KİK Kararı: 2017/UH.I-3474

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/067
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 22.12.2017
Karar No : 2017/UH.I-3474
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nefha İnş. Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/396244 İhale Kayıt Numaralı “Samsun İl Sağlık Müdürlüğü Çarşamba İlçesi Sağlıklı Yaşam Merkezi, 112 İstasyonu ve Ayvacık, Atakum, Havza, Terme İlçeleri Asm, Tsm ve 112 İstasyonları Yapılması Proje, Yaklaşık Maliyet ve Zemin Etüt Raporu Hazırlanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 07.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Samsun İl Sağlık Müdürlüğü Çarşamba İlçesi Sağlıklı Yaşam Merkezi, 112 İstasyonu ve Ayvacık, Atakum, Havza, Terme İlçeleri Asm, Tsm Ve 112 İstasyonları Yapılması Proje, Yaklaşık Maliyet ve Zemin Etüt Raporu Hazırlanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Nefha İnş. Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti. nin 27.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2017 tarih ve 66537 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3092 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1 ) Teklifi idarece uygun görülen Aykut Barutçu Barutçu Mimarlık'ın, ihaleye ait İdari Şartname ve İhale İlanı'nda belirlenen benzer iş ve tutar açısından uygun olmadığı, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 48'inci maddesi hükümleri ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 84'üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, ticaret sicil kayıtlarında proje ve danışmanlık alanıyla ilgili herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla proje ve danışmanlık hizmetleri ile ilgili olarak herhangi bir faaliyeti bulunmayan bir gerçek veya tüzel kişiliğin iş deneyim belgelerinin de bulunamayacağı, olsa dahi bu hususun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 46'ncı maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil edeceği, Köşe Mimarlık Pey. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aykut Barutçu Barutçu Mimarlık'ın sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin İdari Şartname'nin 7.6'ncı maddesinde yer alan düzenlemelere ve anılan Yönetmelik maddesine aykırı olduğu,

2. 07.09.2017 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ilişkin yaptıkları itirazen şikayet başvurusu sonucunda 18.10.2017 tarihli ve 2017/UH.I-2821 sayılı Kurul kararı ile aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlendiği, söz konusu karar sonrasında idarece yeniden yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işlemleri sonrasında beş iş grubunun tamamının Köşe Mim. Pey. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamaları kapsamında sunulan açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesinde belirtilen belgelere dayalı olmadığı, sadece fiyat tekliflerinin uygun olduğunun idarece ifade edildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen diğer isteklilerin üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmadığı, iş deneyim belgelerinin de mevzuatta belirtildiği şekliyle olmadığı, ilgili firmalarla aynı alanda faaliyet gösterdiklerinden dolayı taraflarınca bilindiği, yaklaşık maliyet tutarı 656.249,50 TL olarak belirlenen bir ihalenin yaklaşık maliyetin % 92 altında daha düşük bir fiyata ihale edilmesinin ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine göre belgelendirilmesinin mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklamada bulunan isteklilere ait belgelerde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi esas alınarak mimari avan/kesin/uygulama projeleri, görseller, zemin etüt ve raporları, statik uygulama projeleri, mekanik uygulama projeleri, elektrik uygulama projeleri, altyapı uygulama projeleri, çevre tanzimi ve peyzaj uygulama projeleri, mahal listeleri ve yaklaşık maliyet, harita plankote ve kazı planı, projelere ait teknik şartnameler, proje ve hesaplara ait ozalit cd ve kırtasiye giderlerine yönelik açıklama sunmaları gerekirken bunların tümüne yönelik açıklama sunulmadığı, genel olarak iş kalemlerini içermeyen ve beyanlara dayalı açıklamalar sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi uyarınca beyanlara göre değil mali müşavir onaylı maliyet tespit tutanakları ve fiyat tekliflerine göre işlem tesis edilmesi gerektiği, dolayısıyla beyanlarda öngörülen fiyatların çok düşük olduğu ve gerçeğe aykırı olması nedeniyle itibar edilemeyeceği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ilgili mali döneme ait olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olduğu, ilgil fiyat tekliflerinin ilgili vergi dairesinden istenilmesi gerektiğinin açık olduğu, idarenin bu hususu gerçekleştirmeden ihaleyi sonuçlandırmasının mevzuata aykırı olduğu, idarenin 18.10.2017 tarihli ve 2017/UH.2821 sayılı Kurul kararı sonrasında belgelerin çoğunun Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddesinde belirtilen kriterleri karşılamamasına rağmen ikinci defa aynı şekilde karar almasının uygun olmadığı, ihalede teklifi kesin teminat mektubu tutarının toplam teklif tutarından yüksek olan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi işleminin yerinde olmadığı söz konusu tutarlarla yapılan açıklamaların uygun görülmesinin hatalı uygulamalara ve kamu zararına neden olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Süreler;…ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini…izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Başvurular öncelikle;…c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,…yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdarece 20.09.2017 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ihale komisyonu kararına göre, başvuruya konu ihalenin 5 kısım olarak gerçekleştirildiği, ihaleye 6 isteklinin teklif sunduğu, sunulan tekliflere ilişkin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37 ve 38’inci maddesi uyarınca yapılan değerlendirme bilgilerine yer verilerek ihalenin her bir kısmına ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin belirlendiği ve söz konusu kararın tüm isteklilere 21.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirildiği, daha sonra başvuru sahibinin ihaleye aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığına yönelik itirazen şikayet başvurusu üzerine 18.10.2017 tarihli ve 2017/UH.I-2821 sayılı Kurul kararının alındığı ve söz konusu kararda ihalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımlarında önemli maliyet bileşeni olarak tespit edilen ve açıklanması istenilen maliyet bileşenlerinin açıkça belirtilmesi suretiyle, söz konusu kısımlarda sınır değerin altında geçerli teklif sahibi olan tüm isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Söz konusu karar doğrultusunda idarece teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden, EKAP üzerinden 31.10.2017 tarihli yazı ve eki açıklama istenen maliyet bileşenleri tabloları ile aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, 08.11.2017 tarihinde isteklilere yeniden gönderilen yazıda tebliğe ilişkin üst yazının sehven eklenmediği gerekçe gösterilerek, aynı önemli maliyet bileşenlerine yönelik yeniden açıklanma istenildiği görülmüştür.

İhale yetkilisi tarafından 24.11.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında, söz konusu önemli maliyet bileşenlerine yönelik isteklilerce sunulan açıklamaların değerlendirilmesi sonucunda,

İhalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımlarında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen NDA Mim. Müh. Müş. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin söz konusu kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımlarında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Ayen Müh. ve Su Ürün. Yet. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin söz konusu kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhalenin 1,3 ve 5’inci kısımlarında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen, Net Etüt Rest. Mim. Tas. Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise söz konusu kısımlara ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü,

İhalenin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kısımlarında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Aykut Barutçu Barutçu Mimarlık’ın, ihalenin 1,2,3 ve 4’üncü kısımlarına aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle söz konusu kısımlarda teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 5’inci kısmına ilişkin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ise uygun görüldüğü,

İhalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımlarında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen, Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise söz konusu kısımlara ilişkin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek ihalenin tüm kısımlarının anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin Aykut Barutçu Barutçu Mimarlık ve Köşe Mimarlık Pey. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ilgili yeterlik belgelerinin değerlendirilmesine yönelik 1’inci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinden idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyet başvurusunu izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede, isteklilerin yeterlik değerlendirmelerine yönelik ilk ihale komisyonu kararının 19.09.2017 tarihinde alındığı ve söz konusu kararın 20.09.2017 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanarak, kesinleşen ihale kararı ekinde 21.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine ve diğer isteklilere bildirildiği görülmüştür.

Bu itibarla şikâyete konu durumun farkına varılması gereken tarihin 21.09.2017 tarihi olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.11.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca, idarelerin ihalede sunulan teklifleri veya yaklaşık maliyeti dikkate almak suretiyle teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddetmesi gerektiği ve anılan hükümlerden ihale komisyonuna aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerini belirleme yetki ve sorumluluğunun tanındığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde açıklama istenecek önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi konusundaki takdir yetkisinin ihale komisyonuna ait olduğu ve idarece anılan Kanun’un 37 ve 38’inci maddeleri çerçevesinde yapılacak değerlendirmeler neticesinde isteklilerin tekliflerinin yeterliliğinin tespit edileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca da, tekliflerin hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle reddedilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin anılan isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, teklif tutarlarının düşük olmasından bahisle reddedilmesi gerektiği yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Aykut Barutçu-Barutçu Mimarlık tarafından ihalenin 5’inci kısmına ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından ihalenin 5’inci kısmına ilişkin sunulan açıklama kapsamında, söz konusu kısma ilişkin maliyet hesaplamalarını gösteren açıklama başlıklı tablonun,

Statik, mekanik ve elektrik projelerinin ve zemin etüd raporu hazırlanmasına ilişkin maliyetlerin tevsiki amacıyla, Pi-Aksu Mimarlık Mühendislik, Arken Mühendislik Ali Mert Durmuş, Zemin Jeo Teknik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Taahhüt Özcan Özen’e ait kaşeli ve imzalı taahhütname başlıklı belgelerin,

Ayrıca mimari projelerin hazırlanmasına ilişkin maliyetlerin tevsiki amacıyla, taraflarınca kaşe ve imzalı taahhütname başlıklı belgenin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelendirmelere ve aşırı düşük tekliflerin ne şekilde değerlendirmesi gerektiğine ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verildiği görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasında sunulacak belgelere ve taşıması gereken unsurlara ilişkin yöntemlere yer verildiği, söz konusu yöntemler arasında taahhütnameler ile açıklama sunabileceğine yönelik bir hususa ise yer verilmediği görülmüştür.

Ayrıca aynı Tebliğ’in 79.3.2’nci maddesinde ise 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabileceği ifade edilmiş olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında maliyetlerin taahhütnamelerle tevsikine ilişkin hukuken geçerli bir gerekçesinin de bulunmadığı, bu doğrultuda anılan isteklinin mevzuatta belirlenen yöntemler dışında sunduğu belgeler ile yaptığı açıklamaların kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle anılan isteklinin ihalenin 5’inci kısmına ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımlarına ilişkin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından sunulan açıklama kapsamında, açıklama istenen maliyet bileşenlerine yönelik olarak tek bir açıklama istenen maliyet bileşenleri tablosunun ve farklı firmalardan alınan ve üzerinde kaşe ve imzalarının bulunduğu proforma faturaların/fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu tabloda, mimari, statik, elektrik, makine uygulama projeleri ve bunlara ilişkin keşif, metraj ve teknik şartnamelerin hazırlanması ve kırtasiye masraflarına yönelik toplam maliyetin hesaplama bilgilerine yer verildiği ancak söz konusu önemli maliyet bileşenlerinin hangi kısımlar bazında ne şekilde hesaplandığının gösterilmediği ayrıca sunulan belgelerin de tüm kısımların toplam maliyetine yönelik olduğu ve ihalenin her bir kısmına ilişkin belirlenen maliyetlerin ayrı ayrı belirtilmediği görülmüştür.)

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, anılan istekli tarafından önemli maliyet bileşenleri doğrultusunda söz konusu miktarların hangi kısımlar bazında ne şekilde hesaplandığının gösterilmediği bunun yerine tüm kısımların önemli maliyet bileşenleri doğrultusunda tek bir maliyet olarak hesaplanarak açıklama sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalelerin her bir kısmının ayrı bir yeterlik değerlendirmesine tabi olduğu dikkate alındığında, her bir kısmın ayrı bir ihale gibi değerlendirilmesi gerekliliği bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca başvuruya konu ihalede idarece ihalenin her bir kısmına ilişkin ayrı bir teklif alınmak suretiyle ayrı bir sözleşme imzalanmasının öngörüldüğü, anılan isteklinin toplam teklifinin kısımlar bazında oluşturulduğu ve kamu ihale mevzuatı uyarınca sunulan açıklamaların uygunluğunun tespitinin de teklifin aşırı düşük olarak tespit edildiği her bir kısım için ayrı ayrı sunulacak açıklamalar uyarınca yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu kapsamda teklifi kısımlar bazında ayrı ayrı aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını yine kısımlar bazındaki tekliflerine ilişkin ayrı ayrı sunması ve idarece de söz konusu kısımlara ilişkin açıklamaları yine kısımlar bazında değerlendirme zorunluluğunun bulunduğu ve söz konusu istekli tarafından tüm kısımların toplam tutarına yönelik sunulan açıklamalardan her bir kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğunun tespitinin mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu istekli tarafından tek bir hesap cetveli ekinde kısımlara ilişkin maliyetlerin tek bir teklife yansıtılması ile tüm teklifin uygunluğuna yönelik sunulan açıklamaların, ayrı ayrı her bir kısım bazında kamu ihale mevzuatına uygunluğunu gösterir nitelikte değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca anılan açıklamaların bu yönüyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Ayrıca söz konusu istekli tarafından tevsik edici belgeler olarak sunulan ve ilgili firmalara ait kaşe ve imzaların yer aldığı proforma faturalarda/fiyat tekliflerinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, bu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca açıklanan söz konusu belgelerin taşıması gereken unsurlarına ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı ve söz konusu proforma faturalar/fiyat teklifleri ile yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle anılan isteklinin ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kısımlarına ilişkin olarak sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Net Etüt Rest. Mim. Tas. Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihalenin 1,3 ve 5’inci kısımlarına ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından ihalenin 1,3 ve 5’inci kısımlarına ilişkin maliyet hesaplamalarını gösteren açıklama istenen maliyet bileşenleri tablosunun ve söz konusu kısımlara ilişkin maliyet hesaplamalarının tevsiki amacıyla proforma faturaların/fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından tevsik edici belgeler olarak sunulan ve ilgili firmalara ait kaşe ve imzaların yer aldığı proforma faturalarda/fiyat tekliflerinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, bu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci nci maddesi uyarınca açıklanan söz konusu belgelerin taşıması gereken unsurlarına ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı ve söz konusu proforma faturalar/fiyat teklifleri ile yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle anılan isteklinin ihalenin 1, 3 ve 5’inci kısımlarına ilişkin olarak sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden,

İhalenin 1’inci kısmında; Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Net Etüt Rest. Mim. Tas. Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin,

İhalenin 2’nci kısmında; Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin,

İhalenin 3’üncü kısmında; Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Net Etüt Rest. Mim. Tas. Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin,

İhalenin 4’üncü kısmında; Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin,

İhalenin 5’inci kısmında; Köşe Mim. Pey. Müh. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Net Etüt Rest. Mim. Tas. Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Aykut Barutçu Barutçu Mimarlık’ın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.