KİK Kararı: 2017/UH.I-565

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/009
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 15.02.2017
Karar No : 2017/UH.I-565

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Akzen Destek Hizmetleri Ltd. Şti.,

Mustafa Kemal Mahallesi 2141. Sokak No: 31/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Taşköprü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü,

Harmancık Mahallesi M. Gazi Caddesi No: 2 37400 Taşköprü/KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/558505 İhale Kayıt Numaralı “İlçemiz Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel ve Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Taşköprü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından 19.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlçemiz Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel ve Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akzen Destek Hizmetleri Ltd. Şti.nin 26.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2017 tarih ve 2660 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/164 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu İhale İlanının 4.3.2’nci maddesindeki düzenlemelerin fırsat eşitliği ve rekabeti engeller nitelikte olduğu, kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların zamanında ve uygun şartlarda karşılanması ilkelerine aykırılık oluşturduğu, araçların nitelikleri itibari ile maliyetlerinin yüksek olduğu göz önüne alındığında araçların 1 veya 2 yaşında olması zorunluğunun istekliler açısından ek maliyetlere neden olacağı, ayrıca araçlar için kendi malı olma zorunluluğu getirilmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41’inci maddesine aykırı olduğu, asıl işin 144 personel çalıştırma işi olduğu göz önüne alındığında araçların isteklilerin kendi malı olup olmamasının işin yapılabilirliğini etkileyen bir husus olmadığı dolayısıyla yapılan düzenlemenin kaynakların verimli kullanılması ve rekabet ilkelerine aykırı olduğu,

2. İhalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işine ilişkin olduğu dolayısıyla amortismana tabi iktisadi kıymetler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde amortisman giderinin %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde olduğu halde araçlar için ayrı satır açılmasının mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale İlanı’nın 4.4’üncü maddesindeki düzenlemelerin kaynakların verimli kullanılması ve rekabet ilkelerine aykırı olduğu, ihale konusu işin personel çalıştırılması hizmeti yanında araç kiralama işini de içerdiği, niteliği itibarıyla farklı teknik, güç ve organizasyon gerektiren ve hizmet sunucuları farklı olan iki farklı işin bir arada ihale edilmesinin ve ihalenin kısmi teklife açık olmamasının Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu, asıl işi araç kiralaması olan firmaların da yapılan benzer iş tanımı nedeniyle ihaleye katılım hakkının engellendiği,

4. İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde kalite ve standartlara ilişkin belgeler kısmında TS 13111, TSE 8358 ve TS 13456 belgelerinin yeterlilik kriteri olarak belirlendiği, söz konusu belgelerin hizmet yerinde gerçekleştiren işe münhasır olarak edinilebildiği dikkate alındığında, idareye ait hizmet alanında gerçekleştirilecek işler için bu kalite belgelerinin istenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu,

5. İhale İlanı’nın 4.1.1.3’üncü maddesinde K1, C1, L1, R1 belgelerinden birisinin yeterlilik kriteri olarak istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

6. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının belirlendiği, ancak bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceği hususunda bir belirleme yapılmadığı, bu durumun Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme'nin 26 numaralı dipnotunda yer alan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği,

7. Sözleşme Tasarısı’nın 20’ncı maddesinde işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak, kesin hesap raporu çıkarılacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği ancak Sözleşme Tasarısı'nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla ödeme yeri ve şartlarına ilişkin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesindeki hükümlerin uygulanmasının söz konusu olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42'nci maddesinde ödemenin tahakkuk tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde yapılması gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesindeki düzenlemenin çelişkiye neden olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin "Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. ¡hale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartı aranmaması esas olmakla birlikte kendi malı olma şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, kendi malı olmasına ilişkin düzenlenme yapılması halinde kendi malı olması istenilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan işin niteliği dikkate alınmak suretiyle, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olmasına yönelik düzenleme yapılması, idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu kabul edilmekle birlikte söz konusu takdir yetkisinin, ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici şekilde kullanılmaması ve kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu açıktır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5.2.

1. 1.2 m3 67 hp gücünde Hidrostatik kaldırım üstü Süpürge aracı, en fazla 1 yaşında - 1 Adet (kendi malı)

2. En fazla 1600cc, Max Güç: 116-120 Ps aralığında, Max Tork: 240-260 Nm aralığında, Bagaj Hacmi Min:590 Litre, Max: 600 Litre, Dizel yakıtlı, Otomatik Vites, Siyah Kontrol aracı en fazla 1 yaşında - 1 Adet (kendi malı)

3. Asgari Koltuk sayısı 16, ayakta yolcu sayısı 6, İç yükseklik asgari 194 cm, Engelli biniş rampası otomatik kumandalı, dizel yakıtlı ve en fazla 2 yaşında Servis Minibüsü - 2 adet (kendi malı)

4. Asgari 2 yaşında Çöp Konteyneri ve Dezenfekte Aracı, Atıksu Geri Dönüşüm Sistemli, Asgari 191 kw, 7.300 cm3 gücünde Katar Ağırlığı 26.000 kg, - 1Adet (kendi malı) …” düzenlemesine,

Diğer taraftan İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde de anılan düzenlemeye yer verilmiştir.

Ayrıca 19.01.2017 tarihinde yapılan ihalede, 14 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 3 isteklinin katıldığı görülmüştür.

İhale konusu işte çalıştırılacak 5 araçtan 5’inin de isteklinin kendi malı olması istenildiği, söz konusu araçların model ve özelliklerinin niteliği itibariyle geniş kapsamlı olarak belirlendiği, 2 adet aracın en fazla 1 yaşında ve diğer 3 adet aracın ise en fazla 2 yaşında olma şartının arandığı, istenen araçların hepsinin kendi malı olmasının istenmesi ve söz konusu araçlar için en fazla 2 yaş olma şartının getirilmesi, isteklilerin ihaleye katılabilmesi için henüz ihale üzerinde kalmadan 5 adet aracı satın almasını zorunlu hale getirdiği, söz konusu düzenlemelerin fırsat eşitliğini ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu gibi, kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği, nitekim başvuruya konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen ihaleye sadece 3 isteklinin katıldığı, ayrıca 1 istekli tarafından araçlara ilişkin kendi malı belgesinin sunulmadığının idare tarafından zarf açma ve belge kontrol tutanağında tespit edildiği bir arada değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemelerin idarenin takdir yetkisini aşar nitelikte olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “... 78.5.1.Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.’’ hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet atımlarında, idarece birim fiyat teklif cetveli hazırlanırken işçi sayısı üzerinden teklif alınması uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri bulunup bulunmadığı belirlenecektir. Buna göre, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunması halinde, idare bu iş kalemi/kalemleri için teklife esas alınacak birimi, “işçi sayısı” yerine, o iş kalemini/kalemlerini oluşturan unsurları dikkate almak suretiyle kendisi belirleyerek birim fiyat teklif cetvelinde ait olduğu iş kaleminin/kalemlerinin “birim” sütununa yazacaktır.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur: …

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir. ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıdaki açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, idarece birim fiyat teklif cetveli hazırlanırken işçi sayısı üzerinden teklif alınması uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri bulunup bulunmadığının belirleneceği, buna göre, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunması halinde, idare bu iş kalemi/kalemleri için teklife esas alınacak birimi, “işçi sayısı” yerine, o iş kalemini/kalemlerini oluşturan unsurları dikkate almak suretiyle kendisi belirleyerek birim fiyat teklif cetvelinde ait olduğu iş kaleminin/kalemlerinin “birim" sütununa yazılacağı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde amortisman ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edileceği anlaşılmıştır.

İdari Şartname içerisinde yeterlik kriteri olarak belirlenen ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması uygun görülmeyen araçlara ilişkin idarece birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının mevzuata uygun olduğu, ayrıca araçlara ilişkin sadece amortisman giderinin %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alacağından araçlara ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının mükerrer ödeme yapılmasına yol açmayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar" başlıklı 3’üncü maddesinde “ Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri, …

ifade eder." hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı “ilçemiz Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel ve Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı işi”, miktarı ve türünün ise “Taşköprü Belediyesi, 108 Personel, 1 Adet Binek Araç, 2 Adet Servis Minibüsü, 1 Adet Kaldırım Üstü Yol Süpürme Aracı ve 1 Adet Çöp Konteyneri Temizleme ve Dezenfekte Aracı Kiralama İşi” olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir” başlıklı 7.6’ncı maddesinde “Kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı gerçekleştirilmiş olan Katı Atık Toplama, Park ve Bahçe Temizliği ile Cadde ve Sokak Süpürme Hizmetleri, temizlik personeli, şoför, iş makinası operatörü çalıştırma işlerinin tamamını birlikte içeren personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi yapmak.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükmü gereğince benzer iş; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ifade etmektedir.

İtirazen şikâyete konu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu görülmüş olup, yapılan hesaplamalar neticesinde araçların yaklaşık maliyetin sadece yaklaşık %3’lük kısmını oluşturduğu anlaşılmıştır.

İhalelerde iş deneyim belgeleri istenilerek, idarelerin, ihaleye katılan isteklilerin, ihale konusu işi gerçekleştirebilme yeterlikleri ve mesleki deneyimleri hakkında bilgi sahibi olmalarının sağlanması amacıyla benzer iş düzenlemesi yapılmaktadır. Benzer işin ihale konusu iş haricinde, benzer nitelikteki işlerle ilgili deneyime sahip olan kişilerin de ihaleye katılımını sağlaması, işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde düzenlemesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede düzenlenen benzer iş tanımı ile katı atık toplama, park ve bahçe temizliği ile cadde ve sokak süpürme hizmetleri, temizlik personeli, şoför, iş makinası operatörü çalıştırma işlerinin tamamını birlikte içeren personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi yapan isteklilerin ihalede yeterli görüleceği, diğer bir ifade ile her birinin ayrı ayrı gerçekleştirildiği personel çalıştırılmasına dayalı iş gerçekleştiren isteklilerin ihaleye katılamayacağı, hâlbuki ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı iş olduğu, benzer iş tanımın ihaleye katılımı ve rekabeti katılımı engellediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: …

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; …

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, …

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir ...” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarmca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarmca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. …

(5) İş ortaklığında, ortaklardan en az birinin kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir. Konsorsiyumda, her bir kısım için istenen kalite ve standarda ilişkin belgeler dokümanda belirtilir. Bu durumda her bir ortağın kendi kısmı için istenen belgeleri sunması zorunludur,” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. idareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

7.4.2. İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma (kritere), belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede, yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede yer verilecektir.

7.4.3. Kalite ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgenin/belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi yeterli olup, bunun yerine söz konusu belgelerin belirli bir belgelendirme kuruluşundan alınmış olması zorunluluğunu getiren ifadeler kullanılamaz.

Kalite yönetim sistem belgelendirilmesine ilişkin olarak ISO 9001:2008 standardı 13/11/2008 tarihinde yayımlanmış olup, 13/11/2010 tarihinden itibaren ISO 9001:2000 standardına göre verilen kalite yönetim sistem belgeleri geçersiz hale gelmiştir. Bu nedenle idarelerce hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesinin istenilmesi durumunda ilanda ve dokümanda aday veya isteklilerin ihale konusu işe ilişkin ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunmaları gerektiğine yönelik düzenleme yapılacak ve aday veya istekliler tarafından da ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunulacaktır. Bu konuya ilişkin ayrıntılı açıklama, Kamu İhale Kurulunun 11/2/2010 tarihli ve 2010/DK.D-16 sayılı Düzenleyici Kararında yer almaktadır. Anılan Karara, Kurumun internet sayfasının Kamu İhale Mevzuatı bölümündeki Kamu İhale Kurulu Düzenleyici Kararları kısmından ulaşılabilir.

…

74.5. (Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

…

74.6. Hizmet yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeterlilik belgesi istenmesi uygun olmayan (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) ihalelerde bu belge istenmeyecektir. İdareler; hizmet yeterlilik belgesine yönelik düzenlemelerde; hizmet yeterlilik belgesinin hizmet kapsamını ve standardını açık olarak yazmalıdır.

74.7 Çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenebilecektir. …” açıklamalarına,

İdari Şartname'nin "Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci madde başlığı altında “7.5.3. TS 13111 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesi

TSE 8358 Haşerelerle Mücadele (İlaçlama) Belgesi

TS 13456 Atık ve Su Kanalları Bakım Onarım Hizmet Belgesi

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistem belgesi

Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.” düzenlemesine,

Diğer taraftan İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde anılan düzenlemeye yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Konusu" başlıklı 2’inci maddesinde “İhale konusu olan iş, Taşköprü Belediyesi sınırları içerisinde,

a) 14 Adet Mahallenin belirlenen program dahilinde mesken, işyerleri, kamu kurum ve kuruluşlarının çöplerinin (Katı Atıklarının) toplanması ve araçlarla çöp depolama alanı veya aktarma istasyonuna nakli,

b) Haftanın Salı (iki adet pazar yeri) ve Cuma Günü farklı bölgelerde kurulan Pazarın bulunduğu bölgenin çöplerinin toplanması, yerlerinin süpürülüp yıkanması, Merkezde bulunan ve sirkülâsyonun yoğun olduğu mahallelerde bulunan cadde ve sokakların işçi personel ile günlük elle süpürülmesi, Merkez dışında bulunan mahallelerin cadde ve sokaklarının ayda 2 defa İdarenin belirlediği günlerde işçi personel ile elle süpürülmesi. Cadde ve sokakların Arazözle yıkanması,

c) Mezarlık, park ve diğer tüm yeşil alanların çöp ve diğer katı atıklarının toplanması, bakım ve kültürel işlemlerinin yapılması ve toplanan çöplerin araçlarla depolama alanına veya aktarma istasyonuna naklinin yapılması,

d) İdareye ait kaloriferli binaların kaloriferlerinin yakılması,

e) İdaremiz bünyesinde bulunan Zabıta Müdürlüğünün kontrolü altında her türlü işin sevk ve idaresinin sağlanması,

f) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm elektrik işlerinin yapılması,

g) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm sıhhi tesisat, su ve kanalizasyon arızalarının, bakımlarının yapılması,

h) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm birimlerde yazışmaların, büro işlerinin yapılması,

ı) İdareye ait olan marangoz atölyesinde tüm ahşap işlerinin yapılması,

j) İdareye ait yerlerde gece ve gündüz vardiyalı olarak gereken yerlerde beklenilmesi,

k) İdare yetkilileri ile iş programının hazırlanmasında ve uygulanmasında gerekli koordinasyonu sağlayarak personelin sevk ve idaresinin yapılması,

l) idarenin göstereceği yerlerde greyder ve çeşitli iş makinaları ile yol düzenlemesi ve tamiratların yapılması,

m) İdareye ait mezbahane de büyük ve küçük baş hayvan kesimi yapılması.

n) İlçe merkezinde trafik akışını sağlamak için parkomat cihazı ile fiş kesilmesi işini yapmak,

o) İdareye ait hafriyat toplanması, yol tamiratı işlerinin yapılması,

p) İdareye bağlı kapalı alanlarda temizlik ve düzeninsağlanması,

r) İdareye ait her türlü metal işlerinin yapımı, bakımı, onarımı ve kaynak işlerinin yapılması,

s) İdareye ait her türlü açık ve kapalı alanda gerekli boya işlerinin yapılması,

t) İdareye ait her türlü makine ve ekipmanın arıza, bakım ve tamiratının yapılması,

u) İdare bünyesinde bulunan kent tarihi müzesindeki her türlü eserlerin tanıtımı, işlerin koordinasyonu ve gelen ziyaretçilerin bilgilendirilmesinin yapılması,

v) İdareye ait Atıksu Arıtma Tesisinde bulunan ihtiyaç duyulan her türlü işin yapılması,

y) İdareye ait terminal binasında yolcu minibüs ve otobüslerinin giriş çıkışının takibinin yapılması,

z) İdaremiz İtfaiye müdürlüğünde yürütülen yangın, afet v.b durumlara müdahale edilmesi,

Taşköprü Belediye Başkanlığı’nca Hizmet Alımı İşi 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 19 maddesi gereğince ihale edilmiştir.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Taşköprü Belediyesi sınırları içinde Taşköprü Belediyesine ait tüm işlerde görevlendirilmek üzere Hizmet Alımı İşi;

a) Merkez dışında bulunan ana arterlerin temizliği (Çevre Yolları, Taşköprü - Kastamonu Karayolu, Taşköprü - Sinop Karayolu vb. ), Caddelerin, bulvarların, sokakların, tretuariarın, parkların, merdivenlerin, boş arsaların ve spor alanlarının temizliği. Okul, yurt, kreş, dershane, kurs, eğitim merkezi, anaokulu v.b. eğitim öğretim yapan yerlerin tüm çöplerinin ve diğer katı atıklarının alınması ve bahçelerinin yıkanması, Konaklama tesisleri, hastane, sağlık ocakları ve diğer yataklı sağlık tesislerinin her türlü yeme-içme, eğlence yerlerinin, daimi ve geçici faaliyet gösteren panayır, lunapark, fuar, festival ve spor salonu gibi yerler ile sanayi sitesinin çöplerinin ve diğer katı atıklarının toplanması, yerlerinin süpürülmesi ve çevresinin temizliği, Tüm ibadethanelerin çöp ve çevre temizliği ile önlerinde bulunan boşlukların yıkanması, Konutların, işyerlerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının çöplerinin ve diğer katı atıklarının toplanması:

b) Toplanan çöp ve diğer katı atıkların araçlarla Çöp Depolama Alanına veya idare tarafından belirlenen başka bir istasyona (Aktarma istasyonu vb.),

c) Haftanın Salı ve Cuma Günü farklı bölgelerde kurulan Pazarın bulunduğu bölgenin çöplerinin ve diğer katı atıklarının toplanması, yerlerinin süpürülmesi ve yıkanması,

ç) Mezarlık, park ve diğer tüm yeşil alanların çöp ve diğer katı atıklarının toplanması, bakım ve kültürel işlemlerinin yapılması ve toplanan çöplerin araçlarla depolama alanına nakli,

d) idare tarafından belirlenmiş mahallelerin, cadde ve sokakların belirlenmiş olan işçi sayısı ile günlük olarak el ile süpürülmesi,

e) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm elektrik işlerini,

f) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm sıhhi tesisat, su ve kanalizasyon arızalan ile bakımlarının yapılması

g) İdarenin ihtiyaç duyduğu tüm birimlerde yazışmaları, büro işleri,

h) İdareye ait olan marangoz atölyesinde tüm ahşap işlerini,

ı) İdareye ait yerlerde gece ve gündüz vardiyalı olarak beklenilmesi gereken yerleri,

j) İdare yetkilileri ile iş programının hazırlanmasında ve uygulanmasında gerekli koordinasyonu sağlayarak, personelin sevk ve idaresini yapılması,

k) İdarenin göstereceği yerlerde greyder ile yol tamiratı yapılması,

l) İdareye ait mezbahane de büyük ve küçük baş hayvan kesimi yapılması,

m) İlçe merkezinde trafik akışını düzenli bir şekilde sağlamak için parkmatik ile fiş kesilmesi işini yapmak,

n) idareye ait hafriyat toplanması, yol tamiratı işlerini yapmak,

o) İdareye bağlı kapalı alanlarda temizlik ve düzeni sağlamak.

p) İdareye ait her türlü metal işlerinin yapımı, bakımı, onarımı ve kaynak işlerini yapmak,

r) idareye ait her türlü açık ve kapalı alanda gerekli boya işlerini yapmak,

s) İdareye ait her türlü makine ve ekipmanın arıza, bakım ve tamiratını yapmak,

ş) İdare bünyesinde bulunan kent tarihi müzesindeki her türlü eserlerin tanıtımı, işlerin koordinasyonu ve gelen ziyaretçilerin bilgilendirilmesini yapmak,

t) İdareye ait Atıksu Arıtma Tesisinde bulunan ihtiyaç duyulan her türlü işleri yapmak,

u) İdareye ait terminal binasında yolcu minibüs ve otobüslerinin giriş çıkışının takibini yapmak,

ü) İdaremiz İtfaiye müdürlüğünde yürütülen yangın, afet v b durumlara müdahale etmek,

v) İdareye ait kaloriferli binaların kaloriferlerinin yakılması,

y) İdaremiz bünyesinde bulunan Zabıta Müdürlüğünün kontrolü altında her türlü işin sevk ve idaresinin sağlanması” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinin birinci fıkrasında hizmet alımı ihalelerinde istenilebilecek kalite ve standarda ilişkin belgelerin neler olduğu tek tek sayılmış ve idarelerce işin niteliği göz önünde bulundurulmak şartıyla ihalede yeterlik kriteri olarak kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlilik belgesi istenebileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5’inci maddesinde yapılan açıklama ile hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceğinin 74.7’nci maddesindeki açıklama ve diğer maddelerde yer alan esaslara uygun olarak idarelerce belirleneceği, 74.5.1 ve 74.5.2'nci maddelerinde bu belgelerin hangi hizmet atımlarında istenilmemesi gerektiği ve 74.7’nci maddesinde ise çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesinin (TS 13111) istenebileceği hususlarına açıklık getirilmiştir.

Bu çerçevede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamaları ve İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü madde düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde, idarelerce yeterlik kriteri olarak isteklilerden kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Atık ve Su Kanalları Bakım Onarım Hizmetlerini kapsayan TS 13456 standardına ilişkin Türk Standartları Enstitüsünün internet sitesi üzerinden yapılan inceleme sonucunda “TS 13456 iş yerleri - Atık su kanalları ve bunlara ait alt yapı elemanları için bakım, onarım vb hizmet veren - Genel kurallar” belgesinin “Atık su kanalları ve bunlara ait alt yapı elemanları için bakım, onarım vb. hizmet veren iş yerlerinin yapısal özellik, işletmecilik, teknik donanım ve çalışanlar ile ilgili genel kuralları'' kapsadığı, ihale konusu işin kapsamında idareye ait atıksu arıtma tesisinde bulunan ihtiyaç duyulan her türlü işlerin yapılmasının olduğu, bu düzenlemeden ihale konusu iş kapsamında atık su kanalları ve bunlara ait alt yapı elemanları için bakım, onarım vb. yapılmasının da bulunduğu anlaşılmakla birlikte söz konusu işlerin ihale konusu işin genelinde tanımlanan kent temizliği işleri kapsamında değerlendirilebilecek işler niteliğinde olduğu, ihale konusu iş kapsamındaki temizlik işlerinin bir bölümü ayrıca göz önünde bulundurularak TS 13456 standardının yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin rekabeti daraltacak nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ilaçlama ve haşerelerle mücadeleleri kapsayan TS 8358 standardına ilişkin Türk Standartları Enstitüsünün internet sitesi üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ‘TSE 8358 İş yerleri - Ev, iş yeri ve yerleşim alanlarındaki zararlılar (haşereler ile mücadele hizmetleri)- Genel kurallar” belgesinin “ev, işyeri ve yerleşim alanlarındaki zararlılarla (haşerelerle) mücadele hizmeti verecek iş yerlerinin fiziki yapı, işletmecilik, teknik donanım, güvenlik. ilaçlama usul ve esasları ile çalışanların özelliklerine dair kuralları” kapsadığı, ancak yukarıda yer verilen teknik şartname düzenlemeleri incelendiğinde işin konu ve kapsamında haşereler ile mücadele hizmetlerinin yer almadığı, dolayısıyla ihale konusu işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin TS 8358 belgesinin istenilmesinin işin niteliğine ve mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle bahse konu ihalede, ihale konusu iş kapsamında yapılacak işler göz önünde bulundurulduğunda; idarece yeterlik kriteri olarak ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak mevzuatı uyarınca kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi gerekirken; ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmayan ve/veya ihale konusu işin niteliği ile bağdaşmayan standartlara ilişkin belgelerin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltabileceğinden TS 13456 ve TS 8358 standardı ile ilgili başvuru sahibinin bu iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Karayolu Taşıma Yönetmeliği nin “Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde “... ddd) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma imi veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi, ... ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu” başlıklı 5'inci maddesinde “Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki Belgesi Türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(3) C türü yetki belgesi: Uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) C1 yetki belgesi: Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi lojistik işletmeciliği yapacaklara,

…

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara ...” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın "İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “İhale konusu taşıma araçları için Karayolu Kanunu gereği Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Ulaştırması Genel Müdürlüğün'den alınmış K1, C1, L1, R1 yetki belgelerinden birini ihale dosyasında sunacaklardır. Bu belgelerin aslının veya noter tasdikli örneklerinin veya idarece aslı görülmüş örneklerinin teklif zarfı içerisinde sunulması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıdaki ihale dokümanı düzenlemelerinden K1, C1, L1, R1 yetki belgelerinden birini ihale dosyasında sunulmasının zorunlu olduğu, ancak ihale konusu iş kapsamında anılan belgelere ilişkin bir taşıma işi, taşıma organizatörlüğü veya lojistik işletmeciliğine ilişkin açık bir faaliyetin bulunmadığından “Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel ve Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi” olan başvuruya konu ihalede anılan belgelerin istenmesinin katılımı daraltabileceği ve rekabet ilkesine engel teşkil edebileceğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1...

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Bu maddenin 16.1.1.’inci alt maddesinin düzenlemesine yönelik 26 numaralı dip notta “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak idare tarafından düzenlenecektir:

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, idare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(2) Kısmi kabul öngörülen işlerde, yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumundaİdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı süresinde tamamlanmayan kısmın bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1 ’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % Vini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1 ’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

4735 sayılı Kanun’un ilgili maddesinden yüklenicilerin taahhütlerini ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmesi gerektiği aksi halde ihale dokümanında belirlenen oranda cezaların uygulanacağı, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde idare tarafından sözleşmenin feshedilebileceği anlaşılmaktadır.

Cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin dipnot açıklamalarından; işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının (sözleşme bedelinin %1'ini geçmemek üzere) belirtilmesi, ayrıca bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmesi suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen cezaların uygulanması ile birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’ncı maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının (iki veya daha fazla) idarece belirlenmesi ve bu hususların sözleşme tasarısında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki hususlar sözleşme tasarısında düzenlenmiştir.

a) Ödeme yeri ve şartları

…

e) Cezalar ve sözleşmenin feshi...” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9'uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.03.2017; işi bitirme tarihi 31 08.2019

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Tasarı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 16'ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1 Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda; idare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1 i oranında olacaktır. Ancak, işin niteliği gereği gecikmeden kaynaklanan aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde 4735 sayılı Kanununun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

a) Personele ait maaş ödemelerinin 30 ay içerisinde ilk kez ihlaline yükleniciye, ihale bedelinin %1 oranında, tekrarlayan her ihlalde ise ceza oranına aynı oranda,

b) Maaş ödemelerine ilişkin ihlal harici diğer Şartname hükümlerinin 30 ay içerisinde her ihlaline yükleniciye % 1 oranında, devam edilmesi halinde İdare her ihlal için ihale bedelinin % 1 oranında ceza uygulayarak sözleşmeyi devam ettirmeye veya sözleşmeyi hiçbir ihtara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın fesh etmeye tek taraflı olarak yetkilidir. Sözleşmenin fesh edilmesi halinde yüklenicinin kati teminatı gelir kaydedilir. 4734 ve 4735 sayılı kamu ihale kurum unun ilgili maddeleri hükümlerince işlemler yürütülecektir.

İdareden onaylı izine ayrılan personel, izin süresi dolduğunda idarenin bilgisi olmadan iş başı yapmaz ise tutanak ile tespit edilir ve çalışmadığı her gün için gün başına sözleşme bedelinin %001 (Onbinde bir) oranında yükleniciden ceza kesintisi yapılır ve bu kesinti söz konusu personelin alacağı ücrete de yansıtılır. İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35'inci maddesinde “35.7. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemelerinden ihale konusu işin “İlçemiz Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel ve Araç Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi” olduğu, işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte bir iş olduğu, idarece hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nda ceza miktarlarının düzenlendiği, ancak işin tekrar eden kısımlarına ilişkin olarak sözleşmeye aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının belirtilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan 35’inci maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edileceğinin düzenlendiği, ayrıca bu durumun ihale konusu işin sözleşmeye uygun olarak yürütülmesine bir engel oluşturmayacağı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu, teklif vermeye engel teşkil etmediği, isteklilerden birini diğerine karşı avantajlı duruma getirmediği bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri" başlıklı 42’nci maddesinde “… Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçlan ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın "Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1. Hizmet işleri Genel Şartnamesi,

2. İdari Şartname,

3. Sözleşme Tasarısı,

4. Birim fiyat tarifleri (varsa),

5. Özel Teknik Şartname (varsa),

6. Teknik Şartname,

7. Açıklamalar (varsa),

İhale dokümanının kapsamında verilecek olan teknik şartname eki belgede belirtilen: Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler Cetveli

8.3. Zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir.” düzenlemesine,

Anılan Tasarı’nın “Ödeme yeri ve şartlan” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Taşköprü Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, idare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3 Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “… 20.3.Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri. "Hizmet Atımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarece yapılan düzenlemelerde işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde kesin hesap raporu çıkarılacağı belirtilmiş olup ödemelerin kaç gün içerisinde yapılacağı ile ilgili bir düzenleme yapılmamıştır. Hizmet İşleri Genel Şartname’nin ilgili maddesinde hakediş raporunun tahakkuka bağlandığı tarihten başlamak üzere otuz gün içinde yükleniciye ödeme yapılması gerektiği hükmü gereğince başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi