KİK Kararı: 2017/UH.I-840

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-840

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ant Pa Endüstriyel Yemek. Tem. Gıda Otom. İnş. Bilg. Ve Danışmanlık Tic. Ve San. Ltd. Şti,

Şerefiye Mahallesi Cumhuriyet Cad. Mavi Plaza Kat: 5 No: 1 İpekyolu/VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Müdürlüğü,

Erciş Yolu Üzeri 15. km Mimarlık Mühendislik Fakültesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Satın Alma Müdürlüğü Zeve Kampüsü 65100 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/421207 İhale Kayıt Numaralı “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Başhekimliğinin İhtiyacı Olan 12 Ay 675 Personeli İle Yapılacak Hizmet Alımı İhalesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Müdürlüğü tarafından 18.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Başhekimliğinin İhtiyacı Olan 12 Ay 675 Personel İle Yapılacak Hizmet Alımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Ant Pa Endüstriyel Yemek. Tem. Gıda Otom. İnş. Bilg. ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti tarafından 27.02.2017 tarih ve 12062 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/540 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece Kurumun düzeltici işlem tesisi kararından sonra, ihalenin en avantajlı teklif veren firmaları uhdesinde bırakması gerekirken vermiş oldukları teklifin yüksek bulunması gerekçesi ile ihaleyi iptal kararı almasının 4734 sayılı Kanun'un 5'inci maddesine aykırı olduğu, idarenin ihaleyi, ihaleye katılabilmek için gerekli olan belgeler ile yeterlik kriterlerini uymadığı halde sadece rakamsal olarak teklif düşük olan firmalar üzerinde bırakma kararının Kurum tarafından iptal edilmesi üzerine, bu kez tekliflerinin yüksek bulunması gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin keyfi bir uygulama olduğu ve güvenilirlik ilkesine uygun olmadığı iddia edilmektedir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Daha önce Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 18.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Başhekimliğinin İhtiyacı Olan 12 Ay 675 Personel ile Yapılacak Hizmet Alımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temizlik Gıda Otomotiv İnş. Bilgisayar ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 19.12.2016 tarih ve 70556 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine, Kurulun 11.01.2017 tarih ve 2017/UH.I-192 sayılı kararı ile “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararında “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Bay-Tem Yemek Taşımacılık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Yıldırım Temizlik Org. Tic. Ltd. Şti. ve May Peyzaj Tem. İlaç. Yönetim Danş. Yemek Bilg. Tek. Org. Taş. İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” kararı alınmıştır.

Anılan kararın uygulanmasını teminen yapılan incelemelerde idarece alınan 14.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararında ihaleye teklif veren altı istekliden iki isteklinin teklifinin karayolları yolcu taşımacılığında kullanılacak belgelerin sunulmaması, bir isteklinin teklifinin ise yine Karayolları yolcu taşımacılığında kullanılacak belgelerin sunulmaması ve gelir tablosu bilgilerinin İdari Şartname’de istenilen asgari toplam ciro tutarını karşılamaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan değerlendirme sonucunda geriye kalan firmalardan ihaleye düşük teklif sunan Ant-Pa End. Yemek. Tem. Gıda Otom. İnş. Bilg. ve Danş. Tic. ve san. Ltd. Şti.nin verdiği teklif yüksek bulunduğundan ihalenin iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında ihale yetkilisi tarafından 14.02.2017 tarihinde onaylanan kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine 15.02.2017 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali ” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara ağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin beş, altı ve yedinci fıkrasında ise “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükümleri,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

…karar verilir” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği anlaşılmaktadır.

İdarece Kurulun 11.01.2017 tarih ve 2017/UH.I-192 sayılı düzeltici işlem tesisi kararından sonra ihaleye teklif veren üç isteklinin teklifinin teklif belgelerindeki eksiklikten dolayı değerlendirme dışı bırakılması üzerine, geriye kalan üç isteklinin teklifinin yüksek görülmesi sebebiyle ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İncelenen ihalenin yaklaşık maliyetinin 21.376.785,01 TL olduğu dikkate alındığında ihalede teklifi geçerli kabul edilen üç isteklinin teklif fiyatlarının da yaklaşık maliyetin altında olduğu, sınır değer olan 19.077.898,27 TL’nin ise üzerinde olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun “ Yaklaşık maliyet ” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere Yaklaşık Maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık Maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “ Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelindegösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan Yaklaşık Maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, Yaklaşık Maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; Yaklaşık Maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların Yaklaşık Maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından Yaklaşık Maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise Yaklaşık Maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce Yaklaşık Maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda Yaklaşık Maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda Yaklaşık Maliyet açıklanır…”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.3.Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler

16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık Maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,
b) Yaklaşık Maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,
c)Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,
Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usullere göre hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanakları, yaklaşık maliyetin ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabileceği, yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanmasının esas olduğu, idarelerce tespit edilen ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemleri veya grupları ve bunlara ilişkin miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, bu tutarın, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı ve buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı anlaşılmaktadır.

Söz konusu hizmetin “12 ay 675 personel ile yapılacak sağlık, yardımcı sağlık, bilgisayar sistemine yönelik hizmetler, yemek hazırlama ve dağıtım, bakım onarım, taşıma, haberleşme ve temizlik hizmetleri alım işi” olduğu, idarece düzenlenen yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, piyasa fiyatları ile KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılmak suretiyle işçilik maliyeti ile birlikte otobüs, minibüs, çim biçme makinesi maliyetinin oluşturulduğu ve %12,05 müteahhit karı belirlenmek suretiyle de yaklaşık maliyetin toplam 21.376.785,01 TL olarak hesaplandığı anlaşılmış olup, söz konusu hesaplamalarda bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

Buradan hareketle söz konusu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış olduğu, bunlardan başvuru sahibi de dahil olmak üzere 6 isteklinin teklif sunduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olan şikayete konu ihalede yaklaşık maliyet hesaplamasında %12,05 oranında yüklenici karı öngörülmesine karşın gelinen aşamada yeterlik koşullarını sağlayan geçerli tekliflerin üçünün yaklaşık maliyetten düşük olmakla birlikte hem yaklaşık maliyete (en düşük olan başvuru sahibinin teklifinin dahi yaklaşık maliyetin %99,50 mertebesinde olduğu görülmektedir.) hem de birbirlerine çok yakın oldukları tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer bulan temel ilkelerden “rekabetin sağlanması” ve kaynakların verimli kullanılması” ilkelerinin idareler tarafından azami surette gözetilmesi gerektiği de dikkate alındığında somut durumda rekabetin etkin bir şekilde sağlanmış olduğundan bahsedilemeyeceği ve dolayısıyla söz konusu ihalenin ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçe ile idare tarafından iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi