KİK Kararı: 2017/UH.I-3026

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/056
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 08.11.2017
Karar No : 2017/UH.I-3026
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Red Star Havacılık Hizmetleri Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/77849 İhale Kayıt Numaralı “1826 Gün Süreli 3 Adet Helikopter Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 04.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1826 Gün Süreli 3 Adet Helikopter Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Red Star Havacılık Hizmetleri Anonim Şirketi’nin 09.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 24.10.2017 tarih ve 58363 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2655 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

1. Personel maliyetlerinin Teknik Şartname’de belirtilen miktarlardan farklı olarak daha az sayıda personel üzerinden hesaplandığı, Teknik Şartname’nin 4.2, 4.13 ve 4.17’nci maddeleri ve yine Teknik Şartname’de atıfta bulunulan SHT-G-VFR-H Talimatı’nın EK-1 (11-c) maddesi ile Teknik Şartname gereği operasyonların 7/24 esasına göre gerçekleşecek olması sebebiyle nihai olarak başvuruya konu ihalede toplam 31 pilot, 12 doktor, 12 yardımcı sağlık personeli, 12 teknik personel, 4 operasyon kontrol merkezi personeli, 4 irtibat merkezi personeli olmak üzere minimum 75 personelin istihdam edilmesinin zorunlu olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından çok daha az sayıda personel maliyetinin öngörüldüğü,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında farklı firmalardan alınan fiyat tekliflerinin mevcut olduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 2013/UH.III-1924 ve 2012/UY.III-2499 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere ilgili alanlarda faaliyet gösteren firmalardan teklif alınmasının zorunlu olduğu, ancak anılan istekli tarafından ilgili alanlarda faaliyette bulunmayan firmalardan fiyat tekliflerinin alındığı, ilgili firmaların ticaret kayıtlarının incelenmesi neticesinde bu durumun teyit edilebileceği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından hava aracı için satın alma maliyetleri üzerinden amortisman maliyeti ile hesaplama yapıldığı, ancak birçok Kurul kararında da belirtildiği üzere mevzuat gereği amortisman maliyetinin isteklinin kendi envanterinde kayıtlı olan, daha önce satın alma sürecini tamamladığı ve aktifine dahil ettiği mal, malzeme, ekipman ve araçlar için uygulanabileceği, isteklinin kendi malı olduğuna dair demirbaş veya amortisman defteri gibi bir belge sunmadığı sürece, proforma/teklif üzerinden amortisman hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin envanterinde yer almayan, maliki olmadığı bir ürün için demirbaş maliyetleri üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 4.2, 4.5 ve 4.13’üncü maddelerindeki düzenlemeye rağmen operasyon kontrol merkezi, irtibat merkezi ve hems operasyon merkezine yönelik herhangi bir (Kiralama, İşletme Giderleri, Teçhizat ve Tefrişat giderleri, Ruhsatlandırma, İletişim, Elektronik ve teknik donanım gibi) maliyet kalemine yer verilmediği, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

5. Teknik Şartname gereği hava ambulanslarında kullanılmak zorunda olunan sağlık malzemeleri içerisinde bulunan teçhizat/donanım ve sarf malzemelere yönelik olarak herhangi bir maliyetin öngörülmediği, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

6. Teknik Şartname gereği hava ambulanslarının bakım onarım hizmetleri ile işletme maliyetlerine yönelik olarak herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, helikopterin 3.000 saatlik ve 6.000 saatlik bakımlarının söz konusu olduğu, bunun dışında plansız bakımların da yapılması gerektiği, helikopterin büyük bakımlar esnasında yerde kalma maliyetlerinin de öngörülmediği, anılan Şartname’nin 6.1’inci maddesine göre helikopterlerin hizmet süresi boyunca (1826 takvim günü) tüm bakım onarım giderleri ile işletme giderlerinin yüklenici firmaya ait olacağı, ancak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında bu giderlere yönelik herhangi bir maliyet öngörülmediği ve Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları doğrultusunda herhangi bir açıklamanın sunulmadığı, söz konusu Şartname gereği istenen helikopterlerin tamamının her bir uçuş sonrası ve belirli saat aralıklarında periyodik bakımları ve malzeme değişim işlemlerinin bulunduğu, bu işlemlerin sivil havacılık mevzuatı gereği ilgili hava aracı tipinde bakım yetkisine haiz (SHY-145) işletmeler tarafından yetki aldıkları lokasyonlarda ve ilgi hava aracı tipinde lisansı bulunan teknisyenler tarafından gerçekleştirildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu bakım faaliyetlerini gerçekleştirecek teknisyen personelin aylık maaş, sosyal haklar ve sigorta giderleri, tip intibak eğitim masrafları, bakım faaliyetleri için konuşlandırma noktaları arasında seyahat maliyetleri hakkında herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, en önemlisi idare tarafından belirtilen uçuş saatlerine göre sivil havacılık mevzuatı gereği “adam-saat planına" göre personel sayısının net olarak belirlenmesi ve buna göre maliyet detaylarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemler dahilinde sunulması gerekli iken bu maliyetlere yönelik herhangi bir belgenin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulmadığı, ihale dokümanlarında, idari şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde her bir helikopterin 5.478 saat uçuş yapmasının öngörüldüğü, Teknik şartnamede belirtilen helikopter tipleri için bu zaman dilimi içerisinde ana komponentlerin bakım ömürlerinin dolacağı ve komponentin tipine göre; komponentin yeniden alınması yada rektifiye (overhaul) edilmesi ihtiyacının ortaya çıkacağı, bahsi geçen komponentlerin bakım ve onarımının sadece özel yetkiye sahip belirli kurumlarca yapılabileceği, bu tesislerin ülkemizde bulunmadığı, bu yüzden bakımların üçüncü şahıslardan temin edilmesinin gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında bu maliyet kalemlerine ilişkin herhangi bir maliyet açıklamasında bulunulmadığı, maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

7. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve maliyet tespit tutanağı ile satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesi çerçevesinde meslek mensubu tarafından yer verilmesi gereken ibarelerin bulunmadığı, bu nedenle teklif belgelerinin geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

8. Teknik Şartname gereği 3 farklı noktadaki konuşlanma bölgeleri için personellerin barınma ve sosyal ihtiyaçlarına yönelik olarak herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 4.10 ve 4.16’ncı maddeleri incelendiğinde, görev yapacak personeller için barınma alanı/yaşam alanı temin edilmesi yükümlülüğünün yükleniciye ait olduğu dolayısıyla bu yaşam alanı oluşturulmasına yönelik olarak mutlaka bir maliyet öngörülmesi gerekirken herhangi bir maliyet unsuruna açıklamada yer verilmediği,

9. Teknik Şartname’nin 1.2.7’nci maddesinde hizmet süresince istihdamı şart koşulan personel tiplerinin belirtildiği, görev alacak personellerin eğitim, kurs ve sertifikasyonuna yönelik herhangi bir maliyet/belge sunulmadığı, ilgili madde gereği, yüklenicinin Uçucu Personel Eğitimi, Teknik Personel Eğitimi, Medikal Personel Eğitimi, Arama-Kurtarma Personel Eğitimlerini mevzuat gereğince yerine getirmesi ve hizmet süresi içerisinde “devam/tazeleme eğitim" gereksinimlerini karşılaması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Gece Görüş Operasyon Eğitimi ve Tazeleme Eğitimlerini hizmet süresini kapsayacak şekilde tüm Uçucu Personeli içerecek şekilde bütçelemediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde belirtilen eğitimlere yönelik sunduğu proforma teklif, şartname gereği gereken tüm eğitimleri kapsamadığı, hizmet süresince ortaya çıkacak tazeleme eğitimlerinin maliyetlerini içermediği ve teklif veren firmanın gerekli eğitimleri sunmakla ilgili mevzuat gereği aranan yetki belgelerinin bulunmadığı, sunulan açıklamada eğitimlerin yapılmasına yönelik özellikle yurtdışı seyahat, konaklama ve iaşesine yönelik herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerini belgeye dayalı olarak belirtmeyen ve ve yetkin olmayan firmalardan teklif örnekleri sunan anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeden dolayı kabul edilmemesi gerektiği,

10. Hava ambulanslarının yakıt maliyetlerine yönelik yapılan açıklamaların yetersiz olduğu ve gerçek maliyetleri yansıtmadığı, Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere sahip helikopterlerin üretici firma teknik doküman ve yayınları incelendiğinde, farklı faktörlere bağlı olarak (hız, yük, sıcaklık, yükseklik vs.) 1 saatlik uçuş süresi boyunca asgari 600 lt yakıt tükettiklerinin görüleceği, Teknik Şartname’nin 1.1’inci maddesinin kapsam başlığı altında görüleceği üzere helikopterlerin farklı profillerdeki operasyonlarda kullanılacağı, gece uçuşu, arama-kurtarma faaliyetleri, insani maksatlı yardım (harici yük taşıma), ambulans gibi görevlerde helikopterlerin daha yüksek oranda güç ve performans harcaması sonucunda yakıt tüketiminde de ciddi oranda artışın görüleceği, anılan Şartname’de belirtilen toplam 5.478 saatlik uçuşun her bir helikopter için olduğu, toplamda ise 16.434 saatlik uçuş yapılması düşünüldüğünde asgari saatlik 600 lt yakıt tüketimi ile toplamda 9.860.400 litre asgari yakıt maliyetinin hesaplanması gerektiği, Kamu İhale Kurulu'nun 2013/UH.III-2100 sayılı kararı incelendiğinde araç/taşıt/cihazlar için yakıt tüketim değerlerinin kanıtı olarak ya orijinal kataloglarda yazılı yakıt tüketim değerleri, burada yazılı değil ise sadece yetkili servis tarafından düzenlenen yakıt tüketim değerlerinin esas alınması gerektiği, başvuruya konu ihalede yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu iki yöntemi de kullanmadan açıklamasını sunduğu, ayrıca yüklenici firmanın konuşlanma bölgelerinde bulunan hava araçları için yakıt lojistik hizmeti de sunması gerektiği, hava araçlarına tanker ile yakıt nakli yapılmasının zorunlu olduğu, hava araçlarına bu yöntem dışında bir yakıt ikmalinin mümkün olmadığı, Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının hava araçlarının yakıt ikmalleri için herhangi bir lojistik (yakıt ikmali) maliyeti öngörmediği, ayrıca yakıt fiyatları için EPDK sitesi üzerinde bulunan yakıt fiyatlarının da esas alınmadığı, yakıt fiyatına yönelik kanıtlayıcı bir belge ya da teklif de sunmadığı, açıklamadaki yakıt maliyetlerinin gerçeği yansıtmadığı,

11. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyatların açıklanması amaçlı olarak doğrudan fatura sunulduğu, ihale tarihinden önce ve sonra olmak üzere muhtelif tarihlerde düzenlenmiş faturaların fiyat dayanağı olarak gösterildiği, ancak Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’ nin hiçbir maddesinde fatura sunulmasına cevaz verilmediği,

12. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hava aracının vergi, ithalat giderler vb. yasal olarak yerine getirilmesi ve devlete ödenmesi gereken vergi, harç gibi giderlere yönelik herhangi bir maliyet öngörülmediği,

13. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyatların açıklanması amaçlı sunulan teklifler üzerinde meslek mensubunun iletişim bilgileri ile mali müşavirin isim/adres kaşesinin bulunmadığı gibi TÜRMOB mührünün de bulunmadığı,

14. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta teklifinin mevzuata uygun olmadığı, ihale konusu hizmet kapsamı içerisinde bir çok kalemde sigorta giderinin olduğu, bu sigorta giderlerinin 1 yıl olarak alındığı, ancak hizmet süresinin 5 yıl olduğu göz önünde bulundurulduğunda alınan teklifin sadece 1 yıllık süreyi kapsaması nedeniyle yetersiz olduğu, ayrıca sunulan teklifin sadece sigorta acenteliği tarafından imzalandığı, herhangi bir sigorta genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü onayı/imzası bulunmadığı gibi ayrıca bir teyit yazısının da eklenmediği,

15. Uydu takip sistemine yönelik maliyet detaylarının belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, Teknik Şartname’nin 4.11’inci maddesinde helikopterlerin her biri için bakanlıkça merkezden izleme yapılabilecek uydu takip sistemi kullanılmasının belirtildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu maliyet kalemine yönelik bir açıklama yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

16. Gece görüş uçuş ekipmanlarına yönelik maliyet detaylarının belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, ihale dokümanlarına göre hava araçlarının gece görüş şartlarında operasyon yapabilecek kabiliyete sahip olması ve pilotlarında bu anlamda yetkin olması şartının arandığı, gece görüşü operasyonlarının gerçekleştirilebilmesi için gece görüş gözlük kitlerinin alınması gerektiği ve düzenli maliyet bakımlarına yönelik herhangi bir açıklama yapılmadığı,

gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

17. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bir kısım evraklar yurtdışında faaliyet gösteren firmalardan alındığı, ancak ihale mevzuatı gereği yurtdışından alınan belgelerde apostil tasdik şerhinin bulunmasının zorunlu olduğu, idareye sunulan ve yurtdışından alınan fiyat tekliflerinde herhangi bir apostil tasdik şerhinin bulunmadığı,

18. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan fiyat tekliflerinin bir kısmının döviz olarak teklif edildiği, alınan bu fiyat tekliflerinin hangi tarihe göre ve hangi döviz kuruna göre çevrildiğinin belirsiz olduğu, anılan isteklinin kur hesabını herhangi bir belgeye dayanarak yapmadığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilan edilen kur fiyatlarının kullanılması gerektiği,

19. Opsiyonel olarak sunulması gereken cihaz, ekipman ve donanımlara yönelik maliyet detaylarının belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, Teknik Şartname’nin 2.9.16’ncı maddesi gereği Acil Suya İniş Bot Sistemi, 2.9.17’nci maddesi gereği Yük Kancası ve Kumanda Düzenekleri, 2.9.19’uncu maddesi gereği 1 adet sepet sedye, 2.19.20’nci maddesi gereği 3 adet erişkin tipi Tüm Vücut Koşumu (Full Body Harness) ve 1 adet pediatrik kullanıma uygun Tüm Vücut Koşumu (Full Body Harness), 2.9.21’inci maddesi gereği Direction Finder, 2.19.22.’nci maddesi gereği Gelişmiş Görüntüleme Sistemi EVS (Enhanced Vision Systems) ve gece görüş gözlüğü ile uyumlu hareketli aydınlatma ışığının istendiği, adı geçen ekipman ve malzemelerin "opsiyonel" nitelikte olup ilave satın alma maliyeti gerektirdiği, hiç bir hava aracında bu donanımların dahili bir biçimde bulunmadığı, Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında adı geçen ekipman ve malzemelerin satın alma, lojistik, gümrük ve helikopter üzerine modifikasyon maliyetleri için herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

20. Opsiyonel olarak sunulması gereken Ana Sedye aksamlarına yönelik maliyet detaylarının belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesi gereği istenen Ana Sedye aksamlarının helikopterlerden bağımsız ekipmanlar olduğu, ayrıca temini ve helikopter üzerine modifikasyonunun gerektiği, bu çerçevede sedye sistemleri için STC (Supplemental Type Certificate) uygulamasının hem Şartname gereği hem de sivil havacılık mevzuatı gereği şart olduğu, bu çerçevede Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından ana sedye ve sair medikal ekipmanların modifikasyonu ile ilgili herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

21. Uçuş operasyon masraflarına yönelik maliyet detaylarının belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, teknik şartnamenin 1.1.’inci maddesi gereği hava araçlarının 1826 gün süre ile Türkiye genelinde ve yurtdışında kullanılmak üzere hazır halde bulundurulacağı, özellikle yurtdışı operasyonlarında hava araçlarının konma-konaklama, yabancı hava sahası kullanımı (Eurocontrol), iniş kalkış müsaadeleri, havalimanı açtırma ve sair operasyonel maliyetlere yönelik herhangi bir maliyetin öngörülmediği, yurtiçinde yer alan hava limanları, özel helikopter iniş kalkış noktaları ve sair alanlarda alınacak hizmetlere ilişkin masraflara yönelik açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerinin belgeye dayalı olarak belirtilmediği,

22. Sözleşme damga vergisi, ihale kararına yönelik damga vergisi, Kamu İhale Kurumu Payı teminat giderleri gibi maliyet kalemlerine yönelik bir açıklamanın yapılmadığı, gerekli maliyet kalemlerinin detaylı olarak açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuat gereği vergi, resim, harç giderleri, ulaşım, teknik şartnamede belirtilen sigorta giderleri, hava ambulansların ve çekirdek personelin hayat/kaza sigorta bedelleri teklif fiyata dahil edilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuat gereği vergi, resim, harç giderleri, ulaşım, teknik şartnamede belirtilen sigorta giderleri, hava ambulansların ve çekirdek personelin hayat/kaza sigorta bedelleri teklif fiyata dahil edilecektir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemeleri yer almaktadır.

04.04.2017 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, 14.07.2017 tarihli ihale komisyonu kararından 4 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak, sınır değer üzerinde teklif sunan başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Akabinde başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik 11.08.2017 tarihli ve 45632 sayılı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine 22.08.2017 tarihli ve 2017/UH.I-2324 sayılı Kurul kararının alındığı, anılan Kurul kararında… “İdarece ihalede sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve eki tablo incelendiğinde, 12 ana başlık altında 97 farklı gider kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, söz konusu gider kalemlerinin ihale konusu işin tamamını kapsar nitelikte olduğu, buna karşın belirlenen önemli teklif bileşenleri incelendiğinde bir kısım önemli teklif bileşenlerinin çok genel ifadeler içerdiği ve ihale konusu işin niteliği gereği bir çok alt maliyet bileşenlerinden oluştuğu, ancak ayrı ayrı hangi gider bileşenlerini içerdiğine ilişkin açık bir belirleme yapılmadığı ve bir kısım önemli teklif bileşenlerinin ise açık ve net olarak hangi bileşenler olduğunun ihale dokümanı kapsamında yapılan düzenlemeler dikkate alındığında dahi tespit edilemediği, bu durumun ihale konusu işin niteliği ve ihale dokümanı kapsamında yapılan düzenlemeler dikkate alındığında başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkan tanımadığı, bu nedenle ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işin tamamını kapsar ve genel nitelikte olmayan sadece önemli teklif bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan tespitler ve aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, sonuç olarak idarece aşırı düşük teklif açıklaması istemine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmediği anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı ve idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenleri açıkça ve net olarak belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” denilerek idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin yenilenmesi gerektiğinin ifade edildiği,

Sonrasında idarece alınan 28.09.2017 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararından aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilendiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Kaan Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Helistar Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Red Star Havacılık Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ancak idarenin 22.08.2017 tarihli ve 2017/UH.I-2324 sayılı Kurul kararı sonrasında düzenlediği aşırı düşük teklif sorgulama yazısında bu kez 103 farklı gider kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve yine anılan Kurul kararında yer verilen aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiğine yönelik gerekçelerin söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı için de geçerli olduğu, bu nedenle ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işin tamamını kapsamayan ve genel nitelikte olmayan sadece önemli teklif bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının tekrardan yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.