KİK Kararı: 2017/UH.I-3376

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/064
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 13.12.2017
Karar No : 2017/UH.I-3376
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Tic. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/425342 İhale Kayıt Numaralı “2018 Yılı 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerine İlişkin Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 08.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018 Yılı 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerine İlişkin Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 02.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.11.2017 tarih ve 63235 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2909 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde isteklilerin yemek giderleri için bir bedel öngörmeyeceklerinin ve sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanacaklarının düzenlendiği, ancak 1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 5’inci maddesinin (h) bendinde, firma personel yemeği için kullanılacak malzemelerin firma tarafından karşılanacağının düzenlendiği, İdari Şartname’deki hususlara göre bedelsiz faydalanacağı belirtilen yemeğin, firmanın karşılayacağı malzemeler ile yapılacağının Teknik Şartname’de belirtildiği, İdari Şartname’de isteklilerin maliyetlerine personel yemek giderini dahil etmeleri engellenirken, Teknik Şartname’de malzeme giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, bu durumda İdari Şartname’ye göre oluşturulacak tekliflerde personel yemek giderine ilişkin bir bedel öngörülmemesinin mümkün olmadığı, söz konusu düzenlemelerin firmaların yanılmasına, eksik hesap ve maliyet yapmalarına yol açtığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde ihale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamayacağının hüküm altına alındığı, ancak başvuruya konu ihalede İdari Şartname ile Teknik Şartname hükümlerinin birbiri ile çeliştiği, hastanede çıkan yemeğin yemek firması için bir maliyet unsuru olduğu ve personel yemeğinin çiğ girdiye ilişkin maliyetlerinin doğrudan teklif fiyatını etkileyebilecek nitelikte olduğu,

2. 1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 47’nci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak personel sayılarına ve çalışma sürelerine yer verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.8’inci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hangi sayı ve nitelikte personellerin çalışacağının ve kaç gün çalışma yapacaklarının açıkça ve çelişkiye mahal bırakmayacak şekilde ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğinin açıklandığı, başvuruya konu ihalede hizmetin kesintisiz yapılacak olması nedeniyle ve isteklilerin maliyetlerini sağlıklı oluşturabilmeleri için, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hangi sayı ve nitelikte personellerin çalışacağının ve kaç gün çalışma yapacaklarının açıkça ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği,

3. 1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 46’ncı maddesinde “Hastane personeline diyet yemeği, ‘hastalığı ve bu hastalığa uygun diyet yemeği alması gereklidir’ ibaresi olan rapora göre verilir. Diyet yemeği yiyenlere normal yemek verilmez. Fiyatlandırma personelin yediği normal yemek üzerinden yapılır.” hususlarına yer verildiği, bununla birlikte birim fiyat teklif cetvelinde diyet kahvaltı ile diyet yemek için ayrı satır açıldığı ve isteklilerin normal kahvaltı ile normal yemekler için teklif edecekleri fiyatlardan farklı teklif sunmalarının önünün açıldığı, diyet ve normal yemekler arasında farklıların olduğu, isteklilerin ayrı ayrı teklif vermelerinin en doğru uygulama olduğu, ancak idarenin diyet kahvaltı/yemek ödemelerinin normal kahvaltı/yemek üzerinden yapılacağına yönelik düzenlemenin mevzuata aykırı olmakla birlikte kamunun ya da firmaların zararlarına sebep olduğu, isteklilerin diyet kahvaltı/yemek için verdiği teklifin normal kahvaltı/yemekten düşük olması ile kamu zararına, tersi durumda ise firmaların zararına yol açılacağı bu sebeple itiraza konu düzenlemenin çıkarılması gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan diyet kahvaltı ve diyet yemeklerinin, normal kahvaltı ve normal yemekten nasıl bir sistem ve çalışma ile ayrılacağının ve yüklenicilere nasıl ödeme yapılacağın bilinmediği, ayrıca diyet yemek yiyecek personel sayılarının yüklenici firmaya nasıl bir sistem ile bildireceklerinin ve firmanın hangi sayılara göre diyet yemeği üreteceğinin de muallak olduğu,

4. Teknik Şartname’de, normal kahvaltı ile normal yemekler ve diyet kahvaltı ile diyet yemekler için 15 günlük örnek menünün düzenlendiği, ancak menüde bulunan birçok yemeğin gramajlarına örneğin; normal yemek menüsünde şehriyeli bulgur pilavı, mevsim salata, peynirli erişte ve diyet yemek menüsünde tas kebabı, sebze çorba, şehriyeli pirinç pilavı, zeytinyağlı kabak dolma, kıymalı biber dolma vb. yer verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki düzenleme gereği örnek menülerde bulunan bütün yemeklerin çiğ girdi miktarlarına Teknik Şartname’de yer verilmesinin ve idarenin menüleri kontrol ederek içeriği bulunmayan bütün yemek gramajlarını düzenlemesinin gerektiği, bu hususla ilgili emsal Kurul kararı neticesinde şikâyete konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği, idarenin verdiği cevapta içeriği bulunmayan yemeklerin benzer yemekler ile yapılacağının belirtildiği, ancak içeriği bulunmayan yemeklerin benzerleriyle yapılabileceğine dair herhangi bir hükmün bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu kararı incelendiğinde başvuruya konu ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, ihaleye toplam 26 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin ihaleye katılmadığı, ihalenin 1’inci kısmına 12 istekli tarafından teklif sunulduğu, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen Ariva Gıda Yemek Temizlik İnşaat Peyzaj Petrol San. A.Ş.nin idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmadığından, Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk San. Dış. Tic. Ltd. Şti.nin ise teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesi EKAP üzerinden düzenlenmediğinden anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan 5 isteklinin tekliflerinin idarece uygun görülmediği, ihalenin 1’inci kısmının Alakart Gıda Yemek Üretim İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyecek …” düzenlemesi,

1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin “Personelle ilgili hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin (h) bendinde “Hastane çalışanları ve hastaların iaşesi için çıkartılmış gıda maddelerinden yüklenici personellerinin yararlanmaları mümkün olmayacaktır. Ancak yüklenici firma hastane mevcut rasyonuna çalışanlarını ilave ederek malzemesi firma tarafından karşılanarak yemek verebilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de itirazen şikâyete konu düzenlemede yer alan ifadenin, Sağlık Bakanlığı’nın “Döner Sermaye Kaynaklarından Yapılacak Olan İhalelerde Uyulması Gereken Usul ve Esaslar” başlıklı 2008/42 sayılı Genelgesinde aynen yer aldığı, bu çerçevede söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık taşımadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemesinden, yüklenicinin çalıştıracağı personelin yemek ihtiyaçlarının yüklenici sorumluluğunda olmakla birlikte, söz konusu personelin yemek ihtiyacının hastanelerde çıkan yemekle bedelsiz olarak karşılanacağı, yüklenici tarafından kendi personelinin yemek gideri için teklifinde herhangi bir tutar öngörmeyeceği düzenlenmiştir. Yüklenici personelinin yemek ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeden ise yüklenici personeli için verilecek yemekte kullanılacak malzemelerin mevcut hastane rasyonuna eklenmek suretiyle hazırlanacağı, böylelikle ihale konusu iş kapsamında çıkartılan yemekte herhangi bir eksiklik olmaması için bu yemeklerde kullanılan malzemelerin yüklenici personeli için çıkartılacak olan yemekte kullandırılmayacağının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde yüklenici personeline yemek verilmesiyle ilgili Sağlık Bakanlığı Genelgesi’nde yer alan düzenlemenin İdari Şartname’de aynen yer aldığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık taşımadığı, bununla birlikte itirazen şikâyete konu doküman düzenlemelerinin birbiriyle çelişmediği, aksine birbirini tamamlayıcı düzenlemelere yer verilerek ihale konusu işte herhangi bir eksiklik meydana getirmeden yüklenici personelinin yemek ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin yöntem belirlendiği, diğer taraftan yüklenici personelinin yemek ihtiyacı için kullanılacak malzemelerin temin edilmesi sorumluluğunun yüklenicide olmasının başvuruya konu ihalede teklif verilmesini engelleyecek bir durum da oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir….” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olunmasa dahi, ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde, teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği, teklif fiyata dahil olacak giderlerin mutlaka idari şartnamede düzenleneceği, teknik şartnamede ise bu giderlerin uygulanmasına dair detaylara yer verileceği, kural olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerekliliğine ilişkin herhangi bir açıklamanın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1… c) Söz konusu hizmet her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmasa da; Sözleşmenin uygulanması sırasında, yemek hizmeti taahhüdünü yerine getirecek firma; 20/06/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca iş ve işçi sağlığı ve güvenliğine yönelik bütün tedbirler ile mesai saati içerisinde çalışanlara verilecek eğitim gideri, çalıştıracağı her kademedeki işçilerin maaş, ulaşım, ulusal bayram ve resmi tatil günleri, hafta sonları, yol bedeli, diğer işçilik alacakları ve sigorta primi gibi v.b personel giderleri teklif edilecek fiyata dahildir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde yer alan ve ihalenin 1’inci kısmı ile ilgili birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekliyle düzenlenmiştir.

1. KISIM (1. KISIM BURSA DEVLET HASTANESİ, ALİOSMAN SÖNMEZ ONKOLOJİ HASTANESİ, PROF. DR. TÜRKAN AKYOL GÖĞÜS HASTANESİ, BURSA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HASTANESİ VE YENİŞEHİR DEVLET HASTANESİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NORMAL YEMEK

öğün

1.270.150

2

DİYET YEMEK

öğün

265.100

3

NORMAL KAHVALTI

öğün

513.530

4

DİYET KAHVALTI

öğün

128.500

1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin “İhalenin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde ihale konusu işin, idarenin ihalenin 1’inci kısmında belirlediği hastanelerin yemek ihtiyacının yüklenicinin kendi mutfağında pişirilerek hazırlanması, yemeklerin bağlı birimlere dağıtılması ve dağıtım sonrası hizmetlerin yapılması işi olduğu, yemeklerin haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde; her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemekleri, normal mesaiye gelen personele öğle yemeği, nöbetçi personele sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemekleri, gece kahvaltısı, ayrıca diyet yemeği ve diyet kahvaltı alması gereken hastalara diyet yemeği ve diyet kahvaltısı verileceği ifade edildikten sonra idarenin ihalenin 1’inci kısmında belirlediği hastanelerde ihtiyaç duyduğu öğünlere ve öğün miktarlarına yer verildiği, yatan hasta sayıları değişkenlik gösterdiğinden yatan hastaların yemek ihtiyacının %20 oranında değişiklik gösterebileceğinin ifade edildiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel Nitelikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “Hizmetin istenilen kalitede verilebilmesi için gerekli personel sayısı ve nitelikleri aşağıda gösterilmiştir:

BURSA DEVLET HASTANESİ

•1 sorumlu diyetisyen veya gıda mühendisi

•1 kişi yönetici yardımcısı

•34 kişi yemek dağıtıcısı ve kepçeci

•13 kişi garson

•6 kişi bulaşıkçı veya temizlikçi

ALİ OSMAN SÖNMEZ ONKOLOJİ DEVLET HASTANESİ

•1 kişi sorumlu diyetisyen veya gıda mühendisi (Yönetici Müdür)

•1 yönetici yardımcısı (en az lise mezunu)

•4 kişi bulaşıkçı

•14 kişi garson(merkez ve dış birim yemekhaneleri ve kliniklerde yemek dağıtımı için)

YENİŞEHİR DEVLET HASTANESİ

•3 kişi servis ve dağıtım elemanı

•1 kişi bulaşıkçı

Prof. Dr. Türkan AKYOL Göğüs Hastalıkları Hastanesi için personel sayıları

•8 kişi Yemek dağıtım personeli

Bursa Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi için (Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde yarım gün çalışacak personel sayısı)

•2 kişi Aşçı yardımcısı

•1 kişi garson

•2 kişi bulaşıkçı

Firma hizmetin aksamasına hiçbir koşulda izin vermeyecektir.

Personel yemekhanelerinde tüm kahvaltı ve yemekler bankolardan firma elemanları tarafından dağıtılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 25.10.2017 tarihinde yayımlanan zeyilname ile değiştirilen 47 numaralı alt maddesinde “Şartnamede belirtilen (dağıtım, bulaşık yıkama v.b.) işler, günlük, hafta sonu ve resmi tatillerde kesintisiz ve düzenli olarak yapılacaktır. Firma hizmetin aksamasına hiçbir koşulda imkan vermeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden başvuruya konu ihalenin; haftanın yedi günü resmi ve dini bayramlar dâhil tüm günlerde sabah ve gece kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve diyet yemek ve diyet kahvaltılarının hastane mutfaklarında hazırlanması, dağıtılması ve dağıtım sonrası hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır. İdari Şartname’de her kademede çalıştırılacak işçilerin maaş, ulaşım, ulusal bayram ve resmi tatil günleri ile hafta sonu çalışma bedellerinin teklif fiyata dahil edildiği, Teknik Şartname’de ise söz konusu işin yürütülmesi için gereken personel sayısı ve nitelikleri düzenlenmiş olup ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hiçbir sebeple hizmetin aksatılmayacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte gerek İdari gerekse de Teknik Şartname’de personele verilecek ücrete ve bu personelin yapacağı ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması miktarlarına dair detaylara yer verilmediği görülmüştür. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu işte çalıştırılacak personelin işçilik maliyetleriyle ilgili satır açılmadığı, ihale konusu iş kapsamında ihtiyaç duyulan öğün miktarlarıyla ilgili satır açıldığı, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini, dokümanda öngörülen öğün maliyetlerine işçilik (ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması da dahil edilmek suretiyle) ve diğer maliyet unsurlarını da ekleyerek oluşturmaları gerektiği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar uyarınca istekliler tarafından teklifler oluşturulurken basiretli tacir olmanın gereklilikleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hizmeti aksatmadan yürütecek personel sayısının öngörülebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hizmetin aksatılmaması gerektiğine yönelik sorumluluğunun yüklenicilerde olduğu Teknik Şartname’de de düzenlenmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan işlerde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi zorunluluğu olmadığından Teknik Şartname’de ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığı, mevcut doküman düzenlemelerinde teklif fiyata dahil olacak giderlerin İdari Şartname’de açıkça belirlendiği, bu kapsamda Teknik Şartname’de ayrıntılarına yer verilen giderler ile diğer tüm giderleri göz önünde bulundurarak isteklilerin teklif vermesi gerektiği, bu kapsamda birim fiyat teklif cetvelinde yapılan düzenlemeler dikkate alındığında, isteklilerin öğün bazında teklif vermeleri gerektiğinin düzenlendiği, bu haliyle mevcut doküman düzenlemesinin isteklilerin sağlıklı fiyat teklifi hazırlamasını engelleyecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Ayrıca anılan Şartname’nin ekinde yer alan ve ihalenin 1’inci kısmı ile ilgili birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekliyle düzenlenmiştir.

1. KISIM (1. KISIM BURSA DEVLET HASTANESİ, ALİOSMAN SÖNMEZ ONKOLOJİ HASTANESİ, PROF. DR. TÜRKAN AKYOL GÖĞÜS HASTANESİ, BURSA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HASTANESİ VE YENİŞEHİR DEVLET HASTANESİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NORMAL YEMEK

öğün

1.270.150

2

DİYET YEMEK

öğün

265.100

3

NORMAL KAHVALTI

öğün

513.530

4

DİYET KAHVALTI

öğün

128.500

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Bursa İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Muhasebe Birimince veya İlgili Ödeme Birimince ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: …İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Hesaplanan miktar arasında ayrılık olması durumunda İdarenin bilgi/belgeleri esas alınır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden birim fiyat teklif cetvelinde normal kahvaltı, normal yemek, diyet kahvaltı ve diyet yemek şeklinde satır açıldığı ve ihtiyaca göre öğün miktarlarına yer verildiği, istekliler tarafından tekliflerin her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verileceği ve yükleniciyle birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağı, işe başlandıktan sonra gerçekleştirilen işlerin kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanacağını ve bulunan miktarların teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirileceği anlaşılmaktadır.

1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 46 numaralı alt maddesinde ise “Hastane personeline diyet yemeği, ‘hastalığı ve bu hastalığına uygun diyet yemeği alması gereklidir' ibaresi olan rapora göre verilir. Diyet yemeği yiyenlere normal yemek verilmez. Fiyatlandırma personelin yediği normal yemek üzerinden yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname düzenlemesinden diyet yemek yemesi gerekliliği rapora bağlanan hastane personeline normal yemek yerine diyet yemek verileceği, hastane personelinden diyet yemek yemesi gereken personel bulunması halinde fiyatlandırmanın normal yemek üzerinden yapılacağı, haliyle bu durumun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ve diyet yemek yemesi rapora bağlı personel bulunması halinde söz konusu olacağı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde itirazen şikayete konu hususun ihtimal dahilinde sözleşmenin yürütülmesi aşamasıyla ilgili olduğu, diğer taraftan idarenin ihtiyaç duyduğu öğün çeşitlerine ve miktarlarına birim fiyat teklif cetvelinde yer verildiği, bu kapsamda mevcut doküman düzenlemesinin isteklilerin teklif vermesine engel bir durum oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki 1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 49 numaralı alt maddesinde personele verilecek yemeklerin yüklenici tarafından kurulacak kartlı sistemle takip edileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Bununla birlikte idarenin başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevap yazısında, yemekhane personelinin yediği yemek sayılarının yüklenici tarafından kurulacak kartlı otomasyon sisteminden takip edileceği, idarede mevcut bulunan sistemin normal yemek fiyatlandırması üzerinden çalıştığı ve sistem tarafından normal yemek-diyet yemek ayrımı yapılmadığından mevcut koşullarda yemek yiyen personelin fiyatlandırmasının normal yemek üzerinden yapılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Her ne kadar sözleşmenin uygulanması aşamasında diyet yemek verilmesi gereken personelin olması durumunda, diyet yemek yiyen personelin normal yemek üzerinden fiyatlandırılmaması gerekse de idarenin cevabından itirazen şikayete konu doküman düzenlemesinin idaredeki mevcut sisteme göre yapıldığı, ancak yemek sayılarını kontrol edecek kartlı otomasyon sisteminin kurulmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, bu bağlamda yüklenici tarafından kurulacak otomasyon sisteminde diyet yemek-normal yemek ayrımının yapılması halinde doğabilecek uyuşmazlıkların da önüne geçileceği açıktır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin 4 kısımdan oluştuğu ve ihale dokümanı kapsamında her kısma yönelik Teknik Şartname düzenlendiği görülmekle birlikte, başvuru sahibinin şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde 4’üncü iddia ile ilgili olarak “Teknik Şartname’de” ifadesinin kullanıldığı, dolayısıyla hangi kısmın Teknik Şartnamesi’ne itiraz edildiğinin belirtilmediği, ancak ilk 3 iddiasının 1. Kısım Teknik Şartnamesi’ne yönelik olması ve söz konusu iddiasında yer vermiş olduğu yemek çeşitlerinin sadece 1. Kısım Teknik Şartnamesi’nin örnek menüsünde yer alması nedeniyle başvuru sahibinin söz konusu iddiası ile ilgili yapılan inceleme 1. Kısım Teknik Şartname kapsamında yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. …” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamasından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının da belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda başvuruya konu ihalenin 1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 34, 35 ve 36’ncı sayfalarında 15 günlük normal yemek menüsüne, 37’nci sayfasında ise 7 günlük diyet yemek menüsüne yer verildiği görülmüş olup, idare tarafından 25.10.2017 tarihinde yayımlanan Zeyilname’nin 17 ve 18’inci sayfalarında görüleceği üzere, 7 günlük diyet yemek menüsü yemek çeşitleriyle birlikte değiştirilmiş ve 15 günlük diyet yemek menüsü yeni haliyle düzenlenmiştir.

Anılan Şartnamenin 40 ila 72’inci sayfaları arasında ise örnek yemek menülerinde bulunan yemeklere ait çiğ girdi miktarlarının yer aldığı, ayrıca idare tarafından 25.10.2017 tarihinde yayımlanan Zeyilname’nin 2 ila 12’nci sayfaları arasında, söz konusu Teknik Şartname’nin yemek menüsünde olmayan yemeklerin çiğ girdi miktarları eklenmek suretiyle değişiklik yapıldığı görülmüştür.

-1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 34, 35 ve 36’ncı sayfalarında 15 günlük normal yemek menüsü aşağıdaki gibidir.

NORMAL YEMEK MENÜ ÖRNEĞİ

S.NO

KAHVALTI

ÖĞLEN

AKŞAM

1

Çay Kaşar

Y. Zeytin Yağ-reçel

Rosto Köfte Püre Kar. Kız. Yoğ. (Yaz)

Çoban Salata

Etli taze fasulye Tavuklu Talaş Böreği

Ayran

2

Çay Beyaz Peynir S. Zeytin Yağ-Bal

Karnıyarık. Nohutlu pilav

Cacık

Et Sote Pat. Kız.

Tarhana Çorba Şeftali

3

Sut Kaşar Y. Zeytin

Yağ-Reçel

Orman Kebap Şeh. Bulgur Pilavı

Yoğurt

Etli Kuru Fasulye Şeh. Pirinç Pilavı

Kavun

4

Çay Yumurta S. Zeytin Yağ-Bal

Patates Oturtma Köylü Çorba Kalburabastı

Tavuk kav. Pilav Dom. Kar. Kız. Yoğ.

Çoban Salata

5

Çay Poşet Peynir S. Zeytin Tahin- Pekmez

Çoban Kav Pilav Sebze çorba Mevsim salata

Etli Biber Dolma Yoğ ile Mercimek Çorba Cevizli Basma Kadayıf

6

Süt Beyaz Peynir Y. Zeytin Yağ-Reçel

Patlıcan Musakka Peynirli Erişte

Karpuz

Balık Mevsim Salata

Ezogelin Çorba Fıstıklı İrmik Helva

7

Çay Yumurta

S. Zeytin Yağ-Bal

Kağıt Kebabı Şeh. Pirinç Pilavı

Cacık

Etli Bezelye

Pey. Gül Böreği Ayran

8

Çay Kaşar Y. Zeytin

Yağ-Reçel

Etli Taze Fasulye

Pey. Su Böreği Kayısı Komposto

Terbiyeli Haşlama Et

İç Pilav Mevsim salata

9

Çay Beyaz Peynir

S. Zeytin Yağ-Bal

Pideli Köfte

Alaca Çorba Karagöz Tatlısı

Etli Kuru Fasulye

Bulgur Pilavı Yoğurt

10

Sut Kaşar Y. Zeytin

Yağ-Reçel

Etli Türlü Yoğurtlu Mantı

Muz

Et Döner Pilav Mercimek çorba

Bisküvili Sup

11

Çay Yumurta S. Zeytin Yağ-Bal

Tavuk Pirzola Dom. Bib.Pat.

Kremalı Mantar Çorba Tiramisu

Kabak Musakka Yoğ. Cevizli Erişte

Kavun

12

Çay Poşet Peynir S. Zeytin Tah.-Pek.

Etli Biber Dolma

Yoğ ile Köylü Çorba Üzüm

Parmak Kebabı Şeh. Pirinç Pilavı

Çoban Salata

13

Süt Beyaz Peynir

Y. Zeytin Yağ-Reçel

Fırın Köfte

Düğün Çorba Fram. Sos. Triliçe

Etli Nohut

Tel Şeh. Bulgur Pilavı Yoğurt

14

Çay Yumurta S.Zeytin

Yağ-Bal

Kıy. Ispanak

Yoğ Tavuklu Talaş Börek Kavun

Piliç Topkapı Mer. Kesme Çorba

Fırın Keşkül

15

Çay Kaşar Y. Zeytin

Yağ-Reçel

Et Sote Pat. Kız. Sebzeli pilav

Ayran

Etli Türlü Fırın Makarna

Yoğurt

-1’inci Kısım Teknik Şartnamesi’nin 25.10.2017 tarihinde yayımlanan Zeyilname ile değiştirilen 15 günlük diyet yemek menüsü aşağıdaki gibidir.

DİYET YEMEK MENÜ ÖRNEĞİ

S.NO

SABAH

ÖĞLEN

AKŞAM

1

Çay Yumurta Yeşil Zeytin Reçel

Tarhana Ç. Et, Türlü, Makama, Armut, Erik Komposto, Yoğurt

Domatesli Pirinç Ç. Köfte, Patlıcan, Pilav Armut, Vişne Komposto, Yoğurt

2

Süt Beyaz Peynir

Yağ Bal

D. Şehriye Ç. Tavuk, Bamya, Pilav Şeftali, Şeftali Komposto Yoğurt

D. Pirinç ç. Et, Kabak. Makarna

Şeftali, Kayısı Komposto, Yoğurt

3

Çay Kaşar Siyah Zeytin Reçel

Kesme Ç. Hindi, T. fasulye, Makarna Erik, Vişne Komposto, Yoğurt

Şehriye ç. Haş. Tavuk, Türlü,

Pilav Erik, Erik Komposto, Yoğurt

4

Çay Eritme Peynir Yağ Bal

D. Pirinç Ç. Et. Kabak, Pilav Kayısı Komposto, Yoğurt

Tarhana Ç. Hindi, Patlıcan, Makarna Kayısı, Şeftali Komposto, Yoğurt

5

Çay Yumurta Yeşil Zeytin Reçel

Şehriye Ç. Haş. Tavuk, Türlü, Makama Armut, Erik Komposto, Yoğurt

Yayla Ç. Köfte, Bezelye, Pilav Armut, Vişne Komposto, Yoğurt

6

Süt Peynir

Yağ Bal

Tarhana Ç. Hindi. Patlıcan, Pilav Şeftali, Şeftali Komposto, Yoğurt

D. Şehriye Ç. Tavuk, Bamya, Makarna Şeftali, Kayısı Komposto, Yoğurt

7

Çay Peynir Siyah Zeytin Reçel

Yayla Ç. Köfte, Bezelye, Makarna Erik. Vişne Komposto, Yoğurt

Kesme Ç. Hindi T. Fasulye, Pilav Erik Komposto, Yoğurt

8

Çay Kaşar Yeşil Zeytin Bal

Tarhana Ç. Et Türlü, Makarna Armut, Erik Komposto, Yoğurt

Domatesli Pirinç Ç. Köfte. Patlıcan, Pilav Armut, Vişne Komposto, Yoğurt

9

Süt Peynir

Tereyağ Reçel

D. Şehriye ç. Tavuk. Bamya. Pilav

Şeftali. Şeftali Komposto, Yoğurt

D. Pirinç Ç. Et, Kabak, Makarna Şeftali, Kayısı Komposto, Yoğurt

10

Çay Yumurta Siyah Zeytin Bal

Kesme Ç. Hindi, T. fasulye, Makarna Erik Vişne Komposto, Yoğurt

Şehriye Ç. Haş. Tavuk, Türlü, Pilav Erik Komposto, Yoğurt

11

Çay Kaşar Yeşil Zeytin Tahin-pekmez

D. Pirinç Ç. Et, Kabak, Pilav Kayısı, Kayısı Komposto Yoğurt

Tarhana Ç. Hindi, Patlıcan, Makama Kayısı, Şeftali Komposto Yoğurt

12

Sut Peynir

Tereyağ Bal

Şehriye Ç. Haş. Tavuk. Türlü, Makarna Armut, Erik Komposto, Yoğurt

Yayla ç. Küfle, Bezelye, Pilav Armut Vişne Komposto Yoğurt

13

Çay Peynir Siyah Zeytin Reçel

Tarhana Ç. Hindi, Patlıcan, Pilav Şeftali Komposto Yoğurt

D. Şehriye Ç. Tavuk. Bamya, Makarna Şeftali, Kayısı Komposto Yoğurt

14

Çay Yumurta Yeşil Zeylin Reçel

Yayla Ç. Köfte, Bezelye, Makama Erik, Vişne Komposto Yoğurt

Kesme Ç. Hindi T. Fasulye, Pilav Erik, Komposto Yoğurt

15

Süt Peynir

Yağ Bal

D. Pirinç Ç. Et, Kabak, Pilav Kayısı, Kayısı Komposto Yoğurt

Şehriye Ç. Haş. Tavuk, Türlü, Pilav Kayısı, Şeftali Komposto Yoğurt

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, normal yemek menüsünde yer alan şehriyeli bulgur pilavı, mevsim salata ve peynirli eriştenin gramajlarına ihale dokümanında yer verilmediği iddia edilmektedir.

Teknik Şartname’deki düzenlemeler incelendiğinde başvuru sahibinin iddia ettiği şehriyeli bulgur pilavı, mevsim salata ve peynirli eriştenin “Normal Yemek Menü Örneği”nde yer aldığı, ancak aynı Şartname’de söz konusu yemeklerin çiğ girdi miktarlarının yer aldığı gramaj listesinde bulunmadığı görülmüştür.

Her ne kadar başvuru sahibinin iddiasında belirttiği yemeklerin gramajlarına ihale dokümanında yer verilmediği görülmüş olsa da aynı örnek yemek menüsü içerisinde birbirine yakın yemek çeşitlerine yer verildiği, bu kapsamda ihale dokümanında yer alan gramaj listeleri incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği şehriyeli bulgur pilavı, mevsim salata ve peynirli erişte yemeklerine içerik ve gramaj bakımından sırasıyla muadil olabilecek; mercimekli bulgur pilavı, çoban salata ve peynirli makarnanın gramajlarına yer verildiği, bu nedenle söz konusu yemeklerin içeriklerinin ve gramajlarının şikâyete konu yemeklere emsal olabilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla isteklilerin muadil olabilecek yemeklerin gramajları esas alınarak tekliflerini oluşturabileceği değerlendirildiğinde bahse konu eksikliğin isteklilerin teklif hazırlamasına engel bir durum oluşturmayacağı ve başvuru sahibinin iddiasının bu kısmıyla yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin söz konusu iddiasında diyet yemek menü örneğinde yer alan; tas kebabı, sebze çorba, şehriyeli pirinç pilavı, zeytinyağlı kabak dolma ve kıymalı biber dolmasının gramajlarına ihale dokümanında yer verilmediği iddia edilmektedir.

Bu kapsamda yapılan incelemede şikâyete konu yemeklerin Teknik Şartname’nin Zeyilname ile değiştirilmeden önceki 7 günlük diyet yemek menü örneğinde yer aldığı görülmekle birlikte, 25.10.2017 tarihinde yayımlanan Zeyilname ile değiştirilen 15 günlük diyet yemek menü örneğinde şikâyete konu yemeklerin hiçbirine yer verilmediği görülmüştür. Örnek menü içerisinde yer almayan yemeklerin içerik ve gramajlarına ihale dokümanında yer verilmesine gerek bulunmadığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası bu kısmıyla da yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu kısma ilişkin başvuru bedelinin 11.123,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden başvuru bedelinin 14.832,00 TL olarak yatırıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibi tarafından 3.709,00 TL fazla ödeme yapıldığı anlaşılmış, bu itibarla İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde yer alan hüküm uyarınca fazla ödendiği tespit edilen 3.709,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.