KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/009
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 15.02.2017
Karar No : 2017/UH.I-567

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Arge Tem. ve İnsan Kayn. Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti,

Akpınar Mah. Ahmet Yesevi Cad. No: 67/17 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Antalya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Hüsnü Karakaş Mah. Güneş Cad. No: 124 Kepez Devlet Hastanesi Yerleşkesi Ek Bina 07320 Kepez/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/564078 İhale Kayıt Numaralı “36 Ay Süreli Çamaşır Yıkama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Antalya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 16.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “36 Ay Süreli Çamaşır Yıkama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Arge Tem. ve İnsan Kayn. Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 20.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.01.2017 tarih ve 5089 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/286 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin ilk oturumunda ihale komisyonunca açıklanan yaklaşık maliyet tutarına ilişkin şikayet başvurusunda bulundukları, idarece şikayet başvuruları sonrasında ise bir isteklinin geçici teminat mektubunun yetersiz olması, diğer iki isteklinin tekliflerinin ise yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçeleri ile ihalenin iptaline karar verildiği, ihale konusu iş kapsamında 9.300.000 kg çamaşırın fiyat farkı öngörülmeden yükleniciye ait işyerinde yıkanması işinin gerçekleştirilmek istendiği, söz konusu işin makine ekipmanı, elektrik, su ve doğalgaz, sarf malzemesi, taşıma, akaryakıt, işçilik ve sözleşme ve genel giderler gibi giderlerden oluştuğu, ancak idarece söz konusu yaklaşık maliyet tutarını oluştururken söz konusu giderleri ve bu giderlerde oluşması muhtemel işin süresi boyunca muhtemel giderleri de dikkate alması gerektiği, ancak idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında söz konusu yaklaşık maliyetin anılan giderlerin dikkate alınmadan ve piyasa rayiçlerini yansıtmadan ve idarelerce aynı nitelikteki diğer idarelerin gerçekleştirdikleri işlerde hesaplanan tutarlar dikkate alınmadan hesaplandığını düşündükleri ve yaklaşık maliyet tutarının işin süresi ve maliyet giderleri dikkate alınarak bu hususlar doğrultusunda yapılacak güncelleme hesabı ile tespit edilmesi gerektiği, bu nedenle idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7 ve 8 ve 9’uncu maddelerinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olmadığı, yeniden gerçekleştirilecek bir ihalenin maliyet artışlarına ve kamu zararına neden olacağı bu nedenle yaklaşık maliyet tutarının güncellenerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar, Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.3. Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler

16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 36 Ay Süreli Çamaşır Yıkama Hizmeti Alımı” düzenlenmesi,

b) Miktarı ve türü: Genel Sekreterliğe Bağlı Sağlık Tesisleri ihtiyacı 36 ay süreli 9.300.000 Kg. çamaşır yıkama, kurulama, ütüleme ve katlama hizmetleri ile teslim edilmesi hizmet alımıdır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ödenecek vergi KDV hariç, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderler ile çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme, paketleme ve taşımayla ilgili tüm giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ödenecek vergi KDV hariç, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderler ile çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme, paketleme ve taşımayla ilgili tüm giderler ile teknik şartnamede detayları belirtilen giderler ile kullanılacak her türlü makine-ekipman ile aşağıda belirtilen sarf malzeme (temizlik malzemeleri, gaz, su ve elektrik ) giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

“Çamaşır Yıkama Hizmeti Teknik Şartnamesi’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “ S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Atatürk Devlet Hastanesi, Kepez Devlet Hastanesi ve Serik Devlet Hastanesi ve bağlı birimleri ile yeni açılabilecek ve hizmete dahil olacak sağlık tesislerinin kirli çamaşırlarının bu şartnamede belirtilen kurallara uygun olarak adreslerinden alınarak, yıkanıp, kurutulup, ütülenip, tamiratının yapılarak aynı adreslere teslim edilmesi.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı’nın 19.12.2016 tarihinde yayımlandığı, 19.01.2017 tarihinde düzenlenen ihale komisyonu kararına göre, ihalenin 16.01.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalenin ilk oturumunda yaklaşık maliyet tutarının 13.857.000,00 TL olarak açıklandığı, söz konusu kararda tekliflerin değerlendirilmesine yönelik değerlendirmeler incelendiğinde ise, bir isteklinin teklifinin geçici teminat mektubunun süresinin uygun olmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi ve bir diğer isteklinin teklifinin ise sundukları teklif tutarlarının idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalede geçerli teklif bulunmadığı gerekçesiyle ihale komisyonunca ihalenin iptaline karar verildiği söz konusu kararın harcama yetkilisi tarafından 20.01.2017 tarihinde onaylandığı ve söz konusu kararda belirtilen hususların 20.01.2017 tarihli ve ihale iptali konulu yazılar ile EKAP üzerinden isteklilere bildirilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri uyarınca,

İhale onay belgesi düzenlenmeden önce, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usuller çerçevesinde hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, hesaplanan yaklaşık maliyetin ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak, ihale ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabileceği, yaklaşık maliyet hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı,

Yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda idarelerce yaklaşık maliyet hesabında güncelleme yapılabileceği, ayrıca asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler olması nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin güncellenebilmesine imkân tanındığı ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması veya güncellenmesi ile ilgili hususların ihale komisyonu ve idare açısından söz konusu hususlar dâhilinde sınırlandırıldığı ve ihaleye ait yaklaşık maliyet hesabının değiştirilmesine bu kapsam dışında imkân tanınmadığı,

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde belirtilen açıklamaların ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyet hesabının üzerinde olmasına yönelik olduğu ve bu tespitin yapılmasında yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir hususun bulunup bulunmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususlarının sorgulanması neticesinde sunulan teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese etme ve bütçe ödeneklerini göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme veya verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ihalenin iptaline karar verme şeklinde bir takdir yetkisi olduğu anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, toplam çamaşır yıkama hizmet alımına ilişkin iş miktarının 9.300.000,00 kg olarak tespit edilerek söz konusu hizmete ilişkin birim fiyat tutarında farklı idareler tarafından gerçekleştirilen 5 ayrı hizmet kapsamında ortaya çıkan birim fiyatların,

Eğitim Araştırma Hastanesi son yapılan 2 aylık birim fiyat başlığı altında yer verilen birim fiyat tutarının 1,50 TL,

Atatürk Devlet Hastanesi son yapılan 2 aylık alım fiyatı başlığı altında yer verilen birim fiyat tutarının 1,50 TL,

Serik Devlet Hastanesi D.T./603 son yapılan 2,5 aylık alım fiyatı başlığı altında yer verilen birim fiyat tutarının 1,55 TL,

İptal olan 2016/372353 İ.K.N. Akan Teks. Firması teklif fiyatı başlığı altında yer verilen birim fiyat tutarının 1,85 TL,

Genel Sekreterlik son alım fiyatı başlığı altında yer verilen birim fiyat tutarının 1,48 TL olarak yaklaşık maliyet cetvelinde düzenlendiği,

Ayrıca aynı hesap cetvelinde “Yaklaşık maliyet hesaplamasında Serik Dev. Hast. Fiyatı ile firma fiyatı yüksek olduğundan değerlendirmeye alınmamıştır.” ifadelerine yer verildiği ve minimum birim fiyat olarak ifade edilen 1,49 TL birim fiyat tutarının, söz konusu hizmete ilişkin birim fiyat tutarı olarak belirlendiği (Esas alınan fiyatlar açıkça belirtilmemekle birlikte söz konusu birim fiyat tutarının 1,49 TL olarak belirlendiği dikkate alındığında 1,50 TL ve 1,48 TL tutarındaki fiyatların hesap tutarının belirlenmesinde dikkate alındığı değerlendirilmektedir.) ve söz konusu tutarın toplam hizmet miktarı ile çarpılması neticesinde toplam yaklaşık maliyet tutarının 13.857.000,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Söz konusu çamaşır yıkama hizmet alımına ilişkin yaklaşık maliyet tutarının, idarenin daha önce gerçekleştirdiği benzer çamaşır yıkama hizmet alımlarında ortaya çıkan bazı birim fiyatların dikkate alınması suretiyle oluşturulduğu ayrıca söz konusu birim fiyat tutarına yönelik belirlemede, ortalama olarak esas alınan birim fiyat tutarının standart sapmasını etkileyecek tutarların birim fiyat tutarın tespitinde dikkate alınmadığı ayrıca yaklaşık maliyet tutarına ilişkin bir güncelleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde ise;

Söz konusu hizmetin 36 ay süreli 9.300.000 kg çamaşır yıkama, kurulama, ütüleme ve katlama hizmetleri ile teslim edilmesi hizmet alımı olarak tanımlandığı,

Anılan hizmetin yürütülmesine ilişkin olarak ise, idarece ihale dokümanı kapsamında belirlenen adreslerde yer alan çamaşırların teslim alınarak, yüklenici tarafından yine ihale dokümanı kapsamında belirlenen şartlarda yıkanıp, kurutulup, ütülenip ve tamiratı yapılarak teslim edilmesinin istendiği, söz konusu hizmetin yürütülmesinde KDV hariç, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderler ile çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme, paketleme ve taşımayla ilgili tüm giderler ile teknik şartnamede detayları belirtilen giderler ile kullanılacak her türlü makine-ekipman ile sarf malzeme (temizlik malzemeleri, gaz, su ve elektrik) giderlerinin isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilmesinin istendiği,

Bununla birlikte söz konusu hizmetin personel marifeti ile yürütülecek bir hizmet niteliğinde olduğu anlaşılmakla birlikte söz konusu hizmetin idare dışında yüklenici tarafından çalıştırılması istenen personel ile yürütülmesinin istendiği ve anılan hizmete yönelik olarak düzenlenen ihale dokümanı kapsamında idarede çalıştırılması istenen ve çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısına ve giderlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı,

Ayrıca hizmet kapsamındaki maliyet unsurlarında meydan gelebilecek artışlara ilişkin bir güncelleme katsayısının ihale dokümanı ve yaklaşık maliyet hesabı kapsamında idarece belirlenmediği görülmüştür.

Söz konusu hizmete yönelik idarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının hesaplanmasında ise, alım konusu çamaşır hizmetlerinin, alt maliyet unsurlarına yönelik bir fiyat veya maliyet içerisindeki oranına ilişkin bir belirleme yapılmadığı ve aynı hizmet tanımına ilişkin esas alınan alım konusu hizmetlerde tüm hizmetin maliyetine ilişkin ortaya çıkan birim fiyatların esas alındığı,

Ayrıca ihale konusu iş kapsamında da isteklilerden çamaşır yıkama hizmeti olarak belirlenen hizmetin tümüne ilişkin, doküman düzenlemelerindeki maliyet unsurları dikkate alınarak teklif sunmalarının istendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu çamaşır yıkama hizmet alımına ilişkin yaklaşık maliyet tutarının, idarenin daha önce gerçekleştirdiği benzer çamaşır yıkama hizmet alımlarında ortaya çıkan bazı birim fiyatların dikkate alınması suretiyle oluşturulduğu ve idarelerce gerçekleştirilmiş benzer olarak belirlenen işlerde ortaya çıkan alım fiyatlarının dikkate alınarak hizmete ilişkin birim fiyat tutarının bu doğrultuda belirlenmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;…b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar…(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.” hükmüne idarenin takdir yetkisi uyarınca bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabı kapsamında işin süresi boyunca meydana gelebilecek muhtemel artışların dikkate alınmasına yönelik bir zorunluluğa kamu ihale mevzuatı kapsamında yer verilmediği ve başvuru sahibinin iş süresi boyunca ortaya çıkacak maliyet artışlarının da idarece dikkate alınması gerektiği yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin hizmete ilişkin piyasa fiyatlarının ve hizmetin alt maliyet kalemlerinin araştırılması, farklı idarelere ilişkin yine benzer işlerinde yeniden tespit edilmesi ve idarece ve ihale komisyonunca idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin güncellenmesi ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.1’inci maddesi uyarınca maliyet hesaplamalarının sorgulanmasına yönelik iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, ihaleye ait, yaklaşık maliyet hesabı ve doküman düzenlemelerinde hizmetin tümünün tek bir maliyet kalemi ile oluşturulduğu dikkate alındığında, tüm hizmetin maliyetine ilişkin ortaya çıkacak alım veya teklif fiyatlarının, her bir firmanın hizmet şartları dâhilindeki işyeri giderleri (elektrik, su, gaz), çalıştırılacak personelin sayısı ve çalışma süreleri, kullanılacak malzeme ve ekipman sayısı, akaryakıt vb.) kendi maliyet unsurlarına ilişkin değişkenlik gösterecek nitelikte maliyet unsurlarına bağlı tüm hizmete yönelik götürü bir teklif maliyeti niteliğinde olduğu,

Ayrıca alım konusu hizmete ilişkin yaklaşık maliyet hesaplamasında esas alınacak fiyatların tespitinin idarenin takdir yetkisinde olduğu anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda idarelerce yaklaşık maliyet hesabında güncelleme yapılabileceği, ayrıca asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler olması nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin güncellenebilmesine imkân tanındığı anlaşılmakla birlikte;

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet tutarının tüm hizmete ilişkin maliyetin tek bir maliyet kalemi olarak belirlenmesi suretiyle hesaplandığı ve hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının alt maliyet unsurlarına ilişkin bir tespitin yapılabilmesinin, idarece tüm hizmet maliyetine ilişkin alım fiyatları doğrultusunda hazırlanan yaklaşık maliyet hesabı uyarınca mümkün olmadığı, yaklaşık maliyet tutarına ilişkin bir güncelleme katsayısının ise idarece ihale dokümanı kapsamında belirlenmediği ayrıca söz konusu hizmete yönelik yaklaşık maliyet hesabında ve ihale dokümanı kapsamında tüm maliyete ilişkin esas alınan belirlemeler uyarınca, her bir firmanın (işyeri giderleri (elektrik, su, gaz), çalıştırılacak personelin sayısı ve çalışma süreleri, kullanılacak malzeme ve ekipman sayısı, akaryakıt vb.) kendi hizmet şartları kapsamındaki alıma ilişkin maliyetlerinin değişkenlik göstereceği ve bu kapsamda alıma ilişkin hesaplanan bir yaklaşık maliyet hesabına ilişkin ihale ilan tarihi ve ihale tarihine kadar geçen sürede bir güncellemenin yapılmasının mümkün olmadığı, diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde yer alan açıklamaların, ihale komisyonunun yaklaşık maliyette yer alan hususların sorgulanması ile tekliflerin uygun görülüp görülmemesine yönelik bir takdir yetkisine yönelik olduğu ve söz konusu yaklaşık maliyete yeniden dahil edilen bir fiyat ile yaklaşık maliyetin güncellenmesine yönelik bir yetki olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin aynı işlere yönelik alım tutarları ile oluşturulan bir hizmetin alt maliyet unsurlarına ilişkin ve/veya hizmetin bütününe ilişkin ihale ilan tarihi veya ihale tarihi esas alınarak maliyet unsurlarının ihale komisyonunca ve idarece tespit edilerek, söz konusu unsurların endeksler üzerinden güncellenmesi ve farklı hizmetlere ilişkin birim fiyatların güncelleme amacıyla yeniden hesaplamaya dâhil edilmesi bu doğrultuda ihale komisyonunca ve idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yaklaşık maliyete ilişkin sorgulamalarının yapılması gerektiği yönündeki iddialarının, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesabı, doküman düzenlemeleri ve hesaplanan yaklaşık maliyet tutarında idarece esas alınan fiyatların hesaplanmasındaki yönteme ilişkin idarece belirlenen takdir yetkisi uyarınca yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesi uyarınca teklifi yaklaşık maliyet tutarının üzerinde belirlenen isteklilere ait tekliflerin uygun görülmesine yönelik takdir yetkisinin ve sorumluluğun idareye ait olduğu ve söz konusu takdir yetkisi ve sorumluluk uyarınca, başvuru sahibinin tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi