınır değerin altında bulunduğundan aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş olup, özellikle Mühendislik Hizmetleri, Harita Aplikasyon giderleri, Jeoteknik ve Yas Giderleri ve Kamulaştırma Planı Hazırlanması hizmetleri için,

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, hususlarında belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalarınıza ihtiyaç duyulmuştur.” ifadelerine yer verilerek açıklama yapılmasının istenildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 06.02.2017 tarihli yazı ekinde sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgelerin başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- EMMA Yapı Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 06.02.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işe ait iş programı, organizasyon şeması, toplam giderler tablosu, personel çalışma gün sayıları tablosu, personel masrafları, firma tanıtım dosyaları ve 3 adet fiyat teklifi sunulduğu,

Açıklama kapsamında sunulan “Toplam giderler tablosunda”

Personel Giderleri

139.248,45 TL

Jeoteknik ve Yas, Doğal Yapı Gereçleri Etütleri Bedeli

80.000,00 TL

Harita ve Kamulaştırma Planı Yapımı İşleri Giderleri

80.000,00 TL

ÇED Raporu Yapım Bedeli

6.000,00 TL

ÇED Raporu Harcı/ Proje Bedeli 0 TL-1 Milyon TL arası

6.779,66 TL

Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler (Büro sabit giderleri, yol giderleri, cilt, baskı ve yazılım giderleri ve bilinmeyen diğer giderler)

18.319,72 TL

ARA TOPLAM

330.347,83 TL

YÜKLENİCİ KARI (%15)

49.552,17 TL

GENEL TOPLAM

379.900,00 TL

şeklinde teklifini oluşturan maliyet kalemlerine yer verilerek bedel belirlendiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Jeoteknik ve Yas giderlerini tevsik amacıyla Gür Müh. Jeoteknik Sonda Harita İnş. Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 80.000,00 TL tutarında fiyat teklifinin, sunulduğu, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (12.01.2017) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, tutanağı düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği,

Harita, Plankote, Aplikasyon ve Kamulaştırma Planı Hazırlanması hizmetleri için Dikey Harita Proje İnş. Müh. Müt. ve Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 80.000,00 TL tutarında fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (10.01.2017) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, tutanağı düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği,

ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası Hazırlanması İşini tevsik amacıyla Akya Proje Etüt Müh. Dan. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 6.000,00 TL tutarında fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (10.01.2017) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, tutanağı düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği,

Fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların ihale işlem dosyası içinde yer almadığı görülmekle birlikte, söz konusu tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerektiği ve idareye verilme zorunluluğu bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği,

Buna göre sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin fiyat tekliflerinin şekil yönüyle uygun olmadığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

Özel Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde, ihale konusu hizmetin uzmanı olması şartıyla 1 adet 5 yıl deneyimli Proje Müdürü (İnşaat Müh.), 1 adet 3 yıl deneyimli İnşaat Mühendisi, 1 adet 3 yıl deneyimli Harita Mühendisi, 1 adet 5 yıl deneyimli Jeoloji Mühendisi bulundurmasının düzenlendiği, anılan Şartname’nin 2’nci maddesinde yüklenici tarafından yapılacak işlerin sırası ve yapım sürelerinin açıklandığı, ihale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyet icmaline ilişkin tabloda proje müdürü olarak çalışacak inşaat mühendisi için öngörülen çalışma süresinin 10 ay, tecrübeli inşaat mühendisinin 10 ay, harita mühendisinin 4 ay, jeoloji mühendisinin 3 ay çalışma süresi öngörüldüğü, ancak personel ücretleri ile ilgili olarak ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği ve dokümanın bu haliyle kesinleştiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel açısından 2 adet inşaat mühendisi (şirket müdürü), 1 adet harita mühendisi, 1 adet jeoloji mühendisi, 2 adet teknik ressam öngörüldüğü, inşaat mühendisi için brüt aylık 3.000,00 TL, harita mühendisi ve jeoloji mühendisi için aylık brüt 3.500,00 TL, teknik ressam için aylık brüt 1.777,50 TL ücret öngörüldüğü, dokümanda belirtilen sayıda ve nitelikte olmak üzere, Özel Teknik Şartnameye göre hazırlanan iş programı doğrultusunda çalışma gün sayıları belirlenerek (çalışma gün sayıları, inşaat mühendislerinin 450 gün, harita mühendisinin 165 gün, jeoloji mühendisinin 120 gün, 1 adet teknik ressamın 60, 1 adet teknik ressamın 210 gün olarak belirlendiği) toplam personel giderinin 139.248,45 TL olarak teklif verildiği anlaşılmıştır.

İhale konusu işte çalışacak personelin ücretinin işçi ve işveren arasındaki sözleşme doğrultusunda sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde belirleneceği, kamu ihale mevzuatında da ilgili oda tarafından belirlenen ücretlere göre ödeme yapılacağına dair bir düzenleme olmadığı, ihale dokümanında çalışanlara verilecek ücrete ilişkin olarak ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin üzerinde bir belirleme yapılmasının gerekli ve yeterli bir koşul olduğu, bu doğrultuda yapılan incelemede idarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak, çalıştırılacak personel için brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası ücret belirlenebileceği, şikayete konu ihaleye ait dokümanda personel ücretlerinin alt sınırı için brüt asgari ücret tutarı ya da asgari ücretin % … fazlası olacağı şeklinde herhangi bir düzenleme yapılmadığı dikkate alındığında, istekliler tarafından personel ücretinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin altında olmayacak şekilde açıklama yapılabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, açıklama kapsamında çalıştırılacağı öngörülen teknik personele ödenecek aylık ücretin 2017 yılı için belirlenen brüt asgari ücretin (1.777,50 TL) altında olmadığı, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alındığı anlaşılan mühendislik disiplinlerinin her birinin ve teknik ressamın İş Ortaklığının yapmış olduğu açıklama kapsamında dikkate alındığı ve teknik personel için öngörülen çalışma sürelerinin idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan sürelerden fazla olduğu görüldüğünden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi bünyesinde çalıştıracağı teknik personelin sayısı, niteliği, çalışma süreleri ve ücretlerine ilişkin yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan ihale dokümanda meteoroloji mühendisi, jeofizik mühendisi, orman mühendisi, elektrik ve makine mühendisi çalıştırılmasına yönelik bir düzenleme yer almadığından başvuru sahibinin anılan mühendislik hizmetlerine ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığına ilişkin iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 8, 12, 13 ve 14’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Şikayete konu ihaleye ait Özel Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan “Ödemeye Esas Pursantaj Oranları” başlıklı 5’inci maddesinde, ihale konusu işin hangi aşamalar halinde gerçekleştirileceği ve aşamalar tamamlandığında hangi oran nispetinde idarece ödeme yapılacağının düzenlendiği, söz konusu tabloda proje ve planlama safhalarında yer alan iş ve işlemlerde yer alan kalemlerden bazı maliyet kalemlerinin [Ön raporların hazırlanması, işin yeşil dosyalarının ve proje raporlarının hazırlanarak idarece tasdik edilmesi, projelere ait orijinal çizim paftaları ile hesap dosyalarının çoğaltılarak idarece onaylanması, projelere ait Coğrafi Bilgi Sistemi Bilgileri işlerinin (CBS) idarece onaylanması gibi] önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında önemli teklif bileşenlerinin mühendislik hizmetleri, harita aplikasyon giderleri, jeoteknik ve yas giderleri, kamulaştırma planı hazırlanması hizmetleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından mühendislik hizmetleri kapsamında, organizasyon şeması, personel çalışma gün sayılarının belirlendiği tablo ve personel masraflarına ilişkin tabloya yer verilerek açıklamaların yapıldığı, jeoteknik ve yas giderlerinin tevsiki amacıyla ve harita, plankote, aplikasyon ve kamulaştırma planı hazırlanması hizmetlerinin tevsiki amacıyla 2 adet fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Öte yandan anılan İş Ortaklığı tarafından açıklama istenen iş kalemleri dışında, açıklama kapsamında sunulan “Toplam giderler tablosu” nda ÇED Raporu Yapım Bedeli, ÇED Raporu Harcı/ Proje Bedeli, Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler (büro sabit giderleri, yol giderleri, cilt, baskı ve yazılım giderleri ve bilinmeyen diğer giderler) kalemlerine ilişkin maliyet belirlendiği ve %15 yüklenici karı eklenerek teklif fiyatının oluşturulduğu görülmüştür.

Dolayısıyla açıklama istenen iş kalemleri dışında kalan kalemlere ilişkin olarak bir maliyet belirlediği, ancak bunlara ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı (ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası Hazırlanması İşinin tevsiki amacıyla 1 adet fiyat teklifinin sunulduğu) görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan açıklamalarından, önemli maliyet bileşeni olarak öngörülmeyen giderler için belgelendirme yapılma zorunluluğu bulunmadığının anlaşıldığı, öte yandan önemli bileşen olarak öngörülmeyen hususların da yükleniciye bir maliyet oluşturduğu ve teklif fiyatın belirlenmesinde etkili olduğu dikkate alındığında, önemli maliyet bileşeni olarak öngörülmeyen gider kalemleri içinde bir maliyet öngörülmesi gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, sadece idarece önemli maliyet bileşeni olarak öngörülen giderlerin belgelendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazıya istinaden, önemli teklif bileşeni olarak belirtilen “Mühendislik Hizmetleri, Harita Aplikasyon giderleri, Jeoteknik ve Yas Giderleri, ve Kamulaştırma Planı Hazırlanması hizmetleri” maliyet bileşenleri ile ilgili belgeye dayalı açıklama yapıldığı, bunlar dışındaki kalemler ile ilgili olarak da bir maliyet öngörüldüğü anlaşılmakla birlikte önemli maliyet bileşeni olarak öngörülmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif sahibi istekli tarafından belgelere dayalı olarak tevsik edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bazı maliyetlerin dikkate alınmadığı ve açıklama istenen iş kalemleri dışında kalan giderlerin de açıklanması gerektiği yönündeki iddialarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 9, 10, 11 ve 15’inci iddialarına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, götürü bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından jeoteknik ve yas giderlerinin tevsiki amacıyla 1 adet, harita, plankote, aplikasyon ve kamulaştırma planı hazırlanması hizmetlerinin tevsiki amacıyla 1 adet fiyat teklifinin sunulduğu,

Sunulan fiyat tekliflerinin mühendislik hizmetleri dışında açıklama istenen kısımların hepsini içerdiği, başvuru sahibinin iddialarında yer alan ulaşım yolları jeoteknik etüdleri, doğal yapı gereci etüdleri için araştırma çukuru açılması, temel araştırma sondajlarında yapılacak deneyler (basınçlı su testi, standart penetrasyon testi), malzeme sahası araştırmaları, laboratuvar deneylerinin yapılmasına ilişkin maliyetlerin Jeoteknik ve Yas Giderleri iş kaleminin içinde, harita alımına ilişkin maliyetlerin harita aplikasyon giderleri içinde, kamulaştırma planlarına ilişkin harç maliyetinin kamulaştırma planı hazırlanması hizmetleri içinde yer aldığının düşünüldüğü, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede iş kalemi bazında belgelendirme yapılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin, söz konusu maliyetlerin dikate alınmadığına ve birim fiyat halinde sunulması gereken tekliflerin birden fazla iş kalemini içerecek şekilde verildiğine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi