SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UH.I-885

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2017/UH.I-885

Karar Tarihi

22 Mart 2017

İhale

2016/562766 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemizde ... Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/014
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-885

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bay Tem Yemek Taşımacılık Temizlik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.,

Şerefiye Mah. Cumhuriyet Cad. Mavi Plaza Kat: 5 No: 2 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gaziemir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Gazi Mahallesi Önder Caddesi 41 35410 Gaziemir/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/562766 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemizde Görevli 657 Sayılı Kanuna Tabi Memur Personel ile 5393 Sayılı Belediye Kanununa Tabi Sözleşmeli Personele 2017 Yılında Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziemir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 09.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemizde Görevli 657 Sayılı Kanuna Tabi Memur Personel ile 5393 Sayılı Belediye Kanununa Tabi Sözleşmeli Personele 2017 Yılında Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bay Tem Yemek Taşımacılık Temizlik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 27.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.02.2017 tarih ve 9341 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/438 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Kendilerince sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmaması gerekçesiyle idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, zira iş deneyim belgesinde belirtilmese bile mevcut yemek hizmetinin manyetik kart kullanılarak elektronik sistemlerle yapılmış olduğu, kurum çalışanlarına öğle ve akşam yemeği hizmetlerinin şartname hükümleri doğrultusunda kurumun belirlediği yemekhanelerde çalışanlar için özel olarak hazırlatılan manyetik kartlar vasıtasıyla elektronik sistemler kullanılarak verilmiş olduğu, ilgili kurumda elektronik sistemlere okutulan manyetik kartlar vasıtasıyla otomasyon sistemine düşen sayılar kadar taraflarına ödeme yapıldığı, mevcut ihalede manyetik kart ve elektronik sistemlerin kullanıldığı,

  2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesine uygun aşırı düşük fiyat açıklaması sunmadığının düşünüldüğü, Ek-H.4 formunun düzenlenmediği, borsa bülten çıktılarının açıklama ekinde sunulmadığı, işçilik maliyet bileşeninin ayrı ve ayrıntılı olarak hesaplanmadığı “(ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı” oranının 0,80 ile 0,95 aralığında olmadığı düşüncesinde oldukları iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Belediyemizde görevli 657 sayılı kanuna tabi memur personel ile 5393 sayılı belediye kanununa tabi sözleşmeli personele 2017 yılında öğle yemeği verilmesi hizmet alımı işi

b) miktarı ve türü:

208 personele 49698 adet öğün öğle yemeği verilmesi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Gaziemir Belediyesi Sınırları Dahilinde” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.5’inci maddesinde “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu ya da özel sektörde gerçekleştirilen Manyetik Kart, Yemek Çeki Karşılığında yemek verme hizmetleri veya Elektronik sistemler ile yemek verme hizmetleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik Şartname’nin “İşin adı” başlıklı 1’inci maddesinde “Belediyemizde görevli 657 sayılı Kanuna tabi Memur Personel ile 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi sözleşmeli personele 2017 yılında öğle yemeği verilmesi hizmet alımı işi”

2- Belediyemiz hizmet alanının geniş olması, değişik semtlerde hizmet birimlerimizin bulunması, denetim personellerinin dışarıda olması vb. sebepler ile idarenin fiziki olarak memurlara belli yerde ve belli saatte toplu olarak yemek hizmeti verilmesine uygun şartlarda yerinin olmaması nedeniyle, alım konusu hizmet belediyemiz sınırları içerisinde bulunan restaurant, lokanta ve benzeri işyerleri ile anlaşmalı yüklenici firma tarafından yemek hizmeti alacak personele kart (elektronik, manyetik, mobil vb.) veya kupon verilmesi şeklinde olacaktır.”

“Miktarı ve türü” başlıklı 3’üncü maddesinde “01.02.2017–31.12.2017 tarihleri arasında 657 sayılı kanuna tabi memur ve 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi sözleşmeli personel olmak üzere toplam 08 personele Teknik şartname ekindeki menüde belirtilen yemekler karşılığında 49698 öğünlük kartlı veya kuponlu sistemde öğlen yemeği verilecektir.

4-Yüklenici yemek karşılığı topladığı veya kayda geçirdiği kart veya kupona ilişkin kayıtları aylık olarak belediyeye tutanakla teslim edecektir.

5-Kupon miktarları veya Kartlara yapılacak yüklemeler, idarece düzenlenecek ilgili ayın yükleme listesine göre her ayın 15 (onbeş)’inde yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Zamanında verilmeyen kuponlardan veya yapılmayan yüklemelerden yüklenici sorumlu olup gecikme durumunda sözleşmede belirtilen gecikme cezaları ile kesintiler uygulanacaktır.

6-6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili kanunda belirtilen müeyyidelere yüklenici tarafından uyulacak ve yerine getirilecektir.

7-Yemek kuponu veya kartları personel tarafından kullanılırken anlaşmalı işyerlerince komisyon vb. adlar altında herhangi bir ek bedel talep edilmeyecektir.

8-Yemek Hizmeti alacak personele verilecek kart yada kuponun şekli ve uygulamasını taraflar karşılıklı olarak belirleyecektir.

9-Elektronik ortamda yükleme yapılması halinde kayıp veya çalıntılara karşı personelin mağdur olmaması için kayıp veya çalıntı bildirildiği andan itibaren yüklenici tarafından kalan miktara bloke konur. Bloke konulan miktar en kısa sürede personele iade edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinin,

İhale kayıt numarası: 2016/562766

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

197 memur 11 sözleşmeli olmak üzere 208 personele 49698 öğün öğle yemeği hizmeti

Öğün

49.698

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde hazırlandığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.

(5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…” hükmüne,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmüne yer verilmiştir.

İdari Şartname’de yapılan düzenlemeler uyarınca söz konusu ihalede teklif edilen bedelin %25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az %70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az %10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının %30'undan az olmaması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale konusu işin 657 sayılı Kanun’a tabi memur personel ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’na tabi sözleşmeli personele 2017 yılında öğle yemeği verilmesi hizmeti olduğu, belediye hizmet alanının geniş olması, değişik semtlerde hizmet birimlerinin bulunması, denetim personellerinin dışarıda olması vb. sebepler ile idarenin fiziki olarak memurlara belli yerde ve belli saatte toplu olarak yemek hizmeti verilmesine uygun şartlarda yerinin olmaması nedeniyle, bu hizmetin restoran, lokanta ve benzeri işyerleri ile anlaşmalı yüklenici firma tarafından yemek hizmeti alacak personele kart (elektronik, manyetik, mobil vb.) veya kupon verilmesi hizmetinin işin kapsamında bulunduğu görülmüştür.

Yine ihale konusu işin adı ve benzer iş tanımında yer alan ifadelere bakıldığında ihale konusu hizmetten, idare bünyesinde kurulacak yemek servisi ile yemek hizmeti verilmeyip, elektronik kart, manyetik kart veya mobil kart vb. gibi para temsili araçlar sağlanarak, yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasının amaçlandığı, Teknik Şartname’nin 1 ve 3’üncü maddelerine göre personelin idare çevresinde bulunan lokantalardan bahsi geçen kartların hizmeti vasıtasıyla yemek ihtiyaçlarını karşılayacakları anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 72.3’üncü maddesinde “Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.” açıklaması yer almakta olup söz konusu ihaleye ait ihale dokümanında benzer iş olarak belirlenmiş olan kamu ya da özel sektörde gerçekleştirilen manyetik kart, yemek çeki karşılığında yemek verme hizmetleri veya Elektronik sistemler ile yemek verme hizmetleri denilmiş olmakla bu işlerin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmesi suretiyle değerlendirme yapılmasının uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi Bay Tem Yemek Taşımacılık Temizlik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından; Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 12.07.2016 tarihinde düzenlenen, işin adı “2016 yılı Nisan, Mayıs Ayları Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı”, sözleşme tarihi 30.03.2016, kabul tarihi 31.05.2016 ve belge tutarı 1.189.859,08 TL olan iş bitirme belgesi sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgenin içermiş olduğu işin kapsamının anlaşılabilmesi açısından Başkanlığımızca belgeyi düzenleyen Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine gönderilen 27.02.2017 tarih ve 4302 sayılı yazı ile iş bitirme belgesine konu işlere dair ayrıntılı liste, işe ait sözleşme, teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli talep edilmiştir.

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gönderilen 17.02.2017 tarih ve 1525 sayılı yazı ekinde yer alan belgelerin incelendiğinde, Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu hizmet 01.04.2016-31.05.2016 tarihlerini kapsamakta olup, bu teknik şartname yukarıda belirtilen hastane ve ağız diş sağlığı merkezleri ile bağlı tüm polikliniklerin ve sözleşme süresi içinde yeni açılacak olan tüm sağlık tesislerinin bütün birimlerindeki yatan hastalar, hasta refakatçileri, diyaliz bölümü bulunan hastanelerde diyaliz hastaları için kahvaltı ve personel için yemek ile kahvaltı, kahvaltı ve ara öğün hazırlanması, dağıtılması ve aşağıda tarif edildiği üzere sonraki hizmetlerin nasıl yürütüleceğini kapsar. Ara öğün ayrı bir kalem olmayıp, aşağıda tarif edileceği gibi diyet yemeğin bir parçasıdır. Hastanece yapılan bütün hizmet ihaleleri kapsamında çalışması gereken işçiler, yönetmelikleri gereği hastanede staj yapan stajyerler, hizmet içi eğitime gelen sağlık ve yardımcı sağlık personeli, öğün saatlerinde görevi gereği hastanemizde bulunan 112 Acil Ambulans Servisi personeli de personel tanımına dahildir.” düzenlemesi, yine aynı Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı I.A maddesinde “Bu hizmet yemek ve kahvaltı planlama, hazırlanma, pişirme, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli, bulaşık, temizlik, bakım onarım, atıkların toplanması gibi işlemlerin hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Pişirme, Dağıtım, Kontrol ve Hijyen” başlıklı A.4-24’üncü maddesinde de “Sağlık tesislerimizin yemekhanelerinde elektronik kart sistemi uygulanmaktadır. Yemek yiyecek olan personel kartlı turnike sistemine kart basmak suretiyle yemeğini almakta yemeklerin hakediş ödenmesi esnasında personel ve stajyer öğrencilerin yedikleri yemek miktarı otomasyon sisteminden hastane idaresince çıkartılarak firmanın hakedişine eklenecektir. Hasta ve refakatçiler için yemek dağıtımına refakat eden sorumlu hemşire tarafından tutulan yemek dağıtım tutanağı üzerinden hesaplama yapılarak ilgili ödeme hakedişe dahil edilecektir, hasta ve refakatçiler için kart basma/barkotlu sistem/vb. elektronik sistem kurulması durumunda yüklenici firmalar bu sistem üzerinden hakediş almayı kabul etmiş sayılırlar. Yenilen yemek sayısı üzerinden ödeme yapılacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerinin ise normal, yemek, diyet yemek, normal kahvaltı ve diyet kahvaltı şekilde belirlendiği görülmüştür.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda başvuru sahibinin iş deneyim belgesine konu Teknik Şartname’de ihale konusu işten anlaşılması gerekenin işi yapacak olan idarenin bünyesinde yemek yiyecek personelin yemekhaneye girmek için oluşturulan turnike sisteminden geçişi olduğu ve bu geçişin personel tarafından özel olarak hazırlatılan elektronik kart basmak suretiyle gerçekleştirileceği, bu durumun anılan ihalede elektronik sistemlerin kullanıldığını gösterdiği ve dolayısıyla da başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin bu haliyle benzer iş tanımına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır..

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, damga vergileri, karar pulu, KİK payı, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve diğer giderler, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Ayrıca, işin yürütülmesi için hizmet elektronik sistem ile yerine getirilecekse sistem kurulumu, Manyetik kart veya yemek çeki ile yerine getirilecekse, Manyetik kart ve yemek çeki basım ve dağıtım ücretleri ile her türlü yer ve araç gideri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir...” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79‘uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de “asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi” ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin bu doğrultuda açıklamalarını hazırlaması gerektiği düşünülmektedir.

Teknik Şartname’nin incelenmesinde örnek yemek menüsü belirlemesine rastlanılamadığı, 1, 2 ve 3. Grup yemek başlığı altında yemek çeşitlerinin belirtildiği, ancak yemek çeşitlerinde kullanılacak girdi ve miktarlarına yer verilmediği görülmüştür.

Anılan Şartname’de yemek çeşitleri ve miktarları ile ilgili olarak,

“I.GRUP YEMEKLER

a) Et ve Tavuk Yemekleri:

YEMEK ADI PORSİYON ET GRAMAJI PORSİYON GRAMAJI

ELBASAN TAVA Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr.

ŞEHRİYE GÜVEÇ Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr.

ANKARA TAVA Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr.

FIRIN TAVUK Pişmiş Tavuk (kemikli) net 200 gr. 250 gr.

PİLİÇ IZGARA Pişmiş Tavuk miktarı net 100 gr. 250 gr.

TAS KEBABI Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr.

ÇİFTLİK KEBABI Pişmiş et miktarı 100 gr. 250 gr.

ORMAN KEBABI Pişmiş et miktarı 100 gr. 250 gr.

PATLICAN KEBABI Pişmiş et miktarı 100 gr 250 gr.

BAHÇEVAN KEBABI Pişmiş et miktarı 100 gr 250 gr.

TALAŞ KEBABI Pişmiş et miktarı net 100gr 250 gr.

BALIK(Mevsimine Göre) Pişmiş balık miktarı net 100 gr 250 gr.

İSLİM KEBABI Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr.

TAVUK HAŞLAMA Pişmiş Tavuk miktarı net 100 gr 250 gr.

KUZU HAŞLAMA Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr.

TAVUK DÖNER Pişmiş Tavuk miktarı net 150 gr. 250 gr.

ET DÖNER Pişmiş et miktarı net 150 gr 250 gr.

HÜNKAR BEĞENDİ Pişmiş et miktarı net 150 gr 250 gr.

PÜRELİ DANA ROSTO Pişmiş et miktarı net 150 gr 250 gr.

b)Köfte Yemekleri :

YEMEK ADI

PORSİYON GRAMAJI

PORSİYON ET GRAMAJI

KADINBUDU KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr. 250 gr

İZMİR KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

TERBİYELİ KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

ÇİFTLİK KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

FIRIN KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

ROSTO KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

MİTİT KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

IZGARA KÖFTE Pişmiş et miktarı net 100 gr 250 gr

c)Sebze Yemekleri

YEMEK ADI PORSİYON ET GRAMAJI PORSİYON GRAMAJI

ETLİ BAMYA Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

ETLİ BEZELYE Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KABAK MUSAKKA Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

PATLICAN MUSAKKA Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KIYMALI KARNABAHAR Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KABAK KALYE Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.+100gr yoğurt

KARNIYARIK Pişmiş et miktarı net 40 gr 220 gr.

ETLİ KIŞ/YAZ TÜRLÜSÜ Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KIYMALI SEMİZOTU Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KIYMALI SEMİZOTU

VE/VEYA ISPANAK Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

ETLİ PATATES Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

FIRIN PATATES Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KIYMALI KAPUSKA Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

YUMURTALI ISPANAK 1 Adet Yumurta 180 gr.

ETLİ BİBER DOLMA

VEYA KABAK DOLMA Pişmiş et miktarı net 40 gr 220 gr.+100gr yoğurt

ETLİ NOHUT VE/VEYA

KURU FASULYE Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

KIYMALI YEŞİL MERCİMEK Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

ETLİ TAZE FASULYE Pişmiş et miktarı net 40 gr 250 gr.

2. GRUP YEMEKLER:

YEMEK ADI

ÇORBALAR

PİLAVLAR

FIRIN MAKARNA(Kaşar Peynirli 30 gr.)

SOSLU MAKARNA

PEYNİRLİ MAKARNA(Beyaz Peynirli 30 gr.)

KAYSERİ MANTISI

SOSYETE MANTISI

TALAŞ/MİLFÖY BÖREĞİ

TEPSİ BÖREĞİ, SU BÖREĞİ, SİGARA BÖREĞİ

ZEYTİNYAĞLILAR

KIZARTMALAR

PORSİYON GRAMAJI

200 gr.

175 gr.

220 gr.

200 gr.+40 gr. Sos ile

200 gr.

150 gr.+l00gr yoğurt

150 gr.+l00gr yoğurt

175 gr.

200 gr.

200' gr.

150 gr.+l00gr. Yoğurt

3. GRUP YEMEKLER: Meyveler

MEYVE ADI PORSİYON GRAMAJI

KAVUN 460 gr.

KARPUZ 460gr.

ELMA 200gr.

PORTAKAL 200gr.

MANDALİNA 180gr.

ŞEFTALİ 200gr

ARMUT 200gr

ÜZÜM 200gr

MUZ 200gr

KİRAZ, KAYISI, ÇİLEK 200gr.

YEMEK ADI PORSİYON GRAMAJI

SALATALAR 200 gr.

KOMPOSTOLAR(Taze meyve l00gr.) 230 gr.

HOŞAFLAR (Kuru meyveler 40 gr.) 230 gr.

SÜTLÜ TATLILAR(Sütlaç, Keşkül, Krem Şokella,

Kazandibi, Dondurma) 200gr
HAMUR. TATLILAR 150gr.
CACIK 200gr.
YOĞURT 200 gr.

MEŞRUBATLAR

MEYVE SUYU MEŞRUBAT POŞET AYRAN

KİŞİ BAŞI 1 ADET

KİŞİ BAŞI 1 ADET

KİŞİ BAŞI 1 ADET

YEMEK ÇEŞİTLERİ VE VERİLİŞ ADETLERİ

Öğle yemeği; öğün olarak teknik şartnamede belirtilen periyotlarda hazırlanacak ve menü aşağıdaki çeşitlerden oluşacaktır.

Birinci Grup Yemek: Bu yemeklerin asgari veriliş periyodları aşağıda belirtilmiştir:

• Döner 2 defa

• Haşlama 2 defa

  1. Köfteler 2 defa
  2. Tavuk 2 defa(mevsimine göre balık 2 defa)
  3. Etli sebzeler 4 defa
  4. Dolmalar 2 defa
  5. Bakliyatlar 2 defa
  6. Kebaplar 6 defa(tas kebabı, sebzeli kebap, orman kebap vb.)

İkinci Grup Yemek: Her türlü zeytinyağlı, börek, pilav, makama, sebze
yemekleri, çorbalar ve salatalar. Bu yemekler birinci tür yemeklerle uyumlu
olacaktır. İkinci yemek olarak verilmesi düşünülen yemeklerin aylık asgari veriliş
periyotları aşağıda belirtilmiştir.

-15 defa pirinç pilavı

-15 defa çorba

-3 defa bulgur pilavı

-3 defa makarna çeşitleri

-6 defa zeytin yağlı veya sebze

-4 defa mevsimine göre börek ve mantı

Üçüncü Grup Yemek: Bu yemekler birinci ve ikinci tür yemeklere uyumlu, mevsimine göre titizlikle seçilen tatlı, meyve, komposto ve salatalardır. Üçüncü tür yemeklerin asgari aylık veriliş periyotları aşağıdaki gibi olacaktır İkinci ve üçüncü yemek sayılan mevsim özelliklerine göre veya İdari düzenlemeler gereği İhtiyaca göre arttırılıp eksiltilebilir.

.

,

-2 defa hamur tatlıları ve mevsimine göre helvalar

-2 defa baklava vb.

-2 defa kadayıf vb.

-5 defa komposto, meyve suyu, aşure, cacık, yoğurt, salata(mevsimine göre veya salata bar olarak

-4 defa sütlü tatlılar (dondurma dahil)

-6 defa meyve

-1 defa meşrubat veya ayran

*Yemekler salata dâhil 4 çeşit olacaktır.

*Ramazan ayında yemek çıkartmayabilir. Bu halde istekliye ramazan ayının başlamasından 10 gün önce haber verilir. Eğer ramazan ayında yemek çıkartacak ise ramazan ayı boyunca yemek yiyecek kişi sayısı firmaya aynı sürede bildirilecektir.

*İstekli her iki halde de Ramazan ayı boyunca yemek yiyecek kişi oranında çalıştırdığı personel sayısını azaltabilecektir.

*İstekli rahatsızlıklarını raporla belgeleyen veya idare tarafından mazeretleri kabul edilen ve idare yetkilileri tarafından yazılı olarak belirtilen personel sayısı kadar perhiz yemeği hazırlanacaktır.

*Yemek esnasında kullanılacak ketçap, hardal, kürdan, karabiber, kırmızıbiber, tuz ve peçete vb. gibi lezzet verici malzemeler istekli tarafından karşılanacaktır.

*Verilecek 4 çeşit yemek aşağıdaki gruplarda belirtildiği şekilde sunulacaktır.

  1. Etli yemekler
  2. Çorba, pilav, makarna
  3. Tatlı, meyve vb.
  4. Salata bar

Üç grup yemek listesinden her gün 4 çeşit yemek menüsü hazırlanacaktır. İstekli fiyat teklifini tüm giderleri kapsayacak şekilde düzenleyerek verecektir(ekmek, masa üstü, servis malzemesi, içme suyu, personel gideri, temizlik, malzeme vb, dâhil edilecektir)” düzenlemeleri yapılmıştır.

Nitekim idarece teklifi aşırı düşük bulunan ve ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama talebi yazısında, “Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet Alımı İhalelerinde Sınır Değer Tespiti ve Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi Başlıklı 79.Maddesinin 79.1 Bendinde;79.1. ‘’Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir’’ Denmektedir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.1 maddesine istinaden ihale komisyonumuzca yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde ihale komisyonumuza sunmuş olduğunuz teklifinizin sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir. Firma olarak teklifinizi oluşturan maliyet hesabınızı detaylar ve kanıtlar belgeler ile bir rapor halinde hazırlayarak 17.01.2016 Salı günü, saat 17.30’a kadar İhale Komisyonumuza sunulmak üzere Gaziemir Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü’ne teslim edilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verilmiş olup, yazı ekinde de iki haftalık örnek yemek menüsü yer almamaktadır.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ıncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” şeklinde yer alan açıklama uyarınca idare tarafından şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklifin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesinin gerektiği anlaşılmış olup, ihale dokümanı incelendiğinde, asgari iki haftalık örnek yemek menüsünün Teknik Şartname’de yer almadığı, Teknik Şartname’nin yukarıda belirtilen şekliyle yemeklerle ilgili bazı bilgilere yer verilmekle birlikte, yemek içeriklerinin nelerden oluştuğunun tam olarak belirlenmediği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması istenen Set Kurumsal Hizmetler Tic. A.Ş. ye gönderilen açıklama isteme yazısında da önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği ve örnek yemek menüsü verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla idarece Teknik Şartname'de örnek menüye ve yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına yer verilmemesinin istekliler tarafından ihale dokümanına uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı anlaşılmış olup, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması istenilen Set Kurumsal Hizmetler Tic. A.Ş tarafından sunulan yazıda, “İdarenizin 2016/562766 sayılı ihalesine vermiş olduğumuz KDV hariç 15,00 TL teklifimiz Türkiye’nin ekonomik şartlarında bir memurun kanunda belirtilen günlük yemek ihtiyacını temin edecek maliyeti karşılayacak tutardadır. Teklif etmiş olduğumuz fiyatın savunmasında Kamu İhale Tebliği 79.2.2.7 no’lu maddesine göre açıklanması ve ispat edilmesi uygun bulunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.2.7 no’lu maddesinde ‘İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de vergilendirme yapılabilir’ denmektedir. Bu kanun metnine istinaden Belediyeniz Gaziemir Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü İhale Bürosu’nun 4734 sayılı Kanun kapsamında 2015/157573 ihale no ile yapılmış ihalede yapılan işe ait 2016 yılı Aralık ayında yenilen yemek için düzenlenen İstihkak Raporu, Aralık tarihli E-fatura, yine 2016 Aralık dönemi için idarece onaylanmış hizmet işleri hakediş raporu yazımız ekinde sunulmuştur. Belediyenize 2015/157573 no’lu ihale için 2016 Aralık ayında kesilen satış faturası ve eklerinde görüleceği üzere memur personele verilen 1 öğün karşılığı yemek bedeli KDV hariç 14,10 TL dir. …Ayrıca şirketimiz sektörde 300.000’inc üzerinde personele yüklenebilir kartlı sistemde hizmet vermekte ve Belediyeniz ile aynı bölgede şubeleri bulunan Yapı ve Kredi Bankası personeline günlük 13,70 TL+KDV, Garanti Bankası personeline ük 12,96 TL+KDV, Ziraat Bankası personeline günlük 13,00+KDV yemek kredisi yüklemek sureti ile hizmet vermektedir. Adı geçen kurumların günlük yemek ödeneği birim fiyatları tarafımızdan değil kendileri tarafından belirlenmektedir. Ayrıca 300.000’inc üzerinde kart ile tüm Türkiye’de hizmet veren firmamızda satış faturalarımızdan oluşan verilere göre müşterilerimizin personellerine günlük ortalama 13,00 TL yemek kredisi yüklenmektedir. Savunmamız Tebliğin 79.2.2.7 maddesine göre hazırlandığından bu firmalara yaptığımız satışlar ile ilgili fatura ve tutanak verilmesine gerek duyulmamıştır. Ayrıca Maliye Bakanlığı tarafından 2017 yılında uygulanacak ve yeniden değerleme oranında arttırılan hizmet erbabına işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin işverence verilebilecek yemek ödeneğinin üst limiti 14,00 TL+KDV’dir. Açıklamalarda görüldüğü üzere Set Kurumsal Hizmetler Tic. A.Ş tarafından 2016/562766 kayıt nolu ihalede teklif edilmiş olan KDV hariç 15,00 TL teklifimiz gerek özel sektör ortalamaları, gerek TC Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen günlük yemek yardımı üst sınırı ve gerekse 4734 sayılı Kanun kapsamında yine Belediyenize 2016 yılında verilen yemek bedeli birim fiyatına bakıldığında günün ekonomik şartlarına göre uygun veyahut yüksek kalmıştır…”şeklinde ifadelere yer verilmiş olup, yazı ekinde bu durumu tevsik etmek üzere 2016 yılı Aralık ayında düzenlenen istihkak raporu, Aralık tarihli E-Fatura, Aralık ayı için idarece onaylanmış hizmet işleri hakediş raporu ve aynı idarenin daha önceki bir ihalesine ilişkin Teknik Şartname’nin sunulduğu görülmüştür.

Bu çerçeve anılan istekli tarafından mevzuatın öngördüğü şekilde bir açıklama sunulamadığı ve mevcut koşullarda Teknik Şartname’deki düzenlemeler ve aşırı düşük teklif açıklama yazısındaki önemli teklif bileşenleri doğrultusunda belgelere dayalı bir açıklama sunulmasının imkânının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istense bile idare tarafından ihale dokümanında örnek menü düzenlemesine yer verilmediği ve yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının da belirtilmediği dikkate alındığında, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, bahsi geçen durumun istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde belirsizlik yaratacağından hareketle ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhaleye teklif veren ve teklifi sundukları iş deneyim belgesi benzer iş tanımına uygun olmadığı için değerlendirme dışı bırakılan ANT-PA End. Yem. Tem. Gı. Oto. İnş. Bil. ve Dan. Tic.ve San. Ltd. Şti. tarafından; yine Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 12.02.2016 tarihinde düzenlenen, işin adı “12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi”, sözleşme tarihi 13.05.2015, kabul tarihi 31.12.2015 ve belge tutarı 2.659.656,51 TL olan iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgenin içermiş olduğu işin kapsamının anlaşılabilmesi açısından Kurum tarafından belgeyi düzenleyen Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği’ne gönderilen 27.02.2017 tarih ve 4302 sayılı yazı ile iş bitirme belgesine konu işlere dair ayrıntılı liste, işe ait sözleşme, teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli talep edilmiştir.

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gönderilen 17.02.2017 tarih ve 1525 sayılı yazı ekinde yer alan belgelerin incelendiğinde, Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1-A maddesinde “Bu hizmet ve kahvaltı planlama, hazırlanma, pişirme, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli bulaşık, temizlik, bakım-onarım, atıkların toplanması gibi işlemlerin, hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır. Şartname hükümleri, ulusal ya da uluslararası kriterlerde değişiklik olduğunda kriterlere uyumlu olarak insan sağlığını ilgilendiren tüm konularda ilgili maddeler tarafların mütalaasına gerek kalmadan kendiliğinden değişir.” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin “Pişirme, Dağıtım, Kontrol ve Hijyen” başlıklı A.4 maddesinde “..Sağlık tesislerimizin yemekhanelerinde elektronik kart sistemi uygulanmaktadır. Yemek yiyecek olan personel kartlı turnike sistemine kart basmak suretiyle yemeğini almakta ve hakediş ödenmesi esnasında personel ve stajyer öğrencilerin yedikleri yemek miktarı otomasyon sisteminden hastane idaresince çıkartılarak firmanın hakedişine eklenecektir. Hasta ve refakatçiler için yemek dağıtımına refakat eden sorumlu hemşire tarafından tutulan yemek dağıtım tutanağı üzerinden hesaplama yapılarak ilgili ödeme hakedişe dahil edilecektir, hasta ve refakatçiler için kart basma/barkotlu sistem vb. elektronik sistem kurulması durumunda yüklenici firmalar bu sistem üzerinden hakediş almayı kabul etmiş sayılırlar. Yukarıda bahsedilen tüm bu hükümler hastanelerin semt poliklinikleri içinde geçerlidir.” düzenlemesinin yer almadığı görülmüştür.

Bu çerçevede ANT-PA End. Yem. Tem. Gı. Oto. İnş. Bil. ve Dan. Tic.ve San. Ltd. Şti. nin sunduğu iş deneyim belgesine konu Teknik Şartname’de ihale konusu işten anlaşılması gerekenin işi yapacak olan idarenin bünyesinde yemek yiyecek personelin yemekhaneye girmek için oluşturulan turnike sisteminden geçişi olduğu ve bu geçişin personel tarafından özel olarak hazırlatılan elektronik kart basmak suretiyle gerçekleştirileceği, bu durumun anılan ihalede elektronik sistemlerin kullanıldığını gösterdiği ve dolayısıyla da anılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi bu haliyle benzer iş tanımına uygun bulunmuştur.

Bundan başka ihaleye teklif veren ve teklifi sundukları iş deneyim belgesi benzer iş tanımına uygun olmadığı için değerlendirme dışı bırakılan Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş tarafından; Diyarbakır Belediyesi tarafından 14.07.2016 tarihinde düzenlenen, işin adı “Büyükşehir Belediyemizde görev yapan memur ve sözleşmeli personele öğlen yemeği verilmesi hizmeti alımı işi”, sözleşme tarihi 09.06.2015, kabul tarihi 30.06.2015 ve belge tutarı 3.067.842,60 TL olan iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgenin içermiş olduğu işin kapsamının anlaşılabilmesi açısından Başkanlığımızca belgeyi düzenleyen Diyarbakır Belediyesi Başkanlığına gönderilen 27.02.2017 tarih ve 4301 sayılı yazı ile iş bitirme belgesine konu işlere dair ayrıntılı liste, işe ait sözleşme, teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli talep edilmiştir.

Diyarbakır Belediyesi Başkanlığı tarafından gönderilen 07.03.2017 tarih ve 2071 sayılı yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, işe ait Teknik Şartname’de “Diyarbakır Büyükşehir Belediyesince 657 sayılı Kanuna bağlı personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. Maddesi ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yapılacak yemek ihalesinde aranacak teknik özelliklerin “2-Yemek iş günlerini kapsayan günlerde olacaktır. 3- Yıl içindeki iş günlerinde sadece öğle yemeği verilecektir. 4- Verilecek öğle yemeği talep edilen memur sayısındaki değişikliğe göre artırma veya azaltma imkânı yaratacaktır. ..7-Yemek servislerinin yapılacağı anlaşmalı iş yerlerindeki karkas etlerin kombine oluşturacağı Sağlık Denetim ekiplerince kontrol edilecektir…10) İhaleye iştirak etmek isteyen firma veya yüklenici müteahhidin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi il sınırları içerisinde en az 30(otuz) iş yeriyle anlaşmalı olmalı ve bunu belgeleyen listeyi sözleşme aşamasında sunmalıdır.11) Yüklenici sözleşmeden sonra yemek dağıtımı veya yemek servisi ihtiyacının karşılanması hususunda herhangi bir sıkıntının yaşanmaması için anlamalı işyerlerinde geçerli olmak üzere çek, fiş, kart vb. belgeleri belediyenin ilgili birimine teslim etmelidir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Bu çerçevede Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim belgesine konu işin Teknik Şartname’sinde yapılan işin tanımından, çek, fiş, kart vb. gibi para temsili araçlar sağlanarak, yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasının amaçlandığı ve bu durumun benzer iş tanımında yer alan manyetik kart veya yemek çekinin kullanıldığını gösterdiği ve dolayısıyla da anılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi bu haliyle benzer iş tanımına uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim