KİK Kararı: 2017/UH.I-835

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UH.I-835

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

SF Dizayn Otom. İnş. Elektrik Elektronik ve Tem. Bak. Hiz. Ltd. Şti.,

Adalet Mah. Manas Bulvarı No: 45 Folkart Towers K: 9 D: 16 Bayraklı/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSU Genel Müdürlüğü,

D-100 Karayolu Üzeri Seka Park No: 59 41100 İzmit/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/5728 İhale Kayıt Numaralı “Elektrik İşleri Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSU Genel Müdürlüğü tarafından 01.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elektrik İşleri Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak SF Dizayn Otom. İnş. Elektrik Elektronik ve Tem. Bak. Hiz. Ltd. Şti.nin 16.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.02.2017 tarih ve 12160 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/546 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan Haköz Mühendislik Otomasyon İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, akaryakıt ve sigorta maliyetlerinin mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği, ayrıca sigorta giderleri için işin süresinin 24 ay olduğunun göz önünde bulundurulmadan eksik açıklama yapıldığı,

2. Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen araçların yakıt giderlerinin tevsiki ile ilgili olarak, ihale dokümanında belirtilen araç sayıları dikkate alınmadan yapılan akaryakıt maliyeti açıklamalarının uygun olmadığı, araçların şehir içi trafikte ortalama 100 km’de ne kadar akaryakıt sarfiyatının bulunduğuna yönelik olarak araçların yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan ve hiçbir objektif kritere dayanmadan yapılan açıklamaların uygun olmadığı, beyan yazısı alınan bazı araçlarda ise beyan yazısının yetkili servise ait olmadığı ve araçların marka, model ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama yakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiğinin görüldüğü, bu nedenle verilen değerlerin geçerliliğinin bulunmadığının açık olduğu, ayrıca ilgili firmanın savunma dosyası kapsamında kilometre/saat hesaplamalarında çeşitli hatalar yaptığı, bu yanlış hesaplamalar sonucunda akaryakıt maliyetinin eksik hesaplandığı, özellikle akaryakıt hesabının temelini teşkil eden kilometre değerlerinin eksik gösterildiği, diğer taraftan baz alınan akaryakıt bedellerinin EPDK rayiç fiyatlarının altında olduğu, idare tarafından bu hesaplamaların kabulünde hukuka uyarlık bulunmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan firma tarafından, Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen araçlar için bakım-onarım, akü, yazlık ve kışlık lastik, motorlu taşılar vergisi, egzoz gazı emisyon ölçümü, ruhsat maliyeti ve muayene maliyetlerinin mevzuata aykırı olarak açıklandığı, şöyle ki; işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, periyodik bakım onarım aralığı için bazı marka araçlar için söz konusu aracın yetkili servisinden beyan yazısı alınmadığı, bakım onarım fiyat teklifine konu edilen araçların Teknik Şartname’de ayrıntıları ile tarif edilen teknik özellikleri karşılamaması karşısında bu araçların ve fiyat tekliflerinin kabul edilmemesi gerektiği, fiyat tekliflerinde Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olarak gerekli beyanın yazılmadığı ve SMMM veya YMMM tarafından imzalanıp kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından imzalandığı, kendi malı olarak açıklanan araçlarda amortisman oranlarının doğru olarak hesaplanmadığı, amortisman giderlerinin tevsikinin uygun olmadığı, ayrıca motorlu taşıt vergisi hesaplamalarında işin süresinin 24 ay olduğunun dikkate alınmadığı,

4. Sunulan fiyat tekliflerinin sorgulamaya konu edilen malzeme kalemlerini karşılamadığı ve teklif cetvelinin 34’nücü sırasında yer alan “Trafo yağ değişimi ve detaylı bakım 400 kVA’ya kadar” kalemi için mevzuata uygun açıklama gerçekleştirilmediği, sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin eksik ve hukuka aykırı açıklamaları nedeniyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihaleye ait İdari Şartname'nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Elektrik İşleri Hizmeti

b) Miktarı ve türü:

24 ay süre ile 48 kalem. elektrik işleri hizmeti (İçmesuyu, Atıksu ve Yağmursuyu Tesislerimizde bulunan elektrik dağıtım hatları, hat çekimi yapım işleri ve ekipmanların bakımı)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İzmit, Kandıra, Kartepe, Başiskele, Gölcük, Karamürsel, Derince, Körfez, Gebze, Darıca, Dilovası, Çayırova ve bu ilçelere bağlı köylerde bulunan İSU Genel Müdürlüğü’ne ait mevcut tesislerimiz ile sözleşme süresince eklenebilecek diğer tesisler

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları çerçevesinde bahse konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden, hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamalarında idarece önemli teklif bileşenlerinin tespit edilerek, teklifi sınır değerin altındaki isteklilerden sorgulama istenmesi gerektiği, isteklilerin açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nde sayılan belgelere dayandırabileceği, bu belgelerden biri olan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanması ve iletişim bilgilerinin de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece, Haköz Mühendislik Otomasyon İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “… Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine… uygun olarak hazırlanmak üzere, teklifinizdeki avantajlı unsurları,

a) Araç giderleri için: aracın maliyeti, motorlu taşıt vergisi, bakım giderleri için bilgi ve belgelerin, yakıt, sigorta, kasko maliyetleri için sadece açıklamaların,

b) Personel giderleri için: bilgi ve belgelerin,

c) Malzeme giderleri için: bilgi ve belgelerin,

d) Sözleşme ve genel giderleri için sadece bilgi ve açıklamaların,

bu yazının tebliğ tarihini müteakip 3 gün içinde idaremize sunmanız gerekmektedir.”

ifadelerine yer verildiği ve bu suretle de açıklanması istenilen maliyet bileşenlerinin, idarece yukarıda yer aldığı şekliyle tespit edildiği görülmüştür.

Buna göre açıklanması istenen maliyet bileşenlerinin idarece dört ana gruba ayrıldığı; birinci grubun araç maliyeti ve bu araçların motorlu taşıtlar vergisi ile bakım giderlerini, ikinci grubun personel giderlerini, üçüncü grubun malzeme giderlerini ve dördüncü grubun ise sözleşme ve genel giderleri kapsadığı, buna karşılık başvuru sahibi tarafından; aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının (a) ve (c) maddelerinde belirtilen maliyet bileşenlerine ilişkin itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı incelendiğinde, açıklama istenen birinci grup bileşenler ile ilgili olarak; araç maliyeti, motorlu taşıt vergisi ve bakım giderleri için “bilgi ve belgelerin” sunulmasının, buna karşılık aynı grup içinde belirtilen yakıt, sigorta ve kasko giderleri için ise “sadece açıklamaların” sunulmasının istendiği görülmektedir. Buna göre, diğer üç grup bileşen için ilgili gider kalemlerine ait “bilgi ve belgelerin” sunulmasının istendiği hususu da dikkate alındığında, birinci grupta ayrıca yer verilen araçların yakıt, sigorta ve kasko giderlerinin açıklanmasında, söz konusu gider kalemlerinin sadece tutarlarının belirtilmesinin istenmiş olduğu, söz konusu olan bu bileşen kalemlerinin tevsikine ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belgenin istenmediği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Haköz Mühendislik Otomasyon İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamasında araç giderleri ile ilgili olarak “Araç giderleri için: aracın maliyeti, motorlu taşıt vergisi, bakım giderleri için bilgi ve belgelerin, yakıt, sigorta, kasko maliyetleri için sadece açıklamaların” şeklinde belirlenmiş bileşenler incelendiğinde;

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin ilk sayfasında yer alan “Firma ile ilgili Hususlar” başlıklı maddesinin 4 ve 5’inci alt paragraflarında “Firma en az 1 (bir) adet yalıtkan sepetli hidrolik aksamlı araç ve 1 (bir) adet en az 10 (on ) tonluk vinç bulundurmak zorundadır. Firma yapacağı işlerde ilkel ve teknoloji dışı ekipmanlar kullanmayacaktır. Firma kullanacağı araçlara, şirkete ait olduğunu gösteren etiketler yapıştıracak ve iş sonuna kadar çıkarmayacaktır.

Firmanın şantiye şefine (firmanın ilgili kendi elektrik mühendisine) bir binek araç tahsis edilecek olup, çalışmalar esnasında her istendiğinde İdarenin kontrol mühendisini çalışma mahalline götürmek zorundadır. Tahsis edilen aracın plakası işin başında İdareye yazılı olarak bildirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır,

Teknik Şartname’de yapılan söz konusu düzenlemelerden, ihalede 3 adet aracın istendiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, ilgili isteklinin kendi malı olduğu anlaşılan 3 adet aracın tevsiki amacıyla, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) tarafından onaylanmış ve kaşelenmiş bulunan 14 metre teleskopik platforma sahip 2005 model bir adet kamyon, 14 Metre 18 tonluk 2005 model vinç olan bir adet kamyon ve bir adet kamyonet olmak üzere, söz konusu 3 aracın 2016 yılı amortisman giderlerinin gösterildiği yardımcı defter kayıtlarının sunulduğu, ilgili defterde yer alan 3 adet aracın amortisman bedeli esas alınmak suretiyle, işin süresini kapsayacak şekilde 24 ay üzerinden toplam (16.964,12 TL x 2 Yıl=) 33.928,20 TL’lik amortisman giderinin hesaplandığı, bu itibarla kendi malı olarak temin edileceği tevsik edilen araçların giderlerine ilişkin belgelendirmenin uygun olduğu,

Tevsiki istenen Motorlu Taşıtlar Vergisi bileşeni ile ilgili olarak, ihalede temin edilecek söz konusu 3 aracın 2017 yılının ilk döneminde ödenmiş bulunan Motorlu Taşıtlar Vergisi makbuzlarının birer örneğinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulduğu, 2017 yılının bir ve ikinci taksit ödemeleri için bu tutarların esas alınarak hesaplama yapıldığı, 2018 yılı için ise belirlenen toplam tutarın %10 fazlası üzerinden hesaplama yapıldığı ve neticede 3 aracın 2017 ve 2018 yıllarına ait Motorlu Taşıtlar Vergisi için (3.260,00 TL + 3.586,00 TL=) 6.846,00 TL’lik bir gider öngörüldüğü, yapılan bu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlara” ilişkin 79.2.2.3’üncü maddesinde yer alan hükümler uyarınca geçerli kabul edilmesinin uygun olduğu,

Buna karşılık tevsiki istenen bakım giderleri bileşeni ile ilgili olarak ise, 14 metre teleskopik platforma sahip 2005 model ve 14 metre 18 tonluk 2005 model araçların bakım işleri için Aksu Vinç Kurtarıcı Hizmetler Cevdet Aksu firmasından alınan 02.03.2017 tarihli ve 1.200,00 TL tutarlı her bir araç için ayrı olmak üzere iki adet fiyat teklifinin, ayrıca üçüncü olarak sunulacak olan aracın bakım gideri için ise Akdeniz Oto Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 02.03.2017 tarihli ve 1.000,00 TL tutarlı bir adet fiyat teklifinin sunulduğu belirlenmiştir.

Ancak, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmuş bulunan söz konusu 3 fiyat teklifinde; Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Tekliflerine” ilişkin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ilgili hüküm uyarınca, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde yetkili meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılmadığı, bu fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle meslek mensubu tarafından kaşelenmesi/mühürlenmesi gereğine uyulmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, araçların yakıt gideri tutarlarına ilişkin olarak 2017 yılı için 61.248,00 TL ve 2018 yılı için ise 67.372,80 TL olmak üzere toplam 128.620,80 TL’lik bir yakıt gideri öngörüldüğü, araçların zorunlu trafik sigorta giderlerine ilişkin olarak ise 2017 yılı için 5.510,00 TL ve 2018 yılı için ise 6.061,00 TL olmak üzere toplam 11.571,00 TL’lik bir zorunlu sigorta gideri öngörüldüğü ve bu tutarların ise araç maliyetlerine ilişkin hesap cetveline yansıtıldığı, ilgili kalemler için maliyet öngörülmesi gereğinin bu şekilde yerine getirildiği tespit edilmiştir. Ancak, idare tarafından araçların kasko giderleri için de bir tutar öngörülmesinin ve öngörülen bu tutarın hesap cetvelinde gösterilmesi istendiği halde, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında araçların kasko giderlerine ilişkin olarak herhangi bir giderin öngörülmediği tespit edilmiştir.

Öte yandan, idarece önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmeyen maliyet bileşenlerinin isteklilerce açıklanmasının gerekli olmadığı, bu itibarla akü, yazlık ve kışlık lastik, egzoz gazı ölçümü, ruhsat maliyeti ve muayene maliyeti vb. giderlerin açıklanmasının gerekli olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının bu hususlara yönelik kısmının ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, Haköz Mühendislik Otomasyon İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen araçların bakım giderlerinin tevsikinin ve söz konusu araçlar için Kasko gideri öngörülmemesi hususlarının uygun olmadığı anlaşıldığından, araç giderleri bileşenine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında malzeme giderleri ile ilgili olarak “Malzeme giderleri için: bilgi ve belgelerin” şeklinde belirlenmiş bileşenler incelendiğinde;

İhale konusu iş için kullanılacak malzeme giderlerini tevsik için, Bidünya Elektrik Özcan Köse firmasından alınan 03.02.2017 tarihli 16 kalem malzeme için KDV hariç 42.042,10 TL tutarında fiyat teklifi ile birim fiyat teklif cetvelinin 34’ncü sırasında yer alan “Trafo yağ değişimi ve detaylı bakım 400 kVA’ya kadar” kalemi için Ekinci Elektrik Mehmet Latif Ekinci firmasından alınan 5 malzeme için KDV hariç 51.700,00 TL tutarlı ve 03.02.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu belirlenmiştir.

İdarece hazırlanan ve ihale dokümanın bir parçası olan birim fiyat tarifleri incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin 34’ncü sırasında yer alan “Trafo yağ değişimi ve detaylı bakım 400 kVA’ya kadar” kalemi için trafo yağı ve kullanılacak tüm malzemeler dahil bakım giderlerine adet bazlı olarak teklif verilmesinin istendiği, ayrıca birim fiyat tariflerinde trafo bakım ile yağ değişim işleri için ayrı bir kalem öngörülmemiş olduğu görüldüğünden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu 34’üncü kalem için sunulan fiyat teklifinin kabul edilmesinin uygun olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (../../2017) tarih ve (..) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer aldığı, sunulan belgelerin meslek mensubu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış olduğu ve meslek mensubunun iletişim bilgilerinin de yer aldığı kaşesinin bulunduğu, fiyat tekliflerindeki malzemelerin nitelik ve nicelik olarak İdari Şartname'nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen özellikleri ile uyumlu olduğu, diğer taraftan fiyat tekliflerinin 06.02.2017 tarihli satış tutarı tespit tutanakları esas alınmak suretiyle son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde ve bunlara ilişkin sunulan icmallerde herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı ve isteklinin söz konusu malzeme maliyetine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalarda belirtmiş olduğu fiyatları, teklif fiyatına tam olarak yansıtmış olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede, anılan isteklinin malzeme giderlerine ilişkin açıklamalarının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Haköz Mühendislik Otomasyon İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin araç giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmaması nedeniyle teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi