KİK Kararı: 2017/UH.I-3101

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/058
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 22.11.2017
Karar No : 2017/UH.I-3101
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Biter Kardeşler Güvenlik Kırtasiye Gıda Tekstil Tarım San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eyyübiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/308549 İhale Kayıt Numaralı “Eyyübiye İlçemizin 2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Normal Eğitim-Öğretim Gören Taşımalı İlk/ Ortaokulunu Öğrencilerine Verilen Öğlen Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eyyübiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 08.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eyyübiye İlçemizin 2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Normal Eğitim-Öğretim Gören Taşımalı İlk/ Ortaokulunu Öğrencilerine Verilen Öğlen Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Biter Kardeşler Güvenlik Kırtasiye Gıda Tekstil Tarım San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.10.2017 tarih ve 57632 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2626 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale komisyon kararında tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu kararda değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine yer verilmediği, aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmeden karar verildiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79’uncu maddesine göre (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilmesi gerektiği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği, aşırı düşük teklif açıklamalarının ticaret borsası fiyatları ve fiyat teklifleri ile yapıldığı, açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu tekliflerinin değerlendirilmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi ve teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Eyyübiye İlçemizin 2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Normal Eğitim-Öğretim gören Taşımalı İlk/ Ortaokulunu Öğrencilerine verilen Öğlen yemeği

b) Miktarı ve türü:

2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında 24 Taşıma Merkezi İlk/ Ortaokulu ve İmam-Hatip Ortaokulunda Normal Eğitim-Öğretim gören 6059 Öğrenciye 177 iş günü verilen Öğlen yemeği işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Akçiçek İlk/Ortaokulu, Altınbaşak İlk/Ortaokulu, Bakışlar İlk/Ortaokulu, Horoz İlk/Ortaokulu, Kaplan İlk/Ortaokulu, Keçikıran İlk/Ortaokulu, Keserdede İlk/Ortaokulu, Keskin İlk/Ortaokulu, Kırkmağara İlk/Ortaokulu, Kubacık İlk/Ortaokulu, Kurucuk İlk/Ortaokulu, Küçükhan İlkokulu, Küçükhan Ortaokulu ve İmam- Hatip Ortaokulu ,Külünçe İlk/Ortaokulu ve İmam-Hatip Ortaokulu ,Ovabeyli İlk/Ortaokulu, Payamlı İlk/Ortaokulu, Sarnıç İlk/Ortaokulu, Tekyamaç İlk/Ortaokulu, Umuroba İlk/Ortaokulu, Yağmurlu İlk/Ortaokulu ve İmam-Hatip Ortaokulu,Yardımcı İlk/Ortaokulu , Yardımcı İmam-Hatip Ortaokulu,Yığınlı İlk/Ortaokulu,Yukarı Yazıcı İlk/Ortaokullarına” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta,vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel Sayısı ve Taşıması Gereken Nitelikler” başlıklı 4’üncü maddesinde “2. Hizmetlerin yürütülmesi için gerekli personelin nitelikleri aşağıda gösterilmiştir. İdari konumda çalışanlar (Müdür, sekreter, Şef, Ambar sorumlusu) bunların dışındadır.

a) Personelin iş konularına göre dağılımı:

Personelin Görevleri Personel Sayısı …

Gıda Mühendisi veya Diyetisyen 2 …

Aşçı 2 …

Aşçı Yardımcısı 2

Servis Elemanı ve İhalede sunulan kapasite …

Diğer Elemanlar raporu gereği yeterli sayıda” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tarafların yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İdare ile Yüklenici Firma bu şartnamenin diğer maddelerinde ve eklerinde yer alan yükümlülüklerin yanında aşağıdaki hususları da yerine getirmekle yükümlüdürler.

1-Öğlen yemeğini, yüklenici firma mutfağında pişirilmesi ve yemekleri firma tarafından idari şartnamede belirtilen taşıma merkezleri okul müdürlüğü tarafından kurulan teslim alma komisyonuna teslim edilmesi ve komisyon tarafından yapılan kontrolü yapıldıktan sonra firma tarafından görevlendirilen bir personel tarafından öğrencilere servisi yapılacaktır. Personelin tüm giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır

…

5-Yüklenici gerektiğinde hizmetin daha üstün bir seviyede verilmesi amacı için taşıma merkezi okullarda; yemeğin servis ile sonrası temizlik vb. hizmetler için kullanılmak üzere hiçbir ücret talep etmeyecektir.

…

14-Pişirilen yemekler öğle yemeği Saat 11:30-12:30 arası dağıtılacak, yemekten sonra atıklar toplanarak genel temizliği yapılacaktır.(Yemek saatleri, idarenin uygun gördüğü durumlarda değiştirilebilir.)

…

17-Yüklenici firma personelinin SSK, Maliye, Belediye ve diğer mercilere yapılması gerekli ve yapılacak beyan ve bildirimler ve bu hususlardaki vergi, resim ve harçlar mükellefiyetler ve sorumluluklar buna ilaveten hata noksan ve kusurlu işlemlerden dolayı hasıl olacak maddi ve manevi zarar ziyan ve tahakkuk edecek cezaların idare veya okul adına tecelli edenlerde dahil tazmini ve iş kazası ile ilgili tüm sorumluluklar Yükleniciye ait olacaktır

...

30- Dağıtım sonrası bulaşıkları aynı gün yüklenici firma tarafından toplanarak işletme merkezinde yıkanacaktır. TSE belgeli bir kullanımlık self servis tabakları kullandığı takdirde bunların okuldan alınarak çevre sağlığına uygun bir şekilde imha edilmesi firma tarafından yapılacaktır.

…

33- Firma; Taşıma merkezi okul mekanlarında malzeme ve personelinin iş güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. İdare sorumluluk kabul etmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana girdi”, “işçilik” ve “ yardımcı gider ” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, ana girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye 18 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifi geçici teminat mektubu uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler esas alınarak hesaplanan sınır değerin 2.616.218,74 TL olduğu, idare tarafından 10.05.2017 tarihinde sınır değerin altında teklif sunan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sınır değer altında kalan isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Altınyapı Catering Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San.ve Tic. Ltd. Şti-Kalkan Temizlik Yemek Gıda İnşaat Tarım Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Hilal Yemekçilik İnşaat Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi-Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Limited Şirketi İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifleri aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 14.08.2017 tarihli yazıda “…4734 Sayılı KİK Hizmet alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9.Maddesi gereğince teklifiniz aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

Teknik ve idari şartnamede belirtilen menü listesinde hizmetin yerine getirebilmeniz için gerekli standarda uygun iş kalemlerine ve diğer bileşenlere uygun kalemlere ait tebliğde belirtilen belgelere dayalı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 Maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içinde açıklama yapmanız hususunda gereğini önemle rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, 15.08.2017 tarihinde ise söz konusu isteklilere 2 haftalık örnek menünün EKAP üzerinden gönderildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin “1-Ana çiğ girdi listesinde yer alan gıda malzemelerine ilişkin olarak her ne kadar ( Ankara Ticaret Borsası-İzmir Ticaret Borsası-Susurluk Ticaret Borsalarından alınan bülten belgeler ile aşırı düşük açıklama yapmaya çalışılmış ise de ekte sunulmuş olan belgeler sadece fotokopiden ibaret olduğu ve gerekli mercilerden fotokopiler onaylanmamıştır.

İhale konusu için Şanlıurfa İl Sınırları içerisinde olması nedeniyle Bülten alınan Ticaret borsalarından ihale konusu için yapılacağı Şanlıurfa İline ulaşımı konusunda herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamıştır.

2-Aşırı Düşük açıklaması (sorgulaması) yapılırken sözleşme giderleri için herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamıştır.

3-İdare Şartnamenin 7.5.2.2 maddesinde istenilen ve 24 adet taşıma merkezine Yemek taşımasında kullanılacak olacak olan Panelvan tipi 5 adet araç gideri ( Araç Bakımı, yakıt, kira, yedek parça vs tüm giderler ) için herhangi bir proforma faturasının olmadığı ve Aşırı düşük açıklamada bulunulmamıştır.

4-Teknik Şartnamenin 7.33 maddesinde istenilen 24 Taşıma Merkezi İlk/ Ortaokullarında öğrencilere öğlen yemeğinin için yemeklerin öğrenciler servisinin yapılması için 24 personelin gideri ve bunun iş güvenliği giderleri için herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamış olmanız nedeniyle de aşırı düşük açıklaması yeterli görülmemiştir.” şeklinde olduğu,

İdarenin şikâyete cevap yazısında yer verdiği gerekçeler dikkate alınarak yapılan incelemede;

Ticaret borsa bültenlerinde yer alan fiyatların ilgili borsaların internet siteleri üzerinden teyidinin yapılabileceği, ayrıca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sitesi üzerinden temini mümkün olan belgeler için belgelerin sunuluş şekli şartlarının aranmayacağı bu nedenle idare tarafından söz konusu belgelerin fotokopi olması gerekçesiyle uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak borsa bültenlerinin işin yapılacağı il ile sınırlı olmadığı, farklı illere ait borsa bültenleri kullanılması halinde bu illerden işin yapılacağı yere ulaşım için ayrıca açıklama yapılması gerekmeyeceği,

Sözleşme giderleri, iş güvenliği giderleri, yemek taşımasında kullanılacak araç ve araca ait giderlerin ( araç bakımı, yakıt, kira, yedek parça vs) anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi gereği yardımcı girdiler arasında olması nedeniyle ayrıca açıklama sunulmasının gerekmeyeceği,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin 2.a bendinde servis elemanı için sayı belirtilmediği ve “İhalede sunulan kapasite raporu gereği yeterli sayıda” şeklinde ifadenin yer aldığı ancak aynı Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “Öğlen yemeğini, yüklenici firma mutfağında pişirilmesi ve yemekleri firma tarafından idari şartnamede belirtilen taşıma merkezleri okul müdürlüğü tarafından kurulan teslim alma komisyonuna teslim edilmesi ve komisyon tarafından yapılan kontrolü yapıldıktan sonra firma tarafından görevlendirilen bir personel tarafından öğrencilere servisi yapılacaktır. Personelin tüm giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır” şeklinde düzenleme bulunduğu, bu düzenlemeden hareketle 24 taşıma merkezinde yemek servis hizmetinin verileceği, her merkezde en az bir servis personeli öngörülerek açıklama yapılabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin açıklamasında servis ve temizlik için 8 personel öngörüldüğü, yeterli sayıda personel öngörülmediği görüldüğünden idarenin 24 servis personeli gideri bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetme yönünde yaptığı değerlendirmenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından İnceler Marketçilik gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.ne EKAP üzerinden gönderilen şikayete cevap yazısı incelendiğinde; söz konusu isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin “1-Ana çiğ girdi listesinde yer alan gıda malzemelerine ilişkin olarak her ne kadar ( Ankara Ticaret Borsası-Balıkesir Ticaret Borsası-Afyonkarahisar Ticaret Borsası, Erzurum Ticaret Borsası, Biga Ticaret Borsası, Kızıltepe Ticaret Borsası, Sivas Ticaret Borsası, Tekirdağ Ticaret Borsası, Trabzon Ticaret Borsası, İzmir Ticaret Borsalarından alınan bülten belgeler ile aşırı düşük açıklama yapmaya çalışılmış ve ihale konusu için Şanlıurfa İl Sınırları içerisinde olması nedeniyle Bülten alınan Ticaret borsalarından ihale konusu için yapılacağı Şanlıurfa İline ulaşımı konusunda herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamıştır.

2-Aşırı Düşük açıklaması (sorgulaması) yapılırken sözleşme giderleri için herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamıştır.

3-İdari Şartnamenin 7.5.2.2 maddesinde istenilen ve 24 adet taşıma merkezine Yemek taşımasında kullanılacak olacak olan Panelvan tipi 5 adet araç gideri ( Araç Bakımı, yakıt, kira, yedek parça vs tüm giderler ) için herhangi bir proforma faturasının olmadığı,

4-Teknik Şartnamenin 7.33 maddesinde istenilen 24 Taşıma Merkezi İlk/Ortaokullarında öğrencilere öğlen yemeğinin için yemeklerin öğrenciler servisinin yapılması için 24 personelin gideri ve bunun iş güvenliği giderleri için herhangi bir Aşırı düşük açıklamada bulunulmamış olmanız nedeniyle de aşırı düşük açıklaması yeterli görülmemiştir.” şeklinde olduğu,

İdarenin şikâyete cevap yazısında yer verdiği gerekçeler dikkate alınarak yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak borsa bültenlerinin işin yapılacağı il ile sınırlı olmadığı, farklı illere ait borsa bültenleri kullanılması halinde bu illerden işin yapılacağı yere ulaşım için ayrıca açıklama yapılması gerekmeyeceği,

Sözleşme giderleri, iş güvenliği giderleri, yemek taşımasında kullanılacak araç ve araca ait giderlerin ( araç bakımı, yakıt, kira, yedek parça vs) anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi gereği yardımcı girdiler arasında olması nedeniyle ayrıca açıklama sunulmasının gerekmeyeceği,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin 2.a bendinde servis elemanı için sayı belirtilmediği ve “İhalede sunulan kapasite raporu gereği yeterli sayıda” şeklinde ifadenin yer aldığı ancak aynı Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “Öğlen yemeğini, yüklenici firma mutfağında pişirilmesi ve yemekleri firma tarafından idari şartnamede belirtilen taşıma merkezleri okul müdürlüğü tarafından kurulan teslim alma komisyonuna teslim edilmesi ve komisyon tarafından yapılan kontrolü yapıldıktan sonra firma tarafından görevlendirilen bir personel tarafından öğrencilere servisi yapılacaktır. Personelin tüm giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır” şeklinde düzenleme bulunduğu, bu düzenlemeden hareketle 24 taşıma merkezinde yemek servis hizmetinin verileceği, her merkezde en az bir servis personeli öngörülerek açıklama yapılabileceği anlaşıldığından bahsi geçen isteklinin açıklamasında servis ve temizlik için 73 personel öngörüldüğü, yeterli sayıda personel öngörüldüğü, idarenin 24 servis personeli gideri bulunmadığı gerekçesiyle İnceler Marketçilik gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi yönünde yaptığı değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İnceler Marketçilik gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.