KİK Kararı: 2017/UH.I-340

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/006
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 26.01.2017
Karar No : 2017/UH.I-340

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Candost Yemek Hiz. Oto. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti,

Ss. Doğu Toptancılar Sitesi 2. Kısım C Blok No: 7 Tuşba /VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü,

Çalpala Köyü Eski Köy Hiz. Binası No: 123 76100 IĞDIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/454679 İhale Kayıt Numaralı “Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 2017 Yılı İçin 12 Aylık Kuruluş Mutfağında Mamul Yemek Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 01.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 2017 Yılı İçin 12 Aylık Kuruluş Mutfağında Mamul Yemek Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Candost Yemek Hiz. Oto. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 28.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2017 tarih ve 2071 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/133 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında çarliston biber, dolmalık biber ve havuç kalemlerinde aritmetik hata yapıldığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyatları tevsik etmek üzere Erzurum Ticaret Borsasının aralık 2015 ve haziran 2016 bültenlerinde birim fiyatların virgülden sonra beş basamaklı olduğu, diğer sunulan ticaret borsalarında ise birim fiyatların virgülden sonra dört basamaklı olduğu, bahse konu kalemlerin görünüşte dört basamaklı, hesaplamada beş basamaklı olmasının sonucu ekilemediği, hesaplanan toplam malzeme miktarının, yine açıklama ekinde sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde bulunan birim fiyatlarla çarpılması sonucunda yapılan hesaplamalarla aynı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusunun “Iğdır bakım ve rehabilitasyon merkezi müdürlüğünün 2017 yılı için 12 aylık kuruluş mutfağında mamul yemek hizmet alım işi” olduğu,

19.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, Candost Yem. Hiz. Oto. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında aritmetik hata olduğu, Gökçe Yem. Ürt.nin ise iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci istekli olarak Mehmet Taşdemir’in, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak ise Royal Gıda Yem. Hiz. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde, “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2.(Değişik:RG-20/4/2011-27911)(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

31.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin, ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinden, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinden ise malzemeli yemek alımlarının aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği, istekliler tarafından malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin sunulması gerektiği, açıklamanın kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyete konu edilen malzeme girdilerinin miktarları, birim fiyatları ile söz konusu miktar ve birim fiyatların çarpımı sonucunda hesaplanan tutarlara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Malzemeler

Miktar

Birim fiyat

Tutar

Çarliston biber

1.295,5600

0,2837

367,5115052000

Dolmalık biber

240,3000

0,2675

64,2874590000

Havuç

2458,6100

0,4602

1.131,5506664000

Söz konusu malzemelerin birim fiyatlarının ise istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alan Erzurum Ticaret Borsası fiyatlarından farklı olduğu, anılan borsa fiyatlarının virgülden sonra 5 basamaklı olduğu, söz konusu istekli tarafından ise virgülden sonra 4 basamaklı olarak ana çiğ girdiler arasında yer verildiği görülmüştür.

Anılan malzemelerin Erzurum Ticaret Borsasında yer alan birim fiyatlara göre hesaplanması gereken tutarlara ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Malzemeler

Miktar

Birim fiyat

Tutar

Çarliston biber

1.295,56

0,28367

367,5115052000

Dolmalık biber

240,3

0,26753

64,2874590000

Havuç

2.458,61

0,46024

1.131,5506664000

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında çarliston biber ve havuç malzemeleri için istekli tarafından her ne kadar birim fiyatlar virgülden sonra 4 basamaklı olarak yazılmış olsa da miktar ve birim fiyat çarpımı sonucu bulanan tutar kısmının virgülden sonra 5 basamaklı olarak hesaplanması gereken tutara eşit olduğu, başka bir ifadeyle her ne kadar virgülden sonra 4 basamaklı verilmiş olsa da hesaplamanın virgülden sonra 5 basamaklı olan borsa fiyatına göre tutar kısmının hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında çarliston biber, dolmalık biber ve havuç için Erzurum Ticaret Borsası fiyatlarının kullanıldığı, söz konusu borsa fiyatlarının da virgülden sonra 5 basamaklı olduğu, istekli tarafından ise cetvelde birim fiyatların virgülden sonra 4 basamaklı olacak şekilde gösterildiği, ancak miktar ve birim fiyat kısmının çarpılması sonucu bulunan tutarın ise virgülden sonra 5 basamaklı olarak yapılması gereken hesaplamaya göre tutar kısmının hesaplandığı, bu itibarla idare tarafından tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Candost Yem. Hiz. Oto. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi