SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UH.I-845

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2017/UH.I-845

Karar Tarihi

15 Mart 2017

İhale

2016/539515 İhale Kayıt Numaralı "Muğla Büyükşe ... esi, Bakımı Ve Onarımı Hizmet Alım İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-845

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ortem Temz. İnş. Taah. Haf. Nak. Müh. Müş. Tur. Maden. Tic. ve San. A.Ş.

Üçevler Mahallesi Tanay Caddesi Esra Sokak No: 12/5 Nilüfer/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Dairesi Başkanlığı,

Emirbeyazıt Mah. Uğurmumcu Bulvarı No: 14 48100 Menteşe/MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/539515 İhale Kayıt Numaralı “Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sulama Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı ve Onarımı Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 12.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sulama Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı ve Onarımı Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ortem Temz. İnş. Taah. Haf. Nak. Müh. Müş. Tur. Maden. Tic. ve San. A.Ş.nin 13.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.03.2017 tarih ve 12475 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/558 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki;

- İhale dokümanında teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen gider kalemleri için hesap yapılmadığı ve belge sunulmadığı, sunulan belgelerin teyidi yapılmadan idarece kabul edilmesinin yerinde olmadığı,

- Açıklanan işçilik giderlerinin ihale dokümanında belirtilen işçilik giderlerini karşılamadığı, akaryakıt maliyetlerinin karşılanmadığı ve mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği, verilen teklifin işçilik ve akaryakıt maliyeti toplamını bile karşılayamadığı,

- Araç ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir, bakım, akaryakıt (üstüpü karşılığı motorin, benzin, yağ), sigorta, fenni muayene ve her türlü diğer giderler (Teknik Şartname’de detayları verilen tüm giderler) ile nakil montaj giderleri için yapılan açıklamada ihale dokümanında yer alan araç ve makine model yılı, motor gücü, kapasite ve teknik özelliklerin karşılanmadığı,

-Araç ve makinalar için ihale dokümanında asgari model kriteri getirildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan amortismana tabi iktisadi kıymetler tablosunda yer alan faydalı ömürlerin aşılmaması gerektiği, aşırı düşük sorgulama cevabında hesabı yapılan araç ve makinelerin yaşlarının söz konusu tabloda yer alan yıllara göre ve işin süresine göre yapılması gerektiği, ancak istekli tarafından söz konusu kriterlerin belgelerde sağlanmadığı,

- Giyim giderine ait herhangi bir açıklama sunulmayarak genel giderler içerisinde kabul edildiği, giyim ve koruyucu malzeme giderleri için yapılan açıklamanın Teknik Şartname’deki kriterlere sahip olmadığı,

- İş sağlığı ve güvenliği hizmet giderine ait herhangi bir açıklama sunulmayarak genel giderler içerisinde kabul edildiği, ilgili mevzuatı gereği iş yeri hekimine ödenecek ücretin belli olduğu daha düşük tutarla açıklama yapmanın mümkün olmadığı,

-İş sağlığı ve güvenliği hizmeti iş kalemi altında Mesleki Yeterlilik Belgesi alma zorunluluğu getirilen mesleklerden olan inşaat ustalarının söz konusu belgeyi almasından ve işin başında bulundurulmasında yüklenicinin sorumlu olduğu, ancak söz konusu belgenin teminine dair hesaplamaya veya belgeye yer verilmediği,

- Lastik tekerlekli kazıcı yükleyicinin Karayolları Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun bir şekilde iş mahalline nakli ve çalışma programlarına uygun olarak araç nakliyelerine dair herhangi bir açıklama sunulmadığı,

- İstekli tarafından yapılan açıklamanın şantiye giderleri iş kaleminin tüm bileşenlerini kapsamadığı, şantiye yerlerinin kurulması için gerekli olan tüm ekipmanların ilgili noktalara sevkiyatına dair giderlerin tevsik edilmeleri gerektiği, şantiyelerin işletilmesi aşamasında doğacak olan tüm giderler de (elektrik, su, telefon vb.) göz ardı edilemeyecek önemli maliyet kalemleri olduğu, araç nakliye giderleri, şantiye kurulum ve işletme giderleri, personellerin eğitim giderleri gibi önemli gider kalemleri için açıklama sunulmadığı,

2- Araçlara ait amortisman, nakil, montaj-demontaj giderleri ile 3 bölgede oluşturulacak şantiye kurulum (konteyner hariç) ve işletme giderlerinin aşırı düşük sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak yer almamasının yerinde olmadığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan tüm gider kalemlerinin aşırı düşük isteme yazısında yer alması gerektiği,

3- İhale komisyonu kararında aşırı düşük savunmasının hangi gerekçelerle kabul edildiğine dair detaya yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7..

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: …Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sulama Tesisleri Bakım, Onarım , Kısmi Yapım İşleri

b) Miktarı ve türü:

11 Ay süresince Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sulama Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı ve Onarımı Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Muğla Büyükşehir Belediyesi hizmet alanları.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşme giderlerine ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç), resim ve harç giderleri dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmet için çalıştırılacak personele aşağıdaki oranlarda yürürlükteki asgari ücretin yüzde fazlası ödenecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

- Şoför (Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası) 9 Kişi Kış-14 Kişi Yaz

- İnşaat Ustası (Brüt Asgari Ücretin %15 Fazlası) 4 Kişi Kış-6 Kişi Yaz

- İşçi (Brüt Asgari Ücretin %10 Fazlası) 9 Kişi Kış-24 Kişi Yaz

İş Makinesi Operatörü (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası) 2 Kişi (Yaz+Kış)

-Hizmet için kullanılacak ve aşağıda belirtilen araç, makine saatlik çalışmaları teklif fiyata dâhil edilecektir.

-Damperli Kamyon (Tek Kabin)-1887,5 saat

-Binek Araç-3260 saat

- Çift Kabin Pick-Up -5147,5 saat

- Çift Kabin Kamyonet -5147,5 saat

-Kazıcı Yükleyici-3775 saat

- Traktör (Römorklu) -9180 saat

-Hizmet kapsamında çalıştırılacak araç ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir, bakım, akaryakıt (üstübü karşılığı motorin benzin yağ), sigorta, Fenni muayene ve her türlü diğer giderler(teknik şartnamede detayları verilen tüm giderler) ile nakil montaj giderleri yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil edilecektir.

-Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen Giyim Gideri (Yazlık) 92 Takım, Giyim Gideri (Kışlık) 24 Takım olmak üzere teklif fiyata dahil edilecektir.

-Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan iş sağlığı ve güvenliği hizmeti kalemine yansıtılmak üzere ihale konusu hizmet için gerekli tüm yasal yükümlülükleri karşılayacak şekilde teklif verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

-Hizmetin gerçekleştirilmesi için 3 bölgenin (1-Fethiye-Seydikemer, 2-Köyceğiz, Ula, Marmaris 3- Menteşe, Yatağan, Milas Kavaklıdere) her birinde İdarece ihtiyaç duyulması durumunda İdarenin göstereceği alanlara, kullanılacak alet, araç ve makinaların konulması, personelin toplama ve dağılımının yapılması amacıyla yüklenici tarafından şantiye(konteyner vb.) kurulacaktır. Bu konudaki giderler, yüklenici tarafından karşılanacaktır. İş bitiminde yüklenici tarafından sökülüp götürülebilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Prim oranı %2'dir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işte birim fiyat teklif cetveli standart formunun

“BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası :2016/539515

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

İşçi(Kış)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

9

4

2

İşçi(Yaz)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

24

7

3

İnşaat Ustası(Kış)(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

4

4

4

İnşaat Ustası(Yaz)(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

6

7

5

İş Makinası Operatörü(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

2

11

6

Şoför(Kış)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

9

4

7

Şoför(Yaz)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

14

7

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Damperli Kamyon (Tek Kabin)

saat

1.887,5

2

Binek Araç

saat

3.260

3

Çift Kabin Pick Up

saat

5.147,5

4

Çift Kabin Kamyonet

saat

5.147,5

5

Kazıcı Yükleyici

saat

3.775

6

Traktör(Römorklu)

saat

9.180

7

Kıyafet Giderleri(Kış Ayları)

takım

24

8

Kıyafet Giderleri( Yaz Ayları)

takım

92

9

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti

ay

11

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

“şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

12.01.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, 02.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Pey. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde sınır değerin (2.410.760,94 TL) altında geçerli teklif sunan 4 istekliden aşırı düşük savunması istendiği, 2 isteklinin aşırı düşük savunması vermediği, aşırı düşük savunması sunan Mevlüt Aytuğlu’nun aşırı düşük teklif savunmasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, aşırı düşük teklif savunması uygun bulunan Ünpet Akaryakıt Tur. Tem. Taş. ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen 13.01.2017 tarihli aşırı düşük açıklanma isteme yazısında maliyet bileşenleri olarak; “1-) İş kapsamında Teknik Şartnamede belirtilen sayıda personele ilişkin giderler,

2-) İş kapsamında Teknik Şartnamede belirtilen sayıda personele ilişkin giyim giderleri,

3-) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti giderleri,

4-) Teknik Şartnamede belirtilen hizmet kapsamında kullanılacak araçların sigorta, fenni muayene, araçlara ilişkin nakliye giderleri,

5-) Teknik Şartnamede belirtilen araçların yedek parça, tamir bakım onarım, akaryakıt (üstübü karşılığı motorin, benzin yağ) giderleri,

6-) İşin yürütülmesi sırasında 3 bölgede kurulacak şantiye(konteyner) giderleri,

7-) İşin uhdenizde kalması durumunda ortaya çıkacak sözleşme(KİK payı, karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi) giderler,” belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İşçilik giderine dair toplam 1.026.664,86 TL gider öngörüldüğü, bu tutarın KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplandığı, ihale konusu iş personel çalıştırmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından KİK işçilik hesaplama modülündeki %4 sözleşme ve genel gideler hariç tutarın dikkate alındığı,

Giyim giderine dair toplam 26.220,00 TL gider öngörüldüğü, söz konusu tutarın tevsiki için (Okyanus İş Elbiseleri) Yılmaz Batur’dan alınan 17.01.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinde teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterildiği, fiyat teklifinin bu teklifi veren kişiler ile meslek mensubu tarafından imzalandığı ve alınan fiyat teklifinde yer alan kıyafetlerin Teknik Şartname’deki kriterleri sağladığı anlaşılmıştır.

İş sağlığı ve güvenliği hizmeti giderlerine dair toplam 31.100,00 TL gider öngörüldüğü, birim fiyat teklif cetvelinde ise ilgili iş kalemine 38.500,00 TL fiyat teklif edildiği, 31.100,00 TL tutarın fiyat teklifi alınarak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu fiyat teklifinin Ezel Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Hizm. Dan. tic. Ltd. Şti. den alındığı, fiyat teklifinin 17.01.2017 tarihli olduğu, fiyat teklifinde iş güvenliği uzmanı eğitim hizmeti (46 personel x12 saat), acil eylem planı hazırlanması, risk analiz raporu hazırlanması, iş yeri hekim hizmeti (46 personel x12 saat) şeklinde teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterildiği, fiyat tekliflerinin bu teklifi veren kişiler ile meslek mensubu tarafından imzalandığı, ve alınan fiyat teklifinde yer alan açıklamaların Teknik Şartname’deki kriterleri sağladığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İş ve İşyeri Emniyeti ve Sağlık Tedbirleri” başlıklı 12’nci maddesinde; “Yüklenici sözleşme kapsamındaki işi, yürürlükteki 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddeleri, 6098 sayılı Borçlar Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve bu kanunlara dayanılarak çıkarılmış olan tüzük, yönetmelik ve genelge hükümleri ile Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin belirlemiş olduğu tüm kurallar ile İş Sağlığı ve Güvenliği kuralları çerçevesinde, sözleşme ve şartnamelere uygun olarak yürütecektir. Yüklenici mevzuatta meydana gelecek değişiklikleri takip etmek ve uygulamakla sorumludur

Yüklenici kendi iş yeri ile ilgili olarak yapılacak her türlü İş Sağlığı ve Güvenliği, İş Hukuku, Sosyal Sigortalar ve Maliye mevzuatlarına ilişkin her türlü resmi teftişte, teftiş makamı ve yetkilileri ile direkt olarak muhatap olacaktır ve resmi makamların istediği ÿtrçn belge ve bilgileri bizzat sağlamakla yükümlüdür.

Yüklenici faaliyet gösterdiği bölüm veya bölümlerde Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen iş programım dikkate alarak üstlendiği işi yerine getirmekten sorumludur.

Yüklenici, işyerinde hiçbir şekilde sigortasız işçi çalıştırmayacaktır.

Yüklenici, yapılacak iş için gerekli sağlık şartlarına uygun personel çalıştırmayı taahhüt eder. Yüklenici işyerinde olabilecek Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 5510/13. maddesinde tarifi yapılan iş kazalarını 3 (üç) işgünü içinde SGK Bölge Müdürlüğü'ne ve Muğla Büyükşehir Belediyesi- İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Şube Müdürlüğüne bildirecektir. Ayrıca tüm 'Kazaya Ramak Kala' durumları ve bu durumların değerlendirmesi ile alınan önlemler hakkında bilgilerin de Muğla Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Şube Müdürlüğüne bildirilecektir.

Yüklenici, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan tüm Tüzük ve Yönetmeliklerin gereğini yerine getirmekle, iş bu Kanun. Tiizük, Yönetmelik, Genelge ve Tebliğleri takip ederek gerekli düzenlemeleri yapmak ve hizmet süresi içerisinde yenilenen tüm mevzuatı takip etmekle yükümlüdür.

Yüklenici, Muğla Büyükşehir Belediyesinin talep edeceği İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili çalışan evrakları ile iş kazalarına ait her türlü belge, rapor ve bilgiyi zamanında vermek zorundadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı kapsamındaki toplu koruma ve kişisel koruma yöntemlerine ilişkin denetimlerin yapılması yükleniciye aittir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında doğacak tüm eksiklikler veya kaza, meslek hastalığı gibi oluşabilecek olumsuzluklardan doğan ceza, tazminat (kıdem tazminatı hariç) vb. yaptırımlar yükleniciye aittir.

Çalıştırılan personelin ihmalinden ve dikkatsizliği sonucu idareye ve üçüncü kişilere vereceği zararlardan yüklenici sorumludur. Bedeli yükleniciden tahsil edilecektir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İSG kayıt takip sistemi çıktıları, eğitime ilişkin raporlar, risk değerlendirme raporu, acil durum eylem planı yüklenici tarafından, işe giriş sağlık raporlarını sözleşme imzalanmasına müteakip 1 ay içerisinde idareye sunacaktır; Ancak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15(2.) ve 17(1.) maddeleri gereğince İş yeri hekimince işe giriş muayenesi, sağlık tetkikleri yapılmadan ve iş güvenliği uzmanmca temel İSG eğitimi verilmeden çalışan işe başlatılamaz.

Yüklenici, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 10. Maddesinin 5. Fıkrası gereğince tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde yapacağı iş ile ilgili çalıştıracağı personelin mesleki eğitim aldığını gösteren belgeleri işe başlangıç öncesi İş Sağlığı ve Güvenliği Şube Müdürlüğüne teslim edecektir. Mesleki Eğitimi aldığını belgeleyemeyenler kesinlikle çalıştırılmayacaktır.

Yüklenici, İhale konusu hizmeti yerine getirirken Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 10. Maddesi ve 39. Maddesi hükümleri çerçevesinde sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak inşaat ustalarının mesleki yeterlilik belgesi almasına ilişkin giderlerden yüklenicinin sorumlu olduğuna dair herhangi bir düzenleme olmadığı, Teknik Şartname’de ayrıntılarına yer verilen iş sağlığı ve güvenliği hizmeti iş kalemi içeriğinde böyle bir giderin yer almadığı anlaşılmıştır.

İstekli tarafından iş sağlığı ve güvenliği hizmeti giderlerinin fiyat teklifi alınarak açıklandığı, iş yeri hekimine ödenecek ücretten yüklenicinin değil, fiyat teklifi alınan şirketin sorumluğunda olduğu, kaldı ki ihale konusu işin iş sağlığı ve güveliği hizmeti alımı olmadığı ve ihale dokümanında iş yeri hekimi çalıştırılacağına, is yeri hekimine ödenecek asgari ücrete ve personele eğitim verileceğine dair bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır

İş kapsamında çalıştırılacak araçlar için saat üzerinden teklif alındığı, ihale dokümanında araçların kat edecekleri mesafelere dair düzenlemeye yer verilmediği, ancak damperli kamyon (tek kabin), binek araç, çift kabin pikap ve çift kabin kamyonetlerin idarenin talep ettiği hizmeti mesafe kat edilmek suretiyle yani kilometre parametresi ile gerçekleştirebilecek bir niteliğe sahip olduğu gerekçesiyle, damperli kamyon (tek kabin), binek araç, çift kabin pikap ve çift kabin kamyonetlerin aşırı düşük teklif açıklamalarının kilometre yönünden yapıldığı ve her bir aracın günlük 250 kilometre mesafe kat etmesinin ve araçların bir ayda 26 gün çalışacağının öngörüldüğü, bu öngörüye dayanılarak her bir aracın kilometresi ve kilometre ile bağlantılı bakım onarım sayısı ve akaryakıt maliyeti ve araç kiralama maliyeti açıklanmıştır.

İş kapsamında kullanılacak araçların 278.685,00 TL bedel öngörülerek kiralama suretiyle açıklandığı dolayısıyla amortismana dair gider öngörülmesinin mümkün olmadığı, 1 ayda 26 gün çalışacakları öngörüsü ile bazı araçların “gün” üzerinden bazı araçların ise birim fiyat teklif cetvelinde olduğu şekilde “saat” üzerinden fiyat teklifi alınarak tevsik edildiği, söz konusu tutarın tevsiki için Özyüce Tur. Sey. Pazar. Tic. Ltd. Şti.den alınan 17.01.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu ve alınan fiyat teklifinde yer alan araçların Teknik Şartname’deki araç ve makine model yılı, motor gücü, kapasite ve teknik özellikleri kriterlerini sağladığı anlaşılmıştır.

Araçların tamir, bakım onarım, yedek parça, sigorta ve nakli giderine öngörülen tutarların tevsiki için fiyat teklifleri sunulduğu ve araç muayene maliyetleri için Çevre Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün yayınladığı 2017 yılı fiyat listesindeki tabloya göre ve yetkili TÜVTÜRK’e ait resmi web sitesinden alınan ekran görüntüsü kullanılarak açıklandığı açıklama yapılan araçların Teknik Şartname’deki araç ve makine model yılı, motor gücü, kapasite ve teknik özellikleri kriterlerini sağladığı anlaşılmıştır.

Araç akaryakıt giderlerinin, araçların ihale konusu iş süresince yapacağı istekli tarafından öngörülen toplam kilometre (bir aracın günlük 250km, ayda 26 gün çalışacağı öngörülmüş) ile araçların kilometre başına yakıt tüketim miktarı ve bazı araçların ise saatlik yakıt tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplandığı, akaryakıt birim fiyatlarının tevsiki amacıyla başvuru konusu ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (12.12.2016-12.01.2017) olan 13.12.2016 tarihli EPDK tarafından Muğla ili bazında yayımlanan asgari motorin litre fiyatlarının sunulduğu, 4,52 TL/LT mazot fiyatının kullanıldığı, bu tutarın KDV hariç 3,83 TL tutara tekabül ettiği, istekli tarafından yapılan hesaplamada bu tutarın esas alındığı, araçların yakıt tüketim miktarlarına ilişkin olarak, araçların 100 km için ortalama yakıt tüketim miktarını ve saatlik yakıt tüketim miktarlarını gösteren yetkili servis beyanlarının sunulduğu, sunulan bu açıklamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığı, akaryakıt giderine ilişkin yapılan bu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun bir açıklama usulü olduğu anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin diğer hususlar başlıklı 13’üncü maddesinde; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için; 3 (Üç) Bölgede (1-Fethiye, Seydikemer; 2-Köyceğiz. Ula, Marmaris; 3-Menteşe, Yatağan, Milas ve Kavaklıdere) her birinde İdarece ihtiyaç duyulması ve yükleniciden talep edilmesi halinde; yine İdarenin göstereceği yerlerde; hizmetlerin yapılmasında kullanılacak alet, araç ve makinelerin konulması; personelin toplanma ve görev dağılımının yapılması amacıyla geçici şantiye binaları işlevi görecek (konteyner) kurulacaktır. Bu konteynerlar iş bitiminde yüklenici tarafından sökülüp götürülebilecek şekilde yapılabilecektir” düzenlemesi yer almaktadır.

İş yürütülmesi sırasında idarece ihtiyaç duyulması halinde hizmetlerin yapılmasında kullanılacak araç ve makinelerin konulması, personelin toplanması ve görev dağılımının yapılması amacıyla idare tarafından belirtilen yerlere şantiye (konteyner) kurulacağı, aşırı düşük isteme yazısında bu giderin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenerek açıklama istendiği ancak iddia edildiği şekilde şantiyelerin işletilmesi aşamasında doğacak olan giderlerin (elektrik, su, telefon vb.) ve ekipmanların ilgili noktalara sevkiyatına dair giderlerin istekli tarafından karşılanmasına dair doküman düzenlemesinin olmadığı gibi aşırı düşük isteme yazısında da bu gidere dair bir belirlemenin de olmadığı anlaşılmaktadır.

İşin yürütülmesi sırasında 3 bölgede kurulacak şantiye (konteyner) giderlerine dair toplam 16.500,00 TL gider öngörüldüğü, bu fiyatın tevsiki için fiyat teklifi alındığı konteyner (içinde wc ve soyunma kabini olan 50m2), montaj-demontaj, şeklinde teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterildiği, fiyat tekliflerinin bu teklifi veren kişiler ile meslek mensubu tarafından imzalandığı, fiyat teklifinde Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerde ürün sunulacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istediği, açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşenlerine yer verdiği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki teklif fiyata dâhil olan giderlerin hepsinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmesi gerektiğine dair mevzuatta düzenlenme olmamakla birlikte, zaten teklif fiyata dâhil olan giderlerin hepsinin idarece önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ve bunlardan aşırı düşük teklif açıklaması istendiği anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelerin karar bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan KİK018.0/H no’lu İhale komisyonu kararı standart formunda “…Teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekli bulunuyor ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri de belirtilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede; düzenlenecek olan ihale komisyonu kararında isteklilerin adları, ticaret unvanları, teklif edilen bedel, değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin belirtilmesi gerektiği ancak, teklifi geçerli olan isteklilere dair gerekçe belirtilmek zorunda olduğuna dair bir düzenlemenin olmadığı, 02.02.2017 tarihli ihale komisyon kararında isteklilerin sunmuş oldukları belgelerin değerlendirildiği, sunulan belgeler doğrultusunda değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin gerekçelerinin de yer aldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim